Klub
Typ | Tytuł | Opis |
Dziedzina![]() |
Termin |
---|---|---|---|---|
Spotkanie festiwalowe | Bieda w państwie miliardera: o ubóstwie w USA |
Stany Zjednoczone to bogactwo: kultury, wiedzy, środowiska i wszelkiego rodzaju zasobów - to największa gospodarka świata. Co więcej, od blisko trzech lat jest to państwo, na którego czele stoi miliarder, lubiący otaczać się innymi bogatymi ludźmi: nie było jeszcze w historii USA administracji o tak wielkim łącznym majątku ludzi sprawujących najwyższe funkcje. Zarazem USA to państwo, w którym można pracować na dwie zmiany i nadal być skazanym na korzystanie z pomocy społecznej, w którym dziesiątki milionów pracujących mieszkańców nie mają ubezpieczenia zdrowotnego, w którym szanse na to, że dzieci będą żyły na wyższym poziomie niż ich rodzice są coraz mniejsze. Mimo to, Stany Zjednoczone nadal przyciągają tych, którzy wierzą w to, że im się uda. Celem tego wykładu jest pokazanie, co to znaczy być biednym w najbogatszym państwie świata, jakie są społeczne, polityczne i gospodarcze konsekwencje biedy i dlaczego biedni w USA nie odnoszą sukcesów w walce o zmianę swojego położenia. |
Nauki ekonomiczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Mikroskop sił atomowych (AFM) w akcji |
Katedra Fizyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie przygotuje do pokazów mikroskop sił atomowych NaioAFM. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Z makro- do nano- w trzech prostych krokach |
Przyjdź i dowiedz się, jak używając taśmy klejącej można minerał wydobyty ze skały przekształcić w nanomateriał. Podczas warsztatów opowiemy o unikatowych własnościach cienkich warstw półprzewodnikowych - dichalkogenków metali przejściowych, które, podobnie jak grafen, z roku na rok zyskują coraz większe zainteresowanie naukowców. Każdy z uczestników warsztatów będzie miał okazję stworzenia swojej własnej nanostruktury o grubości kilku lub kilkunastu warstw atomowych. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Zastosowanie fizyki jądrowej w leczeniu raka dzisiaj i jutro |
Fizyka jądrowa, już od swoich początków w laboratoriach Marii Skłodowskiej-Curie, była interdyscyplinarną nauką, która miała ogromny wpływ na badania medyczne i praktykę kliniczną. Radioterapia jest obecnie stosowana w leczeniu raka od ponad 100 lat. Podczas wykładu zostaną zaprezentowane zmiany, jakim uległo leczenie nowotworów, i dalsze perspektywy skutecznej radioterapii. Celem radioterapii jest skutecznie napromienić guz, oszczędzając sąsiadujące z nim zdrowe tkanki. Spełnienie jednoczesne tych dwóch warunków - skuteczności i bezpieczeństwa - nadal stanowi wyzwanie techniczne, przed którym staje dziś fizyka jądrowa. Dwie najczęstsze formy radioterapii to radioterapia z użyciem zewnętrznej wiązki uzyskiwanej z akceleratora medycznego oraz brachyterapia, która polega na wszczepieniu radioaktywnych izotopów bezpośrednio do leczonej objętości lub w jej pobliżu. Radioterapia wiązką zewnętrzną odbywa się za pomocą wiązek elektronów, fotonów i ciężkich jonów. Nowoczesne technologie radioterapii umożliwiają dostarczanie wiązki z wielu kierunków, "dopasowanych" do kształtu guza i modulowanych z szybko zmieniającą się intensywnością. Przykłady terapii konformalnej obejmują radioterapię wiązką o modulowanej intensywności (IMRT), radioterapię stereotaktyczną (SRT) i radiochirurgię stereotaktyczną (SRS) - system CyberKnife oraz radioterapię hadronową. Typowe techniki brachyterapii obejmują wiele metod, od wszczepiania stosunkowo dużych, widocznych źródeł radioaktywnych w pobliżu lub bezpośrednio do objętości guza, co jest najczęściej stosowane w leczeniu raka prostaty, po radioembolizację, w której dostarczane są miliony mikroskopijnych radioaktywnych mikrosfer Y-90 przez cewnik bezpośrednio do łożyska guza, jak stosuje się dzisiaj w leczeniu guzów wątroby. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Aspekty informatyczne: Co to jest sztuczna inteligencja i jak można ją wykorzystywać? |
Ciągle mamy jakąś rewolucję. Wcześniej wywołał ją prąd elektryczny, później komputery. Teraz pora na sztuczną inteligencję. Maszyny już widzą i słyszą, czy możemy je nauczyć rozpoznawać zapachy? |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Eksperyment LHCb na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN |
W trakcie wykładu zostanie omówiony Model Standardowy - teoria opisująca oddziaływania cząstek elementarnych. Przedstawionych zostanie kilka przykładów badań, w których poszukiwane są sygnały Nowej Fizyki i nowych źródeł łamania symetrii materia-antymateria. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Aspekty fizyko-chemiczne: Czujniki do wykrywania lotnych substancji zapachowych |
