Twój głos w Sejmie. Jak konsultacje społeczne wpływają na tworzenie prawa?

Czy zwykły obywatel może mieć realny wpływ na treść ustaw uchwalanych w Polsce? Jeszcze do niedawna proces legislacyjny wielu osobom wydawał się zamknięty i zarezerwowany przede wszystkim dla polityków, urzędników oraz ekspertów. W ostatnich latach, coraz większą rolę zaczęły jednak odgrywać mechanizmy demokracji uczestniczącej, których celem jest włączanie obywateli w proces podejmowania decyzji publicznych. Jednym z najważniejszych nowych narzędzi tego typu są konsultacje społeczne projektów ustaw prowadzone w Sejmie RP.

Od listopada 2024 r. obywatele mają możliwość zgłaszania uwag do projektów ustaw dotyczy projektów poselskich, senackich, prezydenckich oraz tzw. inicjatyw obywatelskich. Dzięki temu każdy zainteresowany – obywatel, organizacja społeczna, przedstawiciel środowiska naukowego, przedsiębiorca czy ekspert – może zapoznać się z proponowanymi przepisami i przedstawić własną opinię na ich temat. To istotna zmiana w sposobie tworzenia prawa, zwiększająca przejrzystość procesu legislacyjnego i otwierająca go na szerszy udział społeczeństwa.

Podczas wykładu opowiemy jak działają sejmowe konsultacje społeczne w praktyce. Przedstawimy podstawy prawne tego rozwiązania, sposoby zgłaszania uwag i komentarzy do proponowanych przepisów oraz pokażemy jak przebiega analiza zgłoszonych opinii.

Na konkretnych przykładach konsultacji prowadzonych w latach 2025–2026 przyjrzymy się projektom, które wywołały szczególnie duże zainteresowanie społeczne i intensywną debatę publiczną. Uczestnicy zobaczą, jakie kwestie najczęściej mobilizują obywateli do aktywności, w jaki sposób organizacje społeczne angażują się w proces konsultacji oraz jak media i internet wpływają dziś na przebieg debaty legislacyjnej.

Spotkanie pozwoli także spojrzeć szerzej na znaczenie konsultacji społecznych we współczesnych demokracjach. Porozmawiamy o tym, dlaczego bezpośredni udział obywateli w działaniach instytucji państwa jest ważny oraz jakie korzyści i ograniczenia wiążą się z partycypacją społeczną. Zastanowimy się również, czy rozwój nowych technologii może sprawić, że udział obywateli w procesie legislacyjnym, stanie się jeszcze łatwiejszy i bardziej powszechny.

Spotkanie ma charakter popularnonaukowy i skierowane jest do wszystkich zainteresowanych funkcjonowaniem państwa, prawa oraz współczesnej demokracji.