warsztaty

Ptaki są najbardziej zróżnicowaną gromadą kręgowców lądowych – opisano około 10 tysięcy gatunków ptaków, które zamieszkują wszystkie ekosystemy na całym świecie. Liczba gatunków ptaków stwierdzonych w Polsce i wpisanych na listę krajowej awifauny wynosi 452 (stan na dzień 1 stycznia 2017 r.).
Ile z nich zna i potrafi rozpoznać (nazwać) przeciętny nastolatek, mieszkaniec miasta - 10? 20?
Podczas lekcji poznamy jak największą liczbę gatunków krajowych ptaków, z przynależnością do biotopów - środowisk występowania (pole, łąka, las, środowiska antropogeniczne), czym się żywią oraz podziałem na zimujące i odlatujące na zimę.

To już kolejna odsłona imprezy prowadzonej przez Pracowników Wydziału Medycyny Weterynaryjnej, podczas której dzieci będą mogły zapoznać się z różnymi ciekawostkami na temat zwierząt. Zaplanowano wszystkie atrakcje, które cieszyły dzieci w poprzedniach latach, ale pojawią się również nowe, ciekawe propozycje. W formie pokazów i warsztatów dzieci będą mogły obejrzeć różne preparaty pod mikroskopem, zapoznać się z ciekawymi owadami i pajęczakami, poznać przystosowania zwierząt do życia w różnych środowiskach, dowiedzieć się jak ważną pracę wykonują krwinki oraz obejrzeć i poznać niebezpieczne pasożyty zwierząt i człowieka. Zapraszamy rownież do naszego magicznego laboratorim, w ktorym każdy może poczuć się jak chemik odkrywca. Ciekawe atrakcje czekaja również na tych, którzy chcą poznać fizjologię organizmu: prowadzący wykonają wraz z dziećmi wiele ciekawych badań takich jak EKG, pomiar tętna i ciśnienia, spirometria czy saturacja krwi. W czasie imprezy będzie można również obejrzeć szkielety ptaków i ssaków, w tym najbardziej egzotycznych. Nie może również zabraknąć naszego szpitala dla pluszaków, w którym każde dziecko może poczuć się przez chwilę jak lekarz weterynarii. Orócz nauki wykonywania drobnych zabiegów jak zastrzyki czy opatrunki, zapraszamy na unikatową w skali światowej operację: przeszczep międzypluszakowy. Podczas spotkania planowane są również konkursy z drobnymi nagrodami.

Wirus - w dosłownym tłumaczeniu z łaciny virus - jad, oznacza, że wirusy są czynnikami wyłącznie patogennymi. Jednak warto dodać, że są to nie tylko niebezpieczni wrogowie, lecz również współtowarzysze, najdyskretniejsi współpracownicy. Są wszędzie, wewnątrz nas i na zewnątrz, zadziwiają skutecznością działania do tego stopnia, iż można ich uznać za doskonałą formę życia. Ale, czy można powiedzieć, że wirusy żyją? Wirusy określa się przecież jako pogranicze materii żywej i nieożywionej.

Celem warsztatów będzie wprowadzenie młodych uczestników w ważny i ekscytujący świat wirusów. Pierwszym etapem będzie zapoznanie słuchaczy z budową wirusów oraz procesem zakażenia komórek ludzkich, zwierzęcych i bakteryjnych. Pokazane zostaną sposoby namnażania wirusów in vitro oraz metody ich wykrywania – praca z mikroskopem. Następnie, zaprezentowane zostanie ich działanie chorobotwórcze na przykładach chorób ludzi i zwierząt. W kolejnym etapie wspólnie z uczestnikami opisane zostaną sposoby radzenia sobie z wirusami. Pokazana zostanie, walka z inwazją wirusów jaką toczy każdego dnia układ odpornościowy człowieka, i w jakim stopniu organizm skutecznie odrzuca atak niechcianych gości. Analizując rodzaje odpowiedzi przeciwwirusowej uczestnicy zobaczą, że kiedy wirus przeniknie przez pierwsze bariery ochronne i wniknie do komórek, to jedną z ostatnich desek ratunku jest niszczenie samego siebie - własnych komórek.

