Kluby
Typ | Tytuł | Opis |
Dziedzina![]() |
Termin |
---|---|---|---|---|
Spotkanie festiwalowe | Małe nieskończoności |
Nie wszystkie nieskończoności są takie same: jedne są "wieksze", a inne "mniejsze". Zobaczymy, jak je porównywać i poznamy kilka podstawowych przykładów. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Nieskończoność w informatyce? |
Czy informatyka zna pojęcie nieskończoności? O problemach nierozstrzygalnych. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Fizyka i nieskończoność |
Czy pojęcie nieskończoności rzeczywiście występuje w fizyce? Czy jest niezbędne? Jakie są największe i najmniejsze liczby, ktorych używa fizyka? |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Paradoksy nieskończoności |
Pojęcie nieskończoności prowadzi do wielu zaskakujących konsekwencji, które często wydają nam się paradoksalne. Przyjrzymy się kilku interesującym przykładom. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Alan Turing, czyli o myślących komputerach. |
Czy komputery będą mogły kiedykolwiek myśleć tak jak ludzie? Alan Turing jest nazywany ojcem współczesnej informatyki teoretycznej. Jako jeden z pierwszych zaczął zadawać pytania, czy komputer myśleć. Na wykładzie przedstawimy jego dokonania i aktualne zagadnienia sztucznej inteligencji. Wykład z cyklu realizowanego przez Centrum Zastosowań Matematyki i Inżynierii Systemów Polskiej Akademii Nauk w Instytucie Matematycznym PAN, we współpracy z Wyższą Szkołą Informatyki Stosowanej i Zarządzania WIT oraz Instytutem Badań Systemowych PAN, pod egidą Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Wielkie nieskończoności |
Poznamy kilka rodzajów niezwykle "wielkich" liczb nieskończonych. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Crowdsourcing i rynki predykcyjne, czyli „wiedza tłumu” w praktyce. |
Wraz z rozwojem Internetu wymiana idei staje się łatwiejsza. Coraz powszechniejsze jest pozyskiwanie wiedzy przez agregację rozproszonych informacji generowanych przez indywidualnych użytkowników (tzw. crowdsourcing). Wykład z cyklu realizowanego przez Centrum Zastosowań Matematyki i Inżynierii Systemów Polskiej Akademii Nauk w Instytucie Matematycznym PAN, we współpracy z Wyższą Szkołą Informatyki Stosowanej i Zarządzania WIT oraz Instytutem Badań Systemowych PAN, pod egidą Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Przestrzenie nieskończonego wymiaru |
Co to jest wymiar przestrzeni, jak wyglądają przestrzenie o nieskończonym wymiarze i jak się w takich przestrzeniach odnaleźć. |
matematyka i informatyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Wycieczka do reaktora jądrowego MARIA |
Narodowe Centrum Badań Jądrowych uważa za niezbędne prowadzenie otwartej dyskusji na tematy W programie wizyty przygotowaliśmy:
|
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Wycieczka do reaktora jądrowego MARIA |
Narodowe Centrum Badań Jądrowych uważa za niezbędne prowadzenie otwartej dyskusji na tematy W programie wizyty przygotowaliśmy:
|
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | “Odkryj” cząstkę Higgsa w LHC |
Warsztaty przy komputerach będą poprzedzone wykładem wprowadzającym, który zapewni uczestnikom wiedzę niezbędną do wykonania i zrozumienia ćwiczenia przy komputerze. Zajęcia planowane są dla grupy ok. 20 osób pracujących parami przy stanowiskach komputerowych. Zadaniem każdej z pary uczestników będzie wizualna analiza ok. 100 "zdjęć" przypadków zderzeń proton-proton zarejestrowanych przez eksperyment CMS (ang. Compact Muon Solenoid) przy Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC, ang. Large Hadron Collider) w laboratorium CERN w Szwajcarii. Analiza polega na identyfikacji cząstek powstałych w zderzeniach, oraz wyznaczaniu kilku prostych wielkości fizycznych w tym masy cząstek wyprodukowanych w zderzeniach. Dane analizowane przez uczestników zawierają przypadki produkcji bozonów W, Z oraz pary bozonów Z. Kulminacyjnym elementem warsztatów jest połączenie wyników uzyskanych przez poszczególnych uczestników i uzyskanie odpowiedzi na pytanie jak często zarejestrowaliśmy przypadki z bozonami W/Z, oraz „obserwacja” bozonu Higgsa. |