Fizykę i chemię wykorzystuje się do wykrywania substancji lotnych w przyrządach zwanych czujnikami gazów. Opowiemy, jak one działają, jak wyglądają i jak mogą być wykorzystane. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Mikroskop sił atomowych (AFM) w akcji |
Katedra Fizyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie przygotuje do pokazów mikroskop sił atomowych NaioAFM. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Plazmonika – o świetle w nanoskali |
Metale to nie tylko dobre przewodniki prądu elektrycznego, odpowiednio ustrukturyzowane i oświetlone umożliwiają manipulację światłem w skali mniejszej od tysięcznej części milimetra. Pozwala to na budowę urządzeń optycznych o szerokiej funkcjonalności, mających zastosowanie w takich dziedzinach wiedzy jak telekomunikacja, medycyna czy technologiach wykorzystujących odnawialne źródła energii. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Z makro- do nano- w trzech prostych krokach |
Przyjdź i dowiedz się, jak używając taśmy klejącej można minerał wydobyty ze skały przekształcić w nanomateriał. Podczas warsztatów opowiemy o unikatowych własnościach cienkich warstw półprzewodnikowych - dichalkogenków metali przejściowych, które, podobnie jak grafen, z roku na rok zyskują coraz większe zainteresowanie naukowców. Każdy z uczestników warsztatów będzie miał okazję stworzenia swojej własnej nanostruktury o grubości kilku lub kilkunastu warstw atomowych. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Świat niskich temperatur - doświadczenia z ciekłym azotem |
Pokazy z ciekłym azotem pozwalają przybliżyć tajemnice świata niskich temperatur. W warunkach normalnych czysty azot wrze w temperaturze - 196 oC (77 K). Skroplenie azotu zostało dokonane po raz pierwszy w kwietniu 1883 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie przez Zygmunta Wróblewskiego i Karola Olszewskiego. Doświadczenia z ciekłym azotem wyglądają bardzo spektakularnie. Balon z powietrza zanurzony w ciekłym azocie zaczyna drastycznie się kurczyć ze względu na spadek ruchu cząsteczek w jego wnętrzu. Róża czy gumowa rurka schłodzona w ciekłym azocie zmienia swoje właściwości fizyczne. Piłka pingpongowa z małym otworem umieszczona w ciekłym azocie wiruje z bardzo dużą prędkością. Możemy też obserwować zjawisko lewitacji magnesu zamieszczonego nad nadprzewodnikiem wysokotemperaturowym, który jest chłodzony w ciekłym azocie. To są tyko przykładowe doświadczenia, jakie można wykonać z ciekłym azotem. Aby je zobaczyć na własne oczy, zapraszamy na pokazy. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Jak otrzymać obraz pacjenta, wykorzystując antymaterię - projekt J-PET |
Pozytonowa Tomografia Emisyjna (PET, ang. Positron Emission Tomography) to technika obrazowania medycznego procesów zachodzących wewnątrz ciała pacjenta z wykorzystaniem specjalnych radiofarmaceutyków podawanych pacjentowi przed badaniem. Substancja taka gromadzona jest głównie w komórkach nowotworu gdzie ulega rozpadowi radioaktywnemu na cząstki antymaterii - pozytony. Pozytony (czyli antyelektrony) po napotkaniu elektronów z ciała człowieka ulegają anihilacji,emitując energię w postaci promieniowania. Promieniowanie to jest rejestrowane przez tomograf PET. Jednym z wyzwań czekających na rozwiązanie są ogromne koszty budowy urządzenia PET, które powodują, że jego dostępność różni się znacznie w zależności od zamożności kraju. Równie istotnym zagadnieniem jest zwiększenie precyzji otrzymywanego obrazu pacjenta. Obecnie prowadzone są na świecie badania na szeroką skalę nad coraz to bardziej nowoczesnymi technologiami PET. W Polsce trwają zaawanasowane prace nad projektem J-PET, którego celem jest stworzenie innowacyjnego, modularnego tomografu cyfrowego PET do obrazowania całego ciała pacjenta. Koncepcja J-PET zakłada zastosowanie detektorów plastikowych, znacznie tańszych od obecnie używanych materiałów. Unikalne własności skanera J-PET pozwalają także na rozwijanie nowatorskich technik obrazowania opartych na tzw. tomografii wielofotonowej. Podczas wykładu opowiemy, jak funkcjonuje tomograf J-PET, pokażemy oraz zademonstrujemy działanie jego uproszczonego modelu. Opowiemy także o perspektywach użycia nowych wskaźników nowotworowych opartych na zjawiskach kwantowych. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Badania terenowe: Próby wykrywania obecności gąsienic barczatki sosnówki w koronach drzew |
Ciągle mamy jakąś rewolucję. Wcześniej wywołał ją prąd elektryczny, później komputery. Teraz pora na sztuczną inteligencję. Maszyny już widzą i słyszą, czy możemy je nauczyć rozpoznawać zapachy?
