Uniwersytet Warszawski
Typ |
Tytuł![]() |
Opis | Dziedzina | Termin |
---|---|---|---|---|
Spotkanie festiwalowe | Mapa światowej nauki |
Co roku powstaje ponad milion artykułów naukowych. Nawet ograniczając się do swojej wąskiej specjalizacji, uczony nie jest w stanie samodzielnie ogarnąć wszystkich nowych publikacji, tematów czy grup badawczych. W trakcie wykładu pokażemy jak przy pomocy dużych komputerów można śledzić rozwój światowej nauki.
|
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Marmur i złoto pasują do pań |
Od czasów helleńskich marmur stał się w Europie jednym z podstawowych surowców rzeźbiarskich, zwłaszcza dla posągów kobiecych. Uzupełniany był często złotem, złocono również rzeźby drewniane. W przeglądzie dotrzemy do XX wieku i Wenus szmacianej... |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Małe nieskończoności |
Nie wszystkie nieskończoności są takie same: jedne są "wieksze", a inne "mniejsze". Zobaczymy, jak je porównywać i poznamy kilka podstawowych przykładów. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Mały zarodek i jego wielkie możliwości |
Jak powstają wieloraczki, co to są chimery, czy można uzyskać normalny organizm z połowy zarodka i czy możliwe jest stworzenie myszy bez udziału genomu samca? Przyjdź i dowiedz się więcej o rozwoju zarodkowym ssaków! |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Metoda socjologa |
Socjologia, to nie tylko robienie ankiet i przewidywanie wyników wyborów. Tak naprawdę te dwa działania mają niewiele wspólnego z socjologią. A zatem czym jest socjologia? W czasie warsztatu przekonamy się o tym w praktyce. Socjologia jest nauką w której bada się świat, który nas otacza: świat społeczny. Aby jednak móc to zrobić i wyciągnąć wnioski na temat tego, co zaobserwowaliśmy musimy dopasować odpowiednią metodę do pytania na które chcemy odpowiedzieć oraz zdecydować, czy chcemy poznać ogólne trendy panujące w całym społeczeństwie, czy dogłębnie zbadać jakiś jego wycinek. Oznacza to, że musimy dobrać odpowiednią metodę badawczą. Socjologowie najwięcej czasu poświęcali na kłótnie o to, która z wielu takich metod jest najlepsza do poszukiwania odpowiedzi na konkretne pytania. A największe spory toczą się pomiędzy tak zwanymi socjologami ilościowymi (zajmującymi się statystyką, badającymi próby z całej populacji przy pomocy ankiet – zobaczcie np. dostępne w Internecie wyniki badan CBOS) i jakościowymi. Na zajęciach zajmiemy metodami tych drugich. Jest ich bardzo wiele, my skupimy się na jednej z nich wywiadzie jakościowym. W czasie wywiadu rozmawiamy z ludźmi i analizujemy opowieści, które powstają specjalnie dla nas. W pierwszej części warsztatów wybierzemy temat i poznamy metody, których możemy użyć w badaniu, oraz przygotujemy scenariusz badania. Żeby lepiej zrozumieć i „poczuć” daną metodę zerkniemy na opisy badań, w których je wykorzystano. Dowiemy się czego można się dzięki nim dowiedzieć oraz jakie niebezpieczeństwa czyhają na badacza-praktyka. Na koniec tej części warsztatów wybierzemy wspólnie temat badania oraz metodę, którą się posłużymy i przygotujemy plan badania (istnieje kilka rodzajów wywiadów). W drugiej części wcielimy się w role badaczy-praktyków, zobaczymy jak wygląda wywiad. Następnie zajmiemy się analizą materiałów. Jak socjologowie interpretują wypowiedzi osób badanych? A czy spisany wywiad to materiał, który można badać tak jak dokument albo tekst literacki? Odpowiedzi na te pytania poszukamy w czasie warsztatów, na których uczestnicy i uczestniczki będą mogli sprawdzić się w roli socjologów-badaczy jakościowych.