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Filmy "POLITYKI" |
Redakcja Polityki zaprasza na pokazy czterech filmów z cyklu „Pionierzy” Karola Jałochowskiego. Dziennikarzowi naukowemu POLITYKI udało się dotrzeć do najwybitniejszych uczonych współczesnego świata i przedstawić ich samych oraz ich poglądy – w nietrywialny, możliwie daleki od uczelnianego gabinetu i sali wykładowej sposób. Filmy prezentują najbardziej frapujących myślicieli naszych czasów, pionierów, ludzi przekraczających granice dziedzin i obszarów nauki, działających na krawędzi poznania, stawiających pytania absolutnie fundamentalne – dotyczące natury rzeczywistości, istoty umysłu oraz wolnej woli czy relacji między nauką i wiarą. Bohaterami cyklu są: Roy Glauber (najmłodszy i prawdopodobnie ostatni żyjący naukowy uczestnik projektu Manhattan i noblista z 2005 roku), Daniel Dennett (najważniejszym filozof umysłu naszych czasów), Gregory Chaitin (matematyk, badacz złożoności) i Julian Barbour (niezależny, ale stowarzyszony z uniwersytetem w Oksfordzie fizyk i historyk nauki). 21 września, poniedziałek, 18.00 – Roy Glauber – Bomba, która wstrząsnęła światem 22 września, wtorek, 18.00 – Daniel Dennett – Czy homary mają wolną wolę? 23 września, środa, 18.00 – Gregory Chaitin – Wyspa cudów 24 września, czwartek, 18.00 Julian Barbour – Koniec czasu, jaki znamy |
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Tajemnice Układu Słonecznego |
Spotkanie będzie poświęcone szeroko pojętej tematyce planet Układu Słonecznego, ich budowie i ruchowi. Słuchacze dowiedzą się, jaki wpływ na nasze codzienne życie ma ruch obrotowy i obiegowy Ziemi, dlaczego ludzie mogą (wkrótce) wylądować na Marsie, a nie na bliższej położonej Wenus i czemu nikt nigdy nie stanie na powierzchni Jowisza. |
astronomia, fizyka, geofizyka |
|
Spotkanie festiwalowe | Płynące, stojące i spadające – wody Dolnego Śląska |
Dolny Śląsk obfituje w wodospady, rzeki ze zbiornikami retencyjnymi, jeziora, mokradła i stawy. Nie będą miały przed nami tajemnic Bóbr, Kwisa i Stawy Milickie, torfowiska Hali Izerskiej i Równi pod Śnieżką ani wodospady Kamieńczyka lub Łaby. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Ziemia dla nas – my dla Ziemi |
Planeta, na której żyjemy, daje nam wszystko, co do istnienia niezbędne. Jak ją traktujemy, jakie "ekologiczne" podejście jest sensowne? Rozważymy problem paliw, gazów cieplarnianych, klimatu i wiele innych. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | SPOTKANIE ODWOŁANE | geologia |
|
|
Spotkanie festiwalowe | Dzień zielonego kamienia – szmaragdy Kolumbii i Brazylii |
Bardzo dobrej jakości szmaragd jest bardziej ceniony od diamentu i od tysiącleci fascynował niepowtarzalną zielona barwą. Dowiemy się, skąd ta barwa pochodzi, jak powstaje szmaragd oraz gdzie jest wydobywany. Poznamy najcenniejsze z nich. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Zwiedzanie Magazynu Zbiorów Muzeum Geologicznego PIG-PIB |
Muzeum Geologiczne PIG-PIB jest jednym z największych muzeów historii naturalnej w Polsce. W swoich zbiorach przechowuje i eksponuje pełny zakres materiałów naukowych dotyczących budowy geologicznej naszego kraju. Kolekcja minerałów, skał oraz skamieniałości liczy sobie ponad 500 000 okazów i wciąż jest powiększana. Część z nich prezentowana jest na sali ekspozycyjnej, jednakże te najcenniejsze lub będące w trakcie opracowywania przechowywane są w Magazynie Zbiorów, który znajduje się w podziemiach Muzeum - tuż pod stopami zwiedzających. Zwiedzanie będzie obejmować wejście do Magazynu Zbiorów Muzeum Geologicznego PIG-PIB oraz odwiedzenie stanowiska pracy skanera 3D, wykorzystywanego do przygotowywania cyfrowych modeli najważniejszych okazów. Odbywać się będzie w dwóch grupach (maksymalnie po 10 osób) o 17:00 i 17:30. Czas trwania zwiedzania: ok. 30 minut. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Sudeckie miasta skalne |