|
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Mikroskop sił atomowych (AFM) w akcji |
Katedra Fizyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie przygotuje do pokazów mikroskop sił atomowych NaioAFM. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Radiofarmaceutyki. Od pomysłu do wdrożenia |
Zanim radiofarmaceutyk trafi na rynek musi minąć wiele lat prób i badań, podczas których gromadzone są dowody na jego bezpieczeństwo i skuteczność. Jak wygląda cykl życia radiofarmaceutyka, jaką drogę przechodzi od pomysłu do zarejestrowania jako lek i wprowadzenia na rynek? Czy w celu potwierdzenia jego skuteczności niezbędne są badania na zwierzętach? Jak długo trwa ten proces i dlaczego tak długo? |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Aspekty bio-fizyczne: Istota zapachu i możliwości jego rozpoznawania nosem elektronicznym |
Zmysł zapachu. Jak zmierzyć i zapisać zapach? Opiszemy działanie przyrządu do rejestracji zapachów, zwanego nosem elektronicznym. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Światło przenikające przez ściany Wielkiego Zderzacza Hadronów |
Czy kilkaset metrów ściany i skał na pewno stanowi dla światła barierę nie do przebycia? Jeśli fotony tworzą światło, to czym mogą być „ciemne fotony”? Na wykładzie opowiem o tych oraz innych niezwykłych zjawiskach, jakie wciąż może przed nami skrywać fizyka. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Podróż do początków Wszechświata, czyli czym zajmuje się fizyka jądrowa wysokich energii |
Przedstawimy, jak eksperymenty z dziedziny fizyki jądrowej wysokich energii badają materię o ogromnych gęstościach energii, taką, jaka wypełniała Wszechświat w pierwszych chwilach jego istnienia. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Z makro- do nano- w trzech prostych krokach |
Przyjdź i dowiedz się, jak używając taśmy klejącej można minerał wydobyty ze skały przekształcić w nanomateriał. Podczas warsztatów opowiemy o unikatowych własnościach cienkich warstw półprzewodnikowych - dichalkogenków metali przejściowych, które, podobnie jak grafen, z roku na rok zyskują coraz większe zainteresowanie naukowców. Każdy z uczestników warsztatów będzie miał okazję stworzenia swojej własnej nanostruktury o grubości kilku lub kilkunastu warstw atomowych. |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Oddziaływanie pola elektrycznego z materią - jak działa kuchenka mikrofalowa |
Oddziaływanie pola elektrycznego z materią jest podstawą wszystkich metod spektroskopowych od spektroskopii zakresu radiowego poprzez spektroskopię mikrofalową oraz podczerwieni, kończąc na spektroskopiach zakresu widzialnego oraz nadfioletu. Na wykładzie omówione będą mechanizmy oddziaływania pola elektrycznego z materią ze szczególnym uwzględnieniem zakresu radiowego i mikrofalowego. Zostanie wprowadzone pojęcie przenikalności elektrycznej ośrodka. Wyjaśnione zostanie, jak kondensator gromadzi pole elektryczne w sobie i dlaczego wypełnienie kondensatora dielektrykiem wyraźnie zwiększa jego możliwości gromadzenia energii elektrycznej. Zajmiemy się szczególnymi własnościami wody jako ośrodka polarnego i wpływem budowy molekularnej wody na efektywność jej odziaływania z polem elektrycznym. Przedstawimy, co się zmieni w wodzie (z punktu widzenia jej właściwości elektrycznych), gdy z bardzo czystej postaci (wody destylowanej i dejonizowanej) stanie się ona płynem zanieczyszczonym jonami (w wyniku dodania np. soli kuchennej). Zostanie przedstawiona zasada działania kuchenki mikrofalowej. Spojrzymy też na ogrzewanie potrawy w kuchence mikrofalowej oczami fizyka i zastanowimy się, jaki wpływ na efektywność i jakość grzania ma forma potrawy i wybór naczynia. Powiemy sobie, dlaczego nie powinniśmy wkładać metalowych przedmiotów do kuchenki i dlaczego talerz w kuchence musi się obracać oraz dlaczego w kuchence nie podgrzejemy żywności liofilizowanej. Ponadto powiemy, co wspólnego ma kuchenka mikrofalowa z telefonem komórkowym i wifi, a na koniec wykładu przedstawimy, jak mikrofale mogą działać na organizmy żywe i jak to można wykorzystać.
