Klub

Typ Tytuł Opis Dziedzinasortuj malejąco Termin
Spotkanie festiwalowe Polska a strefa euro – szanse i zagrożenia

Traktat o Unii Europejskiej z 2002 roku ustanowił Unię Gospodarczą i Walutową (UGiW), której walutą jest euro. Jakie są uwarunkowania (kryteria) uczestnictwa w strefie euro (unii walutowej)? Jakie uznaje się korzyści krótkookresowe, a jakie długookresowe przyjęcia waluty euro? Szanse i zagrożenia oraz koszty przystąpienia do unii walutowej.

Nauki ekonomiczne
  • wt., 2019-09-24 18:00
Spotkanie festiwalowe Mikroskop sił atomowych (AFM) w akcji

Katedra Fizyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie przygotuje do pokazów mikroskop sił atomowych NaioAFM.
Ten wielofunkcyjny system zapewnia solidną wydajność w ramach nanoedukacji i podstawowych badań małych próbek.
Dane AFM zawierają ilościowe informacje o głębokości i generują trójwymiarowy obraz obiektów o rozmiarach nanometrycznych.
Przeprowadzenie pojedynczej serii pomiarów będzie połączone z omówieniem charakterystyk mikroskopu i własności badanych próbek.
Również pokażemy, jak pracują studenci i naukowcy w laboratorium fizycznym.

Nauki fizyczne
  • śr., 2019-09-25 17:00
Spotkanie festiwalowe Plazmonika – o świetle w nanoskali

Metale to nie tylko dobre przewodniki prądu elektrycznego, odpowiednio ustrukturyzowane i oświetlone umożliwiają manipulację światłem w skali mniejszej od tysięcznej części milimetra. Pozwala to na budowę urządzeń optycznych o szerokiej funkcjonalności, mających zastosowanie w takich dziedzinach wiedzy jak telekomunikacja, medycyna czy technologiach wykorzystujących odnawialne źródła energii.

Nauki fizyczne
  • wt., 2019-09-24 18:30
Spotkanie festiwalowe Mikroskop sił atomowych (AFM) w akcji

Katedra Fizyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie przygotuje do pokazów mikroskop sił atomowych NaioAFM.
Ten wielofunkcyjny system zapewnia solidną wydajność w ramach nanoedukacji i podstawowych badań małych próbek.
Dane AFM zawierają ilościowe informacje o głębokości i generują trójwymiarowy obraz obiektów o rozmiarach nanometrycznych.
Przeprowadzenie pojedynczej serii pomiarów będzie połączone z omówieniem charakterystyk mikroskopu i własności badanych próbek.
Również pokażemy, jak pracują studenci i naukowcy w laboratorium fizycznym.

Nauki fizyczne
  • pon., 2019-09-23 17:00
Spotkanie festiwalowe Z makro- do nano- w trzech prostych krokach

Przyjdź i dowiedz się, jak używając taśmy klejącej można minerał wydobyty ze skały przekształcić w nanomateriał. Podczas warsztatów opowiemy o unikatowych własnościach cienkich warstw półprzewodnikowych - dichalkogenków metali przejściowych, które, podobnie jak grafen, z roku na rok zyskują coraz większe zainteresowanie naukowców. Każdy z uczestników warsztatów będzie miał okazję stworzenia swojej własnej nanostruktury o grubości kilku lub kilkunastu warstw atomowych.

Nauki fizyczne
  • pt., 2019-09-27 15:30
Spotkanie festiwalowe Świat niskich temperatur - doświadczenia z ciekłym azotem

Pokazy z ciekłym azotem pozwalają przybliżyć tajemnice świata niskich temperatur. W warunkach normalnych czysty azot wrze w temperaturze - 196 oC (77 K). Skroplenie azotu zostało dokonane po raz pierwszy w kwietniu 1883 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie przez Zygmunta Wróblewskiego i Karola Olszewskiego.

Doświadczenia z ciekłym azotem wyglądają bardzo spektakularnie. Balon z powietrza zanurzony w ciekłym azocie zaczyna drastycznie się kurczyć ze względu na spadek ruchu cząsteczek w jego wnętrzu. Róża czy gumowa rurka schłodzona w ciekłym azocie zmienia swoje właściwości fizyczne. Piłka pingpongowa z małym otworem umieszczona w ciekłym azocie wiruje z bardzo dużą prędkością. Możemy też obserwować zjawisko lewitacji magnesu zamieszczonego nad nadprzewodnikiem wysokotemperaturowym, który jest chłodzony w ciekłym azocie.

To są tyko przykładowe doświadczenia, jakie można wykonać z ciekłym azotem. Aby je zobaczyć na własne oczy, zapraszamy na pokazy.

Nauki fizyczne
  • śr., 2019-09-25 18:00
Spotkanie festiwalowe Jak otrzymać obraz pacjenta, wykorzystując antymaterię - projekt J-PET

Pozytonowa Tomografia Emisyjna (PET, ang. Positron Emission Tomography) to technika obrazowania medycznego procesów zachodzących wewnątrz ciała pacjenta z wykorzystaniem specjalnych radiofarmaceutyków podawanych pacjentowi przed badaniem. Substancja taka gromadzona jest głównie w komórkach nowotworu gdzie ulega rozpadowi radioaktywnemu na cząstki antymaterii - pozytony. Pozytony (czyli antyelektrony) po napotkaniu elektronów z ciała człowieka ulegają anihilacji,emitując energię w postaci promieniowania. Promieniowanie to jest rejestrowane przez tomograf PET. Jednym z wyzwań czekających na rozwiązanie są ogromne koszty budowy urządzenia PET, które powodują, że jego dostępność różni się znacznie w zależności od zamożności kraju. Równie istotnym zagadnieniem jest zwiększenie precyzji otrzymywanego obrazu pacjenta. Obecnie prowadzone są na świecie badania na szeroką skalę nad coraz to bardziej nowoczesnymi technologiami PET. W Polsce trwają zaawanasowane prace nad projektem J-PET, którego celem jest stworzenie innowacyjnego, modularnego tomografu cyfrowego PET do obrazowania całego ciała pacjenta. Koncepcja J-PET zakłada zastosowanie detektorów plastikowych, znacznie tańszych od obecnie używanych materiałów. Unikalne własności skanera J-PET pozwalają także na rozwijanie nowatorskich technik obrazowania opartych na tzw. tomografii wielofotonowej. Podczas wykładu opowiemy, jak funkcjonuje tomograf J-PET, pokażemy oraz zademonstrujemy działanie jego uproszczonego modelu. Opowiemy także o perspektywach użycia nowych wskaźników nowotworowych opartych na zjawiskach kwantowych.