Powędrujemy szlakiem osobliwych form, wyrzeźbionych przez naturę w piaskowcu na obszarze Sudetów. Zobaczymy bramy, wieże i mosty skalne, pozdrowimy skalnych Kochanków, Starostę i Starościnę, poznamy, jak owe niezwykłości powstały. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Czy mniej lub bardziej szlachetne kamienie mogą uzdrawiać? |
Wielokrotnie w dziejach powracało przekonanie, że piękne minerały (kamienie szlachetne) mają moc uzdrawiania – zastanowimy się, czy jest ono prawdziwe. Poznamy też minerały – źródła pierwiastków, niezbędnych do życia i rolę tych pierwiastków w nas. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Dzień zielonego kamienia – malachit uralski |
Najsłynniejszy barwny kamień dekoracyjny, eksploatowany przez około 200 lat na południowym Uralu. Malachit ma niezwykły wzór w różnych odcieniach zieleni, co pozwala na tworzenie pięknych kompozycji, od biżuterii przez wazy po kolumny. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Dzień złota – Dolny Śląsk, kraina złota |
Dolny Śląsk był jednym z głównych obszarów dostarczających złoto w Europie. Przypomnimy rodzaje złóż złota i miejsca wydobycia oraz jego historię, w tym związek dolnośląskiego złota z odkryciem Ameryki, poznamy okazy tego minerału. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Dzień złota – złoto jest wszędzie |
Złoto jest najbardziej pożądanym (choć nie najużyteczniejszym) metalem w dziejach. Powędrujemy szlakiem jego poszukiwań i wydobycia wokół kuli ziemskiej: od obu Ameryk przez Afrykę, Europę, Azję, Australię po wyspy Indonezji, Nową Gwineę i Oceanię. |
geologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Jak długo będziemy oglądać słonia - czyli dlaczego wymierają gatunki |
Żyjemy w świecie w którym coraz szybciej ubywa gatunków. Wspólnie zastanowimy się czy są to procesy naturalne, czy jest za nie odpowiedzialny wyłącznie człowiek i jak długo będziemy mogli oglądać słonie, nosorożce czy goryle. Dlaczego w obecnym świecie tempo wymierania roślin i zwierząt przyśpiesza, a może jest to proces naturalny? Kiedy można uznać gatunek za wymarły i czy czasem nie czeka na nas tajemnicza niespodzianka. Podczas spotkania dowiecie się jak szybko ubywa gatunków na Ziemi, jakie procesy to regulują i kto jest za to odpowiedzialny. Ciekawostki oraz fakty z życia zwierząt pozwolą zrozumieć dlaczego niektóre z nich zniknęły z powierzchni Ziemi, a inne czeka nieunikniona zagłada: dlaczego wymarły dronty dodo?, dlaczego ludziom z kultury Clowis udało się w tak szybkim czasie spustoszyć tereny Ameryki Północnej?, co się stało na Hawajach po osiedleniu się tam człowieka?, dlaczego na Wyspie Wielkanocnej nie ma lasów?, do jakich metod posuwają się przemytnicy handlujący dzikimi gatunkami?. Na te i inne pytania spróbujemy wspólnie odpowiedzieć podczas spotkania. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Usprawnianie umysłu człowieka („Dr Neuronowski”) cz. I |
Na wykładzie będą prezentowane możliwości usprawniania funkcjonowania umysłu człowieka w świetle najnowszych badań nad mózgiem. Przedstawione zostaną wyniki badań prowadzonych w Pracowni Neuropsychologii Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN z zastosowaniem autorskiego innowacyjnego programu komputerowego „Dr Neuronowski”, stworzonego we współpracy z firmą HARPO. Program obejmuje zestaw atrakcyjnych gier komputerowych, służących usprawnianiu działania umysłu, w tym pamięci, uwagi, mowy. Jest adresowany zarówno dzieciom jak i dorosłym wykazujących różnego typu deficyty poznawcze (m.in. zmiany związane z procesem zdrowego starzenia się).