Plan warsztatów:
Część I: teoria, czyli przygotowujemy się do badań
Część II: analiza
|
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Między amatorstwem a profesjonalizmem. Taniec towarzyski od kuchni |
Wykład przedstawia świat tancerzy tańca towarzyskiego od kuchni, w szczególności zaś: - jak wygląda sportowy taniec towarzyski; - jakie są kategorie taneczne i jak wyglądają turnieje taneczne (dlaczego na turnieju liczy się nie tylko taniec, ale również makijaż, strój, fryzura i skład sędziowski?); - jak zachowują się tancerze na parkiecie i poza nim, w tym: jak wygląda życie codzienne tancerza, jakie istnieją rodzaje treningów; - jakie są motywacje tancerzy (dlaczego robią to, co robią?); - jak rozwija się ruch tancerzy seniorów w Polsce (i dlaczego ciągle nadrabiamy zaległości względem Zachodu); - co to jest Pro-am i dlaczego staje się coraz bardziej modny. |
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Między głosem sumienia a więzami przyjaźni - o przemocy szkolnej |
Jest bardzo wiele powodów, dla których nie warto reagować na agresję, której jest się świadkiem: strach przed agresorem, ciekawość, co stanie się dalej, czy też niechęć do wyróżniania się z grupy innych biernych obserwatorów. I tylko jeden powód, dla którego powinno się reagować: moralna słuszność. Ale czy ten powód wystarczy? Niestety, wbrew moralnemu nakazowi reakcji, sama sytuacja społeczna, w jakiej znajdują się świadkowie przemocy, może taką reakcję hamować. W prezentacji pokażę przykład pułapki, w jakiej mogą znajdować się świadkowie przemocy szkolnej. Celem prezentacji będzie analiza grupowych uwarunkowań dręczenia szkolnego (ang. bullying) w perspektywie teorii gier. Z dręczeniem mamy do czynienia wówczas, gdy ofiara jest w sposób powtarzalny obiektem ataków ze strony agresora lub grupy agresorów. Ten rodzaj agresji charakteryzuje się przy tym wysokim stopniem kalkulacji, planowania, oceny konsekwencji działania przez napastnika oraz niskim natężeniem emocji odczuwanych przez napastnika. Jest to agresja „na zimno”, inicjowana przez napastnika, świadomego konsekwencji swoich działań. Na spotkaniu przedstawię model gry ilustrujący zachowanie świadków dręczenia, którzy z jednej strony odczuwają moralny przymus reakcji (zinternalizowana norma nakazująca bronić słabszych), a z drugiej starają się zachowywać podobnie do swoich koleżanek i kolegów (konformizm). Zachowanie świadków ilustrować będzie wieloosobowa sekwencyjna gra koordynacji rozgrywana w populacji ustrukturyzowanej, czyli takiej, gdzie relacje między graczami mają znaczenie. Opowiem o samej grze i pokażę wyniki symulacji przebiegu gry dla wybranego zakresu warunków początkowych gry i sieci relacji tworzonych losowo. Wyniki pokazują, że kwestia zależności między cechami grupy a tym, jak ona reaguje na agresję, nie jest wcale oczywista. Szerszemu zakresowi reakcji sprzyjają nie tylko silniejsza norma nakazująca reagowanie i niższy stopień konformizmu, ale też czynniki strukturalne, czyli to, jak wyglądają relacje w grupie. Zależność między gęstością sieci a zakresem reakcji świadków na przemoc jest nieliniowa. Zarówno zbyt niska, jak i zbyt wysoka gęstość sieci nie sprzyjają interwencji świadków. Występują przy tym interakcje między strukturalnymi i niestrukturalnymi cechami grupy, co oznacza, że różne cechy sieci mogą być mniej lub bardziej korzystne w zależności od tego, jak silna jest w grupie norma reagowania na przemoc oraz poziom konformizmu. Co ważne, wyniki analiz można odnieść również do innych sytuacji o podobnej strukturze interakcji, na przykład do analizy problemu zmowy milczenia dotyczącej podejrzeń stosowania przemocy lub popełnienia przestępstwa przez kogoś z małej społeczności. |
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Mięso z probówki – jak zrobić hamburgera w laboratorium? |
Pierwszy „hamburger z probówki” już powstał i został zjedzony w 2013 roku. Jak uzyskać mięso in vitro? Czy jest smaczne? Na wykładzie zostaną omówione podstawy budowy mięśni szkieletowych oraz techniki uzyskiwania i hodowli komórek, z których powstają mięśnie. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Mikroflora jelitowa- nowy gracz w rozwoju otyłości i cukrzycy? |
Wykład spróbuje odpowiedzieć na pytania: czy poprzez to co jemy, zmieniamy skład naszej mikroflory jelitowej i z przyjaciela robimy wroga przyczyniającego się do rozwoju chorób ? oraz jaki wpływ na skład mikroflory ma stosowanie pro- lub prebiotyków, antybiotyków oraz syntetycznych słodzików ? |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | MikroQuiz, wybuchające drożdże, świecące żelki i DNA z jedzenia |
Gra komputerowa „MikroQuiz” „Wybuchające drożdże” „Świecące żelki” „DNA z jedzenia" |
biologia |
|
Lekcja festiwalowa | Moje ciało, moje kompleksy- jak sobie z nimi radzić? |
W ramach lekcji młodzież zapozna się z informacjami na temat zmian jakie zachodzą w organizmie podczas adolescencji jak również poruszona zostanie problematyka kompleksów związanych z własnym wyglądem oraz zagadnienie zrównoważonego obrazu własnego ciała. Ponadto, zajęcia będą służyły refleksji nad prezentowanymi w mediach wizerunkami ciał mężczyzn i kobiet. |
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Mord rytualny - długie życie legendy |
Wykład pokazuje powstawanie i funkcjonowanie w dawnej Rzeczypospolitej legend o mordzie rytualnym – rzekomych zbrodniach dokonywanych przez Żydów na chrześcijanach. Legendy takie posiadały podobny schemat i podobne treści symboliczne, często także były wręcz powieleniem wcześniejszych opowieści. Legendy o mordach rytualnych stanowiły ważny wątek literatury antyżydowskiej, powstającej głównie w kręgach mieszczańskich i kościelnych. Na przykładzie Gabriela Zabłudowskiego, ofiary rzekomego mordu rytualnego z końca XVII wieku i późniejszego świętego, wykład pokazuje także utrzymywanie się pozostałości takich legend do dnia dzisiejszego.