Nauki fizyczne
  • pt., 2019-09-27 17:30
Spotkanie festiwalowe Badania terenowe: Próby wykrywania obecności gąsienic barczatki sosnówki w koronach drzew

 

Ciągle mamy jakąś rewolucję. Wcześniej wywołał ją prąd elektryczny, później komputery. Teraz pora na sztuczną inteligencję. Maszyny już widzą i słyszą, czy możemy je nauczyć rozpoznawać zapachy?

 

 

Nauki fizyczne
  • czw., 2019-09-26 18:00
Spotkanie festiwalowe Radiofarmaceutyki. Od pomysłu do wdrożenia

Zanim radiofarmaceutyk trafi na rynek musi minąć wiele lat prób i badań, podczas których gromadzone są dowody na jego bezpieczeństwo i skuteczność. Jak wygląda cykl życia radiofarmaceutyka, jaką drogę przechodzi od pomysłu do zarejestrowania jako lek i wprowadzenia na rynek? Czy w celu potwierdzenia jego skuteczności niezbędne są badania na zwierzętach? Jak długo trwa ten proces i dlaczego tak długo?

Nauki fizyczne
  • śr., 2019-09-25 16:00
Spotkanie festiwalowe Aspekty bio-fizyczne: Istota zapachu i możliwości jego rozpoznawania nosem elektronicznym

 

Zmysł zapachu. Jak zmierzyć i zapisać zapach? Opiszemy działanie przyrządu do rejestracji zapachów, zwanego nosem elektronicznym.

Nauki fizyczne
  • czw., 2019-09-26 17:00
Spotkanie festiwalowe Z makro- do nano- w trzech prostych krokach

Przyjdź i dowiedz się, jak używając taśmy klejącej można minerał wydobyty ze skały przekształcić w nanomateriał. Podczas warsztatów opowiemy o unikatowych własnościach cienkich warstw półprzewodnikowych - dichalkogenków metali przejściowych, które, podobnie jak grafen, z roku na rok zyskują coraz większe zainteresowanie naukowców. Każdy z uczestników warsztatów będzie miał okazję stworzenia swojej własnej nanostruktury o grubości kilku lub kilkunastu warstw atomowych.

Nauki fizyczne
  • czw., 2019-09-26 15:30
Spotkanie festiwalowe Podróż do początków Wszechświata, czyli czym zajmuje się fizyka jądrowa wysokich energii

 

Przedstawimy, jak eksperymenty z dziedziny fizyki jądrowej wysokich energii badają materię o ogromnych gęstościach energii, taką, jaka wypełniała Wszechświat w pierwszych chwilach jego istnienia.

Nauki fizyczne
  • czw., 2019-09-26 15:30
Spotkanie festiwalowe Oddziaływanie pola elektrycznego z materią - jak działa kuchenka mikrofalowa

Oddziaływanie pola elektrycznego z materią jest podstawą wszystkich metod spektroskopowych od spektroskopii zakresu radiowego poprzez spektroskopię mikrofalową oraz podczerwieni, kończąc na spektroskopiach zakresu widzialnego oraz nadfioletu.

Na wykładzie omówione będą mechanizmy oddziaływania pola elektrycznego z materią ze szczególnym uwzględnieniem zakresu radiowego i mikrofalowego.

Zostanie wprowadzone pojęcie przenikalności elektrycznej ośrodka. Wyjaśnione zostanie, jak kondensator gromadzi pole elektryczne w sobie i dlaczego wypełnienie kondensatora dielektrykiem wyraźnie zwiększa jego możliwości gromadzenia energii elektrycznej.

Zajmiemy się szczególnymi własnościami wody jako ośrodka polarnego i wpływem budowy molekularnej wody na efektywność jej odziaływania z polem elektrycznym. Przedstawimy, co się zmieni w wodzie (z punktu widzenia jej właściwości elektrycznych), gdy z bardzo czystej postaci (wody destylowanej i dejonizowanej) stanie się ona płynem zanieczyszczonym jonami (w wyniku dodania np. soli kuchennej).

Zostanie przedstawiona zasada działania kuchenki mikrofalowej. Spojrzymy też na ogrzewanie potrawy w kuchence mikrofalowej oczami fizyka i zastanowimy się, jaki wpływ na efektywność i jakość grzania ma forma potrawy i wybór naczynia. Powiemy sobie, dlaczego nie powinniśmy wkładać metalowych przedmiotów do kuchenki i dlaczego talerz w kuchence musi się obracać oraz dlaczego w kuchence nie podgrzejemy żywności liofilizowanej.

Ponadto powiemy, co wspólnego ma kuchenka mikrofalowa z telefonem komórkowym i wifi, a na koniec wykładu przedstawimy, jak mikrofale mogą działać na organizmy żywe i jak to można wykorzystać.