.
|
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | SPOTKANIE ODWOŁANE | biologia |
|
|
Spotkanie festiwalowe | Mikroflora jelitowa- nowy gracz w rozwoju otyłości i cukrzycy? |
Wykład spróbuje odpowiedzieć na pytania: czy poprzez to co jemy, zmieniamy skład naszej mikroflory jelitowej i z przyjaciela robimy wroga przyczyniającego się do rozwoju chorób ? oraz jaki wpływ na skład mikroflory ma stosowanie pro- lub prebiotyków, antybiotyków oraz syntetycznych słodzików ? |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Antybiotyki |
Antybiotyki należą niewątpliwe do grupy najważniejszych leków stosowanych przez człowieka. Wykład o tym, czym są oraz jak działają antybiotyki. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Suchoty wciąż w galopie, czyli małe kompendium o gruźlicy |
Gruźlica jako stale aktualny problem zdrowotny na świecie. Historia epidemii. Sukcesy i porażki w walce z gruźlicą. Nowoczesne metody wykrywania i leczenia choroby. Perspektywy i nadzieje na przyszłość (nowe leki i szczepionki). |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Usprawnianie umysłu człowieka („Dr Neuronowski”) cz. II |
Spotkanie ma charakter warsztatów, prezentujących opracowany w Pracowni Neuropsychologii Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN innowacyjny program terapeutyczny – „Dr Neuronowski”, adresowany usprawnianiu działania umysłu człowieka. Program obejmuje około 100 gier terapeutycznych. Narzędzie składa się z ok. 100 atrakcyjnych gier komputerowych znajdujących zastosowanie w przypadku seniorów, dzieci z rozwojowymi zaburzeniami językowymi oraz pacjentów po udarze mózgu. Demonstracja przykładowych gier terapeutycznych poszerzona zostanie o przedstawienie wyników badań uzyskanych z ich zastosowaniem, w tym także danych neuroobrazowych. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Biofilmy, zagrożenia i korzyści |
Biofilmy są społecznościami mikroorganizmów przytwierdzonymi do różnorodnych powierzchni. Mogą być przyczyną chorób, które leczenie jest trudne. Z drugiej strony, znajdują liczne zastosowania w przemyśle i pełnią ważną rolę w oczyszczaniu ścieków. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | 2015 rokiem bakteriofagów |
Świętujemy stulecie odkrycia wirusów bakteryjnych (bakteriofagów), najliczniejszych mieszkańców Ziemi, które zrewolucjonizowały naszą wiedzę o biologii i stanowią rezerwuar informacji genetycznej użytecznej w medycynie, rolnictwie, energetyce etc. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Medycyna spersonalizowana, czyli właściwy lek dla konkretnego pacjenta |
Wykład ma na celu omówienie procesów odpowiedzialnych za różnice w skuteczności konkretnych leków u różnych pacjentów. Przedstawione zostaną praktyczne metody pozwalające na dobieranie leku do konkretnego pacjenta, a nie tylko do konkretnej choroby |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Wszystkim rządzą pasożyty |
Pasożyty mają wpływ na znacznie więcej procesów, niż się nam wydaje. To one dały impuls do powstania rozmnażania płciowego, wpływają na wybór partnera, chronią przed alergiami, a nawet mogą zmienić zachowanie, i to nie tylko u zwierząt, ale także u ludzi. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Ewolucja – krótka historia idei |
Teorię ewolucji zwykliśmy kojarzyć z postacią Karola Darwina (i Alfreda Wallace'a). Tymczasem żaden z nich nie był jej autorem. Koncepcja ewolucji pojawiła się znacznie wcześniej i wiąże się z wieloma mniej lub bardziej znanymi nazwiskami. Zapraszam na podróż w czasie, która przybliży ważne rozdziały historii nauk biologicznych. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Mięso z probówki – jak zrobić hamburgera w laboratorium? |
Pierwszy „hamburger z probówki” już powstał i został zjedzony w 2013 roku. Jak uzyskać mięso in vitro? Czy jest smaczne? Na wykładzie zostaną omówione podstawy budowy mięśni szkieletowych oraz techniki uzyskiwania i hodowli komórek, z których powstają mięśnie. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Przystosowania anatomiczne ptaków do życia w różnych środowiskach |
Prowadzący wykład przedstawi ciekawe informacje na temat cech budowy i fizjologii ptaków, które umożliwiają im życie w różnych, nawet ekstremalnych, środowiskach. W czasie wykładu słuchacze będą mieli okazję zobaczyć wiele ciekawych zdjęć.
