Uniwersytet Warszawski – Kampus Ochota

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe CPT - ostatnia symetria. O poszukiwaniu nowej fizyki w Wielkim Zderzaczu Hadronów

Symetria od wieków fascynuje zarówno artystów, jak i naukowców. W fizyce ma jednak szczególny status: twierdzenie Emmy Noether pokazuje, że symetrii praw przyrody odpowiadają prawa zachowania. Symetrie decydują o tym, co jest możliwe, a co zakazane.

Niekiedy symetrie ulegają złamaniu i to właśnie wtedy dzieje się coś najciekawszego. Łamanie symetrii CP, łączącej odbicie przestrzenne z zamianą cząstek na antycząstki, jest jednym z warunków koniecznych do powstania asymetrii między materią a antymaterią, dzięki której w ogóle istniejemy.

Gdy do symetrii CP dodamy jeszcze odwrócenie kierunku czasu, otrzymamy bardziej fundamentalną symetrię CPT. Według kwantowej teorii pola ta złożona symetria jest absolutna: żadne znane zjawisko fizyki mikroskopowej jej nie narusza. Złamanie CPT wymagałoby porzucenia fundamentów, na których zbudowany jest Model Standardowy opisujący świat
cząstek, i otworzyłoby drzwi do nowej fizyki.

W moich badaniach na detektorze LHCb w CERN poszukuję właśnie takich śladów: analizując oscylacje mezonów, cząstek, w których materia i antymateria spontanicznie zamieniają się miejscami, szukam subtelnych asymetrii ukrytych w danych. To poszukiwanie igły w stogu siana, ale igły, która mogłaby zmienić nasze rozumienie wszechświata.

Wykład będzie zaproszeniem do świata, w którym piękno symetrii i fundamentalne pytania o istnienie spotykają się w tunelach Wielkiego Zderzacza Hadronów.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Enzymy jako miejsca działania leków

Enzymy to biologiczne katalizatory, cząsteczki, które przyspieszają przebieg reakcji chemicznych. Działają w każdym żywym organizmie, a bez ich aktywności nie jest możliwe życie. I chociaż utrata aktywności enzymów jest przyczyną wielu chorób u ludzi, to istnieją także liczne leki, których efekt terapeutyczny wynika z hamowania aktywności specyficznych enzymów.

Wykład przybliży zagadnienia związane z enzymami jako celem działania leków. Zostaną omówione: pojęcie enzymu, rola fizjologiczna enzymów oraz konsekwencje utraty ich aktywności dla żywych organizmów. Słuchacze będą także mogli zapoznać się z wybranymi lekami, których celem działania są enzymy.

Nauki biologiczne
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 15:30
Spotkanie festiwalowe Srebrna gospodarka: Jak przygotować Polskę na erę długowieczności?

Starzenie się społeczeństwa to nie tylko wyzwanie, ale przede wszystkim niewykorzystana szansa rozwojowa. Polska, według prognoz GUS, około 2050 roku znajdzie się w ścisłej czołówce najstarszych demograficznie krajów Europy. W jaki sposób możemy przekuć ten trend w impuls wzrostu gospodarczego i spójności społecznej? Odpowiedzią jest koncepcja srebrnej gospodarki – systemu gospodarczo-społecznego, który uwzględnia potrzeby i potencjał rosnącej populacji osób 60+.

Podczas wykładu w ramach Festiwalu Nauki pokażę, że długowieczność to nie obciążenie dla systemu, lecz szansa na nowe rynki, usługi i innowacje społeczne. Jako prezeska Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej (KIGS) oraz wykładowczyni na Wydziale Dziennikarstwa Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego od lat łączę badania naukowe z praktycznymi rekomendacjami dla administracji i biznesu.

W pierwszej części spotkania omówię najważniejsze filary srebrnej gospodarki: srebrny rynek pracy (aktywizacja zawodowa, mentoring międzypokoleniowy), srebrną konsumpcję (produkty i usługi przyjazne seniorom), technologie AgeTech (inteligentne domy, teleopieka) oraz srebrne usługi zdrowotne i opiekuńcze. Przedstawię konkretne przykłady wdrożeń z Polski i Europy.

W drugiej części skoncentrujemy się na społecznych i komunikacyjnych aspektach przygotowań do długowieczności. Opowiem, w jaki sposób media kształtują wizerunek starości i jak dziennikarstwo może przeciwdziałać ageizmowi. Podzielę się wynikami badań, prowadzonych na macierzystym wydziale, nad kompetencjami informacyjnymi seniorów oraz wpływem dezinformacji na decyzje zdrowotne i finansowe osób starszych. Zastanowimy się wspólnie, jak edukacja międzypokoleniowa i odpowiedzialna komunikacja mogą budować kapitał społeczny na rzecz srebrnej transformacji.