 

Nauki fizyczne
  • czw., 2019-09-26 17:00
Spotkanie festiwalowe Z makro- do nano- w trzech prostych krokach

Przyjdź i dowiedz się, jak używając taśmy klejącej można minerał wydobyty ze skały przekształcić w nanomateriał. Podczas warsztatów opowiemy o unikatowych własnościach cienkich warstw półprzewodnikowych - dichalkogenków metali przejściowych, które, podobnie jak grafen, z roku na rok zyskują coraz większe zainteresowanie naukowców. Każdy z uczestników warsztatów będzie miał okazję stworzenia swojej własnej nanostruktury o grubości kilku lub kilkunastu warstw atomowych.

Nauki fizyczne
  • śr., 2019-09-25 15:30
Spotkanie festiwalowe Metamateriały - poprawianie natury

Czy możliwe jest skonstruowanie czapki niewidki?  Jak zbudować klimatyzator, który nie wymaga prądu? Czy soczewka cieńsza od ludzkiego włosa będzie w przyszłości montowana w naszych telefonach? Odpowiedzi na te i inne pytania postaramy się znaleźć w trakcie wykładu

Nauki fizyczne
  • wt., 2019-09-24 17:00
Spotkanie festiwalowe Mikroskop sił atomowych (AFM) w akcji

Katedra Fizyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie przygotuje do pokazów mikroskop sił atomowych NaioAFM.
Ten wielofunkcyjny system zapewnia solidną wydajność w ramach nanoedukacji i podstawowych badań małych próbek.
Dane AFM zawierają ilościowe informacje o głębokości i generują trójwymiarowy obraz obiektów o rozmiarach nanometrycznych.
Przeprowadzenie pojedynczej serii pomiarów będzie połączone z omówieniem charakterystyk mikroskopu i własności badanych próbek.
Również pokażemy, jak pracują studenci i naukowcy w laboratorium fizycznym.

Nauki fizyczne
  • pt., 2019-09-27 17:00
Spotkanie festiwalowe Zastosowanie fizyki jądrowej w leczeniu raka dzisiaj i jutro

Fizyka jądrowa, już od swoich początków w laboratoriach Marii Skłodowskiej-Curie, była interdyscyplinarną nauką, która miała ogromny wpływ na badania medyczne i praktykę kliniczną. Radioterapia jest obecnie stosowana w leczeniu raka od ponad 100 lat. Podczas wykładu zostaną zaprezentowane zmiany, jakim uległo leczenie nowotworów, i dalsze perspektywy skutecznej radioterapii. Celem radioterapii jest skutecznie napromienić guz, oszczędzając sąsiadujące z nim zdrowe tkanki. Spełnienie jednoczesne tych dwóch warunków - skuteczności i bezpieczeństwa - nadal stanowi wyzwanie techniczne, przed którym staje dziś fizyka jądrowa. Dwie najczęstsze formy radioterapii to radioterapia z użyciem zewnętrznej wiązki uzyskiwanej z akceleratora medycznego oraz brachyterapia, która polega na wszczepieniu radioaktywnych izotopów bezpośrednio do leczonej objętości lub w jej pobliżu. Radioterapia wiązką zewnętrzną odbywa się za pomocą wiązek elektronów, fotonów i ciężkich jonów. Nowoczesne technologie radioterapii umożliwiają dostarczanie wiązki z wielu kierunków, "dopasowanych" do kształtu guza i modulowanych z szybko zmieniającą się intensywnością. Przykłady terapii konformalnej obejmują radioterapię wiązką o modulowanej intensywności (IMRT), radioterapię stereotaktyczną (SRT) i radiochirurgię stereotaktyczną (SRS) - system CyberKnife oraz radioterapię hadronową. Typowe techniki brachyterapii obejmują wiele metod, od wszczepiania stosunkowo dużych, widocznych źródeł radioaktywnych w pobliżu lub bezpośrednio do objętości guza, co jest najczęściej stosowane w leczeniu raka prostaty, po radioembolizację, w której dostarczane są miliony mikroskopijnych radioaktywnych mikrosfer Y-90 przez cewnik bezpośrednio do łożyska guza, jak stosuje się dzisiaj w leczeniu guzów wątroby.

Nauki fizyczne
  • pt., 2019-09-27 16:00
Spotkanie festiwalowe Aspekty informatyczne: Co to jest sztuczna inteligencja i jak można ją wykorzystywać?

 

Ciągle mamy jakąś rewolucję. Wcześniej wywołał ją prąd elektryczny, później komputery. Teraz pora na sztuczną inteligencję. Maszyny już widzą i słyszą, czy możemy je nauczyć rozpoznawać zapachy?

Nauki fizyczne
  • czw., 2019-09-26 17:30
Spotkanie festiwalowe Światło przenikające przez ściany Wielkiego Zderzacza Hadronów

Czy kilkaset metrów ściany i skał na pewno stanowi dla światła barierę nie do przebycia? Jeśli fotony tworzą światło, to czym mogą być „ciemne fotony”? Na wykładzie opowiem o tych oraz innych niezwykłych zjawiskach, jakie wciąż może przed nami skrywać fizyka.

Nauki fizyczne
  • pon., 2019-09-23 18:00
Spotkanie festiwalowe Eksperyment LHCb na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN

W trakcie wykładu zostanie omówiony Model Standardowy - teoria opisująca oddziaływania cząstek elementarnych. Przedstawionych zostanie kilka przykładów badań, w których poszukiwane są sygnały Nowej Fizyki i nowych źródeł łamania symetrii materia-antymateria.

Nauki fizyczne
  • wt., 2019-09-24 17:00
  • pon., 2019-09-23 17:00
Spotkanie festiwalowe Aspekty fizyko-chemiczne: Czujniki do wykrywania lotnych substancji zapachowych

Fizykę i chemię wykorzystuje się do wykrywania substancji lotnych w przyrządach zwanych czujnikami gazów. Opowiemy, jak one działają, jak wyglądają i jak mogą być wykorzystane.