|
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Wirusy w walce z nowotworami |
Wirusy to struktury biologiczne, które podczas infekcji doprowadzają często do śmierci zaatakowanych komórek. Te właściwości lityczne są wykorzystywane do specyficznego zwalczania nowotworów, dzięki różnicom w metabolizmie komórek zdrowych i nowotworowych. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Możliwości naprawcze w układzie nerwowym-neuroplastyczność |
Układ nerwowy pełni w organizmie człowieka centralną, nadzorującą rolę i jego choroby, czy uszkodzenia często mają tragiczny przebieg, od upośledzenia konkretnych funkcji, nawet do zaniku kontroli nad organizmem. Badania ostatnich lat skupiają się na próbie odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób przywrócić lub choćby usprawnić utracone czynności zawiadywane przez układ nerwowy. Innymi słowy, w jaki sposób pobudzić procesy naprawcze w zniszczonych obszarach. Dzięki intensywnym badaniom, coraz lepiej rozumiemy mechanizmy hamujące procesy regeneracji w ośrodkowym układzie nerwowym, a także mechanizmy umożliwiające kompensację utraconych funkcji. Wykład przybliży słuchaczom pojęcie plastyczności naprawczej i kompensacyjnej. Przedstawione będą najnowsze osiągnięcia dotyczące możliwości neurorehabilitacji dysfunkcji układu nerwowego. Słuchacze dowiedzą się jak mózg radzi sobie z odbudowywaniem uszkodzonych funkcji i jak możemy te procesy wspomagać poprzez stymulację plastyczności neuronalnej.
|
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Jak mądrze użyć kodu genetycznego? |
Wykład będzie się składać z kilku krótszych historii, wszystkie dotyczące kodu genetycznego. Słuchacze poznają kulisy poznania kodu genetycznego i dowiedzą się, jak i po co się go modyfikuje. |
biologia |
|
Spotkanie festiwalowe | Tajemnice mózgu odkrywane w patentach - dyskusja panelowa |
Wybitni eksperci będą dyskutować o fascynującej części ludzkiego ciała, jakim jest mózg. Mało kto wie o nim tyle, co polscy wynalazcy o światowej renomie. Debata toczyć się będzie wokół patentów dot. badań nad mózgiem, który sam jest źródłem wynalazków. |
zdrowie i medycyna |
|
Spotkanie festiwalowe | Mieszkanie a nasze zdrowie, czyli co na nas czycha we własnym domu |
W mieszkaniu przebywamy średnio ok. 60% doby. Zastanowimy się jak oddziałuje środowisko mieszkalne na nasze zdrowie? Pod uwagę brane będą szczególnie dzieci i osoby starsze co nie znaczy, że pozostałe grupy wiekowe zostaną pominięte. To właśnie w tym środowisku otaczają nas czynniki chemiczne, fizyczne i biologiczne, a wśród nich nawet żywe organizmy. Często nasze narządy zmysłów nie potrafią sygnalizować ich obecności (np. w przypadku tlenku węgla czy Radonu-222), a niektórych z nich nie jesteśmy w stanie dostrzec gołym okiem (bakterie, wirusy, zarodniki grzybów, roztocze kurzu domowego). Zatem jakie czynniki są szczególnie istotne w tym środowisku z punktu widzenia zagrożeń zdrowia? Jak możemy wpływać na pojawianie się ewentualnych zagrożeń zdrowotnych? Czym zatem są te zagrożenia? W jakim stopniu czynniki te szkodzą zdrowiu mieszkańców? Kiedy i dla kogo są one szczególnie niebezpieczne? Jak chronić się przed tymi zagrożeniami? Czy możemy zabezpieczyć się przed nimi? Postaramy odpowiedzieć na te i wiele innych pytań w trakcie wprowadzającego w to zagadnienie wykładu, a potem podczas otwartej dyskusji, tak aby środowisko mieszkalne stało się przyjaznym dla naszego zdrowia. |
zdrowie i medycyna |
|
Spotkanie festiwalowe | Witamina C – fakty i mity |
