Nauki społeczne
Typ |
Tytuł![]() |
Opis | Dziedzina | Termin |
---|---|---|---|---|
Spotkanie festiwalowe | "Wiem jak pomóc mojemu dziecku z dysleksją!" - warsztaty dla dorosłych |
Serdecznie zapraszamy na warsztaty pt. "WIEM JAK POMÓC MOJEMU DZIECKU Z DYSLEKSJĄ!". Zostały one stworzone z myślą o rodzicach dzieci z dysleksją. Podczas naszych warsztatów będziecie Państwo mogli dowiedzieć się m.in.: jakie są objawy dysleksji na różnych etapach rozwoju, jak uczą się dzieci z dysleksją, jak poprawnie organizować ich otoczenie oraz jak pomagać im w odrabianiu lekcji. Ponadto będziecie Państwo mogli uzyskać pomoc w interpretacji diagnozy swojego dziecka oraz zastosowania odpowiednich metod jego wsparcia. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Antropologia science fiction: czego o badaniu innych kultur możemy się nauczyć z serialu Star Trek? |
Dzieła literackie i filmowe z gatunku science fiction często dotykają kwestii kontaktu z „obcym” – przybyszem z innej planety, który różni się od, przeważnie ludzkich, bohaterów wyglądem, sposobami komunikacji, kulturą czy wartościami. Tym samym utwory fantastyki naukowej poruszają pytania fundamentalne dla refleksji antropologicznej – w jaki sposób możliwy jest kontakt z osobami wychowanymi w zupełnie innej kulturze, czego taki kontakt wymaga od badacza, na jaką ocenę obcej kultury badacz może sobie pozwolić i jakie kryteria takiej oceny przyjąć czy też wreszcie czy badacz ma prawo interweniować, gdy dostrzega w innej kulturze zjawiska, które on sam uważa za naganne. W czasie zajęć zastanowimy się nad tymi kwestiami, wychodząc od analizy przykładowego utworu filmowego SF. Wspólnie obejrzymy fragmenty odcinka serialu Star Trek: Enterprise i rozważymy specyfikę kontaktu przedstawicieli różnych kultur, jego uwarunkowania kulturowe, językowe i społeczne, a zwłaszcza dylematy etyczne, które mogą wystąpić przy takim spotkaniu. Porozmawiamy również o tym, jak w książkach i filmach SF tworzone są postacie „obcych” i w czym przypominają one obrazy obcych i innych w kulturach europejskich. Zdefiniujemy także pojęcie etnocentryzmu i zastanowimy się nad tym, jak można unikać tego typu postawy w postrzeganiu innych kultur. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Bicie czy zabijanie? Różne funkcje przemocy zbiorowej |
Mimo że badacze podkreślają złożoność i wielowymiarowość procesów prowadzących do przemocy międzygrupowej – czyli np. bójek pomiędzy kibicami różnych klubów |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Biopolityka w czasach pandemii – co Foucault, Schmitt i Agamben mieliby nam dziś do powiedzenia? |
Podczas warsztatu zostanie przedstawione zagadnienie zastosowania narzędzi biopolitycznych w dobie pandemii, z odwołaniem do koncepcji stanu wyjątkowego w rozumieniu Giorgio Agambena i Carla Schmitta. Prześledzenie wprowadzonych w poszczególnych krajach rozwiązań prawnych pozwoli pokazać, w jaki sposób władza wykorzystała niespodziewane okoliczności, by przy użyciu narzędzi biopolitycznych wzmocnić swoją pozycję i czy strategie te okazały się skuteczne. Czy można spodziewać się kontynuacji procesu zmian, czy raczej powrotu do poprzedniego stanu? Analizie i dyskusji zostanie poddany publiczny spór Giorgio Agambena z innymi filozofami, między innymi na tle ograniczenia przez papieża Franciszka dostępu do nabożeństw w kościołach, a co zwraca uwagę włoski filozof, i czy można przyznać rację jego krytykom? Warsztat będzie próbą usystematyzowania obserwacji, jakie każdy z nas poczynił podczas trwającej wiosną 2020 roku pandemii. Nie zabraknie miejsca na podzielenie się przez uczestników własnymi przemyśleniami. Aby jednak nie ograniczać się do samego studium przypadków, dokonamy ich zestawienia z teoriami Michela Foucaulta, tak aby wspólnie odpowiedzieć na pytanie: czy epidemia koronawirusa przybrała w ich ramach formę dżumy XXI wieku? Jakie będzie społeczeństwo po epidemii – mniej czy bardziej wyczulone na ograniczanie praw człowieka i obywatela? Zebrane wnioski posłużą do dyskusji o prognozach rozwoju relacji w polu władzy, a także szerzej w całym społeczeństwie po zakończeniu epidemii. Jakie warunki są konieczne, aby wzmocnić podmiotowość ludu i czy realne są szanse na przełom? |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Co mnie obchodzi, o co chodzi sędziom? - ja i wymiar sprawiedliwości |
Jaki ja mam w ogóle związek z sądami? O co chodzi z tą Konstytucją i jakimś trójpodziałem? Czemu Unia ciągle "miesza się" do spraw Polski? Kto i jakich tu broni przywilejów? Skąd wiadomo, jaki ma być dobry sędzia? I czemu te sprawy w sądach tyle trwają? Czemu sędziowie, zamiast pracować, chodzą do radia albo do gazet? O co chodzi, kiedy powtarzają: "niezawisłość, niezawisłość"? Albo kiedy mówią, że chodzi im także o moje prawa? Czy to wszystko musi być takie skomplikowane? O kilku ostatnich latach w polskim wymiarze sprawiedliwości rozmawiają sędzia Piotr Gąciarek - wiceprezes warszawskiego oddziału Stowarzyszenia "Iustitia", autor bloga "Okiem sędziego", mający kilkunastoletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw karnych oraz Ewa Ivanova, prawniczka z wykształcenia, z wyboru - dziennikarka, od kilkunastu lat pisząca o wymiarze sprawiedliwości, jawności życia publicznego i prawach człowieka. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Co wiesz o osobowości? |
Celem wykładu jest przekazanie uczestnikom wiedzy na temat istniejących teorii osobowości poprzez prezentację znaczenia czynników biologicznych, psychologicznych i społeczno-kulturowych, a także poznanie dynamiki funkcjonowania osobowości oraz narzędzi do profejonalnej diagnozy i interpretacji. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Cudzoziemcy w polskiej szkole |