Nauki fizyczne
  • czw., 2019-09-26 16:30
Spotkanie festiwalowe Jak oni śpiewają? Warianty języka angielskiego w muzyce popularnej

Spotkanie dotyczyć będzie wybranych zagadnień z zakresu fonetyki języka angielskiego oraz socjolingwistyki ze szczególnym uwzględnieniem zjawiska amerykanizowania wymowy w śpiewie przez wykonawców brytyjskich. Zaprezentowane zostaną także inne tendencje stylistyczne zauważalne w anglojęzycznej muzyce popularnej, takie jak stosowanie gwary londyńskiej, czyli cockneya, zwłaszcza w nurcie punkrockowym, czy też akcentu amerykańskiego Południa, zarówno przez wykonawców brytyjskich, jak i amerykańskich. Wszystkie te zjawiska rodzić mogą pewne pytania i wątpliwości wśród uczących się języka angielskiego, wynikające z odmienności wariantu stosowanego w śpiewie w porównaniu z wymową „podręcznikową”. W trakcie spotkania przyjrzymy się omawianemu problemowi z perspektywy historii anglojęzycznej muzyki popularnej. Posłuchamy wybranych przykładów wyżej wymienionych zjawisk obecnych w śpiewie wokalistów –  od The Beatles i Davida Bowiego po Adele i Dizzeego Rascala. Następnie dokonamy analizy fonetycznej fragmentów piosenek w porównaniu z mową danego wokalisty lub wokalistki. Wreszcie spróbujemy wyjaśnić omawiane zjawisko poprzez przyjęcie perspektywy socjolingwistycznej

Nauki humanistyczne
  • wt., 2019-09-24 15:00
Spotkanie festiwalowe Filozofowie na temat geniuszu i oryginalności

W czasie spotkania zastanowimy się nad fenomenem geniuszu. Wydaje się, że tym co łączy postaci według różnych kanonów uznawane za genialne jest raczej to, co Ludwig  Wittgenstein nazywał ,,podobieństwem rodzinnym" niż sztywny i jasno zdefiniowany zespół cech. Nawet zaś ,,bezdyskusyjne" przymioty geniusza takie jak nowatorstwo czy oryginalność są pojęciami niezwykle niejasnymi. W naszych rozważaniach przyjrzymy się początkom estetyki filozoficznej i uwagom Immanuela Kanta na temat geniuszu, bezgranicznej wierze w moc wyobraźni i genialnego umysłu charakterystycznej dla epoki romantyzmu, wizji rewolucji naukowych przedstawionej przez Thomasa Kuhna, koncepcji metafory w ujęciu Richarda Rorty'ego oraz tezom Harolda Blooma na temat genialnej literatury. Nieustannym punktem odniesienia będzie życie i twórczość Leonarda da Vinci.

 

 

Nauki humanistyczne
  • czw., 2019-09-26 17:00
Spotkanie festiwalowe Czego socjobiologia może nas nauczyć o moralności? Nauki humanistyczne
  • wt., 2019-09-24 17:00
Spotkanie festiwalowe I ty możesz zostać archiwistą, czyli dlaczego warto tworzyć archiwa rodzinne

Proponujemy sptkanie poświęcone archiwom rodzinnym, w trakcie którego powiemy, czym jest archiwum rodzinne, jakie materiały w nim się znajdują, kto nam może pomóc w stworzeniu archiwum rodzinnego, jak można zabezpieczać dokumenty rodzinne przed zniszczeniem. Przybliżymy rówież źródła do dziejów rodzinnych, m.in. akta stanu cywilnego, ewidencję ludności, akta szkolne, akta wymiaru sprawiedliwości. Udzielimy rad, jak można prowadzić poszukiwania genealogiczne (w archiwach państwowych i kościelnych oraz w Internecie). Powiemy też, jak należy zbudować drzewo genealogiczne i czym ono się różni od tablic genealogicznych.

 

Nauki humanistyczne
  • czw., 2019-09-26 17:00
Spotkanie festiwalowe O czym opowiada fotografia?

W roku 1839 po raz pierwszy oficjalnie zaprezentowano wynalazek fotografii. Technika masowej reprodukcji obrazów wpłynęła na nasze postrzeganie rzeczywistości. W tym kontekście mówi się o zwrocie wizualnym, a czasem nawet na wyrost o „cywilizacji wizualnej”. Paradoksalnie jednak, mimo swojej powszechności, medium fotografii pozostaje na marginesie refleksji zarówno w sferze publicznej, w systemie edukacji jak i naukach społecznych.

            Warsztaty rozpoczną się od krótkiego wprowadzenia podejmującego temat historii fotografii w kontekście jej społecznego oddziaływania i synergii z rozwojem mediów masowych. W czasie warsztatów przyjrzymy się również zdjęciom przyniesionym przez uczestników. Zwrócimy uwagę nie tylko na aspekt techniczny czy kompozycyjny, ale podejmiemy próbę refleksji nad znaczeniem fotografii, jej ograniczeń, czy wreszcie kwestią subiektywizmu spojrzenia i roli samego fotografa. Zastanowimy się jak na nasze postrzeganie zdjęć wpływają wszędobylskie reklamy, powszechna dostępność aparatów w postaci smarfonów, czy fenomen Instagrama, na którym konto ma już ponad miliard użytkowników, w tym ponad 20 procent Polaków powyżej 13 roku życia.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2019-09-25 17:00
Spotkanie festiwalowe Zmężniałe, nagie i rozwiązłe Spartanki, czyli o sile stereotypu

W źródłach możemy znaleźć wiele stereotypów dotyczących Spartanek.  Wśród „oskarżeń” wobec spartańskich kobiet starożytni wymieniają m.in. fakt, że nago uprawiały ćwiczenia fizyczne, prowadziły rozwiązły tryb życia oraz że rządziły mężczyznami. Niemalże dwa i pół tysiąca lat później podobnie myślimy o Spartankach. Na ile w tym wszystkim prawdy, a na ile siły stereotypu.