Witamina C była pierwszą poznaną witaminą, czyli związkiem organicznym nie wytwarzanym przez organizm człowieka, a jednocześnie niezbędnym do jego prawidłowego funkcjonowania. Znana jest od prawie 90 lat – kwas askorbinowy, czyli podstawowa postać witaminy C, został wyizolowany w roku 1928, a dwa lata później zidentyfikowano go jako witaminę C. Wiadomo, że brak w diecie tej witaminy powoduje szkorbut, a niedobory – osłabienie, bóle mięśni i stawów, zwiększenie kruchości naczyń włosowatych, co prowadzi do łatwiejszego powstawania siniaków, a także pogorszenie stanu skóry. Wiadomo również, że zapewnienie wysokiego poziomu witaminy C w diecie zmniejsza ryzyko miażdżycy. Ale czy wszystko, co się o niej powszechnie mówi, jest zgodne z obecnym stanem nauki? Na przykład - czy witamina C zapobiega przeziębieniom? A czy je leczy? Czy uzasadniona jest opinia, że „witamina C leczy raka”? O co chodzi z „lewoskrętną” witaminą C? Jakie są najlepsze źródła witaminy C? Wszyscy wiemy, że znajduje się ona w owocach i warzywach, ale czy wiemy, które z nich są w nią najbogatsze? A co z witaminą C w kosmetykach, czy warto takie stosować? W ramach wykładu poruszone zostaną wszystkie te zagadnienia. Omówione zostaną również mechanizmy działania witaminy C w ludzkim organizmie. |
zdrowie i medycyna |
|
Spotkanie festiwalowe | Terapia "szyta na miarę" |
Dlaczego nie reagujemy jednakowo na zastosowane leczenie? Co sprawia że losy leków w naszych organizmach mogą się różnić? Czym może grozić nieuwzględnienie specyfiki naszego organizmu w toku leczenia? Czy terapia personalizowana stanie się codziennością „medycyny jutra”? Wykład połączony z dyskusją panelową pozwoli na zrozumienie genetycznych i pozagenetycznych uwarunkowań osobniczego zróżnicowania mechanizmów reakcji naszego organizmu na leczenie oraz konsekwencji tego zjawiska dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Wprowadzeni w podstawy tego interesującego zagadnienia zastanowimy się dlaczego zalecana standardowo dawka określonego leku u pacjentów o tej samej płci, wieku, masie ciała, kondycji ogólnej może niekiedy okazać się dawką zbyt niską, w innych przypadkach natomiast dawką zbyt wysoką, i co może z tego wynikać dla zdrowia pacjenta. Przeanalizujemy konsekwencje społeczne a także ekonomiczne nieuwzględniania osobniczej specyfiki reakcji na leki. Rozszyfrujemy tajemnicze symbole genów, enzymów, nośników i receptorów charakteryzujące indywidualny profil naszego organizmu, którego poznanie pozwala określić czy jesteśmy np. „szybkim”, czy też „wolnym metabolizerem” określonego leku i co to dla nas w praktyce oznacza. |
zdrowie i medycyna |
|
Spotkanie festiwalowe | Witaminy o aktywności przeciwnowotworowej |
Szerokie zainteresowanie badawcze witaminą C wynika z jej wielofunkcyjności. Znana jest aktywność antyoksydacyjna witaminy C oraz wpływ na syntezę białek macierzy zewnątrzkomórkowej. Współczesna kosmetologia bardzo często wykorzystuje proregeneracyjne właściwości witaminy C. Ostatnie badania wskazują również, iż witamina C może posiadać w określonych warunkach istotną aktywność przeciwnowotworową. Wykład ukierunkowano na wskazanie aktywności przeciwnowotworowej witaminy C w odniesieniu głównie do nowotworów ginekologicznych. |
zdrowie i medycyna |
|
Spotkanie festiwalowe | Sto pytań do seksuologa |
Seksualność, integralna część życia człowieka, przez wiele lat traktowana była jako wstydliwa część ludzkiej natury i wypierana na obrzeża zainteresowań poważnej nauki. Obecnie seksuologia jest prężnie rozwijającą się dziedziną wiedzy a zdrowie seksualne jest zagadnieniem o coraz większym znaczeniu w kontekście jakości życia. Seks przestał być tematem tabu a o zagadnieniach mających związek z seksualnością dyskutuje się dziś publicznie. Również wielkie debaty społeczne i obyczajowe dotykają tej tematyki i za każdym razem rozpalają opinię publiczną. Świadczy to nie tylko o ogromnym zainteresowaniu zagadnieniem, ale także o tym, że jest to temat społecznie wrażliwy, o którym warto dyskutować. Właśnie dlatego merytoryczny głos przedstawicieli nauki jest cenny w tej dyskusji. Szybki postęp w medycynie i w naukach społecznych umożliwia coraz lepsze poznanie mechanizmów sterujących i wpływających na seksualność. Pozwala również zrozumieć złożoność i barwność ludzkiej seksualności. By przybliżyć Państwu tę ciekawą tematykę zapraszamy na spotkanie - dyskusję, podczas której zachęcamy do zadawania pytań jednemu z najbardziej znanych i cenionych polskich seksuologów - profesorowi Zbigniewowi Lew-Starowiczowi. Nie będzie tematów zakazanych! |
