Pokaz

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Lekcja festiwalowa Tarcza i miecz współcześnie - wzajemne zależności pancerz-broń-amunicja

Tematyka wykładu dotyczy rozwoju współczesnej broni, amunicji i rozwiązań technicznych chroniących przed oddziaływaniem współczesnego uzbrojenia. Pokazane są wzajemne relacje pomiędzy różnymi, stosowanymi współcześnie rozwiązaniami w tym obszarze oraz wzajemny ich wpływ jednych na drugie.

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 12:00
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 12:00
  • śr., 2026-09-23 10:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
  • pt., 2026-09-25 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Uzbrojenie polskiego żołnierza przyszłości

Jak technologie jutra zmieniają tradycyjne wyposażenie żołnierza? Zapraszamy na wyjątkowe zajęcia łączące dynamiczny wykład z interaktywnym pokazem sprzętu,
poświęcone nowoczesnemu uzbrojeniu, które rewolucjonizują oblicze Wojska Polskiego.

Część I: Wykład
Podczas prelekcji przyjrzymy się ewolucji indywidualnego wyposażenia żołnierza. Opowiemy o filozofii stojącej za krajowymi i globalnymi programami modernizacji (m.in. polski projekt Tytan). Dowiesz się, jak nowoczesna inżynieria materiałowa, ergonomia oraz zaawansowana optyka wpływają na skuteczność ogniową i przeżywalność na współczesnym polu walki. Omówimy kierunki rozwoju nowoczesnej broni modułowej, inteligentnej amunicji oraz przełomowych osłon balistycznych chroniących przed najnowszymi zagrożeniami.

Część II: Pokaz Sprzętu
Teoria ustąpi miejsca praktyce. Uczestnicy będą mieli niepowtarzalną okazję z bliska obejrzeć elementy wyposażenia, które definiują standardy nowoczesnego pola walki. W ramach pokazu zaprezentujemy:
Systemy strzeleckie i celownicze: modułowy system broni strzeleckiej (MSBS Grot) w różnych konfiguracjach oraz inne uzbrojenie strzeleckie, wraz z zaawansowanymi celownikami optycznymi, kolimatorowymi, a także celownikami termowizyjnymi i noktowizyjnymi do walki w każdych warunkach. 

Indywidualne osłony i oporządzenie: ultralekkie hełmy  ompozytowe najnowszej generacji, ergonomiczne kamizelki kuloodporne oraz modułowe systemy przenoszenia wyposażenia.

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 11:30
Lekcja festiwalowa Aktywna aerodynamika szybkich samochodów

Konstruktorzy szybkich samochodów sportowych zauważają korzyści ze stosowania elementów aerodynamicznych podnoszących ich osiągi. W zmiennych warunkach jazdy, szybkie zakręty i jeszcze szybsze odcinki jazdy po prostej wymagają zmian własności aerodynamicznych ich nadwozi. Pojawiają się nowe konstrukcje i nowe modele o czasem zagadkowych kształtach. Zajęcia mają na celu przybliżenie podstaw procesów przepływu wpływających na zachowanie się szybkiego pojazdu.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:00
  • pon., 2026-09-21 10:30 do 11:30
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Badania właściwości mechanicznych materiałów i konstrukcji

W czasie zajęć wykonamy kilka prób niszczących na materiałach kruchych i plastycznych, a także na materiałach wytworzonych metodami przyrostowymi o specjalnych właściwościach. Odbędzie się też pokaz niszczenia z utratą stateczności powłok cienkościennych. Oprowadzimy również naszych Gości po laboratorium, omawiając przy okazji różne techniki pomiarowe stasowane we współczesnych badaniach w wytrzymałości materiałów i konstrukcji.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:45
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 12:45
Lekcja festiwalowa Chemik z wizytą u ogrodnika

Dzięki ciekawym eksperymentom chemicznym będzie można dowiedzieć się, jak w prosty sposób wykryć cukier w soku jabłkowym, czy też wyizolować zapachowe olejki eteryczne z przypraw kuchennych.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:45
Lekcja festiwalowa Czym jest nanotechnologia, gdzie można ją spotkać i jak można ją wykorzystać?