Nauki humanistyczne
  • pt., 2019-09-27 17:00
Spotkanie festiwalowe Ratowanie ginących języków: od teorii do praktyki

Spośród kilku tysięcy języków używanych na świecie większość jest poważnie zagrożona wyginięciem. Od kilkudziesięciu lat podejmowane są na świecie liczne działania rewitalizacji języków, które utraciły swój zasięg i użytkowników. Przywracanie języka do domen, w których nie jest już używany, a także poszerzanie liczby użytkowników o osoby, które wcześniej się tym językiem nie posługiwały (new-speakers), jest podstawowym zadaniem rewitalizacji. Również na terenie Polski istnieją do dziś małe języki, nieuwzględnione ani w „Ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym”, ani też w „Europejskiej karcie języków regionalnych lub mniejszościowych”. Do języków tych należy m.in. mazurski i wilamowski. W naszym wystąpieniu opowiemy, czym jest rewitalizacja i jakie działania są podejmowane, aby ocalić te małe, autochtoniczne języki.

 

Nauki humanistyczne
  • pt., 2019-09-27 18:00
Spotkanie festiwalowe Litewski ruch przemytników książek – zapomniane początki nowoczesnego państwa litewskiego

Druga połowa XIX wieku była dla ziem litewskich, pozostających pod władzą carską jako gubernie imperium rosyjskiego, czasem  szczególnie dramatycznym i zarazem przełomowym. W 1864 roku, po upadku powstania styczniowego, władze carskie wprowadziły na tych terenach zakaz druku w języku litewskim czcionką łacińską. Taka forma represji, obowiązująca jako prawo przez 40 lat, miała być dotkliwą karą dla mieszkańców Litwy za udział w insurekcji, a równocześnie narzędziem ich ostatecznej rusyfikacji. Plan rosyjskich administratorów Litwy zawiódł jednak całkowicie, stał się bowiem przyczyną narodzin litewskiego ruchu społeczno-kulturalnego, który należał do najskuteczniejszych i najbardziej oryginalnych form oporu przeciw zaborcom. Był to ruch przemytników książek (lit.   knygniešiai”), skupiający i aktywizujący tę część społeczeństwa litewskiego, która deklarowała przywiązanie do rodzimego języka i odczuwała potrzebę podkreślania odrębności narodowej, również przez posiadanie własnego piśmiennictwa. Zjawisko to, ze względu na swoją skalę, charakter i konsekwencje, było unikalne w Europie przełomu XIX i XX stulecia i jako takie zostało wyróżnione w 2004 roku przez UNESCO Przedmiotem wykładu są geneza, dzieje i struktura tego ruchu,  jego znaczenie w procesie kształtowania się nowoczesnej litewskiej tożsamości narodowej i formowania się koncepcji przyszłego suwerennego państwa litewskiego, a także jego wpływ na relacje polsko-litewskie w tym okresie.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2019-09-24 15:00
Spotkanie festiwalowe Kalejdoskop literatury białoruskiej

Zaprezentowani zostaną wybrani twórcy XX-wieczni jak np. W. Bykau, I. Szamiakin, I. Mieleż, U. Karatkiewicz, U. Arłou, A. Bacharewicz, A. Klinau, S. Aleksijewicz i ich wpływ na rozwój literatury białoruskiej, a także znajomość wyżej wymienionych pisarzy poza granicami Białorusi. Omówione zostaną tendencje w literaturze białoruskiej XX wieku wraz z kierunkami rozwoju z uwzględnieniem kontekstu historyczno-kulturowego, w tym przemian politycznych po 1991r. Szczególna uwaga zostanie poświęcona S. Aleksijewicz, laureatce Literackiej Nagrody Nobla – pierwszej dla Białorusi w kategorii literatury.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2019-09-24 16:00
Spotkanie festiwalowe Argumenty z równi pochyłej

Na zajęciach omówimy kilka argumentów z równi pochyłej. Postaramy się ocenić wartość omawianych argumentów, wzmocnić je i podać dla nich kontrargumenty. Zajęcia mają charakter warsztatowy.

Nauki humanistyczne
  • pt., 2019-09-27 18:00
Spotkanie festiwalowe Sytuacja języka niemieckiego w Polsce po 1945 roku (na podstawie relacji świadków historii)

Zgodnie z wykładnią PRL-u powojenna Polska była krajem jednolitym narodowościowo i językowo. Jednakże, mimo przesiedleń, język niemiecki pozostał wciąż żywy na przyłączonych do państwa polskiego Śląsku, Pomorzu i Mazurach. W naszym wystąpieniu opowiemy o doświadczeniach świadków historii i o losach języka niemieckiego w Polsce po 1945 roku. 

Nauki humanistyczne
  • pon., 2019-09-23 18:00
Spotkanie festiwalowe Czy ta gra jest aby na pewno po polsku?

Obecnie zyski wiodących producentów gier wideo są wyższe, niż te w innych branżach rozrywki, takich jak muzyka czy film. Sukces ten nie byłby możliwy bez globalnych strategii obejmujących „lokalizację gier”, czyli wieloaspektowy proces tworzenia, dystrybucji i promocji wersji językowej danej gry dostosowanej do potrzeb odbiorcy z konkretnego rynku docelowego. Nie zawsze jednak gracze są usatysfakcjonowani grą w rodzimej wersji językowej. Wielokrotnie na forach internetowych krytykują oni wydawców za błędy w grach wydawanych po polsku. Najczęściej wymienianymi z nich są nienaturalna intonacja aktorów udzielających głosów pojawiającym się w grach postaciom, nadgorliwość w przekładaniu nazw własnych, czy nieścisłości gramatyczne lub ortograficzne negatywnie wpływające na odbiór gry. Usterki pojawiające się w polskich wersjach gier przetłumaczonych z innych języków nie zawsze muszą wynikać z nieuwagi tłumaczy. Czasem mogą być one spowodowane również strategiami podejmowanymi przez producentów, organizacją procesu tworzenia nowych wersji językowych gry, czy strukturą samych gier. W referacie tym wymienione zostaną najczęściej wskazywane przez odbiorców błędy tego rodzaju oraz możliwe powody ich pojawiania się. Towarzyszyć im będą przykłady pochodzące z gier reprezentujących różne gatunki wydanych zarówno w ostatnich latach, jak i w początkach dystrybucji gier w Polsce.