Młodzi uczestnicy warsztatów dowiadując się o „sile” wirusów i o trudnościach jakie sprawia walka z nimi, być może docenią banalne przestrogi dorosłych i zrozumieją wysiłek jaki, w różnych aspektach codziennego życia, wkłada się w ochronę przed zakażeniem organizmu.

Owady są najliczniejszą grupą zwierząt na naszej planecie. I choć spotykamy się z nimi niemal każdego dnia naszego życia, wciąż mało o nich wiemy.
Lekcja ta przybliży świat owadów młodym przyrodnikom.

Cykl zajęć poświęcony procesom trawienia oraz żywieniu zwierząt. W trakcie pierwszej lekcji dzieci dowiedzą się jak prawidłowo karmić zwierzęta domowe i gospodarskie. Podczas kolejnych zajęć uczestnicy zapoznają się z różnicami w budowie układu pokarmowego zwierząt mięsożernych i roślinożernych oraz będą mieli możliwość obserwacji pierwotniaków, które biorą udział w trawieniu włókna w żwaczu zwierząt roślinożernych. Na koniec dzieci wezmą udział w zajęciach w pracowni chemicznej, podczas których razem z prowadzącym zajęcia będą identyfikować związki organiczne w żywności i karmie dla zwierząt.

Grzyby to niezwykle bogata grupa organizmów, a jesień to doskonała pora by zgłębiać tajniki ich życia. Warto poznać je nie tylko ze względu na ich walory smakowe, ale przede wszystkim z uwagi na ich niesamowitą różnorodność, interesującą budowę, jak i ważną rolę, jaką spełniają w przyrodzie. Spotkanie poświęcone grzybom otworzy wykład ilustrowany prezentacją multimedialną. Uczniowie zapoznają się ze specyfiką budowy, cyklu rozwojowego i sposobów odżywiania się tej grupy organizmów. Część terenowa umożliwi przeprowadzenie własnych obserwacji mykologicznych.

Białka są składnikami wszystkich żywych komórek, a ich nieustanna praca zapewnia prawidłowe funkcjonowanie całych organizmów. Naukowcy starają się zgłębić tajniki białek, aby jak najlepiej zrozumieć mechanizmy komórkowe, w tym te odpowiedzialne za procesy chorobowe. Z drugiej strony, białka są wykorzystywane jako leki (np. insulina), a dzięki swoim zróżnicowanym właściwościom znajdują zastosowanie także w przemyśle, np. spożywczym i chemicznym. Zarówno niektóre cele badawcze (coraz lepsze poznawanie białek), jak i praktyczne zastosowania przemysłowe wymagają uzyskania wyizolowanych białek, oczyszczonych od innych składników komórkowych. W trakcie zajęć opowiemy o tym, jak skłonić bakterie, by produkowały dowolne (nawet ludzkie) białko oraz zaprezentujemy wybrane metody, które naukowcy stosują na co dzień do otrzymywania białek, ich oczyszczania i podstawowej analizy. W trakcie lekcji  uczniowie będą również mogli w kilkuosobowych zespołach własnoręcznie przeprowadzić prostą procedurę eksperymentalną.

Fermentowane artykuły spożywcze, otrzymywane przy udziale bakterii mlekowych, są nie tylko smacznymi produktami odżywczymi, ale mogą korzystnie wpływać na kondycję człowieka. Bakterie te są także źródłem różnych genów i enzymów wykorzystywanych w biotechnologii. Wiele z użytecznych przemysłowo właściwości zapisanych jest w plazmidach. Pokażemy, jak można wykryć obecność bakterii mlekowych i obejrzymy ich komórki. Dowiemy się także, co i w jaki sposób mówią nam o sobie bakterie mlekowe. Zajrzymy do wnętrza komórki bakteryjnej i zobaczymy jak wygląda ich DNA.

warsztaty badania kości i ich cech

Uczestnicy zajęć warsztatowych będą mogli ocenić (oszacować): ile lat ma drzewo, ile waży drewno, ile wart jest las? 
Ponadto znajdziemy odpowiedzi na inne pytania z zakresu „policzyć niepoliczalne…”