|
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Metamateriały - poprawianie natury |
Czy możliwe jest skonstruowanie czapki niewidki? Jak zbudować klimatyzator, który nie wymaga prądu? Czy soczewka cieńsza od ludzkiego włosa będzie w przyszłości montowana w naszych telefonach? Odpowiedzi na te i inne pytania postaramy się znaleźć w trakcie wykładu |
Nauki fizyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Obraz i słowo w renesansowej książce – portrety w katalogu dostojników polskich |
Podczas wykładu zgłębimy tajemnice wyjątkowej książki – XVI-wiecznego rękopisu zawierającego portrety i biogramy arcybiskupów gnieźnieńskich oraz biskupów krakowskich (sygn. BN BOZ Cim. 5). Zastanowimy się, jak na portretach symbolicznie przedstawiono władzę i majestat dostojników, a także jak do tych wizerunków mają się towarzyszące im życiorysy. Ukażę, jak w przeszłości powstawały tak wystawne książki, i w jakich okolicznościach sporządzono tytułowy kodeks. W trakcie wykładu obejrzymy liczne reprodukcje tego unikatowego zabytku. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Białoruś znana i nieznana w ujęciu polskich vlogerów |
Białoruś dla wielu Polaków wciąż pozostaję terra incognita. Bardzo rzadko ten kraj jest wybierany jako kierunek podróży. Wiedza o Białorusi i Białorusinach wśród Polaków jest uformowana głównie na stereotypach i najczęściej kojarzona jest z prezydentem tego kraju i panującym w nim systemem politycznym. Od niedawna Białorusią interesuje się kilkoro vlogerów młodego pokolenia. Ich podróże porównywane są z tak egzotycznymi krajami jak Vanuatu, Uganda czy Galapagos, choć Białoruś znajduje się raptem 260 km od stolicy Polski. Spotkanie będzie poświęcone podróżom na Białoruś oraz tematom, które w swoich relacjach poruszają youtuberzy z Polski. Jednym z prowadzących spotkanie będzie vloger Ablert – podróżnik, pasjonat Białorusi. Youtuber podzieli się swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami na temat tego kraju, kultury i historii. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Ptak feniks, wody lecznicze i karnawał kwiatów – kilka słów o węgierskim mieście Debreczyn |
Węgry to nie tylko Budapeszt i Balaton, wart zwiedzania jest również Debreczyn (Debrecen), drugie co do wielkości miasto kraju, dwukrotnie w dziejach pełniące funkcję stolicy. Położony jest on na Nizinie Węgierskiej, niedaleko Puszty. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Współczesny teatr rosyjski |
Wykład będzie poświęcony najważniejszym zjawiskom w teatrze rosyjskim. Zaprezentowane zostaną fragmenty spektakli, najważniejsze dzieła i tendencje rozwojowe. W czasie wykładu omówiony zostanie również proces rozwojowy teatru rosyjskiego. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Które gesty zwracają uwagę Polaków? |
Na spotkaniu przedstawione zostaną wyniki badań nad postrzeganiem gestów przez Polaków. Przeprowadzimy też razem eksperyment i sprawdzimy, które gesty najbardziej przykuwają uwagę uczestników spotkania. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Rola kontaktów językowych w kształtowaniu się współczesnych systemów terminologicznych |
W wykładzie, w sposób syntetyczny, chcę zwrócić uwagę, w jaki sposób zmiany cywilizacyjne na świecie – w tym, głównie, rozwój środków komunikacji – wpływają na kontakty między językami. Jednym z głównych, chociaż nie jedynym, skutkiem tych kontaktów jest przenikanie zapożyczeń obcojęzycznych do systemów terminologicznych języków narodowych. Wykład oparty jest na wnioskach z przeprowadzonych przeze mnie badań nad anglojęzycznymi zapożyczeniami terminologicznymi w języku rosyjskim. Na ich podstawie ustaliłam m.in., że zmiany w języku i terminologii mają głęboki i zróżnicowany charakter. Zobrazowaniu tego służy m.in. podział na kontakty inter- i intralingwalne, co pokazuje, że proces zapożyczeń może zachodzić nie tylko między językami narodowymi, ale i w obrębie jednego języka, np. z jednego języka specjalistycznego do drugiego, z języka specjalistycznego do języka ogólnoliterackiego i vice versa. Wykład jest prowadzony w formie prezentacji, zawierającej materiał przykładowy. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Powojenna Polska oczami Węgrów |
Jak widziano Polskę lat 1945–1960? Na spotkaniu zostaną przedstawione spostrzeżenia trzech węgierskich dziennikarzy i pisarzy, którzy odwiedzili powojenną Polskę, będącą w ciekawym okresie swoich dziejów. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | O wspólnym pochodzeniu horrorów i kryminałów, i po co nam są gatunki? |
Nie czytam kryminałów, nie lubię horrorów, a romanse są dla naiwnych… Fikcja gatunkowa jako część kultury popularnej, choć szeroko dyskutowana, wciąż nie zawsze uznawana jest godnej naukowego nad nią pochylenia. Pomijając ogromny sukces finansowy i popularny zarówno tekstów jak i filmów gatunkowych, dzieła te są świetnym źródłem materiału badawczego gdyż odzwierciedlają zarówno niedoścignione wzorce jak i oczywistości danego momentu historycznego. Podczas spotkania porozmawiamy o tym do czego służy gatunek literacki czy filmowy oraz omówimy to na przykładzie kryminałów i horrorów -- dwóch gatunków wyrastających z jednego historycznego trzonu. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Co mówi nasze imię? |