Nauki humanistyczne
  • pon., 2019-09-23 17:00
Spotkanie festiwalowe Białoruś znana i nieznana. Szlakiem przyrody białoruskiej i zabytków architektury

Spotkanie ma na celu przedstawienie Białorusi od strony unikalnej przyrody. W trakcie spotkania zostaną omówione rzadkie gatunki flory i fauny, parki narodowe, rezerwaty przyrody, szlaki turystyczne, największe jeziora pochodzenia lodowcowego oraz zamki i zabytki UNESCO…

Nauki humanistyczne
  • wt., 2019-09-24 17:00
Spotkanie festiwalowe Czy Kowalski był kowalem czy szlachcicem? Nazwiska Polaków - tajemnice i ciekawostki

Od kiedy Polacy noszą nazwiska? Jak się one zmieniały przez wieki? Czy i co mówią o noszących je osobach?

Nauki humanistyczne
  • wt., 2019-09-24 16:30
Spotkanie festiwalowe Dwie powieści Aleksandra Tierechowa – jak książka może być jednocześnie wciągająca i nieprzyjemna

Wykład przedstawia praktycznie nieznanego w Polsce współczesnego pisarza rosyjskiego Aleksandra Tierechowa oraz dwie jego najbardziej znane powieści – Kamienny most (Каменный мост) i Niemcy (Немцы). Stanowią one swoisty fenomen, ponieważ obie są trudne w odbiorze ze względu na objętość i specyfikę stylu pisarskiego autora – połączenie realistycznego przekazu z modernistycznym strumieniem świadomości. Ponadto znakiem firmowym autora jest duża dawka cynizmu i jadowitej ironii, co zdecydowanie wpływa na ich odbiór. Lecz mimo to obie powieści zostały docenione przez rosyjskojęzycznych czytelników i krytyków oraz zdobyły nagrody literackie – pierwsza otrzymała nagrodę w konkursie „Wielka książka” w roku 2009, druga – „Narodowy bestseller” w 2012. Pierwsza powieść jest napisana w konwencji śledztwa dziennikarskiego i dotyczy tragicznego wydarzenia z lat 40. XX wieku, czyli tzw. czasów stalinowskich. Drugą można w pewnym sensie nazwać pastiszem powieści środowiskowej i krytycznym spojrzeniem na korupcję i funkcjonowanie aparatu urzędniczego współczesnej Rosji. Głównym celem wykładu jest przestawienie pewnego rodzaju fenomenu, polegającego na tym, że istnieją takie książki, które mogą być jednocześnie wciągające i nieprzyjemne.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2019-09-24 15:00
Spotkanie festiwalowe Pułapki językowe, w które najczęściej wpadamy

Co sprawia nam trudność w odmianie nazwisk? Jakie błędy popełniamy najczęściej przy odmianie nazwisk żeńskich? Jak sobie radzić z innymi, codziennymi problemami poprawnościowymi? Na te i wiele innych pytań związanych z poprawnością językową odpowiemy podczas naszego spotkania. Wyjaśnimy i rozwiejemy wszelkie wątpliwości.

Nauki humanistyczne
  • czw., 2019-09-26 16:30
Spotkanie festiwalowe Nie tylko książęta i damy w opałach, czyli o feministycznym potencjale romansów

Romans jako gatunek literacki nie kojarzy się dobrze. Nazywane „literaturą dla kucharek”, wyszydzane za brak realizmu i krytykowane za powielanie seksistowskich wzorców płciowych, w ciągu ostatnich trzydziestu lat romanse doczekały się zasadniczej zmiany wizerunkowej. Obecnie to jeden z gatunków przynoszących na amerykańskim rynku wydawniczym największe zyski. Jego ogromna popularność zaowocowała stworzeniem niezwykłej liczny podgatunków zaspokajających potrzeby czytelniczych nisz, od paranormalnych romansów dla młodzieży, przez współczesne komedie romantyczne, aż po romanse historyczne rozgrywające się w każdej epoce i każdym miejscu na ziemi. W czasie wykładu porozmawiamy o tym, co wyróżnia współczesne romanse, w jaki sposób zarówno grono czytelniczek jak i pisarek staje się coraz bardziej różnorodne, a także o feministycznym potencjale tego gatunku. Zastanowimy się, co romans ma do powiedzenia na temat współczesnych problemów politycznych i społecznych takich jak świadoma zgoda oraz reprezentacja mniejszości rasowych i seksualnych.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2019-09-25 17:30
Spotkanie festiwalowe Karawitan - muzyczna sztuka indonezyjskiego gamelanu

Wykład dotyczy gamelanu - tradycyjnej muzyki indonezyjskiej, wywodzącej się z pałaców środkowej Jawy. Gamelan to duży zespół muzyczny złożony z metalofonów, czyli wykonanych z brązu rozmaitych gongów i instrumentów sztabkowych, jak również bębnów, instrumentów strunowych i fletów. Gamelan często towarzyszy tradycyjnym tańcom oraz teatrowi cieni. Muzyka gamelanu obejmuje również kompozycje eksperymentalne oraz utwory związane z islamem i religią chrześcijańską.  

