Cyfrowe archiwum katharsis: Instagram o przemianach sztuki ukraińskiej podczas wojny

Wykład prezentuje rezultaty projektu badawczego realizowanego w ramach grantu NCN „Miniatura 9”, poświęconego analizie współczesnej sztuki ukraińskiej w warunkach wojny oraz sposobom jej przedstawiania w mediach społecznościowych („Zrodzone ze wstrząsów: katharsis sztuki ukraińskiej w treściach mediów kulturalnych (2022–2025)”).

Punktem wyjścia jest zjawisko katharsis sztuki ukraińskiej, rozumiane jako proces intensywnej transformacji kulturowej wywołanej doświadczeniem konfliktu i gwałtownych przemian społecznych.

Przedmiotem analizy są teksty kultury sieciowej publikowane przez ukraińskie media kulturalne na Instagramie. Wykład ukazuje, w jaki sposób obrazy, grafiki, kolaże i krótkie formy wideo funkcjonują jako specyficzne formy przekazu medialnego, które nie tylko prezentują dzieła sztuki zgodnie z logiką platform cyfrowych, lecz także ujawniają nowe zjawiska artystyczne w Ukrainie w latach 2022–2025.

Szczególne miejsce w wystąpieniu zajmuje omówienie cyfrowego archiwum katharsis – narzędzia badawczego opracowanego w toku realizacji projektu. Archiwum systematyzuje materiały wizualne i umożliwia ich analizę porównawczą, stanowiąc przykład zastosowania humanistyki cyfrowej w badaniach kultury czasu wojny.

Wykład podkreśla, że Instagram stał się przestrzenią, w której dokumentowane i interpretowane są nowe formy, tematy i tendencje sztuki ukraińskiej, a teksty kultury sieciowej odgrywają kluczową rolę w ich kształtowaniu i rozpowszechnianiu.