zdrowie i medycyna |
|
Spotkanie festiwalowe | Witamina D-strażnik naszego zdrowia |
Witamina D nie odpowiada klasycznej definicji zakładającej, że witamina to substancja pochodzenia egzogennego. Początkowo działanie witaminy D wiązane było tylko z gospodarką mineralną, jednak od ponad 20 lat wiemy, że aktywna forma witaminy D bierze udział w regulacji działania układu odpornościowego, homeostazy metabolicznej, układu sercowo-naczyniowego, działania mięśni, mózgu, cyklu komórkowego. Mówimy zatem o działaniu „klasycznym” i „nieklasycznym” witaminy D. Witamina D występuje w dwóch formach oznaczanych jako D2 i D3. Pierwsza z nich – pochodna ergosterolu znajduje się w głównie w roślinach, drożdżach i grzybach. Druga – pochodna cholesterolu obecna jest w organizmach zwierząt. Działanie obu form w organizmie człowieka ocenia się jako równocenne, toteż gdy w tekście pojawia się nazwa „witamina D” – może to oznaczać zarówno witaminę D2jak i D3. Witamina D uzyskuje aktywność w efekcie dwustopniowej aktywacji. Jej forma aktywna działa w sposób podobny hormonów steroidowych. Po związaniu ze specyficznym receptorem aktywna forma witaminy D reguluje ekspresję kilkuset genów – generując szeroki wachlarz korzystnych odpowiedzi biologicznych, które wspólnie przyczyniają się do prawidłowego działania organizmu. Źródła witaminy: Synteza skórna Podczas ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe z zakresu B (UVB) zawarty w naskórku 7-dehydrocholesterol (7DHC, prowitamina D) podlega przekształceniu do prewitaminy D3. Jak stwierdzono, proces ten zachodzi z największą intensywnością przy długości fali promieniowania ultrafioletowego zbliżonej do około 290 nm. Prewitamina D3 jest z kolei przekształcana do witaminy D3 w procesie termokonwersji, po czym trafia do układu krążenia przenoszona przy pomocy białka wiążącego DBP. Nadmierna ekspozycja na światło słoneczne degraduje zarówno witaminę D3 jak i prewitaminę D3 do nieaktywnych fotoproduktów. W warunkach polskich przyjmuje się, że skórna synteza witaminy D aktywna jest w miesiącach kwiecień – wrzesień. Absorpcja jelitowa W przypadku drogi doustnej organizm może otrzymywać zarówno witaminę D3 jak i witaminę D2 (ergokalcyferol). Witaminę D3 zawierają głównie produkty pochodzenia zwierzęcego, a w szczególności tłuste ryby i tran z wątroby dorsza. Inne produkty takie jak mleko, jaja mięso – zawierają znacznie mniejsze ilości witaminy D co oznacza, iż ich spożycie w niewielkim stopniu wpływa na stan zaopatrzenia organizmu w witaminę D. [4, 10-13] Zawarta w pokarmach witamina D podlega absorpcji w jelicie cienkim, a następnie w chylomikronach przenoszona jest z limfą do krwi żylnej. Część puli witaminy D magazynowana jest w komórkach tkanki tłuszczowej. W Polsce z suplementacją żywności witaminą D2 spotykamy się rzadko, natomiast w USA jest ona powszechnie dodawana do niektórych produktów żywnościowych. Metabolizm i działanie witaminy D Witamina D przenoszona jest w układzie krążenia przez białko wiążące (DBP - a-globulina) i transportowana do wątroby, gdzie podlega przekształceniu przez 25-hydroksylazę do 25-hydroksywitaminy D (25OHD). Jest to główna ilościowo forma witaminy D w układzie krążenia, której czas półtrwania w układzie krążenia wynosi od 2 do 3 tygodni. Jej stężenie określa stan zaopatrzenia organizmu w witaminę D (aktualnie preferowany zakres 30 – 50 ng/ml). 