Czy zadawaliście sobie kiedyś pytanie, jak to się dzieje, że komórki każdego organizmu komunikują się ze sobą, współpracują i działają jak jeden złożony… organizm? Co ma to wspólnego z nanotechnologią, czy możemy odtworzyć sieci umożliwiające taką komunikację, czy można ją wykorzystać w leczeniu ludzi i zwierząt? W krótkim wykładzie postaramy się odpowiedzieć na te pytania, a podczas warsztatów laboratoryjnych pokażemy, jak można otrzymać nanomateriały.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:45
Lekcja festiwalowa Gazy, ciecze, ciała stałe i to co pomiędzy nimi

Lekcja z pokazami wykonywanymi częściowo przez uczniów. Pokazujemy ciekły azot, suchy lód, omawiamy prawa gazowe, zjawisko skraplania sublimacji i topienia. Skraplamy tlen i przedstawiamy różnice pomiędzy poszczególnymi gazami. Poza omawianiem stanów skupienia i przemian fazowych staramy się pokazać znaczenie eksperymentu w naukach ścisłych jako podstawę tworzenia i weryfikacji teorii naukowych. Większość czasu stanowią eksperymenty wykonywane równiez przez uczniów. Uczulamy też słuchaczy na kwestię bezpiecznej pracy w laboratorium.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:20
Lekcja festiwalowa Tajemnice krwi

Uczestnicy lekcji dowiedzą się, z czego składa się krew, z uwzględnieniem różnic gatunkowych. Omówiona zostanie rola komórek krwi w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Pokazane zostaną preparaty krwi różnych gatunków zwierząt oraz sposoby izolacji komórek krwi i metody ich badania. Opowiemy również, jakie są trudności w wyprodukowaniu sztucznej krwi. Na podstawie przeprowadzonych zajęć będziemy rozwiązywać quiz/krzyżówkę.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:00
  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Zhackuj swoją przyszłość w elektromobilnym świecie

Wykład z pokazami, dla uczniów dwóch ostatnich klas szkół średnich, mający inspirować do tworzenia hobbystycznych domowych laboratoriów już na etapie nauki w szkole średniej oraz eksperymentowania w nich z systemami wbudowanymi (programowaniem mikrokontrolerów), elektroniką, energoelektroniką oraz napędami elektrycznymi, na przykładzie m.in. magistral komunikacyjnych wykorzystywanych w branży motoryzacyjnej oraz dronowej. Pokazy będą dotyczyć m.in. komponentów stosowanych w pojazdach oraz dronach, w tym zhackujemy zegary samochodowe i kierownicę multifunkcyjną, polatamy helikopterem 1-DOF na uwięzi, będziemy balansować na dwóch kołach oraz skomunikujecie się z napędem elektrycznym po BLE. Zainteresowanych już teraz zapraszam do przejrzenia http://ufnalski.edu.pl/control_engineering_for_hobbyists/2026_dzien_otwarty_we/Dzien_Otwarty_WE_2026_Control_Engineering_for_Hobbyists.pdf oraz odwiedzenia https://github.com/ufnalski?tab=repositories. A na koniec każdy zaprogramuje na karcie NFC swoją wizytówkę (początkowo karta będzie prowadzić Was do wykorzystywanej podczas spotkania prezentacji). Do zobaczenia!

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:30
  • pon., 2026-09-21 13:00 do 14:30
Lekcja festiwalowa Aktywna aerodynamika szybkich samochodów

Konstruktorzy szybkich samochodów sportowych zauważają korzyści ze stosowania elementów aerodynamicznych podnoszących ich osiągi. W zmiennych warunkach jazdy, szybkie zakręty i jeszcze szybsze odcinki jazdy po prostej wymagają zmian własności aerodynamicznych ich nadwozi. Pojawiają się nowe konstrukcje i nowe modele o czasem zagadkowych kształtach. Zajęcia mają na celu przybliżenie podstaw procesów przepływu wpływających na zachowanie się szybkiego pojazdu.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:00
  • pon., 2026-09-21 10:30 do 11:30
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Badania właściwości mechanicznych materiałów i konstrukcji

W czasie zajęć wykonamy kilka prób niszczących na materiałach kruchych i plastycznych, a także na materiałach wytworzonych metodami przyrostowymi o specjalnych właściwościach. Odbędzie się też pokaz niszczenia z utratą stateczności powłok cienkościennych. Oprowadzimy również naszych Gości po laboratorium, omawiając przy okazji różne techniki pomiarowe stasowane we współczesnych badaniach w wytrzymałości materiałów i konstrukcji.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:45
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 12:45
Lekcja festiwalowa Jak rozwija się mózg i co nam na to powie rybka danio?