|
historia |
|
Spotkanie festiwalowe | Muzyka i technologia - refleksje antropologiczne |
Antropologowie kultury w ostatnich latach opisali muzykę nie tylko jako świadectwo talentu wykonawców, ale również nośnik kulturowych znaczeń i środek budowania hierarchii społecznych. Dr Piotr Cichocki podczas wykładu opowie o odkryciach antropologii kulturowej w tym zakresie i omówi podejścia do muzyki: romantyczne, konstruktywistyczne i post-konstruktywistyczne. Pierwsze wiąże się z pojęciem "ducha" i "geniuszu", drugie koncentruje się na klasowym aspekcie estetyki, wreszcie trzecie spostrzega muzykę jako potężny obiekt. Wszystkie trzy perspektywy dr Cichocki omówi na przykładach praktycznych. |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Młodzi Polacy na rynku pracy. Kto? Jak? I czy zawsze: za ile? |
Młodzi Polacy i ich działania na rynku pracy są tematem wielu adresowanych do szerokiej publiczności artykułów prasowych i komunikatów medialnych. Wszyscy znamy te hasła: Pokolenie Y, Generacja X, Pokolenie JP2... W czasie spotkania z elementami dyskusji i warsztatów wizja młodych polskich pracowników prezentowana na łamach opiniotwórczych mediów zostanie skonfrontowana z rzeczywistością oraz z wynikami socjologicznych badań. Pytania, jakie zostaną postawione będą dotyczyły następujących kwestii: czy w Polsce istnieje odpowiednik funkcjonującego na Zachodzie Pokolenia Y? Jakie są jego cechy i kto do niego należy? Czy współcześnie można mówić o istnieniu "generacjonalizmu", w myśl którego racjonalne jest mówienie o poszczególnych generacjach i cechach różniących ich reprezentantów? Jeżeli tak, czemu może to służyć i o jakich pokoleniach współcześnie mówią socjologowie? Wreszcie: czym różni się definicja pojęcia "pokolenie" używana przez socjologów od potocznego rozumienia tego pojęcia? Na zajęcia zaproszeni są wszyscy zainteresowani sluchacze, bez względu na wiek i... pochodzenie, jakie reprezentują. |
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Na czym jeździł Bolesław Prus? Życie sportowe Warszawy (XIX/XX w.) |
Kultura fizyczna staje się jedną z form świadomości społecznej. Towarzyszy emancypacji kobiet, jest rodzajem manifestacji przynależności narodowej, niejednokrotnie też uczestniczenie w „sportowo-towarzyskim” życiu miasta świadczy o statusie materialnym i społecznym (wyścigi konne). Pojawiają się wynalazki, które przyczyniają się do ulepszenia narzędzi sportowych: dętka zapewniająca elastyczność i sprężystość piłkom oraz oponom pneumatycznym, łańcuch rowerowy, szprychy; najważniejszy okres dla rozwoju poszczególnych dyscyplin przypada właśnie na koniec XIX wieku – od tamtego czasu zmieniają się one jedynie nieznacznie (pojazd zwany bicyklem, zaprojektowany w ciągu ostatnich 30 lat XIX wieku jest używany do dziś). |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Na czym jeździł Bolesław Prus? Życie sportowe Warszawy (XIX/XX w.) |
Kultura fizyczna staje się jedną z form świadomości społecznej. Towarzyszy emancypacji kobiet, jest rodzajem manifestacji przynależności narodowej, niejednokrotnie też uczestniczenie w „sportowo-towarzyskim” życiu miasta świadczy o statusie materialnym i społecznym (wyścigi konne). Pojawiają się wynalazki, które przyczyniają się do ulepszenia narzędzi sportowych: dętka zapewniająca elastyczność i sprężystość piłkom oraz oponom pneumatycznym, łańcuch rowerowy, szprychy; najważniejszy okres dla rozwoju poszczególnych dyscyplin przypada właśnie na koniec XIX wieku – od tamtego czasu zmieniają się one jedynie nieznacznie (pojazd zwany bicyklem, zaprojektowany w ciągu ostatnich 30 lat XIX wieku jest używany do dziś). |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Na czym polega energetyka obywatelska i prosumencka? |
Wykład w przystępny sposób analizuje czym jest energetyka obywatelska i jakie są możliwości i uwarunkowania jej rozwoju. Energetyka prosumencka rozwija się dynamicznie w całej Europie, ale w Niemczech doprowadziła do rewolucji energetycznej. Jednak konieczna jest zmiana świadomości, postaw i zachowań dotychczasowych konsumentów energii tradycyjnej. Czy jest to możliwe także w Polsce? Jakie są główne przeszkody i bariery w upowszechnianiu wytwarzania energii przez Polaków? |
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Na Forum Romanum- inscenizacja rzymskiego procesu |