Dopełnieniem wykładu będzie koncert muzyki indonezyjskiej w wykonaniu zespołu Warsaw Gamelan Group. Prezentowane utwory to tradycyjne lub bazujące na tradycyjnych kompozycje wykonywane współcześnie w Indonezji. 

Wydarzenie współorganizuje Ambasada Republiki Indonezji w Warszawie. 

Nauki humanistyczne
  • pt., 2019-09-27 17:30
Spotkanie festiwalowe Bioetyka, czyli pytania, które dotyczą każdego człowieka (i nie tylko)

Przestrzeń publiczna coraz częściej rezonuje informacjami związanymi z tajemniczymi i groźnie brzmiącymi doniesieniami z pogranicza świata medycyny i etyki. Szczury z komórkami ludzi, ludzie z maszynami zamiast narządów, XYZ przestało być chorobą i jest normą. Wszystkie te rzeczy, choć rzeczywiście się dzieją, nie zawsze są tak straszne i niezrozumiałe, jakby się mogło wydawać z przekazu medialnego.

 

Bioetyka to dyscyplina akademicka, która próbuje narzędziami filozofii i nauk biomedycznych uporządkować ten obszar rzeczywistości. Wbrew pozorom, rzadko mówi natomiast co jest słuszne, a co nie. Celem wykładu będzie ekspresowe zapoznanie słuchaczy z zarysem zagadnień, podejść i problemów współczesnej bioetyki akademickiej i rozjaśnienie wielu mitów związanych z tą dziedziną.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2019-09-25 17:00
Spotkanie festiwalowe Białoruś, Litwa, Polska Stanisława Moniuszki w rysunkach Czesława Moniuszki

Czesław Moniuszko — artysta, grafik, ojciec Stanisława Moniuszki, twórcy polskiej opery narodowej. Mieszkał z synem w Ubielu, Mińsku, Wilnie, Warszawie. Pozostawił albumy z rysunkami, przechowywane w Warszawskim Towarzystwie Muzycznym. Naszkicował około 10 widoków Mińska i tyle ż Wilna z lat 20-40. XIX w., a także rodzimego Ubielu, Przyłuk, Radkowszczyzny, Śmiłowiczów, Nieświeża, Warszawy oraz innych miejscowości na Białorusi, Litwie, w Polsce.

Te rysunki są bardzo cenne dlatego, że odźwierciedlają widoki Białorusi, Litwy, Polski w czasach Stanisława Moniuszki. To niby rzut okiem Moniuszki w tamte czasy, kiedy jeszcze nie było fotografii.

Rysunki te są unikatowe, ponieważ przedstawiają nasz kraj — niezapomnianą jeszcze w czasach Moniuszków Rzeczpospolitą Obojga Narodów przed okresem rusyfikacji, która w poważny sposób odbiła się na architekturze szczególnie Białorusi i Litwy, odcinając te ziemie od Polski.

Dwory ziemian (w tym posiadłości malarza Walentego Wilhelma Wańkowicza w Ślepiance pod Mińskiem, obecnie w granicach miasta), kościoły, klasztory — te piękne zabytki pozostały tylko na rysunkach Cz. Moniuszki. Jednak niektóre z nich przetrwały oraz i da się je odnaleźć w krajobrazie Białorusi i Litwy.

Rysunki zostaną zaprezentowane podczas spotkania wraz z komentarzem historycznym oraz przedstawieniem współczesnych zdjęć tych samych miejscowości.

Nauki humanistyczne
  • pon., 2019-09-23 15:00
Spotkanie festiwalowe Język polski nie jest trudny? Jak nauczyć cudzoziemca języka polskiego

Spotkanie pokazujące sposoby, techniki i chwyty stosowane w uczeniu języka polskiego cudzoziemców. Uczestnicy zapoznają się m.in. z przykładowymi zadaniami-ćwiczeniami (w tym proponowanymi na egzaminach państwowych z polskiego), rozwiążą je i skomentują.

Dla dorosłych i starszej młodzieży.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2019-09-25 17:00
Spotkanie festiwalowe Ugrofińskie symbole narodowe

Języki uralskie (dzielące się na ugrofińskie i samojedzkie) stanowią drugą pod względem liczebności europejską rodzinę językową. Wprawdzie spośród posługujących się nimi narodów tylko trzy mają "swoje" państwa, jednak wszystkie dysponują swoimi symbolami. Często są to oficjalne symbole utworzonych dla tych narodów (jeszcze w czasach Związku Radzieckiego) jednostek administracyjnych Federacji Rosyjskiej. W swoim bogato ilustrowanym przykładami omawianych flag i herbów wykładzie przedstawię ich historię i wzajemne powiązania między nimi, omówię także popularne wyjaśnienia ich pochodzenia, zarówno te historycznie uzasadnione, jak i później powstałe reinterpretacje, mówiące niekiedy więcej o poszczególnych narodach niż o ich symbolach.

Nauki humanistyczne
  • pt., 2019-09-27 18:00
Spotkanie festiwalowe Dlaczego wciąż czytamy Tolkiena, czyli o pożytkach z opowiadania baśni i wymyślania języków