Liczba cudzoziemskich uczniów w polskich szkołach co roku wzrasta. W 2015 r. było ich ponad 10 tys., najwięcej w woj. mazowieckim, ponad 4 tys. W ubiegłym roku ich liczba wzrosła do 44 tys., a w samej Warszawie wynosiła ponad 3,5 tys. Większość z nich to imigranci. Status uchodźcy ma 208 uczniów. To Ukraińcy, Chińczycy, Wietnamczycy; przybywa także Hindusów. Nasz system oświaty ma wobec tych uczniów podobne wymagania jak wobec polskich. Nie daje im jednak wystarczających szans, aby mogli te wymagania spełnić. Mali cudzoziemcy zaczynają edukację w polskiej szkole często prawie nie znając polskiego. Ich wiedza, obyczaje, a czasem także wygląd różnią się od tego, co znają polskie dzieci. Cudzoziemcy mierzą się z ogromnym stresem i przemęczeniem nadmiarem dodatkowych zajęć. To głównie na rodziców i nauczycieli spada zadanie ich edukacji oraz integracji. Ministerstwo Edukacji Narodowej podkreśla, że w Polsce obowiązuje integracyjny model przyjmowania do szkół dzieci imigrantów. Zakłada on wspólny udział w zajęciach dzieci cudzoziemskich i polskich. MEN opłaca imigrantom zajęcia polskiego i wyrównawcze przedmiotowe, jednak nie więcej niż 5 godzin tygodniowo. Przysługuje im również prawo do asystenta kulturowego, ale nie dłużej niż przez rok. Od 2016 r. szkoły mają także możliwość organizowania w szkołach tzw. klas przygotowawczych. Dyrektorzy szkół alarmują, że wsparcie ze strony samorządów jest niewystarczające, a nasz system edukacji nie jest dostosowany do potrzeb uczniów z zagranicy. W czasach, gdy polska edukacja boryka się z wieloma problemami, temat cudzoziemskich uczniów rzadko przebija się do debaty publicznej. W naszym spotkaniu wezmą udział nauczyciele, asystenci kulturowi oraz przedstawiciele samorządu. Chcielibyśmy stworzyć przestrzeń do wymiany dośw. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Czemu mnie to śmieszy, a ciebie nie? – co wiemy o poczuciu humoru i jak się to bada |
Ludzie różnią się między sobą tym, co uznają za śmieszne. Podobne rzeczy mogą nas śmieszyć w pewnych sytuacjach, a w innych nie. Inaczej będziemy też reagować komizmem w zależności od tego, czy towarzyszyć nam będzie przyjaciel, koleżanka, nauczyciel czy szefowa. Badania nad humorem są dziedziną interdyscyplinarną, skupiającą m.in. psychologów, fizjologów, socjologów, lingwistów i kognitywistów. Humor jest pojęciem wieloznacznym, które może odnosić się do zdolności dostrzegania sytuacji zabawnych oraz wrażliwości na komizm lub – w szerszym znaczeniu– zarówno do definicji komizmu, jak i poczucia humoru. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Czy Trump to wyjątek? O emocjach w stosunkach międzynarodowych |
Współcześnie coraz częściej się mówi o rosnącej roli emocji w stosunkach międzynarodowych. Za przykład podaje się aktywność prezydenta USA Donalda Trumpa lub innych polityków często identyfikowanych jako populistów. Polityka zagraniczna miała być wcześniej profesjonalna, wyzbyta zbędnych emocji. Czy jednak na pewno? Politolodzy zajmują się problematyką emocji w stosunkach międzynarodowych od blisko trzydziestu lat. Historycy wskazywali na rolę czynników nieobiektywnych jeszcze wcześniej. Czy zatem polityka zagraniczna może być wolna od emocji? |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Dlaczego Polacy, którzy wyjechali z Polski, nadal trzymają tu mieszkania i domy? |
Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej wielu Polaków wyjechało za granicę, licząc na lepsze zarobki i wyższy poziom życia. Przyjmuje się, że osoby, które zmieniły kraj zamieszkania, by więcej zarabiać, ogólnie postępują racjonalnie w kwestiach finansowych. Mimo to, nasze badania wskazują, że wielu polskich migrantów zostawiło w Polsce domy i mieszkania, które teraz stoją puste i obciążają migrantów kosztami utrzymania. Puste nieruchomości to problem, zarówno z punktu widzenia Polskich migrantów, którym finansowo jest trudniej, jak i z punktu widzenia Polski, w której statystyki wskazują na ciągły brak mieszkań. Dlaczego w takim razie Polscy migranci nie sprzedadzą albo nie wynajmą takich pustych mieszkań innym? Jaką rolę odgrywa dom lub mieszkanie w Polsce w życiu Polaka pozostającego za granicą? |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Dlaczego społeczeństwo w Europie starzeje się? |
Społeczeństwo w Europie starzeje się, a liczba Europejczyków zmniejsza się. Czy mamy do czynienia z kryzysem demograficznym? Podczas wykładu analizowane będą uwarunkowania społeczne, kulturowe i ekonomiczne procesów demograficznych w Europie, w tym zmiany stylu życia, modelu rodziny, wzorów dzietności, sytuacji gospodarczej, modeli polityki rodzinnej. Jak te procesy zachodzą w państwach europejskich? Czy w Polsce mamy do czynienia z zapaścią demograficzną? Jakie są konsekwencje tych zmian, jakie prognozy? |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Ekonomia kapitalistyczna a państwo w dobie pandemii: kto dzierży dziś narzędzia biopolityczne? |
Warsztat będzie skoncentrowany na rewizji dotychczasowych poglądów badaczy na kwestie relacji pomiędzy ekonomią neoliberalną a biopolityką, które do teraz funkcjonowały, zdawałoby się, w idealnej symbiozie. Okazją do ponownego przyjrzenia się tej kwestii stała się epidemia koronawirusa. Pomocne w interpretacji status quo ante będą prace wybitnych myślicieli, takich jak Michel Foucault, czy duet naukowy Antonio Negri-Michael Hardt. Należy zadać pytanie, czy stan postepidemiczny będzie w jakiś sposób odbiegał od poprzedniego, a jeśli tak, to na czym polegać będzie ta różnica i jaki wpływ będzie mieć na system ekonomiczny.