Podstawą naszego systemu prawa prywatnego jest prawo rzymskie, które do dziś może stanowić źródło inspiracji dla rozwiązywania problemów prawnych i rozwoju instytucji prawa cywilnego. W symulacji przedstawimy funkcjonowanie rzymskiego procesu formularnego na przykładzie kazusu zaczerpniętego ze starożytnych, rzymskich źródeł prawniczych. Proces odbędzie się w strojach z epoki, z podziałem na role: powoda, pozwanego, pretora, sędziego. Rozwiązanie kazusu zaprezentujemy w formie skargi (actio), a następnie omówimy jej części. |
prawo |
|
Spotkanie festiwalowe | Na piasku, na kamieniach, na wodzie – krajobrazy Mazowsza niezwykłe |
Sprawdzimy, czy naprawdę Mazowsze ma krajobrazy pośrednie między Antarktydą a Saharą, poznamy tego przyczyny, wytropimy rozmaite ślady zlodowaceń. Zobaczymy wybór najładniejszych pejzaży, także w najbliższych okolicach Warszawy. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Na straży trawienia – wysiłki enzymów |
Pozyskiwanie składników odżywczych ze spożywanego jedzenia jest niewdzięczną rolą enzymów, małych biokatalizatorów, które utrzymują i kontrolują prawidłową pracę organizmu. Pełnią wiele funkcji, a jedną z nich jest proces trawienia czyli wydobycie cennych minerałów i witamin ze spożywanych posiłków. Proces odzyskiwania substancji odżywczych polega na rozbiciu cząsteczek pokarmu na prostsze, przyswajalne przez organizm związki. Do kluczowych enzymów trawiennych zaliczamy amylazy czyli klasę enzymów odpowiadających za trawienie węglowodanów. Rolą uczniów na warsztatach będzie zapoznanie się z działaniem enzymów i ich rolą w procesie trawienia. Modelowym przykładem będzie amylaza ślinowa pozyskana ze śliny uczniów. Jej aktywność zostanie doświadczalnie zbadana na przykładzie trawienia skrobi. Ponadto, uczniowie zapoznają się z ochronną rolą katalazy w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Enzym ten kontroluje poziom nadtlenku wodoru w tkankach, a w przypadku jego nadmiaru rozkłada do na wodę i tlen. Efekt działania katalazy poznamy wykonując doświadczenia z wodą utlenioną i wybranym materiałem biologicznym tj. wątrobą drobiową, jabłkiem, ziemniakiem. Dodatkowo uczniowie sprawdzą, jaki wpływ na działanie enzymów mają warunki reakcji, m.in. temperatura, stężone roztwory kwasów i zasad. Po warsztatach uczniowie będą swobodnie wypowiadać się na temat budowy i roli enzymów w procesach biologicznych. |
chemia |
|
Spotkanie festiwalowe | Na tropie słów – na papierze i w sieci |
Bierzemy do ręki słowniki, surfujemy po sieci i, podążając tropem |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Na własne oczy – komórki macierzyste |
Uczestnicy warsztatów będą mieli okazję zobaczyć z bliska laboratorium, w którym hodowane są komórki. Planujemy kilka krótkich pokazów. Następnie uczestnicy własnoręcznie wykonają doświadczenie z wykorzystaniem komórek macierzystych. Na zakończenie przeprowadzimy quiz. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Nanosrebro - fakty i mity |
Nanosrebro, czyli srebro rozdrobnione do rozmiarów nanometrycznych (10-9 m) stało się w ostatnich latach jednym z najintensywniej badanych materiałów. Posiada unikalne właściwości optyczne, katalityczne i biologiczne, często inne niż srebro w skali makro. Jest obecnie najlepiej sprzedającym się produktem nanotechnologii. W środkach masowego przekazu, czy w opisach produktów zawierających nanosrebro możemy znaleźć wiele informacji o niezwykłych właściwościach tego materiału. Które z nich są prawdziwe, a które stanowią tylko chwyt reklamowy? W trakcie wykładu słuszność niektórych z nich, tych najczęściej się pojawiających, poddana zostanie weryfikacji w oparciu o najnowsze wyniki badań naukowych. Omówione zostaną najważniejsze właściwości fizyczne i chemiczne nanosrebra, najczęściej stosowane metody jego wytwarzania, proponowane w literaturze mechanizmy działania bakteriobójczego oraz najnowsze doniesienia dotyczące toksyczności tego wyjątkowego nanomateriału. |
chemia |
|
Spotkanie festiwalowe | Nauka o klimacie |
Impreza portalu popularno-naukowego naukaoklimacie.pl, którego działalność wspierają i nadzorują naukowcy, między innymi z Instytutu Geofizyki UW. Będzie można wziąć udział w quizie dotyczącym klimatu, zapytać o sprawy związane ze zmianami klimatu, globalnym ociepleniem, rolą ludzi w procesach klimatycznych, obejrzeć najnowsze animacje przedstawiające wyniki pomiarów i obserwacji systemu klimatycznego z całego świata. |
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Nie mów tego, o czym sądzisz, że nie jest prawdą – Grice i jego maksymy |