Co mówi nasze imię? Historyczne, psychologiczne, społeczne aspekty imion. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Z wizytą u sąsiadów |
Spotkanie ma na celu zapoznać młodzież z najbliższym sąsiadem Polski – Ukrainą. Dzieci będą mogły dowiedzieć się więcej przede wszystkim o języku, kulturze, współpracy polsko-ukraińskiej. Dodatkowym celem spotkania jest uwrażliwić na obecność osób z Ukrainy w naszym społeczeństwie, a także nauczenie tolerancji i szacunku dla inności. W czasie spotkania pokazane będą mapy i zdjęcia – zabytków, ciekawostek, tego, co kojarzy się z Ukrainą oraz tego, o czym ludzie nie wiedzą. Zaprezentowana zostanie też współczesna kultura (głównie muzyka). Poza tym uczestnicy będą mieli możliwość nauczyć się kilku słów po ukraińsku, zagrać w grę, której celem będzie pokazane podobieństw z językiem polskim oraz „oswoić” się z alfabetem. W czasie dyskusji prowadzący będą starali się odpowiedzieć z uczniami na pytanie o przyczyny przyjazdów ludzi z Ukrainy do Polski, o to, jakie problemy mogą napotkać ich rówieśnicy, a także jak można im pomóc poczuć się w Polsce jak w domu. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Język polski – język zrozumiały – język poprawny |
Quiz poprawnościowy zawierający m.in. wyrazy i konstrukcje, które są w polszczyźnie stosunkowo nowe oraz używane środowiskowo. Uczestnicy będą rozwiązywać quiz, a potem weryfikować odpowiedzi i konfrontować je z komentarzem językoznawczym.
|
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | „Paradoksy" nieskończoności a prawda matematyczna |
Wyobraźmy sobie hotel w którym jest nieskończenie wiele (jednoosobowych) pokoi, ponumerowanych dodatnimi liczbami naturalnymi: 1,2,3, itd. i załóżmy, że wszystkie pokoje są zajęte. Taki hotel zwykło się z nie do końca jasnych powodów nazywać Hotelem Hilberta (wybitnego matematyka przełomu XIX i XX wieku). Czy nowego gościa, który zgłasza się do recepcji, trzeba odprawić z kwitkiem - tak jak należałoby zrobić, gdyby pokoi było np. 73? Okazuje się, że nie. Co więcej, jeśli do hotelu przybędzie nieskończenie wiele nowych gości, to o ile da się ich ponumerować liczbami naturalnymi, będziemy mogli zakwaterować ich wygodnie w pełnym już hotelu. Jest to możliwe dlatego, że zbiór X wszystkich gości (włączając nowo przybyłych) jest równoliczny ze zbiorem Y wszystkich pokoi hotelowych, tzn. że każdemu elementowi zbioru X (każdemu gościowi) można przypisać dokładnie jeden element zbioru Y (pokój) w taki sposób, że każdy element zbioru Y jest przypisany do dokładnie jednego elementu zbioru X. Pojęcie równoliczności, wprowadzone do matematyki przez Georga Cantora w latach siedemdziesiątych dziewiętnastego wieku, pozwala m.in. na porównywanie nieskończonych zbiorów ze względu na ich rozmiar (tzw. moc). W czasie spotkania dowiemy się, że nie wszystkie nieskończoności są sobie równe, oraz wyjaśnimy, dlaczego w hotelu Hilberta nie da się zakwaterować nowych gości, o ile ci są "ponumerowani" wszystkimi liczbami rzeczywistymi. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Tajemnice H2O. Czym była, jest i będzie woda? |
Na spotkaniu przedstawiona zostanie krótka historia wody. Od Talesa i innych starożytnych filozofów, którzy uważali, że woda zapoczątkowała istnienie całego wszechświata, przez odkrycia XVIII wieku, kiedy to filozofowie przyrody - ku zdziwieniu całego świata - odkryli, że woda nie jest substancją niepodzielną. Okazało się bowiem, że składa się z cząsteczek. To rewolucyjne odkrycie było możliwe dzięki wcześniejszemu odkryciu tlenu. Nowa wiedza na temat wody sprawiła, że zaczęto wykorzystywać ją w kurortach leczniczych na nowe sposoby – na większą skalę zaczęto wyjeżdżać do spa, modne stały się terapie wodą. To był czas pierwszych kąpieli w morzu i spożywania wody ze względu na jej prozdrowotne właściwości (nawet jeśli zapach i kolor na to nie wskazywały). Opowieść zakończy się na czasach współczesnych i dylematach związanych z jakością wody butelkowej i kranowej. Na koniec porozmawiamy także o zasobach wody i ich ograniczeniach. Każdy z nas jest w zbudowany przede wszystkim z wody. Odkrywanie tajemnic wody, to zatem poznawanie siebie. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | I ty możesz zostać archiwistą, czyli dlaczego warto tworzyć archiwa rodzinne |
Proponujemy sptkanie poświęcone archiwom rodzinnym, w trakcie którego powiemy, czym jest archiwum rodzinne, jakie materiały w nim się znajdują, kto nam może pomóc w stworzeniu archiwum rodzinnego, jak można zabezpieczać dokumenty rodzinne przed zniszczeniem. Przybliżymy rówież źródła do dziejów rodzinnych, m.in. akta stanu cywilnego, ewidencję ludności, akta szkolne, akta wymiaru sprawiedliwości. Udzielimy rad, jak można prowadzić poszukiwania genealogiczne (w archiwach państwowych i kościelnych oraz w Internecie). Powiemy też, jak należy zbudować drzewo genealogiczne i czym ono się różni od tablic genealogicznych.
