Jak ciała i mózgi się synchronizują: rozwój społeczno-emocjonalny dzieci

Synchronia interpersonalna, rozumiana jako dynamiczne dopasowanie między osobami w trakcie interakcji, stanowi jeden z możliwych mechanizmów wspierających rozwój społeczno-emocjonalny dziecka. Może być analizowana na poziomie behawioralnym, obejmującym m.in. gesty, mimikę, ekspresję emocji, ruch, rytm wypowiedzi i intonację, a także na poziomie psychofizjologicznym, związanym np. z dopasowaniem rytmu serca, oddechu czy pobudzenia autonomicznego. W interakcjach opiekun–dziecko synchronia może odzwierciedlać stopień wzajemnego dostrojenia, uważności i responsywności, które są kluczowe dla budowania poczucia bezpieczeństwa, regulacji emocji oraz rozwijania kompetencji społecznych.

Podczas wystąpienia zaprezentujemy wstępne wyniki projektu SYNCCIN, w którym badamy dopasowanie sygnałów behawioralnych i psychofizjologicznych, między opiekunami a dziećmi, w kontekście neuroróżnorodności. Szczególną uwagę poświęcimy temu, w jaki sposób synchronia może wspierać efektywność interakcji społecznych, wzajemne rozumienie oraz procesy leżące u podstaw samoregulacji. Zakładamy, że dostrojenie między opiekunem a dzieckiem nie jest jedynie efektem udanej interakcji, lecz może aktywnie uczestniczyć w jej organizowaniu: pomagać partnerom przewidywać swoje reakcje, regulować napięcie, rozpoznawać intencje i emocje oraz podtrzymywać wspólne zaangażowanie. Jednocześnie w kontekście neuroróżnorodności poziom i forma synchronii mogą przyjmować różne wzorce, co skłania do odejścia od jednego normatywnego modelu „prawidłowego” dopasowania i do uwzględniania indywidualnych profili sensorycznych, emocjonalnych i komunikacyjnych dzieci oraz opiekunów.

Wystąpienie będzie poświęcone omówieniu synchronii interpersonalnej jako potencjalnego mechanizmu empatii, wzajemnego rozumienia i efektywnych interakcji społecznych.

Przedstawione wyniki zostaną odniesione do ich znaczenia dla rozwoju poznawczo-emocjonalnego dzieci oraz dla praktyki psychologicznej, klinicznej, wychowawczej i edukacyjnej, szczególnie w obszarze wspierania relacji opiekun–dziecko w zróżnicowanych neurotypowo diadach.