Kwestie ekonomiczne nie tylko towarzyszą czasom epidemii, ale są ich głównym aspektem. Doniesienia medialne, debaty publiczne, prywatne rozmowy traktują o bieżącej sytuacji gospodarczej. W centrum publicznego dyskursu stawiane są pytania o moment i sposób ponownego otwarcia rynków, a słowo „odmrażanie” skupia jak w soczewce wiele emocji, lęków, nadziei, ale także racjonalizacji: analiz, tłumaczeń, wyliczeń. Sam ten termin wart jest przyjrzenia się mu dokładnie, bo panujące przeświadczenie o konieczności „odmrażania” wymusza powrót do starego porządku, blokuje zmiany. Tymczasem ekonomia miała z epidemią poważny problem, ponieważ stosowane przez tę pierwszą narzędzia biopolityczne w jednej chwili obróciły się przeciwko niej, co wywołało zrozumiały chaos. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Epidemie i nowoczesność: jak choroby zakaźne kształtują globalne społeczeństwo |
Socjologowie i historycy od dawna przyglądają się temu, jak epidemie wpływają na porządek społeczny i relacje globalne. Czy epidemie zawsze powodują wzrost uprzedzeń i poszukiwanie „kozłów ofiarnych”? Czy sprzyjają niwelowaniu nierówności społecznych, czy raczej utrwalaniu istniejących stosunków władzy? Jak historia chorób wiąże się z historią europejskiego kolonializmu? W jaki sposób wpisuje się w relacje między ludźmi a zwierzętami? Czy pandemie częściej sprzyjały zamykaniu granic, czy dawały impuls do międzynarodowej współpracy? Czy socjologia historyczna epidemii może pomóc nam w zrozumieniu współczesnych zjawisk i procesów społecznych? Podczas wykładu, na wybranych przykładach z XIX, XX i XXI wieku omówione zostaną najciekawsze dylematy, punkty sporne i ustalenia socjologii epidemii. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Etnoregionalizm jako mobilizacja europejskich narodów zależnych. Perspektywa porównawcza |
Wykład dotyczy zjawiska rewitalizacji postulatów politycznych małych (wg Hrocha) albo zależnych (wg Waldenberg) narodów w Europie, np. Szkotów, Walijczyków, Flamandów, Katalończyków czy Basków. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | GRAnica, borders, граница, кордон, fronteras. Jak powstają granice? |
Warsztaty o granicach i ponad granicami. Dostępne dla młodzieży w języku polskim, angielskim, rosyjskim, ukraińskim i hiszpańskim A workshop about and beyond borders, available to teenagers in Polish, English, Russian, Ukrainian and Spanish. Семинар о границах и тем что за их пределами для подростков на польском, английском, русском, украинском и испанском языках. Семінар про кордони і то що за їх межами для підлітків на польской, англійської, російської, українской, іспанської мовах.
