Spotkania weekendowe

Podczas spaceru spróbujemy spojrzeć na Puszczę z perspektywy zwierząt żyjących głównie po zmroku. Dowiemy się, jak żyje borsuk, czym się odżywia, jak buduje rozległe systemy nor i dlaczego jego podziemne „miasta” potrafią służyć wielu pokoleniom. Opowiemy o jego zwyczajach, znakowaniu terenu, wychowywaniu młodych oraz o tym, jak doskonale przystosował się do życia w ukryciu.

Borsuk nie jest jednak jedynym nocnym drapieżnikiem Puszczy Kampinoskiej. W trakcie wędrówki poznamy również innych przedstawicieli rodziny łasicowatych zamieszkujących Park. Będzie okazja opowiedzieć o kunach leśnych i domowych – zwinnych wspinaczach prowadzących skryty tryb życia – a także o tchórzu, łasicy i gronostaju, których niezwykła szybkość i skuteczność czynią z nich jednych z najbardziej wyspecjalizowanych drapieżników Europy.

Porozmawiamy również o innych nocnych ssakach drapieżnych występujących w Kampinoskim Parku Narodowym. Wśród nich znajdują się lisy i wilki, które również najczęściej przemieszczają się pod osłoną nocy. Dowiemy się, jak noc zmienia zachowanie zwierząt, dlaczego wiele gatunków unika aktywności za dnia oraz jakie zmysły pomagają im funkcjonować w ciemności.

Zapraszamy na spokojną, terenową wyprawę poświęconą jednemu z najbardziej skrytych i fascynujących mieszkańców polskich lasów oraz nocnym tajemnicom Kampinoskiego Parku Narodowego.

Trasa: żółty szlak i czerwony szlak w stronę Góry Ojca, powrót: niebieski i żółty do Polany Opaleń.
Dystans ok . 7.5  km.
 

Jak Borrelia burgdorferi wnika do organizmu, jak się rozprzestrzenia i jak na infekcję reaguje układ odpornościowy w pierwszych dniach i tygodniach po zakażeniu.

Schizofrenia to poważna i przewlekła choroba psychiczna, która wpływa na nastrój, sposób myślenia, postrzegania rzeczywistości i codzienne funkcjonowanie człowieka. Podczas prezentacji wyjaśnimy, czym jest schizofrenia, jakie są fazy tej choroby i jakie mogą być jej objawy.

Omówimy także możliwe przyczyny i czynniki ryzyka, w tym znaczenie biologii, stresu oraz środowiska. Ważnym elementem będzie pokazanie, jak wygląda leczenie, wsparcie osób chorujących oraz przełamywanie stereotypów związanych ze schizofrenią. 

Uczestnicy warsztatów, pod nadzorem instruktorów z Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii oddział w Warszawie, zbudują model rakiety wielokrotnego użytku, zaopatrzonej w silnik. Minimalny wiek uczestników 8 lat. Budowa wymaga precyzji, dlatego dla dzieci między 8-12 lat konieczna pomoc rodziców w czasie trwania warsztatów.

W trakcie zajęć uczestnicy poznają zasadę działania pomp ciepła, które coraz częściej wykorzystywane są nie tylko do ogrzewania domów i podgrzewania ciepłej wody użytkowej, ale również – co może być zaskoczeniem – do ich chłodzenia. Na działającym urządzeniu zostanie krok po kroku zaprezentowane, jak pompa ciepła może pełnić funkcję klimatyzatora, a także dlaczego z jednej jednostki energii elektrycznej można uzyskać nawet 4 jednostki energii cieplnej lub chłodniczej.

Uczestnicy pokazu prześledzą obieg czynnika roboczego w układzie – od sprężarki, przez skraplacz, zawór rozprężny i parownik – dowiadując się, jakie role pełnią te elementy zarówno w trybie grzania, jak i chłodzenia. Na koniec przedstawione zostaną przykłady zastosowań pomp ciepła w różnych typach budynków (nie tylko jednorodzinnych) oraz w systemach, które umożliwiają chłodzenie pomieszczeń latem.

Zaburzenia odżywiania to poważny problem naszych czasów. Mimo nieustannego nagłaśniania tematu nadal zbyt mała jest świadomość społeczeństwa w kontekście tych problemów.

W trakcie prezentacji postaramy się dokładnie wytłumaczyć na czym polegają poszczególne zaburzenia takie jak: anoreksja, bulimia czy kompulsywne objadanie się, a także jak je od siebie odróżnić.

Omówimy przyczyny, oraz jaką rolę odgrywa otoczenie w przebiegu choroby, a także jak pomóc osobie cierpiącej na zaburzenia odżywiania i jak rozpoznać pierwsze symptomy, że „coś jest nie tak”.