Rozwój układu nerwowego to jeden z najbardziej złożonych i fascynujących procesów biologicznych, który decyduje o tym, jak postrzegamy świat, jak uczymy się, zapamiętujemy, reagujemy na zagrożenia i budujemy relacje społeczne. Choć większość z nas kojarzy badania nad mózgiem głównie z ludźmi, to w rzeczywistości wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy niepozornej rybce – danio pręgowanemu (Danio rerio). Podczas pokazu skupimy się na trzech kluczowych aspektach rozwoju mózgu: 1. Proliferacja, migracja i różnicowanie komórek nerwowych, 2. Tworzenie połączeń synaptycznych, 3. Aktywność neuronalna i dojrzewanie sieci neuronalnych. 

U danio aktywność neuronalną można monitorować dzięki specjalnym barwnikom lub białkom fluorescencyjnym, które zmieniają intensywność świecenia w odpowiedzi na wzrost stężenia wapnia – a towarzyszy on impulsom nerwowym. Podczas pokazu uczestnicy poznają podstawowe i zaawansowane techniki obrazowania rozwoju mózgu. Uczniowie zobaczą eksperyment, w którym mózg danio reaguje na światło. Dzięki specjalnym nagraniom zobaczymy „na żywo”, jak pojedyncze neurony „rozmawiają” ze sobą, przesyłając sygnały i budując sieci komunikacyjne.

Mózg nie powstaje z dnia na dzień – to dynamiczna i wieloetapowa podróż od komórki do złożonej sieci komunikacyjnej. Dzięki danio pręgowanemu możemy nie tylko obserwować ten proces z bliska, ale także uczyć się, jak wspierać zdrowy rozwój mózgu i jak zapobiegać zaburzeniom neurologicznym i psychicznym. Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko poznają teorię, ale także zobaczą prawdziwy rozwijający się mózg w akcji. Od fluorescencyjnych neuronów po aktywność mózgu pod wpływem światła – to wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak rodzi się nasza zdolność do myślenia, czucia i działania.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 13:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:30
Lekcja festiwalowa Praktyczne wykorzystanie materiałów wybuchowych w wojsku

Wykład traktuje o wykorzystaniu poszczególnych typów materiałów wybuchowych w różnego rodzaju urządzeniach technicznych stosowanych przez wojsko. Szczególny nacisk położony jest na efektywność ich aplikacyjnego wykorzystania oraz na czynniki warunkujące jej maksymalizację.

  • pon., 2026-09-21 12:00 do 14:00
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 14:00
  • śr., 2026-09-23 12:00 do 14:00
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 14:00
  • pt., 2026-09-25 12:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze

Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. 

Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.  Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. 

Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. 

  • pon., 2026-09-21 12:30 do 15:30
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 15:30
  • śr., 2026-09-23 12:30 do 15:30
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 15:30
  • pt., 2026-09-25 12:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Zhackuj swoją przyszłość w elektromobilnym świecie

Wykład z pokazami, dla uczniów dwóch ostatnich klas szkół średnich, mający inspirować do tworzenia hobbystycznych domowych laboratoriów już na etapie nauki w szkole średniej oraz eksperymentowania w nich z systemami wbudowanymi (programowaniem mikrokontrolerów), elektroniką, energoelektroniką oraz napędami elektrycznymi, na przykładzie m.in. magistral komunikacyjnych wykorzystywanych w branży motoryzacyjnej oraz dronowej. Pokazy będą dotyczyć m.in. komponentów stosowanych w pojazdach oraz dronach, w tym zhackujemy zegary samochodowe i kierownicę multifunkcyjną, polatamy helikopterem 1-DOF na uwięzi, będziemy balansować na dwóch kołach oraz skomunikujecie się z napędem elektrycznym po BLE. Zainteresowanych już teraz zapraszam do przejrzenia http://ufnalski.edu.pl/control_engineering_for_hobbyists/2026_dzien_otwarty_we/Dzien_Otwarty_WE_2026_Control_Engineering_for_Hobbyists.pdf oraz odwiedzenia https://github.com/ufnalski?tab=repositories. A na koniec każdy zaprogramuje na karcie NFC swoją wizytówkę (początkowo karta będzie prowadzić Was do wykorzystywanej podczas spotkania prezentacji). Do zobaczenia!