Un taller sobre fronteras y sin fronteras. Disponible para adolescentes hispanohablantes y los que hablen polaco, ingles, ucraniano y ruso. Ta lekcja z elementami grywalizacji ma na celu ukazanie, jak zmienia się przebieg granic państwowych. Mimo że nie są wieczne, mają wpływ na to, co myślimy o świecie i ludziach. W czasie lekcji poszerzycie swoją wiedzę na temat granic, a następnie zbadacie konsekwencje ich istnienia i zmiany ich przebiegu. Szczegółowy przebieg warsztatów:
|
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Jak dochodzi się do prawdy w nauce? Rola czasopism naukowych |
Dla laika nauka to pasmo sukcesów, droga ciągłego postępu prowadząca od odkrycia do odkrycia czy od jednej do kolejnej błyskotliwej tezy. Gdy przyjrzymy się jednak codziennym praktykom badaczy, to otrzymamy obraz znacznie bardziej złożony. Nauka jest miejscem niezwykle intensywnych interakcji, często także kontrowersji i sporów oraz poszukiwania chwiejnego konsensusu. Sprawa jest jeszcze bardziej skomplikowana w wypadku humanistyki, szczególnie w momencie, gdy jej przedstawiciele stawiają pytania o fundamenty, które z natury rzeczy pozostają kwestią sporną i nierozstrzygalną raz na zawsze. Kluczowym miejscem, w którym rozgrywa się spór o prawdę, są czasopisma naukowe. Muszą one spełniać sprzeczne oczekiwania. Z jednej strony, dopuszczać do publikacji jedynie artykuły dobrze uzasadnione i osadzone w dotychczasowej wiedzy i interpretacjach. Z drugiej strony, powinny przynosić odważne tezy i nowe perspektywy, przekraczające dominujące sposoby myślenia. W trakcie spotkania poznamy, w jaki sposób redakcje czasopism godzą te oczekiwania. Przyjrzymy się procesowi redakcyjnemu, szczególnie omawiając recenzowanie tekstów przez specjalistów z danej dziedziny nauki, ponieważ to on ma być gwarancją publikowania artykułów wysokiej jakości. Ponadto pokażemy, w jaki sposób publikacje w czasopismach budują prestiż autorów oraz jakie strategie stosują czasopisma, aby budować swoją pozycję na rynku wydawniczym, przyjrzymy się postulatowi umiędzynarodowienia oraz pokażemy sytuację polskich czasopism naukowych w światowym kontekście. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Merkel kontra Putin. Osobowości w polityce międzynarodowej |
Osobowości odgrywają wielką rolę zarówno w polityce krajowej, jak i międzynarodowej. Ważnymi osobowościami są kanclerz Niemiec Angela Merkel i prezydent Rosji Władimir Putin. Co ich różni? A może coś ich łączy? |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Metropolitalna Wola - nowoczesne miasto czy dzielnica z Excela? |
Zapraszamy na wycieczkę po Warszawskiej Woli, którą poprowadzi dr Katarzyna Wojnar z Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG) UW. W trakcie spaceru spojrzymy krytycznym okiem na proces kształtowania się nowego centrum biznesowego Warszawy. Zastanowimy się, czy Wola jest skazana na powtórzenie błędów dzielnicy biurowej na Służewcu, znanej wśród pracowników jako warszawski "Mordor". Przyjrzymy się, jak w procesie metropolizacji tkanka miasta przemysłowego ustępuje nowym przestrzeniom gospodarczym wpisanym w globalną sieć powiązań. Zastanowimy się także, jakie napięcia rodzi metropolizacja - kto odnajduje się w nowych realiach, a kto zostaje zepchnięty na margines. Spacer jest zainspirowany badaniami, które złożyły się na opublikowaną w 2019 roku książkę pt. Nowe przestrzenie gospodarcze metropolii. Struktura, funkcje i powiązania obszarów biznesu w Warszawie, autorstwa M. Smętkowskiego, D. Celińskiej-Janowicz oraz K. Wojnar.
|
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Między cyrkulacją a osiedleniem. Projekty migracyjne a sytuacja ekonomiczna imigrantów w Polsce |
Temat migracji zagranicznych towarzyszy nam od wielu dekad, ale od bardzo niedawna zostaliśmy skonfrontowani z jego niespotykaną wcześniej na taką skalę odsłoną. W ciągu zaledwie kilku lat liczba przyjeżdżających do Polski cudzoziemców wzrosła tak bardzo, że staliśmy się jednym z najważniejszych kierunków dla imigrantów w Europie. Olbrzymia część z nich to migranci zarobkowi: pracownicy sklepów, osoby zbierające owoce, zatrudniane przez gospodarstwa domowe, ale też przedsiębiorcy, inwestorzy, pracownicy korporacji transnarodowych. Większość jednak pozostaje migrantami czasowymi, często cyrkulującymi między Polską a krajami pochodzenia, zwłaszcza Ukrainą. Czy w takim przypadku możemy mówić o integracji imigrantów? Jak ją mierzyć? Z czym porównywać? Jak oceniać? Bazując na unikalnych danych pozyskiwanych w ostatnich latach przez Ośrodek Badań nad Migracjami, spróbujemy odpowiedzieć na te pytania, zastanowić się nad tym, jakie czynniki wpływają na sytuację ekonomiczną imigrantów w naszym kraju, ale też jakie perspektywy się przed nimi rysują. Pandemia COVID-19 pokazała, jak istotną rolę w wielu krajach wysoko rozwiniętych odgrywają przybysze z mniej zamożnych części świata, których zaczęto określać jako pracowników kluczowych (essential workers) czy nawet frontowych (frontline workers). Niezbędnym elementem dyskusji będzie więc również refleksja na temat przyszłości imigracji na świecie i w Polsce. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Mity i fakty migracyjne |