Czy Dekameron to tylko średniowieczny zbiór nowel? A może jedna z najbardziej pomysłowych książek o tym, po co ludzie opowiadają sobie historie? Utwór Boccaccia zaczyna się w chwili katastrofy: Florencję paraliżuje epidemia, codzienny porządek znika, a dziesięcioro młodych ludzi opuszcza miasto. Co robią, kiedy świat staje się niepewny? Zaczynają opowiadać.

Podczas spotkania pokażemy, jak Boccaccio buduje literacką grę z narratorami, tematami, czytelnikiem i samą sztuką opowiadania. Sprawdzimy też, dlaczego Dekameron wciąż powraca w kulturze współczesnej. Jak inspiruje pisarzy, twórców i odbiorców oraz dlaczego jego opowieści nadal wydają się żywe? Jednym z punktów odniesienia będzie również słynna filmowa interpretacja Piera Paola Pasoliniego, która pozwala zapytać, co dzieje się z nowelami Boccaccia, gdy trafiają do współczesnej wyobraźni wizualnej.

Kolonia, którą nazwano na cześć Stanisława Staszica, powstawała w bardzo krótkim czasie – przez około 5 lat. Od 1924 roku na Ochocie wytyczano nowe ulice i budowano nowe domy jednorodzinne, inspirowane polską architekturą historyczną. Większość zachowała do dzisiaj oryginalny charakter i idee projektantów (Antoniego Dygata, Mariana Kontkiewicza, Adama Paprockiego i Józefa Referowskiego).

Partnerem spotkania jest: Centrum Architektury, wydawca „Och. Ilustrowanego atlasu architektonicznego Ochoty”.

Różnicowanie objawów nieswoistych i ich możliwych przyczyn poza infekcją Borrelia.

Pewien sprzedawca włoskich win powiedział kiedyś: „To nie kraj – to jedna wielka winnica, od Alp po samą Sycylię”. Czy można odmówić mu racji, skoro włoskie winnice zajmują łącznie powierzchnię ponad 650 tysięcy hektarów, na których uprawia się więcej niż 500 odmian winorośli?

Wino produkuje się na Półwyspie Apenińskim od ponad trzech tysięcy lat. Już starożytni Grecy, kolonizatorzy południowej Italii, nazwali tę ziemię Enotrią, czyli „krainą wina”. Choć trudno w to uwierzyć, mimo tak długiej tradycji winiarskiej jeszcze w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku włoskie wino nie cieszyło się międzynarodowym prestiżem. Włoskim winiarzom zarzucano brak przygotowania enologicznego oraz prymitywne metody winifikacji, które negatywnie wpływały na smak produkowanego napoju.

W roku 1985 Robert Parker, jeden z najbardziej wpływowych krytyków winiarskich, uznał toskańską Sassicaię za najlepsze wino stulecia, przyznając jej 100 punktów na 100. Co zatem zmieniło się we włoskim winiarstwie na przestrzeni niecałych dwóch dekad? Jakie wydarzenia dały początek rozwojowi włoskiej enologii? Kim byli bohaterowie tzw. „renesansu” włoskiego winiarstwa? Na te oraz inne pytania poznacie odpowiedź podczas wykładu.

Wiedza ekspercka jest obietnicą obiektywności, oderwania od światopoglądowej czy emocjonalnej arbitralności. Jednocześnie krytykujemy eksepertów jako stronniczych, przewidywalnych, przemycających ukryte wartościowania.

Kim są eksperci? Od czego zależy zaufanie do nich? Czy eksperci są politycznie zaangażowani? Skąd popularność figury eksperta i dyskursu eksperckiego? Jakie są granice użyteczności wiedzy eksperckiej? Jakie są podstawy nieufności wobec ekspertów?

Dzięki wykorzystaniu wirtualnej rzeczywistości (VR) uczeń przenosi się do całkowicie innego świata, w którym wciela się w rolę szalonego naukowca. Dzięki zaawansowanej technologii i kontrolerom VR można w bezpiecznym środowisku przeprowadzać eksperymenty z chemii, fizyki, biologii i matematyki, które są niebezpieczne lub nawet niemożliwe do wykonania w tradycyjnej sali laboratoryjnej. To wszystko w połączeniu z pełną imersją zapewnia niespotykane w szkole doznania i znacznie usprawnia proces nauczania. Fabuła każdej lekcji jest tak skonstruowana, że już po chwili można zapomnieć o tym, że na głowie mamy założone gogle VR, a w rękach tylko dwa kontrolery i poczuć się jak w prawdziwym laboratorium.