25OHD D aktywowana jest w nerce przez 1a-hydroksylazę, dzięki czemu powstaje hormonalna forma witaminy D, 1,25-dihydroksywitamina D (1,25(OH)2D). Aktywność enzymu wytwarzającego 1,25(OH)2D zależy od szeregu czynników. Należą do nich stężenia takich efektorów jak jony wapniowe i fosforanowe, czynnik wzrostowy fibroblastów (FGF23), parathormon (PTH) oraz szeregu innych. Forma aktywna witaminy D, w zależności od jej stężenia, wykazuje działanie plejotropowe. Hormonalna forma witaminy D w drodze sprzężenia zwrotnego hamuje aktywność wytwarzającego go enzymu w nerce, równocześnie obniżając produkcję parathormonu (PTH) w przytarczycach. Stymuluje też aktywność 24-hydroksylazy, katabolizującej 1,25(OH)2D do rozpuszczalnego w wodzie, nieaktywnego kwasu kalcitronowego wydzielanego następnie z żółcią. 1,25(OH)2D (przy współdziałaniu PTH) podwyższa absorpcję wapnia w jelicie cienkim działając zarówno jako regulator transkrypcji, jak i za pośrednictwem receptora błonowego. Odpowiednia podaż wapnia, fosforanów i witaminy D w diecie i z syntezy skórnej, są niezbędne dla zapewnienia optymalnych parametrów mineralizacji kości. Współczesne rozumienie roli witaminy D w organizmie ludzkim koncentruje się jednak nie tylko wokół procesów zapewniających prawidłowy bilans składników mineralnych niezbędnych do budowy szkieletu. Obecnie coraz bardziej doceniana jest rola witaminy D jako regulatora szeregu ważnych procesów nie związanych bezpośrednio z ogólnoustrojową homeostazą wapniową. O znaczeniu witaminy D jako czynnika regulującego ważne funkcje fizjologiczne organizmu świadczy nieustanny rozwój badań, którego wyrazem jest ilość publikacji (w 2013 roku ukazało się ich około 3700).Stwierdzono, że aktywna forma witaminy D reguluje cykl komórkowy nie dopuszczając do stanów nadmiernej proliferacji co sprawia, że niedobór witaminy D jest czynnikiem sprzyjającym powstawaniu nowotworów. Witamina D bierze udział w regulacji działania systemu immunologicznego w zakresie zarówno odporności wrodzonej jak i adaptacyjnej, przy czym jej niedobory zwiększają prawdopodobieństwo chorób infekcyjnych, a także możliwość wystąpienia chorób o podłożu autoimmunologicznym takich jak toczeń rumieniowy czy stwardnienie rozsiane. Stwierdzono również, ze niedobory witaminy D skutkują zaburzeniami działania komórek β trzustki obniżając wydzielanie insuliny, sprzyjając w efekcie nietolerancji glukozy i powstawaniu zespołu metabolicznego. Nieprawidłowe zaopatrzenie organizmu w witaminę D kojarzone jest również ze wzrostem ciśnienia tętniczego, zwiększonymryzykiem procesów miażdżycowych i ryzykiem zawału serca. Właściwy stan zaopatrzenia organizmu w witaminę D kojarzony jest również z prawidłową siłą mięśni i obniżeniem ryzyka upadku, co jest szczególnie ważne u osób starszych. Ostatnio coraz większą wagę przywiązuje się do regulacji czynności mózgu i układu nerwowego przez witaminę D, przy czym jej niedobory zarówno w życiu płodowym jak i w późniejszym okresie życia mają niekorzystny wpływ na ich funkcjonowanie. |
zdrowie i medycyna |
|
Spotkanie festiwalowe | Biurokratyzm a sprawność działań społecznych |
O biurokracji można powiedzieć metaforycznie, że potrzeba jej w zorganizowanym społeczeństwie tyle, ile soli w zupie. Jej nadmiar lub brak a także różne inne wady, zwłaszcza bezczynność urzędników, powodują, że najczęściej dyskurs publiczny koncentruje się na patologiach systemu biurokratycznego. |
filozofia |
|
Spotkanie festiwalowe | Filozofia jako ćwiczenie duchowe w ujęciu Pierre'a Hadota |
Wykład będzie poświęcony klasycznym już dziś tekstom Pierre'a Hadote'a. Filozofia według tego myśliciela jest całkowitą zmianą sposobu widzenia świata i istnienia w nim. Podkreśla on jej wymiar praktyczny, nie teoretyczny. Zajmiemy się pojęciu ćwiczenia duchowego i postaciami Sokratesa, Marka Aureliusza, Micheleta. |
filozofia |
|
Spotkanie festiwalowe | O świadomym mówieniu fałszu |
Słownym wyrazem omylności jest wypowiadanie zdań fałszywych. Niekiedy jednak mówimy fałsz, będąc tego świadomi. Wystąpienie będzie dotyczyć tych i innych zachowań językowych, w których świadomie wypowiadamy twierdzenia uznawane przez nas za fałszywe, a więc kłamstwa, ironii itp. |
filozofia |
|