Migracje zagraniczne to jeden z procesów społecznych, z którym wiąże się niezwykle wiele mitów i stereotypów. Powszechnie uważamy, że migracje są masowym procesem (stąd „zalew” imigrantów), a przybysze stanowią zagrożenie dla systemów ekonomicznych i społecznych krajów wysoko rozwiniętych. Argumenty typu „imigranci kradną nasze miejsca pracy” czy „cudzoziemcy żyją naszym kosztem, korzystając ze świadczeń społecznych” to nie tylko składnik programów politycznych skrajnych ugrupowań. Wydarzenia ostatnich lat – w szczególności zaś referendum w Wielkiej Brytanii i proces wychodzenia tego kraju z Unii Europejskiej – wskazują wyraźnie, że mogą mieć też wymierny wpływ na realne procesy polityczne, społeczne i ekonomiczne. Ile jest w nich prawdy? Co tak naprawdę wiemy o migracjach? Jakich kryteriów używać, by oceniać ich efekty? Na te i inne pytania odpowiemy w trakcie spotkania, którego celem będzie zderzenie najbardziej powszechnych stereotypów związanych z migracjami z rzetelną i sprawdzoną wiedzą naukową. Naszym celem nie jest prezentowanie wyidealizowanego obrazu migracji, ale wskazanie, że – jak każdy proces społeczny – wymaga on zniuansowanego podejścia opartego na faktach a nie mitach. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Najszczęśliwsze społeczeństwa w Europie. Które i dlaczego? |
Dążenie do szczęścia jest podstawowym celem każdego człowieka. Ale szczęście i jakość życia ludzi zależy nie tylko od warunków ekonomicznych, także inne czynniki mają na nie wpływ. Wykład w przystępny sposób pokazuje, że nasze poczucie szczęścia i jakość życia uwarunkowane są także przez poziom swobód obywatelskich, wsparcie społeczne i relacje z innymi, szczodrość, styl życia, stan zdrowia, spodziewaną długość życia, poziom korupcji w kraju itp. Dlaczego kraje skandynawskie uznawane są najszczęśliwsze na świecie? Czy Polacy są szczęśliwym społeczeństwem? |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | O czym myślą niemowlęta? |
Pierwszy rok życia to okres najbardziej spektakularnego rozwoju dzieci. Bardzo szybko nabywają wiedzę o skomplikowanych sprawach już w okresie, kiedy nie potrafią nawet siedzieć bez podparcia (np. jakie właściwości mają przedmioty albo co znaczą poszczególne słowa). U podstaw tych zmian leży dynamiczny rozwój struktury i funkcji ich mózgu. O tym, co wiedzą niemowlęta i w jaki sposób to badamy, opowiem w czasie wykładu. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Pizza z larwami, ciasteczka z chrząszczami - psychologia przyszłości jedzenia |
W obliczu kryzysu klimatycznego oraz rosnącej liczby ludności na świecie poszukiwane są nowe źródła białka, które mogą zastąpić spożywane obecnie mięso. Jednym z pomysłów jest wprowadzenie do naszej diety owadów. Stanowią one doskonałą alternatywę dla obecnie spożywanych zwierząt, a ich produkcja jest o wiele bardziej ekologiczna. Jednak wiele osób nawet nie chce myśleć o daniach z owadami. Wyjaśnienie dlaczego tak reagujemy i jak sobie z tym poradzić to zadanie dla psychologów. O owadach w jedzeniu i o naszej relacji z nimi opowiemy na wykładzie. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Polacy i mowa nienawiści |
Reżyserskie spojrzenie na przyczyny zjawiska, jego ofiary i oprawców - w portretach konkretnych ludzi, również - w ich sądowych historiach. O słowach, które rodzą przemoc i o agresji, która z debaty publicznej przenosi się do naszych domów i na nasze ulice. Rozmowa z Konradem Szołajskim - reżyserem głośnych filmów dokumentalnych (m.in. „Zdziczenie obyczajów pośmiertnych”, „Podryw po polsku”, „Głosy”, „Walka z szatanem” czy „Dobra zmiana”), obecnie przygotowującym dokument „Mowa nienawiści”.
|
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Ponad granicami: aktywni seniorzy w Polsce i w Irlandii |
Osoby dojrzałe mogą być znakomitymi wolontariuszami, dzielącymi się niespożytą energią i bogatym doświadczeniem życiowym. Ta grupa wiekowa to cenny społeczny kapitał do zagospodarowania dla dobra naszych lokalnych społeczności. Nasza debata będzie stanowić okazję do poznania (się) aktywnych seniorów. Swoimi doświadczeniami podzielą się wolontariusze działający w Warszawie i na emigracji – w irlandzkim Cork. Co motywuje seniorów do działania? Czy wolontariusz to zawsze urodzony społecznik, czy też można do bycia aktywnym dojrzeć? Co przeszkadza, a co sprzyja partycypacji społecznej dojrzałych Polaków? Czy zamieszkanie daleko od rodziny ułatwia włączenie się w wolontariat? Czy działanie na rzecz innych może wzbogacić lub zastąpić relacje rodzinne? Dzięki rozmowie samych wolontariuszy na powyższe tematy dowiemy się, jak wolontariat seniorów łączy pokolenia, przekracza granice i łamie stereotypy. Debata z udziałem publiczności i zdalnym udziałem reprezentantów Centrum Together-Razem z Cork odbędzie się w klubokawiarni Centrum Aktywności Międzypokoleniowej Nowolipie, a w niesprzyjających spotkaniom grupowym warunkach – w całości na platformie internetowej. Zapraszamy do udziału osoby w każdym wieku, zarówno już aktywne, jak i dopiero zapoznające się z ideą wolontariatu. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Prawda czy fałsz? Fake newsy atakują |
Z mediów tradycyjnych i społecznościowych dociera do nas coraz więcej informacji. Co jest prawdą, co jest fałszem? Fake newsów jest wiele, są tworzone w sposób coraz bardziej pomysłowy, przy wykorzystaniu najnowocześniejszych środków techniki. Czy więc mamy szanse na to, by je właściwie ocenić? Czy możemy im przeciwdziałać - a jeśli tak, to jak? |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Przekonania na temat inteligencji, czyli kto i dlaczego chce być (postrzegany jako) mądry | Nauki społeczne |