Uczestnicy warsztatów, pod nadzorem instruktorów z Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii oddział w Warszawie, zbudują model rakiety wielokrotnego użytku, zaopatrzonej w silnik. Minimalny wiek uczestników 8 lat. Budowa wymaga precyzji, dlatego dla dzieci między 8-12 lat konieczna pomoc rodziców w czasie trwania warsztatów.

Kaca zna niemal każdy — ból głowy, suchość w ustach, nudności, problemy z koncentracją i słynne postanowienie: „nigdy więcej”. Ale czy zastanawialiśmy się kiedyś, dlaczego organizm reaguje w ten sposób? Czy to tylko efekt odwodnienia, czy może coś znacznie bardziej skomplikowanego?

Podczas spotkania przyjrzymy się alkoholowi z perspektywy biochemii i fizjologii człowieka. Krok po kroku prześledzimy drogę etanolu przez organizm — od momentu wypicia pierwszego kieliszka aż po poranny kac. Uczestnicy dowiedzą się, jak działa metabolizm alkoholu, dlaczego wątroba traktuje etanol jak toksynę i czym jest aldehyd octowy — związek odpowiedzialny za wiele nieprzyjemnych objawów po imprezie. Wyjaśnimy, dlaczego po alkoholu odwadniamy się szybciej niż zwykle, skąd bierze się pulsujący ból głowy oraz dlaczego organizm po nieprzespanej nocy przypomina laboratorium chemiczne po eksplozji. Porozmawiamy również o wpływie alkoholu na mózg, neuroprzekaźniki i hormony — sprawdzimy, dlaczego po kilku drinkach poprawia się humor, ale następnego dnia spada nastrój, motywacja i zdolność logicznego myślenia.

Nie zabraknie także odpowiedzi na pytania, które od lat budzą emocje: Czy istnieje skuteczne lekarstwo na kaca? Czy tłuste jedzenie naprawdę pomaga? Dlaczego mieszanie alkoholi jest ryzykowne? Czemu niektórzy mają kaca większego niż inni?

Spotkanie połączy naukę z codziennym doświadczeniem i pokaże, że za każdym objawem kaca stoi konkretny proces biochemiczny. W przystępny, humorystyczny i momentami zaskakujący sposób obalimy popularne mity oraz pokażemy, że organizm po imprezie wcale nas nie „nienawidzi” — po prostu desperacko próbuje wrócić do równowagi.

Wykład skierowany jest do młodzieży i dorosłych zainteresowanych biologią, chemią, medycyną oraz tym, jak naprawdę działa ludzki organizm po „jednym drinku za dużo".

Zapraszamy na debatę.

Czy czas wolny pozwala nam uciec od społeczeństwa?
Czy nam się to podoba, czy nie, na naszym stylu życia swoje piętno odciska położenie klasowe. I nie tylko w pracy, która nam tę klasę zasadniczo wyznacza, lecz również i w tym, co robimy po niej. Różnią nas nie tylko kierunki wakacyjnych wyjazdów, ale też spędzanie czasu wolnego wieczorami i w weekendy.

Popatrzmy na rower. Wielu jeździ nim do pracy – jedni z konieczności, drudzy z wyboru, ale tylko ci drudzy będą nim jeździć dla samej przyjemności pedałowania. A przetwory? Jedni robią je, by zaoszczędzić kilka złotych, inni znajdują w tym satysfakcję: sam zrobiłem te grzybki!

Czy czas wolny jest naprawdę naszym własnym, czy nie należy także do społeczeństwa, które nam łaskawie „podpowiada”, jak go spędzać? Czy możemy to robić niezależnie od klasowych przynależności, których nikt przecież oficjalnie nie deklaruje?

Na ten temat będą dyskutować Maciej Gdula, redaktor książki Style życia i porządek klasowy w Polsce oraz Andrzej Waśkiewicz, autor książki Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Rozmowę poprowadzi Małgorzata Tłomak, absolwentka Wydziału Socjologii UW.

Kiedy książkę zakazaną można było czytać? Czy obecność nazwiska autora na indeksie ksiąg zakazanych oznaczała, że jego dzieła znikały z obiegu? Czy zakazane książki były rzeczywiście palone na stosach? A może cenzura – nawet ta najsurowsza – znała wyjątki? Jak wyglądały indeksy ksiąg zakazanych i kto z nich korzystał?

Na te i inne pytania dotyczące książek, których nie wolno było czytać w dawnych wiekach (XV–XVIII w.), odpowiedzą specjalistki z Gabinetu Starych Druków BUW podczas festiwalowego spotkania poświęconego dziejom cenzury, kontroli lektury i granicom wolności słowa. Będzie to wyjątkowa okazja, by poznać niejednoznaczny świat dawnych zakazów, intelektualnych sporów i praktyk czytelniczych, w którym oficjalne regulacje nieraz podlegały osobistym interpretacjom.