1. Wprowadzenie – krótkie przedstawienie biografii i dorobku naukowego Paula Grice’a 2. Wyjaśnienie, czym są Zasada Współpracy i maksymy: a. maksymy ilości (informować w ilości stosownej do celu konwersacji) b. maksyma jakości (podawać informacje prawdziwe) c. maksyma odniesienia (mówić to co istotne dla tematu rozmowy) d. maksyma sposobu (mówić jasno i zrozumiale) 3. Podzielenie uczniów na cztery grupy i wręczenie każdej z grup kartki z zapisaną maksymą. Każda z grup ma za zadanie przedstawić w wymyślonej przez siebie scence rodzajowej przykład konwersacji, w której jedna osoba przestrzega danej maksymy, a inna tę maksymę łamie. 4. Po prezentacji wszystkich grup uczniowie decydują, która maksyma według nich została złamana w kolejnych scenkach. 5. Burza mózgów: „jakie są skutki łamania maksym?” 6. Dyskusja, czy warto trzymać się stosowania maksym, gdy drugi rozmówca jawnie je łamie? |
wiedza o języku i kulturze |
|
Lekcja festiwalowa | Nie takie mikroby straszny jak je malują… Drobnoustroje w przemyśle |
Zwykliśmy myśleć o drobnoustrojach jako zarazkach powodujących choroby, zapominamy natomiast o ich drugim obliczu. Antybiotyki ratujące zdrowie i życie, enzymy w proszkach do prania czy niektóre dodatki do żywności to tylko część możliwości tych małych producentów. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Nierówności w społeczeństwie: Skąd się biorą i czy są niezbędne |
Uczestnicy/czki będą próbowali odpowiedzieć na otwarte pytanie, czy możliwe jest zbudowanie społeczeństwa opartego na szeroko pojmowanej równości. Wiodący wątek rozmowy ma stanowić prezentacja głównych stanowisk socjologii na temat stratyfikacji: teorii konfliktu oraz teorii funkcjonalistycznej. |
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Nieskończoność w informatyce? |
Czy informatyka zna pojęcie nieskończoności? O problemach nierozstrzygalnych. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Numeryczna Ziemia |
Ludzkość od zawsze interesowała się Ziemią – najpierw kształtem i powierzchnią, potem ewolucją i strukturą wewnętrzną. Na przestrzeni wieków ewoluowały metody, którymi można badać naszą planetę - od prostych obserwacji, przez metody analogowe, po współczesne metody cyfrowe. Rozwój aparatury pomiarowej i wzrost mocy obliczeniowej superkomputerów dał naukowcom nowe możliwości szczegółowego badania struktury powierzchni i wnętrza Ziemi. Na wykładzie pokazane będę współczesne metody, eksperymenty i wyniki badania powierzchni i wnętrza Ziemi. |
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | O świadomym mówieniu fałszu |
Słownym wyrazem omylności jest wypowiadanie zdań fałszywych. Niekiedy jednak mówimy fałsz, będąc tego świadomi. Wystąpienie będzie dotyczyć tych i innych zachowań językowych, w których świadomie wypowiadamy twierdzenia uznawane przez nas za fałszywe, a więc kłamstwa, ironii itp. |
filozofia |
|
Spotkanie festiwalowe | Obowiązek dostaw leków. Jak zagwarantować żeby służył głównie chorym? |
Spotkanie w ramach cyklu "Antymonopolowe five o'clock" Spotkanie dotyczy interakcji prawa konkurencji i regulacji w sektorze farmaceutycznym. Obejmuje społeczny wymiar zapewniania interesów wszystkich uczestników dystrybucji lekami w tym pacjentów. Obowiązek dostaw leków, a import równoległy. Czy potrzebna jest interwencja ustawodawcy? |
prawo |
|
Spotkanie festiwalowe | Od ballady do opery Benjamina Brittena – ścieżki inspiracji |
Wykład poświęcony jest operze na głosy chłopięce Benjamina Brittena „The Golden Vanity” jako przykładowi utworu kultury wysokiej inspirowanego folklorem. Punktem wyjścia będzie omówienie ballady jako gatunku i jej miejsca w dziejach kultury angielskiej, ilustrowane różnorodnymi wersjami i wykonaniami ballady „The Golden Vanity”, która była źródłem inspiracji dla kompozytora. Przedstawiona zostanie analiza prawdopodobnych źródeł historycznych przedstawionych w niej wydarzeń. Omówiona zostanie sama opera, jej kompozytor i autor libretta, a także możliwe interpretacje i jej miejsce w twórczości Brittena, w tym działalność edukacyjna kompozytora. W szerszym kontekście wykład poświęcony będzie związkom kultury popularnej i wysokiej w dziejach kultury brytyjskiej. Utwór ze słyszenia jest na pewno znany wielu Polakom, niezależnie od wieku i muzycznych upodobań. |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Od degeneracji do rekonstrukcji: tajemnice regeneracji mięśni szkieletowych |