|
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Jak oni śpiewają? Warianty języka angielskiego w muzyce popularnej |
Spotkanie dotyczyć będzie wybranych zagadnień z zakresu fonetyki języka angielskiego oraz socjolingwistyki ze szczególnym uwzględnieniem zjawiska amerykanizowania wymowy w śpiewie przez wykonawców brytyjskich. Zaprezentowane zostaną także inne tendencje stylistyczne zauważalne w anglojęzycznej muzyce popularnej, takie jak stosowanie gwary londyńskiej, czyli cockneya, zwłaszcza w nurcie punkrockowym, czy też akcentu amerykańskiego Południa, zarówno przez wykonawców brytyjskich, jak i amerykańskich. Wszystkie te zjawiska rodzić mogą pewne pytania i wątpliwości wśród uczących się języka angielskiego, wynikające z odmienności wariantu stosowanego w śpiewie w porównaniu z wymową „podręcznikową”. W trakcie spotkania przyjrzymy się omawianemu problemowi z perspektywy historii anglojęzycznej muzyki popularnej. Posłuchamy wybranych przykładów wyżej wymienionych zjawisk obecnych w śpiewie wokalistów – od The Beatles i Davida Bowiego po Adele i Dizzeego Rascala. Następnie dokonamy analizy fonetycznej fragmentów piosenek w porównaniu z mową danego wokalisty lub wokalistki. Wreszcie spróbujemy wyjaśnić omawiane zjawisko poprzez przyjęcie perspektywy socjolingwistycznej |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Filozofowie na temat geniuszu i oryginalności |
W czasie spotkania zastanowimy się nad fenomenem geniuszu. Wydaje się, że tym co łączy postaci według różnych kanonów uznawane za genialne jest raczej to, co Ludwig Wittgenstein nazywał ,,podobieństwem rodzinnym" niż sztywny i jasno zdefiniowany zespół cech. Nawet zaś ,,bezdyskusyjne" przymioty geniusza takie jak nowatorstwo czy oryginalność są pojęciami niezwykle niejasnymi. W naszych rozważaniach przyjrzymy się początkom estetyki filozoficznej i uwagom Immanuela Kanta na temat geniuszu, bezgranicznej wierze w moc wyobraźni i genialnego umysłu charakterystycznej dla epoki romantyzmu, wizji rewolucji naukowych przedstawionej przez Thomasa Kuhna, koncepcji metafory w ujęciu Richarda Rorty'ego oraz tezom Harolda Blooma na temat genialnej literatury. Nieustannym punktem odniesienia będzie życie i twórczość Leonarda da Vinci.