|
|
Spotkanie festiwalowe | Przemoc w rodzinie - diagnoza zjawiska i procedury postępowania |
Celem zajęć jest poszerzenie wiedzy na temat przemocy w rodzinie, procedury "Niebieskiej Karty" oraz przepisów prawnych dotyczących postępowania w sytuacji podejrzenia występowania przemocy wobec dziecka. Uczestnicy zajęć poznają narzędzia pomagające zweryfikować podejrzenie występowania przemocy w rodzinie wobec dziecka oraz zapoznają się z algorytmami postępowania na konkretnych przykładach. Grupa wiekowa: osoby dorosłe, pracownicy systemu oświaty, pedagodzy, psycholodzy oraz studenci pedagogiki i psychologii, osoby zainteresowane tematyką przemocy w rodzinie |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Przemoc zbiorowa w XXI wieku. Od kozłów ofiarnych po ludobójstwa klimatyczne |
W wykładzie przedstawione zostaną drogi wiodące do zbiorowej przemocy, omówione zostaną wybrane przypadki z XXI wieku (Papua Zachodnia, Birma, Darfur) oraz przedstawione zostaną wybrane scenariusze przyszłości (w tym prawdopodobieństwo ludobójstwa klimatycznego). Szczegółowe zagadnienia: - sprawcy zbiorowej przemocy jako osoby normalne i moralne; - dyskursy ideologiczne mobilizujące do zbiorowej przemocy, w tym ludobójstw; - ideologiczny model kozła ofiarnego Petera Glicka; - przemoc wobec Papuasów (Papua Zachodnia); znaczenie korporacji dla przemocy; - czystka etniczna w Birmie (Mjanmie) wymierzona w lud Rohingya; - nowe wojny i decentralizacja przemocy; - Darfur – pierwsza wojna klimatyczna?; - ryzyko wystąpienia ludobójstwa klimatycznego. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Przyczyny zgonu i choroby współistniejące – o zbieraniu danych dotyczących umieralności w Polsce |
Epidemia COVID-19 stała się okazją do ogólnonarodowej dyskusji o regułach rejestrowania przyczyn zgonu i chorób współistniejących. Reguły te, określone przez polskiego ustawodawcę na podstawie zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, często pozostają niejasne nawet dla praktykujących lekarzy. Celem niniejszego wykładu jest przedstawienie tych zasad, a także praktyki zbierania i sprawdzania danych o przyczynach zgonu i chorobach współistniejących w Polsce, od momentu wystawienia karty zgonu przez lekarza stwierdzającego zgon do momentu publikacji Rocznika Demograficznego. Ważnym punktem wykładu i dyskusji z uczestnikami będzie niska jakość danych o przyczynach zgonu, jej zróżnicowanie regionalne w Polsce oraz okoliczności, które sprzyjają rejestrowaniu wiarygodnych informacji o umieralności. Wykład będzie też unikalną okazją do zapoznania się z danymi o chorobach współistniejących w Polsce: zazwyczaj dane o tych chorobach nie są zachowywane dla celów publikacyjnych, jednak raz, na prośbę badaczy Uniwersytetu Warszawskiego, Główny Urząd Statystyczny udostępnił jednostkowy (choć oczywiście anonimowy) zbiór zawierający zgony z roku 2013 według przyczyn i chorób współistniejących. Chociaż za wcześnie na rzetelne dane, dyskusja może też dotyczyć naszych przewidywań dotyczących konsekwencji epidemii COVID-19 dla umieralności w Polsce: wpływu na przeciętne dalsze trwanie życia, liczbę zgonów, liczbę zgonów z innych (niż COVID) przyczyn. Spotkanie jest przeznaczone dla wszystkich osób zainteresowanych procesami ludnościowymi w Polsce, a wykształcenie i wiedza medyczna nie są niezbędne do zrozumienia treści wykładu. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Rozważania o rozwoju z latynoamerykańskiej perspektywy |
Współczesne światowe przemiany implikują coraz intensywniejsze wzajemne oddziaływania między globalnymi siłami polityczno-ekonomicznymi a lokalnymi strukturami społecznymi. Debata nad możliwymi drogami rozwoju wobec wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi, wzrastającymi nierównościami i konkurencyjnością, intensyfikacją migracji, indywidualizacją życia, dotyka również społeczności lokalne, często odcięte od światowego przepływu informacji, jednakże o wiele bardziej podatne na występowanie różnorodnych ryzyk, środowiskowych jak i ekonomicznych. Naszym zamiarem jest przedstawienie prowadzonych obecnie badań i rozważań nad rozwojem w Ameryce Łacińskiej przez zespół naukowców z Polski, Kostaryki i Francjiw ramach grantu "Dyskursy i dylematy rozwojowe lokalnych społeczności Ameryki Środkowej" finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Samotność prawnika - o ciężarze decyzji podejmowanych przez prokuratora i sędziego |
Jak to jest zdecydować, że ktoś trafi do aresztu? - jeszcze bez wyroku, jeszcze bez wszystkich dowodów. Jak to jest skazać kogoś na wiele lat więzienia? Podpisać się pod odebraniem dziecka jego rodzicom? Zasądzić lub odmówić odszkodowania? Uchylić albo utrzymać decyzję, od której zależą miliony? Jak to jest - wszcząć śledztwo, choć tyle osób mówi, że "nie opłaca się" tego robić. Ile może pomieścić sumienie sędziego i prokuratora? Jak to jest wreszcie - wybierać między posłuszeństwem wobec uchwalonego prawa a obroną zasad? I jak sobie radzić z wagą tych decyzji. Czy chcielibyśmy na co dzień decydować o sprawach, których rozstrzyganie społeczeństwo powierzyło sędziemu i prokuratorowi? Spotkanie z udziałem sędziów i prokuratorów prowadzą: psycholog, psychotraumatolog Iwona Kuźlik oraz psycholog społeczny, wykładowca SWPS dr Konrad Maj. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Sprawiedliwość klimatyczna: pomiędzy etyką, aksjologią i prakseologią |