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:30
  • pon., 2026-09-21 13:00 do 14:30
Lekcja festiwalowa Lampa Lucia - światło w nowym wymiarze

"Postrzegać światło nie tylko jako narzędzie, ale także jako środek wyrazu; mieć odwagę wykraczać poza utarte schematy i poddawać w wątpliwość znaczenie, kontekst oraz rolę światła w architekturze, w przestrzeniach prywatnych i publicznych.”

Młodzi projektanci z Koła Naukowego De_Sign, które działa na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, opowiedzą o swoich doświadczeniach projektowych, procesie projektowym i sposobie prezentacji produktu, m. in. na bazie doświadczeń z wystawy Lustro Weneckie / Międzynarodowe Targi Światło i innych projektów podejmowanych w ramach działań Koła. 

  • pon., 2026-09-21 14:45 do 16:45
Spotkanie festiwalowe Rodzinna biblioteka Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w BUW

Lwia część tego, co przetrwało z niezwykłej rodzinnej biblioteki Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, znajduje się obecnie w BUW. Jakkolwiek od dawna wiedziano, że księgozbiór ten trafił to Biblioteki Uniwersyteckiej, panowało przekonanie, że uległ w niej rozproszeniu i nie uda się go odnaleźć. Okazało się to jednak możliwe i dziś na nowo odkrywamy bibliotekę Baczyńskich i jej tajemnice.

Zapraszamy na wyjątkowy pokaz książek z rodzinnej biblioteki poety. Będzie on unikalną okazją, by zobaczyć książki Baczyńskich, na co dzień rozproszone między różnymi magazynami i gabinetami Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Będzie można zobaczyć m.in. okładki wykonane przez samego Krzysztofa Kamila, książki jego dzieciństwa czy drukowane w konspiracji tomiki poetyckie, poznać zawiłe losy starych druków z biblioteki Baczyńskich oraz zajrzeć do śpiewników i atlasów, z których korzystała rodzina. 

Nauki humanistyczne
  • pon., 2026-09-21 16:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Pokaz mody historycznej

Historia mody i ubioru jest fascynującą dziedziną badań, która w Polsce zaczyna się cieszyć coraz większą popularnością. Także dlatego, że pozwala pokazać ważny i bliski każdemu aspekt życia codziennego w dawnych wiekach.

Podczas pokazu mody historycznej, który odbędzie w pięknej scenerii pałacu Marii Radziwiłłowej, zaprezentujemy rekonstrukcje ubiorów historycznych. Widzowie będą mogli obejrzeć stroje przedstawicieli różnych stanów z różnych epok: rycerzy, szlachty, arystokratek i mieszczek.

Pokazowi będzie towarzyszył komentarz kostiumologa dotyczący mody, związanych z nią obyczajów oraz krawiectwa historycznego i problemów, jakie towarzyszą odtwarzaniu dawnych ubiorów.

Obszar sztuki
  • pon., 2026-09-21 17:00 do 18:00
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o mikroskopie elektronowym

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazami - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Jak mikroskop elektronowy pomaga projektować reaktory przyszłości?”

Jak zaprojektować reaktor jądrowy? Kluczowe są materiały odporne na ekstremalne warunki. Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) pozwala zobaczyć ich mikrostrukturę i ocenić odporność na temperaturę i promieniowanie. Uczestnicy poznają badania materiałów dla energetyki przyszłości, w tym implantację jonową, która symuluje wieloletnie uszkodzenia. Zobaczą obrazy SEM: metale, pęknięcia i kryształy. Na koniec quiz „Zgadnij, co to jest?” i nagroda: mikrograwer niewidoczny gołym okiem.