Krew u ssaków oraz hemolimfa u owadów, pomimo różnic w budowie pełnią bardzo podobne funkcje w organizmie. We krwi wyróżnia się trzy typy komórek: erytrocyty (krwinki czerwone), leukocyty (krwinki białe) oraz trombocyty (płytki krwi). Główną rolą erytrocytów jest transport tlenu w organizmie. Nie mają one jądra komórkowego, a charakterystycznym białkiem dla nich jest hemoglobina. Właśnie to białko sprawia, że krew ssaków ma kolor czerwony. Leukocyty biorą udział w reakcjach obronnych organizmu przed infekcją. Niektóre z nich potrafią wchłaniać chorobotwórcze bakterie, wirusy oraz grzyby, inne natomiast wytwarzają szereg substancji, które mobilizują układ immunologiczny. Trombocyty odpowiadają za krzepnięcie krwi. Wszystkie komórki krwi zawieszone są w płynie zwanym osoczem, który stanowi ok 55% objętości. Hemolimfa owadów ma kolor jasno-żółty. Zawiera w swoim składzie komórki nazywane hemocytami charakteryzujące się różnorodnością form morfologicznych. Hemolimfa pełni wiele funkcji: jest rezerwuarem wody, rozprowadza składniki pokarmu, przenosi produkty przemiany materii, transportuje hormony i enzymy, neutralizuje substancje toksyczne, bierze udział w procesach krzepnięcia i gojeniu ran, chroni organizm przed infekcjami.

Uczestnicy zajęć samodzielnie przygotują preparaty mikroskopowe z krwi ssaków oraz hemolimfy owadów. Zostaną one utrwalone oraz zabarwione przy pomocy metody Pappenheima. Uczniowie samodzielnie pobiorą hemolimfę z wybranych owadów (larw i osobników dorosłych). Barwione rozmazy będą oglądane pod mikroskopem, co pozwoli porównać komórki krwi z hemocytami. Zajęcia praktyczne będą poprzedzone krótką prelekcją obejmującą zagadnienia teoretyczne oraz instrukcję wykonania doświadczenia.

Lekcja oparta na pokazie doświadczeń które zajmują ok 80% czasu. Większość eksperymentów wykonywana jest przez uczniów pod nadzorem prowadzącego. Ciekły azot, suchy lód, proces sublimacji i skraplania [skraplanie tlenu], wprowadzenie takich pojęć jak gaz doskonały, gazy rzeczywiste, prawa gazowe. Staramy się pokazać jakie znaczenie w naukach ścisłych ma eksperyment. 

Podczas lekcji przeprowadzimy typowe reakcje z każdą z grup związków organicznych: białka, tłuszcze, cukry, jak również mikro- i makroelementy i witaminy. Przed każdym z doświadczeń wprowadzimy uczniów w podstawy teoretyczne. Przybliżymy podstawowe biochemiczne przemiany w organizmie człowieka – metabolizm substancji odżywczych, oddychanie komórkowe. Każdy uczestnik warsztatów na rozdanej przez nas karcie pracy, będzie miał szansę sprawdzić się z poznanej z nami wiedzy rozwiązując proste zadania utrwalające oraz prowadzić notatki z przedstawianych przez nas mechanizmów reakcji (postaramy się rozpisywać je na tablicy). Podzielimy uczniów na grupy maksymalnie 5-osobowe. Przeprowadzimy doświadczenia równolegle z uczestnikami – każda grupa zajęciowa będzie miała do dyspozycji swoje odczynniki oraz szkło laboratoryjne. Zajęcia będą bardzo interaktywne. Zaprezentujemy:

• Próbę skrobiową – wykrywanie polisacharydów w produktach spożywczych;
• Reakcję biuretową – wykrywanie wiązań polipeptydowych w białkach;
• Próbę Trommera – rozróżnianie glukozy od sacharozy;
• Wykrywanie witaminy C – reakcja odwrotna do próby skrobiowej;
• Właściwości utleniające H2O2 – wpływ wody utlenionej na skórę człowieka;
• Hydrożel – otrzymywanie i zastosowanie hydrożeli w medycynie.

Przedmiotem spotkania będzie wycieczka po stolicy Chin - Pekinie, Szanghaju tzw. chińskim Nowym Jorku, Kantonie oraz Wyspie Hajnan określanej chińskimi Hawajami.