Zmiany klimatyczne przyjmujące skalę ogólnoplanetarną,a ściślej zachodząca obecnie globalna destabilizacja klimatu panującego na W wystąpieniu poruszony zostanie aspekt moralny globalnych zmian klimatycznych (omawiany w kategoriach winy i zadośćuczynienia) oraz aspekt prakseologiczny (związany z wybieraniem adekwatnych, tj. skutecznych, strategii postępowania względem stawianych celów ekologicznych). W podejmowanych wywodach uwzględnione będą uwarunkowania społeczno-polityczne działań aktorów danej kategorii oraz problem uznawanych przez dane podmioty norm i hierarchii wartości wpływające na podejmowanie decyzji co do wyboru określonych strategii działania.Całość omawianych zagadnień będzie rozważana w kontekście postępowania uważanego za sprawiedliwe lub odpowiednio niesprawiedliwe względem innych podmiotów. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Stres i zdrowie psychiczne w czasie pandemii Covid-19 |
Pandemia Covid-19 i towarzyszący jej stres odciskają piętno na wielu obszarach życia ludzi, w tym na ich zdrowiu psychicznym. Z tego względu niezwykle ważne jest śledzenie Pierwsze z nich, przeprowadzono na przełomie marca i kwietnia br., a więc tuż po wprowadzeniu ograniczeń w związku z pandemią. Dotyczyło ono występowania Drugie badanie, prowadzone w ramach projektu obejmującego 12 krajów europejskich, koncentrowało się na określeniu, w jakim zakresie sytuacja pandemii koronawirusa była |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Święte księgi w badaniach psychologów (cz.II) - obcy, niewierni i święta wojna |
Podczas spotkania spróbujemy spojrzeć na święte księgi judaizmu i chrześcijaństwa w świetle osiągnięć współczesnej psychologii społecznej. Dynamiczny rozwój tej dyscypliny dostarcza z roku na rok nie tylko nowych teorii i pojęć, ale też sprawdzonych empirycznie narzędzi, pozwalających podjąć niezwykle interesujące badania nad tekstami świętymi a także nad mentalnością ludzi minionej epoki. Skupimy się na psychologicznej ocenie wizerunku niewiernych i obcych, na tym, jaką funkcję pełnił on we wspólnocie tamtych czasów. Na konkretnych przykładach odtworzymy obraz „niewiernego” w świetle współczesnej wiedzy na temat stereotypów, uprzedzeń i konfliktów grupowych. W części drugiej spróbujemy przybliżyć mentalny świat autorów ksiąg świętych i odpowiedzieć na pytania: - kim był „swój” a kim „obcy”? - jaką rolę pełniła nienawiść w dawnej wspólnocie religijnej? - czy autorzy tekstów świętych posługiwali się językiem stereotypów i jakie stosowali zabiegi retoryczne w celu obrony przed zagrożeniem? - czy święta wojna była święta i jaki był jej cel? |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Trochę prawdy o kłamaniu. Analiza tekstu w wykrywaniu kłamania |
Badania nad kłamaniem mają bardzo długą historię, jednak wciąż mamy spore problemy z jego wykrywaniem. Metaanalizy pokazują, że ludzie (nawet specjalnie wytrenowani!) rozpoznają kłamstwo ze skutecznością niewiele wyższą niż 50%. W trakcie wykładu spróbuję wyjaśnić, dlaczego tak się dzieje i dlaczego niektóre osoby są świetnymi kłamcami, a innym nie wierzymy, nawet kiedy mówią prawdę. Skupię się przede wszystkim na cechach wypowiedzi dobrych i złych kłamców, zaprezentuję wyniki badań dotyczących analizy tekstu i możliwości, jakie daje taka analiza w wykrywaniu kłamania. Szczególną uwagę zwrócę na to, czym warto się kierować, oceniając, czy czyjaś wypowiedź jest prawdziwa lub czy czytana przez nas informacja nie jest fake newsem. Pod koniec sprawdzę, czy mi się to udało i poproszę uczestników wykładu o ocenę, czy teksty, które będę im prezentować, są prawdziwe czy fałszywe i czy radzą sobie z tym zadaniem lepiej niż modele komputerowe. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Warsztaty świetnego mówcy |
Celem warsztatów jest rozwijanie umiejętności publicznego występowania i atrakcyjnego przekazywania treści. Podstawową część zajęć stanowią krótkie wystąpienia uczestników, ćwiczenia i dyskusje. Warsztaty przeznaczone są dla wszystkich, którzy chcą poznać oraz poćwiczyć stosowanie najważniejszych zasad efektywnego komunikowania się z odbiorcami przez mowę oraz elementy języka niewerbalnego, takie jak kontakt wzrokowy, gestykulacja czy postawa ciała. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Wirtualna rzeczywistość poprawi czystość powietrza? |
Zanieczyszczenie powietrza jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia. Głównym źródłem tego problemu są spaliny samochodowe oraz sposób ogrzewania domów. Zarówno palenie węglem czy śmieciami, jak i w drewnem w kominku prowadzi do szybkiego przekroczenia dziennych norm zanieczyszczenia powietrza. Mimo powszechnej wiedzy o wysokiej szkodliwości zanieczyszczenia powietrza i jego związku z naszymi zachowaniami, problem wciąż istnieje. A gdybyśmy tak mogli zobaczyć, dotknąć i usłyszeć zanieczyszczenie? Czy to zachęciłoby nas to do zmiany zachowania i poprawiło nasze zdrowie? Virtual Air Pollution Experience (VAPE) to transdyscyplinarny projekt, w którym łączymy wielozmysłowe doświadczenie w VR, pomiar jakości powietrza w czasie rzeczywistym, analizę czynników ekonomicznych i psychologicznych oraz rolę zaangażowania obywatelskiego. Działamy dzięki wsparciu Narodowego Centrum Nauki i mechanizmu finansowego EOG wspólnie z partnerami z Norwegii. W czasie spotkania dowiemy się nieco o mechanizmach zmiany zachowania i wzrostu zaangażowania społecznego w kontekście problemu czystego powietrza. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Wyłanianie się dorosłości – nowy etap w rozwoju człowieka |