Regeneracja to niezwykły proces prowadzący do odbudowy prawidłowej struktury mięśni szkieletowych, po uszkodzeniu mechanicznym lub wynikającym z miopatii. Podczas wykładu zostaną zaprezentowane najnowsze doniesienia naukowe dotyczące regeneracji mięśni i badań nad wspomaganiem tego procesu oraz mobilizacji komórek macierzystych do uszkodzonej tkanki. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Optyka nie gryzie |
Skąd biorą się kolory tęczy? Dlaczego niebo jest niebieskie? Jaką tajemnicę kryją okulary? Czym właściwie jest ultrafiolet? Rozwiązań nie tylko tych optycznych dylematów poszukamy wspólnie eksperymentując. Przekonacie się, że optyka jest dziecinnie prosta. |
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Osoby niewidome jako twórcy i odbiorcy przekładu |
Osoby niewidome spotyka się na co dzień. Często jednak, ze względu na bariery po obu stronach, komunikacja między światem widzących i niewidzących jest zaburzona. Jedną z prób przełamania tych barier jest rozwijająca się dynamicznie technika tłumaczenia słowem obrazu, tzw. audiodeskrypcja, dzięki której osoby niewidome mogą –jako odbiorcy – szerzej uczestniczyć w życiu kulturalnym, np. samodzielnie oglądając filmy czy sztuki teatralne. Nowe technologie zaś otwierają nowe możliwości zawodowe i społeczne dla osób niewidomych. Podczas wykładu zaprezentowane zostanie – na przykładzie zawodu tłumacza – jak osoba niewidoma może z powodzeniem nie tylko funkcjonować w społeczeństwie, lecz także być pośrednikiem między kulturami. Pokażemy również, jak na co dzień można pokonywać bariery w komunikacji z osobami niewidomymi, w jaki sposób każda osoba widząca może być skutecznym tłumaczem świata wizualnego. Opowiemy także, dzięki jakim narzędziom niewidomy może sam obejrzeć film, obraz, rzeźbę, przedstawienie teatralne czy operę. Podczas wykładu zaprezentowane zostaną również pomoce ułatwiające życie niewidomym: GPS, mówiący smartfon i tablet, lupa, monookular itd. O wszystkim opowie osoba naukowo i prywatnie zainteresowana tą tematyką: niewidomy tłumacz i badacz przekładu. Będzie także szansa na zadawanie pytań, bez obawy o ich niestosowność. |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Paleoeko(fizjo)logia - jak czytać informacje ze skamieniałości? |
Wykład raczej łatwy o podstawach wnioskowania na tematy ekologiczne i nawet fizjologiczne na podstawie zapisu kopalnego. Dowody na istnienie drapieżnictwa, pasożytnictwa i konkurencji w przeszłości geologicznej i fundamentalne skutki tych interakcji dla naszej dzisiejszej rzeczywistości. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Paradoksy nieskończoności |
Pojęcie nieskończoności prowadzi do wielu zaskakujących konsekwencji, które często wydają nam się paradoksalne. Przyjrzymy się kilku interesującym przykładom. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Peuwiański boom kulinarny i co z niego wynika |
W ostatniej dekadzie peruwiańska kuchnia przebojem wdarła się na światowe stoły i trafiła pod najmodniejsze adresy. Dziejący się wokół niej ferment okrzyknięto nawet "boomem kulinarnym". Otwarto setki nowych restauracji, szkoły gastronomiczne pękają w szwach, a kuchnię wyniesiono do poziomu sztuki. Gastronomia stała się przystawką do wielkiej polityki, składnkiem narodowej tożsamości i przyprawą, która nadała nowy smak procesom ekonomicznych i społecznych transformacji. Zastanowimy się, czy możliwa jest "modernizacja od kuchni" i jak dalece "boom kulinarny" zmienił Peru. |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Piękny jest ten świat - Dziekani Wydzialu Fizyki prezentują |
Dlaczego niebo jest niebieskie, a słońce o zachodzie czerwone? |
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Piękny świat Johna Ruskina |
John Ruskin (18 II 1819–21 I 1900), angielski (o szkockich korzeniach) filozof, teoretyk i krytyk sztuki, pisarz, wykładowca, reformator społeczny, filantrop. Niezwykle popularny w wieku XIX i jakoś zapomniany w wieku XX, co o tyle jest niesłuszne, że Ruskinowi zawdzięczamy różne elementy naszego świata (np. podziw dla W. Turnera czy prerafaelitów). Wykład przybliży jego osobę, poglądy i działalność |
filozofia |
|
Spotkanie festiwalowe | Piknik Geologiczny |
Wiele atrakcji geologicznych - będziemy odkrywać świat sprzed milionów lat, oglądać całe mikroświaty zaklęte w kamieniach, poznawać różnego rodzaju surowce mineralne i ich wykorzystanie, dowiemy się wiele o ropie, gazie i bursztynie. W programie:
|
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Piractwo drogowe |