Celem naszej „podróży” po różnych zakątkach tego pięknego oraz niezwykle zróżnicowanego kraju będzie poznanie przyrody i różnic kulturowych oraz nauka kilku chińskich zwrotów.

Dodatkowo rozwinięte zostaną poniższe sformułowania:

- Panda - żyć by jeść -
- Ślub - miłość na sprzedaż -
- WeChat - życie bez Facebooka -
- Pekin - droższy od Manhattanu -
- Pies - czworonożny przyjaciel na talerzu -

Celem warsztatu jest zaprezentowanie możliwości samodzielnego tworzenia map z wykorzystaniem interaktywnego narzędzia ESPON Rimap.

Uczestnicy zostaną na wstępie zapoznani z istotą programu ESPON i realizowanymi w jego ramach projektami. Następnie zostaną zaprezentowane, w przystępny i zrozumiały sposób, zasady tworzenia, czytania i interpretacji map. Wskazane zostaną najczęstsze błędy w tym zakresie, jak również źródła możliwych przekłamań i błędnych interpretacji. 

Główna część warsztatu poświęcona będzie internetowemu narzędziu ESPON Rimap (http://rimap.espon.eu), przy pomocy którego uczestnicy sami zaprojektują i wykonają mapę prezentującą zróżnicowanie zjawisk społeczno-gospodarczych w Europie i jej regionach. Zaprojektowanie mapy będzie obejmowało m.in. wybór jej skali, tematu, formy prezentacji, skali barwnej itp.

Dzięki dodatkowym funkcjonalnościom narzędzi ESPON możliwe będzie stworzenie dodatkowych wersji map, pozwalających nie tylko na przedstawienie danych, ale także ich analizę i bardziej złożoną interpretację np. w zakresie współwystępowania zjawisk czy też skali i zakresu obserwowanych zróżnicowań.

30 000 lat temu, na obrzeżach ogromnego lądolodu, powstały niezwykłe, tajemnicze obrazy. Kto je namalował? Jakich technik używali plejstoceńscy malarze?  Odpowiedzi na te pytania udzielimy grając w grę angażującą wszystkich uczestników.

Dzięki jaskiniowym obrazom wiemy jak wyglądały zwierzęta żyjące na przedpolu lądolodu. Namalowane w jaskiniach zwierzęta ożyją w rękach dzieci jako kukiełki teatru cieni. Bawiąc się uczestnicy zapoznają się z egzotycznymi dziś mieszkańcami przedpola lądolodu.

W ostatniej części warsztatów będzie można zobaczyć przykłady skał z których ucierano pigmenty i poznać ich nazwy. Uczestnicy będą malować na kamieniach zwierzęta używając pigmentów mineralnych i farb podobnych do używanych w jaskiniach. Po wyschnięciu rysunki można będzie zabrać ze sobą do domu.

Celem zajęć jest zapoznanie uczniów ze składem chemicznym ropy naftowej oraz ropą naftową jako środowiskiem występowania wielu grup bakterii. Zakres zajęć obejmuje podstawowe zagadnienia związane z występowaniem złóż ropy naftowej i zróżnicowaniem jej składu oraz aktywnością mikroorganizmów występujących w środowisku przyrodniczym, m.in. mediach złożowych. Praktikum ma charakter ćwiczeń laboratoryjnych pozwalających zapoznać ucznia z podstawami wybranych technik analizy chemicznej (np. chromatografia cienkowarstwowa) związanych z badaniem składu chemicznego ropy naftowej oraz technikami warsztatu mikrobiologicznego (m.in. samodzielna izolacja bakterii z mediów złożowych).

Warsztaty przybliżają zagadnienia związane z powstaniem skamieniałości i pokazują bogactwo świata bezkręgowców, zamieszkałych zbiorniki wodne na terenach Polski w przeszłości geologicznej. Omawiane grupy zwierząt będzie można odnaleźć i rozpoznać wśród okazów zgromadzonych w kolekcji dydaktycznej.