Wykład zakończy się otwartą dyskusją. Uczestnicy będą mogli zadać pytania, podzielić się swoimi obserwacjami i wspólnie poszukać odpowiedzi na pytanie: co każdy z nas – jako obywatel, przedsiębiorca, samorządowiec czy student – może zrobić, aby Polska mądrze przygotowała się na erę długowieczności.

Zapraszam serdecznie – zarówno studentów, seniorów, przedstawicieli NGO, jak i wszystkich, którzy chcą spojrzeć na starość nie przez pryzmat kryzysu, ale szansy.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 15:30
Spotkanie festiwalowe Zabawy naukowe dla najmłodszych i trochę starszych

Najmłodsze dzieci (i te trochę starsze) mają spontaniczną potrzebę poznawania otaczającego je świata i przyrody, a więc nauka i ciekawość świata jest dla nich naturalna.

W programie warsztatów przeznaczonych dla najmłodszych na pewno znajdzie się czas na obserwacje ulubionego przez dzieci, choć bardzo prostego wybuchu wulkanu oraz własnoręcznego stworzenia tęczy, a także kilka niespodziankowych eksperymentów. Zapraszamy najmłodszych i trochę starszych! 

Spotkanie pod patronatem Orlen S.A.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 10:40
  • ndz., 2026-09-20 12:00 do 12:40
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 14:40
Spotkanie festiwalowe Biopolimery na fali

Biopolimery, wszechobecne w naszym życiu, są tematem nieustannych nowinek technologicznych. Znaczna ich część jest wytwarzana przez organizmy morskie, wywołując przy tym intrygujące zjawiska – od tworzenia śniegu morskiego aż po wygładzanie fal.

Wykład odsłania tajemnice oceanów, wyjaśniając, jak obecność biopolimerów nadaje im nieoczywiste i fascynujące właściwości.

Nauki o Ziemi
  • ndz., 2026-09-20 14:30 do 15:50
Spotkanie festiwalowe Mózg od kuchni, czyli o tym jak to, co jemy i jak jemy wpływa na umysł i samopoczucie

Wykład ma na celu przybliżenie zagadnień związanych z oddziaływaniem pomiędzy ośrodkowym układem nerwowym (OUN) i enterycznym układem nerwowym (ENS). To co i
jak spożywamy ma bezpośredni wpływ na nasze myśli, nastrój i możliwość relaksu.

Przyjrzymy się działaniu nerwu błędnego, niektórym z neuroprzekaźników i hormonów (serotoninie, kortyzolowi), i mikrobiocie, czyli „dobrym” mikroorganizmom, które wspomagają układ immunologiczny w utrzymaniu równowagi w dynamicznie zmieniających się warunkach środowiska zewnętrznego, a co za tym idzie i wewnętrznego całego ciała, w tym mózgu.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 14:30 do 15:30
Spotkanie festiwalowe Zwiedzanie warszawskiego cyklotronu

Pracownicy ŚLCJ oprowadzą Państwa po Laboratorium. Będzie można zobaczyć „serce” Laboratorium – czyli cyklotron, oraz usłyszeć o tym jak działa ten akcelerator. Zwiedzić będzie można też halę eksperymentów – czyli miejsce, do którego docierają wiązki ciężkich jonów przyspieszone w cyklotronie i gdzie, wykorzystując różnego rodzaju układy detektorów, prowadzi się badania z fizyki jądrowej (i nie tylko).

Zwiedzanie laboratorium poprzedzone będzie pokazem filmu animowanego "Tajemniczy Świat Jąder Atomowych", który zabierze widza w podróż do mikroświata. Pokaże, jak odkryto istnienie jądra atomowego i jak badamy jego strukturę.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 13:00
  • ndz., 2026-09-20 13:00 do 15:00
  • ndz., 2026-09-20 15:00 do 17:00
  • ndz., 2026-09-20 17:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Kolory z natury, jak rośliny barwią nasz świat

Podczas wykładu przyjrzymy się substancjom odpowiedzialnym za barwy roślin oraz naturalnym barwnikom stosowanym w tkaninach, kosmetykach, farbach do włosów i żywności — od indyga nadającego kolor jeansom po hennę. Opowiemy o dawnych technikach barwierskich, o historii roślin, które stały się cennym towarem, oraz o współczesnym powrocie do naturalnych metod barwienia. Nie zabraknie także krótkiego spojrzenia na biochemię związków nadających roślinom ich niezwykłe kolory.

