Zwierzęta w poszukiwaniu stymulacji i informacji: co szczury mówią nam o ciekawości?

Dlaczego zwierzęta interesują się nowymi rzeczami? Czy szczur, który zagląda do nieznanego zakamarka albo bada zmieniony przedmiot, robi to tylko dlatego, że szuka jedzenia lub
schronienia? A może - podobnie jak ludzie - potrzebuje informacji, stymulacji i poznawania świata?

Badaliśmy, jak zwierzęta reagują na nowość, zmianę i złożoność otoczenia. Szczególnie ważne było dla nas to, aby obserwować szczury w warunkach możliwie mało stresujących. Zamiast zmuszać je do wykonania konkretnego zadania, pozwalaliśmy im swobodnie poznawać specjalnie przygotowane środowisko badawcze. Dopiero po długim okresie oswajania z aparaturą wprowadzaliśmy niewielkie, niegroźne zmiany i sprawdzaliśmy, jak zwierzęta na nie reagują.

Szczury są bardzo wrażliwe na wzrost złożoności środowiska. Kiedy w otoczeniu pojawia się coś nowego, więcej możliwości lub dodatkowa informacja, zwierzęta zwiększają aktywność eksploracyjną. Można powiedzieć, że zaczynają intensywniej „sprawdzać”, co się zmieniło. Co ciekawe, kiedy środowisko staje się uboższe lub mniej złożone, ich reakcja jest słabsza.Wygląda więc na to, że szczury silniej reagują na pojawiające się możliwości niż na ich utratę. 

Ciekawość można ją rozumieć jako aktywne poszukiwanie informacji o świecie. Zachowania eksploracyjne są jednym ze sposobów zaspokajania tej potrzeby poznawczej. Dzięki nim zwierzę dowiaduje się, co znajduje się w otoczeniu, czy coś się zmieniło, gdzie można znaleźć zasoby, a czego lepiej unikać.

Wcześniejsze doświadczenia wpływają na sposób reagowania na nowość. Nieprzewidywalne lub stabilne środowisko rozwojowe może zmieniać późniejsze zachowania zwierząt, na przykład ich gotowość do eksploracji albo ostrożność wobec nowego pokarmu. 

Wykład będzie więc nie tylko opowieścią o szczurach, ale także o tym, jak badać umysł zwierząt. Jeśli chcemy zrozumieć ciekawość, eksplorację i procesy poznawcze zwierząt,
musimy stworzyć im warunki, w których naprawdę mogą pokazać, jak poznają świat.