Lekcja rozpoczyna się od 20-minutowego wprowadzenia w tematykę – co nam zostawił lodowiec. Podczas krótkiego pokazu zaprezentowane zostaną podstawowe informacje nt. podziału oraz zasięgu zlodowaceń, jak również kierunkach transportu głazów narzutowych, przeniesionych przez lądolód na teren Polski. Następnie przedstawione zostaną najciekawsze i najcenniejsze  pod względem przyrodniczym, chronione jako pomniki przyrody, głazy narzutowe Warszawy.

Po prelekcji uczniowie otrzymają zestawy typowych głazów narzutowych, przy pomocy których będą próbowali rozpoznawać podstawowe minerały, a następnie porównają je  z minerałami pod mikroskopem oraz fotografiami przewodnich skał narzutowych.

Podczas spotkania festiwalowego zaprezentujemy również głazy narzutowe znajdujące się przed Muzeum Ziemi, uczniowie będą musieli odnaleźć takie typy głazów, które były demonstrowane na lekcji festiwalowej.

Na zakończenie lekcji festiwalowej przygotowano pytania konkursowe z tematyki prowadzonych zajęć.

Nowoczesne technologie informatyczne pozwalają nam na tworzenie różnych modeli w oparciu o rozbudowane bazy danych. Jedną z nich jest GIS, który między innymi pozwala nam na stworzenie modelu powierzchni terenu. Dla geologa jest to wielkie ułatwienie zarówno w pracach kartograficznych jak i poszukiwania różnego typu złóż. Na warsztatach uczestnicy samodzielnie, przy wykorzystaniu specjalistycznego oprogramowania, wykonają model powierzchni terenu.

Na zajęciach oprócz krótkiego wstępu na temat paleontologii i pracy paleontologów, omawiane będą polskie stanowiska paleontologiczne i odkryte tam przez polskich paleontologów wymarłe zwierzęta (w tym dinozaury) oraz tropy sprzed milionów lat. Podczas warsztatów dzieci zrobią gipsowe odlewy tropu dinozaura – naturalnych rozmiarów, które wezmą ze sobą.
 

Celem zajęć jest:

• zapoznanie dzieci z paleontologią i polskimi stanowiskami paleontologicznymi;
• zainteresowanie dzieci pracą paleontologów;
• zapoznanie z różnymi typami skamieniałości i sposobem ich powstawania;
• zaznajomienie z metodami poszukiwania skamieniałości, ich transportu oraz preparacji;
• nabycie praktycznej umiejętności rozpoznawania skamieniałości;
• zaznajomienie z prehistorycznymi zwierzętami żyjącymi na terenie Polski miliony lat temu;
• zapoznanie z najstarszymi na świecie śladami czworonogów;
• poznanie pierwszego polskiego dinozaura i zwierząt z nim żyjących;
• rozbudzenie w dzieciach ciekawości i pasji badawczej;

Czy to prawda, że w przeszłości Dolny Śląsk był „krainą dymiących wulkanów"? Wyjaśnimy to, sprawdzimy, co zostało do dziś po owych wulkanach i do czego skały, które powstały dzięki nim, są współcześnie używane.

 W trakcie zajęć dzieci zapoznają się z najważniejszymi wydarzeniami w geologicznej historii naszej planety oraz zwierzętami i roślinami, które żyły przed milionami lat. Wykorzystując tę wiedzę, własnoręcznie wykonają uproszczoną tabelę stratygraficzną w formie plakatu, którą będą mogły zabrać ze sobą do domu.

Impreza przybliży dzieciom cudowny świat białek - molekuł, które laikom kojarzą się z jednym białkiem - jaja kurzego. Tymczasem każdy żywy organizm zawiera ich tysiące. Białka mają unikalną strukturę przestrzenną, która umożliwia im pełnienie różnorodnych funkcji (np. transportu innych molekuł, budowanie naszego ciała,  przyspieszania reakcji chemicznych).  Wyznaczenie struktury białek stało się możliwe dzięki rozwojowi nowoczesnych technik biofizycznych.  Podczas warsztatów dzieci dowiedzą się, czym są białka dla biofizyków, czego chcieliby, a czego mogą dowiedzieć się o ich strukturze, jak wrażliwa na czynniki fizyczne (np. temperaturę, pH) jest struktura białek i poznają świecące na zielono białko, które umożliwia biologom oświetlenie wnętrza komórek