Nauki biologiczne
  • ndz., 2026-09-20 15:30 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Lepiej zapytać niż żałować. Jak radca prawny chroni przed ryzykiem

Aby niewielki błąd nie doprowadził do kosztownych konsekwencji.

W codziennym życiu i działalności zawodowej podejmujemy dziesiątki decyzji, które mogą wywoływać skutki prawne. Często nie zdając sobie z tego sprawy, że podpisanie umowy, publikacja treści w internecie, zakup nieruchomości, prowadzenie działalności gospodarczej, zatrudnienie pracownika czy zawarcie porozumienia biznesowego to tylko niektóre z tych sytuacji.

W oparciu o praktyczne przykłady omówione zostaną najczęstsze błędy prowadzące do sporów i problemów prawnych, a także sposoby ich unikania. Uczestnicy poznają również znaczenie właściwego przygotowania dokumentów, świadomego zawierania umów oraz odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii i narzędzi cyfrowych. 

Podczas wykładu uczestnicy dowiedzą się, na czym polega misja radcy prawnego, jakie obowiązki wynikają z wykonywania zawodu zaufania publicznego oraz w jaki sposób radca prawny wspiera klientów w identyfikowaniu i ograniczaniu ryzyk prawnych. 

Spotkanie będzie okazją do lepszego poznania zawodu radcy prawnego i zrozumienia, że skuteczna ochrona interesów rozpoczyna się nie wtedy, gdy problem już powstał, lecz znacznie wcześniej, na etapie jego przewidywania i zapobiegania.

Nauki prawne
  • ndz., 2026-09-20 16:00 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Robert Frost i John F. Kennedy: Czy Ameryka była gotowa na prezydenturę irlandzkiego katolika?

Jest mroźny styczeń 1961 roku. Trwa ceremonia zaprzysiężenia prezydenta Johna Fitzgeralda Kennedy’ego, podczas której Robert Frost ma wygłosić wiersz inauguracyjny. Sędziwy poeta próbuje przeczytać przygotowany specjalnie na tę okazję utwór, lecz czy to z powodu oślepiającego słońca, czy to wskutek obezwładniającej tremy zadanie okazuje się niemożliwym do wykonania. Frost decyduje się wyrecytować z pamięci jeden ze swoich starszych wierszy.

Jednak jego prywatny, zapomniany na lata notatnik, którego używał w okresie, gdy pracował nad wierszem inauguracyjnym, krył znacznie mroczniejszą i bardziej fascynującą historię, rzucającą nowe światło na ten ważny moment w dziejach Stanów Zjednoczonych. Odnaleziony niedawno szkic wiersza z tego brulionu czyta się dziś niemal jak straszliwe proroctwo. Frost opisał w nim postać „milorda” – symbolizującego Kennedy’ego – którego czeka szafot. Obraz ten, który zrodził się wyobraźni poety na trzy lata przed zamachem w Dallas, nie był jasnowidzeniem. Frost rozumiał, że sytuacja, w której irlandzki katolik wprowadza się do Białego Domu, musiała budzić silny lęk w społeczeństwie amerykańskim. 

Dla Amerykanów i samego Frosta JFK był kimś obcym—intruzem w protestanckiej Ameryce. Poeta przeczuwał, że wybór Kennedy’ego może wywołać w narodzie moralną panikę i gwałtowną reakcję obronną. W jego zapiskach można doszukać się brutalnych metafor. Sugeruje na przykład, że relacja narodu z nowym prezydentem przywodzi na myśl zachowanie samicy modliszki pożerającej partnera w akcie miłości zmieszanej z nienawiścią. Frost widział jednak w tym mezaliansie szansę na otwarcie się narodu na nowość i „twórczą infekcję”, która mogłaby odmienić Amerykę.

Odkrycie to pokazuje inne oblicze Frosta. Ten „poczciwy staruszek” i amerykańska narodowa ikona jawi się jako czujny krytyk społeczny, rozumiejący, że pod powierzchnią politycznego święta pulsują niebezpieczne instynkty społeczne i strach przed innością.

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2026-09-20 16:00 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Wieczór z astronomią w Ostrowiku

Wyjazd do astronomicznej stacji obserwacyjnej w Ostrowiku pod Warszawą. Na miejscu będzie można wziąć udział w wycieczce po Układzie Słonecznym, zobaczyć teleskop, posłuchać wykładów na tematy astronomiczne. Nastepnie planowane są pokazy nieba i ognisko.