Wykład dla przyszłych/młodych kierowców, podczas którego zostaną omówione różne możliwe konsekwencje naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym - od grzywien nakładanych mandatami karnymi po surowe kary pozbawienia wolności za katastrofy komunikacyjne. |
prawo |
|
Spotkanie festiwalowe | Po co ludziom grzyby? |
Grzyby zazwyczaj kojarzą się nam z owocnikami zbieranymi jesienią. Dużo rzadziej zdajemy sobie sprawę z ich powszechności i wszechobecności w otaczającym nas środowisku. Jeszcze rzadziej zastanawiamy się nad tym jak wiele rzeczy, których na co dzień używamy, zawdzięczamy grzybom. Podczas warsztatów będziemy prowadzić obserwacje mikroskopowe grzybów, wykorzystywanych przez człowieka do różnych celów. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Polimery przewodzące: Czy plastik może przewodzić prąd? |
Większość tworzyw sztucznych jakie spotykamy w życiu codziennym jest dobrymi izolatorami, to znaczy nie przewodzi prądu elektrycznego. Z kolei metale, które przewodzą bardzo dobrze, nie posiadają wielu zalet tworzyw sztucznych, np. są ciężkie i nieprzezroczyste oraz często ulegają korozji. Czy istnieją materiały sztuczne, które mogą być wykorzystane jako przewodniki w urządzeniach elektronicznych takich jak komputery, telewizory i telefony komórkowe? Na te pytania spróbujemy odpowiedzieć podczas wykładu dotyczącego polimerów przewodzących. Polimery te, to stosunkowo nowe materiały, za których odkrycie w roku 2000 przyznano nagrodę Nobla w dziedzinie chemii. W trakcie wykładu omówione zostaną właściwości optyczne, elektryczne i mechaniczne polimerów przewodzących, metody ich otrzymywania oraz przykłady zastosowań w życiu codziennym. Poruszone zostaną też zagadnienia wytwarzania polimerów przewodzących w formie nanostruktur, czyli obiektów o rozmiarach rzędu pojedynczych nanometrów, takich jak nanorurki i nanocząstki. |
chemia |
|
Spotkanie festiwalowe | Polityka czy estetyka? Kilka uwag o najnowszej literaturze rosyjskiej |
W jednym ze swoich esejów z lat 80. Josif Brodski pisał: „(…) istnieje podejrzenie, że Rosja może opuścić XX stulecie, nie pozostawiając za sobą wielkiej prozy”. W pierwszej części wykładu i dyskusji zastanowimy się czy to podejrzenie się sprawdziło, czy też rosyjska literatura XX wieku wciąż zasługuje na miano „wielkiej”, a jeśli tak, to dlaczego. W drugiej części skupimy się na najnowszej literaturze rosyjskiej, a więc tej pisanej i wydawanej od 2000 roku aż do dziś. Postaramy się odnaleźć dominujące w niej tendencje, opowiemy o tematach poruszanych przez najmłodsze pokolenie pisarzy. W ostatniej części skupimy się na nurcie nowego rosyjskiego realizmu, a więc na nowym nurcie literackim, który podejmuje szeroko zakrojoną próbę zmarginalizowania dotychczas dominującego postmodernizmu oraz ponownego włączenia rosyjskiej literatury w polityczny dialog ze społeczeństwem. Postaramy się także opowiedzieć o samej relacji estetyki i polityki w kontekście literatury. |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Polityki rasistowskie w demokracjach liberalnych |
Analiza przejawów rasizmu w polityce krajów Zachodu, na podstawie obecnego kryzysu imigracji w Europie oraz masowych protestów społecznych w USA. Za narzędzia badawcze posłużą teorie G. Agambena, M. Foucaulta & I. Wallersteina. |
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Polsko-rosyjskie stereotypy na przestrzeni wieków (cz. I-II) |
Cykl wykładów (z prezentacjami multimedialnymi) ma na celu przybliżenie słuchaczom najważniejszych polsko-rosyjskich stereotypów (przyczyny i mechanizmy ich powstawania, ich siła i wydźwięk, próba ich przezwyciężenia). Wykład będzie się opierał na materiałach z lat 1795-1918 (cz. I) i 1918-2015 (cz. II). Problematyka wykładu „Polsko-rosyjskie stereotypy w XIX wieku”:
Problematyka wykładu „Polsko-rosyjskie stereotypy w XX-XXI wieku”:
Każda z części cyklu stanowi zamkniętą całość. Istnieje możliwość wysłuchania obu części lub jednej z nich. Przewidziana jest dyskusja. Wykłady w sposób pośredni (metaforyczny) wpisują się w obchody „Roku Światła” |
wiedza o języku i kulturze |
|
Spotkanie festiwalowe | Popyt na nieśmiertelność |