Uczestnicy spotkania obejrzą oryginalne stare druki ze zbiorów BUW ze śladami cenzury nanoszonej już po wydrukowaniu książki – przez cenzorów, bibliotekarzy, właścicieli i czytelników. Zaprezentowane zostaną egzemplarze, w których problematyczne fragmenty wykreślano, wydzierano, wycinano, zamazywano, zaszywano lub zaklejano, a także opatrywano adnotacjami „prohibitus” („zakazany”), czy „purgatus” („oczyszczony”). Te materialne ślady ingerencji pozwalają zobaczyć bezpośrednie konsekwencje cenzury w postaci znaków pozostawionych na kartach książek. Wśród prezentowanych obiektów znajdą się dzieła autorów, których pisma budziły szczególne kontrowersje – m.in. Mikołaja Kopernika, Conrada Gessnera i Erazma z Rotterdamu – poddawane procedurom usuwania treści uznanych za nieprawomyślne. Spotkanie pokaże, że książki mogą opowiedzieć nie tylko o historii czytania, ale również nieczytania.

Przenieście się do dawnego laboratorium Marii Skłodowskiej-Curie i pomóżcie jej odkryć sekret tajemniczego wzoru nieznanego związku chemicznego!

W escape roomie czekają na Was zagadki inspirowane chemią z wykorzystaniem światła UV, symboli chemicznych czy szkła laboratoryjnego. Waszym celem będzie odkrycie struktury związku oraz wyliczenie jego masy molowej, która otworzy wyjście.

Escape room nie wymaga dużej wiedzy chemicznej, liczy się przede wszystkim spryt, współpraca i logiczne myślenie. Czy zdążycie odkryć sekret, zanim skończy się czas?

Immunoterapia to przełomowa metoda leczenia, która zamiast bezpośrednio atakować komórki nowotworowe, „uczy” układ odpornościowy pacjenta, jak samodzielnie je rozpoznawać i niszczyć. Przez lata rak pozostawał nieuchwytny dla naszych naturalnych mechanizmów obronnych, stosując zaawansowane strategie kamuflażu. Dzięki nowoczesnym lekom, takim jak inhibitory punktów kontrolnych czy terapia CAR-T, potrafimy dziś skutecznie „zdjąć maskę” nowotworowi, przywracając organizmowi jego naturalną zdolność do walki.

Ta innowacyjna technologia daje nadzieję chorym, u których tradycyjna chemioterapia nie przyniosła rezultatów, oferując często dłuższą przeżywalność przy mniejszej toksyczności. Rozwój immunoterapii to nie tylko szansa na wyleczenie, ale przede wszystkim zmiana paradygmatu – z walki z chorobą na aktywne wspieranie sił witalnych człowieka.

Dlaczego alergie częściej występują w społeczeństwach rozwiniętych?

Czy można zaprojektować cząsteczkę, która po oświetleniu leczy choroby nowotworowe? 

Podczas wykładu pokażemy, jak chemicy tworzą związki chemiczne wykorzystywane w fotomedycynie, ze szczególnym uwzględnieniem terapii fotodynamicznej – alternatywnej i nowoczesnej metodzie leczenia chorób nowotworowych. Wyjaśnimy, na czym polega działanie światła w połączeniu z odpowiednio dobraną cząsteczką oraz jak taki układ może prowadzić do niszczenia niepożądanych komórek. Porozmawiamy także o tym, dlaczego budowa chemiczna związku ma kluczowe znaczenie dla jego skuteczności w diagnostyce i leczeniu.

Po fascynującym wykładzie odbędzie się widowiskowy pokaz chemiczny.

To największe laboratorium Wydziału Elektrycznego, na co dzień niedostępne dla osób z zewnątrz. Znajdują się tu źródła o napięciu powyżej 2 milionów woltów. Podczas pokazów będzie można prąd nie tylko zmierzyć, ale go usłyszeć, zobaczyć czy nawet powąchać, a także zobaczyć wyładowania ślizgowe na powierzchni szkła, wędrujący łuk, czyli tzw. drabinę Jakuba czy wyładowania piorunowe.

Laboratoria Instytutu Elektroenergetyki zawierają sprzętowe jak i komputerowe stanowiska badawczo-dydaktyczne. W trakcie zwiedzania zaprezentowane zostaną stanowiska za kresu wytwarzania energii elektrycznej jak i laboratorium zawierające sprzęt badawczy wykorzystujący technikę Hardware in the Loop, służącą do opracowywania i testowania złożonych systemów osadzonych w czasie rzeczywistym.

Rola dziedziczenia, mikrobiomu, antybiotyków i stylu życia w rozwoju alergii.