|
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Czego socjobiologia może nas nauczyć o moralności? | Nauki humanistyczne |
|
|
Spotkanie festiwalowe | O czym opowiada fotografia? |
W roku 1839 po raz pierwszy oficjalnie zaprezentowano wynalazek fotografii. Technika masowej reprodukcji obrazów wpłynęła na nasze postrzeganie rzeczywistości. W tym kontekście mówi się o zwrocie wizualnym, a czasem nawet na wyrost o „cywilizacji wizualnej”. Paradoksalnie jednak, mimo swojej powszechności, medium fotografii pozostaje na marginesie refleksji zarówno w sferze publicznej, w systemie edukacji jak i naukach społecznych. Warsztaty rozpoczną się od krótkiego wprowadzenia podejmującego temat historii fotografii w kontekście jej społecznego oddziaływania i synergii z rozwojem mediów masowych. W czasie warsztatów przyjrzymy się również zdjęciom przyniesionym przez uczestników. Zwrócimy uwagę nie tylko na aspekt techniczny czy kompozycyjny, ale podejmiemy próbę refleksji nad znaczeniem fotografii, jej ograniczeń, czy wreszcie kwestią subiektywizmu spojrzenia i roli samego fotografa. Zastanowimy się jak na nasze postrzeganie zdjęć wpływają wszędobylskie reklamy, powszechna dostępność aparatów w postaci smarfonów, czy fenomen Instagrama, na którym konto ma już ponad miliard użytkowników, w tym ponad 20 procent Polaków powyżej 13 roku życia. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Zmężniałe, nagie i rozwiązłe Spartanki, czyli o sile stereotypu |
W źródłach możemy znaleźć wiele stereotypów dotyczących Spartanek. Wśród „oskarżeń” wobec spartańskich kobiet starożytni wymieniają m.in. fakt, że nago uprawiały ćwiczenia fizyczne, prowadziły rozwiązły tryb życia oraz że rządziły mężczyznami. Niemalże dwa i pół tysiąca lat później podobnie myślimy o Spartankach. Na ile w tym wszystkim prawdy, a na ile siły stereotypu. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Ratowanie ginących języków: od teorii do praktyki |
Spośród kilku tysięcy języków używanych na świecie większość jest poważnie zagrożona wyginięciem. Od kilkudziesięciu lat podejmowane są na świecie liczne działania rewitalizacji języków, które utraciły swój zasięg i użytkowników. Przywracanie języka do domen, w których nie jest już używany, a także poszerzanie liczby użytkowników o osoby, które wcześniej się tym językiem nie posługiwały (new-speakers), jest podstawowym zadaniem rewitalizacji. Również na terenie Polski istnieją do dziś małe języki, nieuwzględnione ani w „Ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym”, ani też w „Europejskiej karcie języków regionalnych lub mniejszościowych”. Do języków tych należy m.in. mazurski i wilamowski. W naszym wystąpieniu opowiemy, czym jest rewitalizacja i jakie działania są podejmowane, aby ocalić te małe, autochtoniczne języki.
|
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Litewski ruch przemytników książek – zapomniane początki nowoczesnego państwa litewskiego |
Druga połowa XIX wieku była dla ziem litewskich, pozostających pod władzą carską jako gubernie imperium rosyjskiego, czasem szczególnie dramatycznym i zarazem przełomowym. W 1864 roku, po upadku powstania styczniowego, władze carskie wprowadziły na tych terenach zakaz druku w języku litewskim czcionką łacińską. Taka forma represji, obowiązująca jako prawo przez 40 lat, miała być dotkliwą karą dla mieszkańców Litwy za udział w insurekcji, a równocześnie narzędziem ich ostatecznej rusyfikacji. Plan rosyjskich administratorów Litwy zawiódł jednak całkowicie, stał się bowiem przyczyną narodzin litewskiego ruchu społeczno-kulturalnego, który należał do najskuteczniejszych i najbardziej oryginalnych form oporu przeciw zaborcom. Był to ruch przemytników książek (lit. knygniešiai”), skupiający i aktywizujący tę część społeczeństwa litewskiego, która deklarowała przywiązanie do rodzimego języka i odczuwała potrzebę podkreślania odrębności narodowej, również przez posiadanie własnego piśmiennictwa. Zjawisko to, ze względu na swoją skalę, charakter i konsekwencje, było unikalne w Europie przełomu XIX i XX stulecia i jako takie zostało wyróżnione w 2004 roku przez UNESCO Przedmiotem wykładu są geneza, dzieje i struktura tego ruchu, jego znaczenie w procesie kształtowania się nowoczesnej litewskiej tożsamości narodowej i formowania się koncepcji przyszłego suwerennego państwa litewskiego, a także jego wpływ na relacje polsko-litewskie w tym okresie. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Kalejdoskop literatury białoruskiej |
Zaprezentowani zostaną wybrani twórcy XX-wieczni jak np. W. Bykau, I. Szamiakin, I. Mieleż, U. Karatkiewicz, U. Arłou, A. Bacharewicz, A. Klinau, S. Aleksijewicz i ich wpływ na rozwój literatury białoruskiej, a także znajomość wyżej wymienionych pisarzy poza granicami Białorusi. Omówione zostaną tendencje w literaturze białoruskiej XX wieku wraz z kierunkami rozwoju z uwzględnieniem kontekstu historyczno-kulturowego, w tym przemian politycznych po 1991r. Szczególna uwaga zostanie poświęcona S. Aleksijewicz, laureatce Literackiej Nagrody Nobla – pierwszej dla Białorusi w kategorii literatury. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Argumenty z równi pochyłej |