Psychologia rozwojowa dzieli życie człowieka na kilka etapów: dzieciństwo (okres niemowlęcy; wczesne, średnie i późne dzieciństwo), dorastanie oraz dorosłość (wczesna, Przez ostatnie dwadzieścia lat przeprowadzono wiele badań dotyczących tej fazy życia, które opisują i wyjaśniają istotne przeobrażenia charakterystyczne dla wyłaniającej się |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | Łamanie w kościach, czyli o wpływie pogody na nasze zdrowie i samopoczucie |
Każdego dnia komunikatom o pogodzie towarzyszy informacja skierowana do meteoropatów ostrzegająca ich przed możliwym niekorzystnym wpływem pogody na ich Tymczasem, w ostatnich latach pojawiło się wiele publikacji wskazujących na rzeczywisty związek klimatu (np. powodzi czy huraganów) oraz pogody (np. wysokich |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | „Duchy” kapitalizmu |
Kapitalizm rozumie się czasem jako bezduszny system ekonomiczny oparty na dążeniu do akumulacji i czysto racjonalnym rachunku zysków i strat. Nauki społeczne od dawna pokazują, że nawet jeśli jest to prawda, to dalece niekompletna. Wpływ kapitalizmu na życie społeczne nie ogranicza się ani do rachunku ekonomicznego, ani nawet do sfery pracy. Kapitalizm potrzebuje swoich mitów założycielskich, „kruczków teologicznych”, kultów. Potrzebuje wizji dobrego człowieka i szczęśliwego życia. Podczas wykładu przedstawiony zostanie przegląd najważniejszych koncepcji z obszaru nauk społecznych, które pokazują, jak kapitalizm kształtuje nasze postrzeganie siebie i jak zaczarowuje świat społeczny. Przywołane zostaną analizy fetyszyzmu towarowego i mitu akumulacji pierwotnej (Karl Marx), „ducha kapitalizmu” (Max Weber), kapitalizmu jako religii (Walter Benjamin), a także współczesne dyskusje o neoliberalnej podmiotowości (Michel Foucault) i ideologicznej roli długu. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | „Jesteś wart tyle, ile za to zapłacę”: ideologia autonomii artystycznej i wyzysk młodych twórców |
Słowa „Jesteś wart tyle, ile za to zapłacę” twórcy słyszą w sytuacjach, gdy podtrzymywanie iluzji niezależności artystycznej jest już niemożliwe. Wówczas silniejsi od artysty aktorzy, tacy jak właściciele galerii czy kolekcjonerzy, odwołują się wprost do posiadanej władzy – symbolicznej i ekonomicznej. W trakcie wykładu zostanie opowiedziane, w toku jakich procesów ma miejsce selekcja młodych artystów. Postępująca komercjalizacja świata sztuki i wzrost znaczenia tego sektora dla globalnej gospodarki sprawiły, że napięcie między tym, co w twórczości artystycznej autonomiczne a tym, co ekonomiczne, jest coraz wyraźniejsze. Okazuje się, że coraz częściej stawką selekcji we współczesnym polu sztuki jest nie to, czy dzieło jest udane, a to, czy ktoś w ogóle jest w stanie wytworzyć coś, co dziełem sztuki się stanie. |
Nauki społeczne |
|
Spotkanie festiwalowe | „Zjednoczone Emiraty Wawerskie”– silna wspólnota, czy niestabilna federacja? |
Wawer jest największą dzielnicą Warszawy powstałą w wyniku połączenia funkcjonujących niezależnie od siebie wsi i miejscowości. Łączy w sobie trzy odmienne rzeczywistości urbanistyczne. Niektóre z miasteczek rozwijały się jako osiedla letniskowe, inne były ośrodkami przemysłu, kolejne zaś stanowiły obszar wiejski. Do dziś widoczne są różnice pomiędzy poszczególnymi częściami dzielnicy objawiające się między innymi w stopniu zabudowania oraz w dostępie do podstawowej infrastruktury technicznej i społecznej. Również mieszkańcy częściej niż z całym Wawrem identyfikują się z poszczególnymi jego częściami. By podkreślić podział Wawra pomiędzy osiedla, niektórzy przyrównują go do państw działających na zasadzie federacji. „Znaczy moim zdaniem to takie Zjednoczone Emiraty Wawerskie, albo nie wiem, albo taka Szwajcaria Warszawy, w sensie że są osobne kantony dosyć duże” porównywał jeden z rozmówców w zrealizowanym przeze mnie wywiadzie. Jednocześnie dzielnica ta jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się części Warszawy. To właśnie tam powstaje osiedle mieszkaniowe „Miasteczko Wawer”, którego nazwa nawiązywać ma do wilanowskiej inwestycji z lat 2000. i w którym ostatecznie ma znaleźć się ponad 1000 mieszkań. Napływ nowych mieszkańców generuje konflikty o przestrzeń i usługi publiczne. Przykład dzielnicy Wawer będzie punktem wyjścia dla dyskusji o relacjach pomiędzy mieszkańcami peryferyjnych dzielnic Warszawy, które dzisiaj dynamicznie urbanizują się. Warsztat rozpocznę się krótkim wstępem ukazującym specyfikę dzielnicy z odniesieniem do wybranych teorii socjologii miasta. Podczas warsztatu omówimy potencjalne sojusze i konflikty pomiędzy mieszkańcami, zastanowimy się, czy istnieje przestrzeń dla zaangażowania i aktywności społecznej. |
Nauki społeczne |
|