 

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 16:00 do 22:00
Spotkanie festiwalowe Życie rodzinne nietoperzy jesienią

Wszyscy wiemy, że jesień to dla nietoperzy strefy umiarkowanej, czas przygotowań do zimowego snu. Trzeba jak najwięcej polować i zjadać, żeby zgromadzić zapasy tłuszczu, wystarczające do przetrwania kilkumiesięcznego okresu braku pożywienia. Ale obfite posiłki to nie jedyna rzecz, jaka zaprząta w tym czasie uwagę, jedynych latających aktywnie, ssaków. Równie ważne okazują się być sprawy rodzinne.

Spróbujemy się przyjrzeć temu, co się w nietoperzowych społecznościach dzieje na jesieni, zanim nadejdzie czas hibernacji. Posłuchamy wokalnych popisów samców, próbujących przekonać do siebie partnerkę (i przegonić z okolicy wszystkich konkurentów) i zastanowimy się nad tym, dlaczego to wszystko nie odbywa się wiosną. 

Nauki biologiczne
  • ndz., 2026-09-20 16:30 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Między psychologią a fizjologią. Jak zapach wpływa na organizm człowieka?

Zapach to niewidzialny język, którym opisujemy świat poza tym co widzialne i słyszalne. Informacja o zapachu trafia prosto do obszarów w naszym mózgu, gdzie powstają emocje i zapisywane są wspomnienia. Dzięki temu przyjemny aromat może błyskawicznie przywołać wspomnienia z dzieciństwa lub poprawić nasz nastrój.

Od wieków zapachy wykorzystywano w rytuałach i medycynie, a dziś nauka coraz dokładniej wyjaśnia ich działanie. Współczesne badania pokazują, że aromaty w postaci olejków eterycznych pozyskanych z roślin lub pojedynczych - zarówno naturalnych, jak i syntetycznych - cząsteczek zapachowych mogą nas uspokajać, pobudzać lub poprawiać nastrój.

Na spotkaniu zastanowimy się, jakie są fizjologiczne i psychologiczne podstawy działania zapachów oraz które aromaty mogą oddziaływać na nas najintensywniej. Powąchamy także niektóre olejki eteryczne wspomniane w prelekcji i sprawdzimy, jak na nas wpływają.

Nauki biologiczne
  • ndz., 2026-09-20 17:00 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Zwiedzanie warszawskiego cyklotronu

Pracownicy ŚLCJ oprowadzą Państwa po Laboratorium. Będzie można zobaczyć „serce” Laboratorium – czyli cyklotron, oraz usłyszeć o tym jak działa ten akcelerator. Zwiedzić będzie można też halę eksperymentów – czyli miejsce, do którego docierają wiązki ciężkich jonów przyspieszone w cyklotronie i gdzie, wykorzystując różnego rodzaju układy detektorów, prowadzi się badania z fizyki jądrowej (i nie tylko).

Zwiedzanie laboratorium poprzedzone będzie pokazem filmu animowanego "Tajemniczy Świat Jąder Atomowych", który zabierze widza w podróż do mikroświata. Pokaże, jak odkryto istnienie jądra atomowego i jak badamy jego strukturę.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 13:00
  • ndz., 2026-09-20 13:00 do 15:00
  • ndz., 2026-09-20 15:00 do 17:00
  • ndz., 2026-09-20 17:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Do zakochania jeden krok, czyli o miłości okiem biochemika

Przyspieszone bicie serca, zarumienione policzki, „motyle w brzuchu”, ale też uczucie niepokoju, spocone dłonie, bezsenność - kiedy się zakochujemy towarzyszą nam różnorodne reakcje fizyczne i emocjonalne. Miłość opiera się na skomplikowanej sieci mechanizmów neurobiologicznych i biochemicznych.

W trakcie spotkania zgłębimy biologiczne podstawy miłości, koncentrując się na roli kluczowych hormonów i neuroprzekaźników. Dopamina, oksytocyna, wazopresyna czy serotonina to tylko niektóre z nich. Spróbujemy znaleźć odpowiedzi na pytania: jaki wpływ mają te przekaźniki na różne aspekty miłości? Co sprawia, że czujemy zainteresowanie drugą osobą, zanim jeszcze zdążymy zamienić z nią słowo? Jak chwilowe zauroczenie przekształca się w trwałą więź? Czy miłość romantyczna różni się biologicznie od miłości rodzicielskiej, czy też opiera się na tych samych mechanizmach?

Na wykład zapraszam wszystkich, którzy chcieliby dowiedzieć się więcej o miłości z naukowego, a precyzyjniej z biochemicznego, punktu widzenia.

Nauki biologiczne
  • ndz., 2026-09-20 18:30 do 19:55

©2026 Festiwal Nauki