W trakcie spotkania przyjrzymy się w jaki sposób lęk egzystencjalny kształtuje na co dzień nasze zachowania i postawy. Kiedy po atakach terrorystycznych na World Trade Center i Pentagon z 11 września 2001 roku zapytano prezydenta Busha, co Amerykanie powinni teraz robić, doradził im, aby… poszli na zakupy. „Nie możemy pozwolić terrorystom zastraszyć naszego narodu do tego stopnia, że ustanie nasz biznes, że ludzie przestaną kupować… Pani Bush i ja chcemy zachęcić Amerykanów, aby poszli na zakupy”. Amerykanie najwidoczniej wzięli sobie do serca rady prezydenta, ponieważ od października do grudnia konsumpcja w ich kraju wzrosła o 6% w skali roku. W rekordowych ilościach kupowali domy, samochody, meble oraz elektroniczne gadżety, jednak oprócz dóbr luksusowych zaopatrywali się również w większe niż przeciętnie ilości puszkowanego jedzenia, jak również spożywali wyjątkowo dużo słodyczy. Zjawisko to w ciekawy, lecz zarazem wzbudzający pewne zastrzeżenia, sposób tłumaczy teoria opanowywania trwogi – TMT (Terror Management Theory) autorstwa Greenberga, Pyszczynskiego i Solomona. Jej twórcy wychodzą z założenia, że człowiek, jako jedyna istota w ożywionym świecie posiada samoświadomość, czego konsekwencją jest także świadomość własnej śmiertelności, która budzi lęk oraz jest źródłem wszechogarniającej trwogi leżącej u podstaw ludzkiej egzystencji. Ta właśnie ta trwoga ma według TMT kluczowy wpływ na nasze życie, ponieważ mimo iż nie zdajemy sobie z tego sprawy, w znaczącym stopniu kształtuje nasze najróżniejsze zachowania, w tym konsumpcyjne. |
psychologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Pornografia ery Web 2.0 |
Zwykle uznaje się pornografię za zjawisko marginalne, które zaspokaja dewiacyjne potrzeby. W tej perspektywie analiza pornografii ma wartość tylko jako element diagnozy patologii społecznych. Tymczasem pornografia – od swych narodzin – odzwierciedla główne trendy społeczne. Ujawniają się w niej kluczowe dla epoki przemiany. Pornografia jest w istocie zwierciadłem, które odbija społeczne wyobrażenia i fantazmaty. Badając świat przedstawiony pornografii poznajemy istotne wymiary życia społeczności, które obsceniczne teksty produkuje i konsumuje. Dla rozwoju pornografii kluczowe znaczenie miały nowe technologie komunikacyjne – od druku po komunikację zapośredniczoną przez sieci. Dwie nakładające się rewolucje – internetowa i cyfrowa – doprowadziły do głębokich przemian w przemyśle pornograficznym, ale również otoczeniu społecznym (nowe rozwiązania prawne, zmiany postaw społecznych itd.). Szczególnie ważnym ich następstwem jest przemiana biernego konsumenta treści pornograficznych w aktywnego twórcę, który tworzy nieprofesjonalną pornografię, pisze opowiadania i uczestniczy w życiu tzw. fandomów. Pornografia stała się jednym z ważniejszych tematów dyskursu publicznego. Jest źródłem wielu niepokojów, a nawet paniki moralnej (jak w przypadku pornografii dziecięcej). Służy do wielu walk politycznych i reprodukowania pozycji aktorów w polu politycznym. Dyskursy na temat pornografii wymagają nie tylko szczegółowej analizy, ale także pozwalają nam zgłębić charakter komunikowania masowego w dobie późnej nowoczesności. Na wykładzie zaprezentowane zostaną dane statystyczne, omówione wybrane gatunki, scharakteryzowana oddolna twórczość pornograficzna (fandomy, fan fiction, pornografia produkowana przez amatorów) oraz ukazana reakcja systemu społecznego na rozprzestrzenienie się treści pornograficznych. |
socjologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Porwania kobiet w Kirgistanie |
Jak wyglądają i znaczenie mają porwania kobiet w Kirgistanie? Czy jest to pewna forma obrzędu weselnego czy też dramat kobiety? Porywanie kobiet (alla kachuu) w Kirgistanie służy zdobyciu żony. Zwyczaj ten opisywany jest przez niektórych jako pewna formy obrzędu weselnego czy gry, przez innych jako dramat kobiety, przejaw przemocy łamiącej prawa człowieka. Kirgizi mówią o nim jako o „tradycji” czy „obyczaju”. Współczesne kirgiskie media niejednokrotnie opisują porwania, które są skądinąd, przynajmniej oficjalnie, potępiane i penalizowane przez państwo. Podczas spotkania omówione zostaną pewne aspekty tego kontrowersyjnego zwyczaju – jego przebieg, znaczenie, rozmaite interpretacje i przemoc. Praktyka ta jest niezwykła ze względu na częstość występowania; ponadto, choć oceniana negatywnie przez dużą część kobiet, w skali społecznej należy do akceptowalnych zachowań prowadzących do zawarcia małżeństwa. Według danych niektórych badaczy regionu, około połowa wszystkich kirgiskich małżeństw zawierana jest poprzez porwanie. Z tych porwań około dwie trzecie następuje bez zgody dziewczyny. |
wiedza o języku i kulturze |
|