Na zajęciach omówimy kilka argumentów z równi pochyłej. Postaramy się ocenić wartość omawianych argumentów, wzmocnić je i podać dla nich kontrargumenty. Zajęcia mają charakter warsztatowy. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Sytuacja języka niemieckiego w Polsce po 1945 roku (na podstawie relacji świadków historii) |
Zgodnie z wykładnią PRL-u powojenna Polska była krajem jednolitym narodowościowo i językowo. Jednakże, mimo przesiedleń, język niemiecki pozostał wciąż żywy na przyłączonych do państwa polskiego Śląsku, Pomorzu i Mazurach. W naszym wystąpieniu opowiemy o doświadczeniach świadków historii i o losach języka niemieckiego w Polsce po 1945 roku. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Czy ta gra jest aby na pewno po polsku? |
Obecnie zyski wiodących producentów gier wideo są wyższe, niż te w innych branżach rozrywki, takich jak muzyka czy film. Sukces ten nie byłby możliwy bez globalnych strategii obejmujących „lokalizację gier”, czyli wieloaspektowy proces tworzenia, dystrybucji i promocji wersji językowej danej gry dostosowanej do potrzeb odbiorcy z konkretnego rynku docelowego. Nie zawsze jednak gracze są usatysfakcjonowani grą w rodzimej wersji językowej. Wielokrotnie na forach internetowych krytykują oni wydawców za błędy w grach wydawanych po polsku. Najczęściej wymienianymi z nich są nienaturalna intonacja aktorów udzielających głosów pojawiającym się w grach postaciom, nadgorliwość w przekładaniu nazw własnych, czy nieścisłości gramatyczne lub ortograficzne negatywnie wpływające na odbiór gry. Usterki pojawiające się w polskich wersjach gier przetłumaczonych z innych języków nie zawsze muszą wynikać z nieuwagi tłumaczy. Czasem mogą być one spowodowane również strategiami podejmowanymi przez producentów, organizacją procesu tworzenia nowych wersji językowych gry, czy strukturą samych gier. W referacie tym wymienione zostaną najczęściej wskazywane przez odbiorców błędy tego rodzaju oraz możliwe powody ich pojawiania się. Towarzyszyć im będą przykłady pochodzące z gier reprezentujących różne gatunki wydanych zarówno w ostatnich latach, jak i w początkach dystrybucji gier w Polsce. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Białoruś znana i nieznana. Szlakiem przyrody białoruskiej i zabytków architektury |
Spotkanie ma na celu przedstawienie Białorusi od strony unikalnej przyrody. W trakcie spotkania zostaną omówione rzadkie gatunki flory i fauny, parki narodowe, rezerwaty przyrody, szlaki turystyczne, największe jeziora pochodzenia lodowcowego oraz zamki i zabytki UNESCO… |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Czy Kowalski był kowalem czy szlachcicem? Nazwiska Polaków - tajemnice i ciekawostki |
Od kiedy Polacy noszą nazwiska? Jak się one zmieniały przez wieki? Czy i co mówią o noszących je osobach? |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Dwie powieści Aleksandra Tierechowa – jak książka może być jednocześnie wciągająca i nieprzyjemna |
Wykład przedstawia praktycznie nieznanego w Polsce współczesnego pisarza rosyjskiego Aleksandra Tierechowa oraz dwie jego najbardziej znane powieści – Kamienny most (Каменный мост) i Niemcy (Немцы). Stanowią one swoisty fenomen, ponieważ obie są trudne w odbiorze ze względu na objętość i specyfikę stylu pisarskiego autora – połączenie realistycznego przekazu z modernistycznym strumieniem świadomości. Ponadto znakiem firmowym autora jest duża dawka cynizmu i jadowitej ironii, co zdecydowanie wpływa na ich odbiór. Lecz mimo to obie powieści zostały docenione przez rosyjskojęzycznych czytelników i krytyków oraz zdobyły nagrody literackie – pierwsza otrzymała nagrodę w konkursie „Wielka książka” w roku 2009, druga – „Narodowy bestseller” w 2012. Pierwsza powieść jest napisana w konwencji śledztwa dziennikarskiego i dotyczy tragicznego wydarzenia z lat 40. XX wieku, czyli tzw. czasów stalinowskich. Drugą można w pewnym sensie nazwać pastiszem powieści środowiskowej i krytycznym spojrzeniem na korupcję i funkcjonowanie aparatu urzędniczego współczesnej Rosji. Głównym celem wykładu jest przestawienie pewnego rodzaju fenomenu, polegającego na tym, że istnieją takie książki, które mogą być jednocześnie wciągające i nieprzyjemne. |
Nauki humanistyczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Pułapki językowe, w które najczęściej wpadamy |
Co sprawia nam trudność w odmianie nazwisk? Jakie błędy popełniamy najczęściej przy odmianie nazwisk żeńskich? Jak sobie radzić z innymi, codziennymi problemami poprawnościowymi? Na te i wiele innych pytań związanych z poprawnością językową odpowiemy podczas naszego spotkania. Wyjaśnimy i rozwiejemy wszelkie wątpliwości. |
Nauki humanistyczne |
|