Próba przybliżenia fenomenu niesłabnącej popularności dzieła J. R. R. Tolkiena. Osnową wykładu są dzieje recepcji „Władcy Pierścieni”, najbardziej znanego fragmentu spuścizny oksfordzkiego profesora. Prześledzenie ewolucji sposobów odczytania tego utworu pozwala na poruszenie zagadnień kluczowych dla zrozumienia twórczości Tolkiena, takich jak: mit, pojmowany tutaj jako opowieść, która ma przywracać fundamentalny porządek rzeczy i  zaprzeczać przypadkowości ludzkiego istnienia, badanie języków naturalnych i tworzenie nowych na ich wzór, czyli fascynacja autora, z której wyrosło uniwersum Śródziemia, czas i przestrzeń jako istotne składniki kreacji świata przedstawionego ze szczególnym uwzględnieniem Tolkienowskiej kartografii oraz wątku wyprawy, karkołomne (być może tylko pozornie) zestawienie przesłania chrześcijańskiego z motywami zaczerpniętymi z przedchrześcijańskich podań mitycznych, a w końcu znaczenie biografii pisarza w interpretacji jego dzieła. Przedmiotem wykładu są też kontrowersje, które dzieliły i dzielą środowisko krytyków i czytelników,  skoncentrowane wokół pytania, czy dorobek literacki Tolkiena to jedynie kolejny produkt kultury masowej, adresowany głownie do młodych odbiorców, upraszczający anachronizm w skomplikowanej rzeczywistości kulturowej XX i XXI wieku, czy też niekonwencjonalna wykładnia etycznych i egzystencjalnych problemów współczesności i alternatywa dla  nurtów relatywizacji idei i wartości.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2019-09-24 16:30
Spotkanie festiwalowe Pamięć o Unii Lubelskiej, czyli największym dziele naszych przodków, w II RP

Kwestie wschodniej zajmowały istotne miejsce w polityce II RP. Szczególnego znaczenia nabrały obchody 350. rocznicy Unii Lubelskiej przypadające w pierwszym roku niepodległego bytu. Miały one charakter polityczny z uwagi na toczący się konflikt dyplomatyczny i militarny z Litwą. Nawiązanie do tradycji Rzeczypospolitej Obojga Narodów było utrwaleniem pamięci o potędze państwa polskiego. Upamiętniono też rocznicę unii w Horodle, a ponadto z dużym rozmachem obchodzono kolejne rocznice zwycięstwa pod Grunwaldem. Obchody wpisały się w budowanie świadomości historycznej społeczeństwa odradzającej się Polski, a tradycja grunwaldzka zajmowała istotne miejsce w edukacji patriotycznej.

Nauki humanistyczne
  • czw., 2019-09-26 15:00
Spotkanie festiwalowe Warsztaty Świetnego Mówcy

Celem warsztatów jest rozwijanie umiejętności publicznego występowania i atrakcyjnego przekazywania treści. Podstawową część zajęć stanowić będą  krótkie wystąpienia uczestników, ćwiczenia i dyskusje.

Warsztaty przeznaczone są dla wszystkich, którzy chcą poznać oraz poćwiczyć stosowanie najważniejszych zasad efektywnego komunikowania się z odbiorcami przez mowę oraz elementy języka niewerbalnego, takie jak kontakt wzrokowy, gestykulacja czy postawa ciała.

Nauki humanistyczne
  • pon., 2019-09-23 15:00
Spotkanie festiwalowe Mówiące obrazki

Zróżnicowanie językowe to niewątpliwie wielkie bogactwo ludzkości, może jednak stanowić trudność w porozumieniu np. między osobami różnej narodowości. Różni wizjonerzy próbowali temu zaradzić tworząc sztuczne języki pomocnicze – narzędzia komunikacji międzynarodowej – takie jak np. esperanto. Szczególnie interesującą ich podgrupą są pozbawione warstwy dźwiękowej pomocnicze pisma ideograficzne (np. bliss, picto i pictopen), które, przynajmniej w zamierzeniach ich twórców, każdy mógłby czytać w swoim własnym języku. Na warsztatach będziemy mogli wspólnie przekonać się, na ile wymyślone przez nich znaki są czytelne, względnie łatwe do przyswojenia.

Nauki humanistyczne
  • pt., 2019-09-27 16:30
Spotkanie festiwalowe Obraz i słowo w renesansowej książce – portrety w katalogu dostojników polskich

Podczas wykładu zgłębimy tajemnice wyjątkowej książki – XVI-wiecznego rękopisu zawierającego portrety i biogramy arcybiskupów gnieźnieńskich oraz biskupów krakowskich (sygn. BN BOZ Cim. 5). Zastanowimy się, jak na portretach symbolicznie przedstawiono władzę i majestat dostojników, a także jak do tych wizerunków mają się towarzyszące im życiorysy. Ukażę, jak w przeszłości powstawały tak wystawne książki, i w jakich okolicznościach sporządzono tytułowy kodeks. W trakcie wykładu obejrzymy liczne reprodukcje tego unikatowego zabytku.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2019-09-25 17:00
Spotkanie festiwalowe Białoruś znana i nieznana w ujęciu polskich vlogerów

Białoruś dla wielu Polaków wciąż pozostaję terra incognita. Bardzo rzadko ten kraj jest wybierany jako kierunek podróży. Wiedza o Białorusi i Białorusinach wśród Polaków jest uformowana głównie na stereotypach i najczęściej kojarzona jest z prezydentem tego kraju i panującym w nim systemem politycznym. Od niedawna Białorusią interesuje się kilkoro vlogerów młodego pokolenia. Ich podróże porównywane są z tak egzotycznymi krajami jak Vanuatu, Uganda czy Galapagos, choć Białoruś znajduje się raptem 260 km od stolicy Polski.

Spotkanie będzie poświęcone podróżom na Białoruś oraz tematom, które w swoich relacjach poruszają youtuberzy z Polski. Jednym z prowadzących spotkanie będzie vloger Ablert – podróżnik, pasjonat Białorusi. Youtuber podzieli się swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami na temat tego kraju, kultury i historii.

Nauki humanistyczne
  • pon., 2019-09-23 17:00
Spotkanie festiwalowe Ptak feniks, wody lecznicze i karnawał kwiatów – kilka słów o węgierskim mieście Debreczyn

Węgry to nie tylko Budapeszt i Balaton, wart zwiedzania jest również Debreczyn (Debrecen), drugie co do wielkości miasto kraju, dwukrotnie w dziejach  pełniące funkcję stolicy. Położony jest on  na Nizinie Węgierskiej, niedaleko Puszty. 

Nauki humanistyczne
  • czw., 2019-09-26 16:00