 

  • wt., 2026-09-22 08:30 do 14:40
  • wt., 2026-09-22 09:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Jak rozwija się mózg i co nam na to powie rybka danio?

Rozwój układu nerwowego to jeden z najbardziej złożonych i fascynujących procesów biologicznych, który decyduje o tym, jak postrzegamy świat, jak uczymy się, zapamiętujemy, reagujemy na zagrożenia i budujemy relacje społeczne. Choć większość z nas kojarzy badania nad mózgiem głównie z ludźmi, to w rzeczywistości wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy niepozornej rybce – danio pręgowanemu (Danio rerio). Podczas pokazu skupimy się na trzech kluczowych aspektach rozwoju mózgu: 1. Proliferacja, migracja i różnicowanie komórek nerwowych, 2. Tworzenie połączeń synaptycznych, 3. Aktywność neuronalna i dojrzewanie sieci neuronalnych. 

U danio aktywność neuronalną można monitorować dzięki specjalnym barwnikom lub białkom fluorescencyjnym, które zmieniają intensywność świecenia w odpowiedzi na wzrost stężenia wapnia – a towarzyszy on impulsom nerwowym. Podczas pokazu uczestnicy poznają podstawowe i zaawansowane techniki obrazowania rozwoju mózgu. Uczniowie zobaczą eksperyment, w którym mózg danio reaguje na światło. Dzięki specjalnym nagraniom zobaczymy „na żywo”, jak pojedyncze neurony „rozmawiają” ze sobą, przesyłając sygnały i budując sieci komunikacyjne.

Mózg nie powstaje z dnia na dzień – to dynamiczna i wieloetapowa podróż od komórki do złożonej sieci komunikacyjnej. Dzięki danio pręgowanemu możemy nie tylko obserwować ten proces z bliska, ale także uczyć się, jak wspierać zdrowy rozwój mózgu i jak zapobiegać zaburzeniom neurologicznym i psychicznym. Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko poznają teorię, ale także zobaczą prawdziwy rozwijający się mózg w akcji. Od fluorescencyjnych neuronów po aktywność mózgu pod wpływem światła – to wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak rodzi się nasza zdolność do myślenia, czucia i działania.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 13:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:30
Lekcja festiwalowa Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze

Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.  Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji.  Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. 

Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. 

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 12:00
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 12:00
  • śr., 2026-09-23 09:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 09:00 do 12:00
  • pt., 2026-09-25 09:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Trójwymiarowy świat białek

Dowiecie się, jak powstają i jak są zbudowane białka, jak wygląda ich trójwymiarowa struktura oraz w jaki sposób wpływa ona na ich funkcje. Omówione zostaną przykłady interesujących kompleksów białkowych, które pełnią kluczowe role w organizmie człowieka lub są zaangażowane w procesy chorobowe. Zajęcia zostaną przeprowadzone z wykorzystaniem technologii wizualizacji trójwymiarowej.

  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 10:45 do 12:15
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 14:00
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o mikroskopie elektronowym

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazami - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Jak mikroskop elektronowy pomaga projektować reaktory przyszłości?”

Jak zaprojektować reaktor jądrowy? Kluczowe są materiały odporne na ekstremalne warunki. Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) pozwala zobaczyć ich mikrostrukturę i ocenić odporność na temperaturę i promieniowanie. Uczestnicy poznają badania materiałów dla energetyki przyszłości, w tym implantację jonową, która symuluje wieloletnie uszkodzenia. Zobaczą obrazy SEM: metale, pęknięcia i kryształy. Na koniec quiz „Zgadnij, co to jest?” i nagroda: mikrograwer niewidoczny gołym okiem.

 

  • wt., 2026-09-22 08:30 do 14:40
  • wt., 2026-09-22 09:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Druk 3D: Współczesne Accio! Nie kupuj, wydrukuj – warsztaty magii jutra

Zapraszamy na warsztaty, podczas których poznasz fascynujący świat druku 3D – jednej z najnowocześniejszych technologii, która rewolucjonizuje naukę, przemysł i codzienne życie. Podczas pokazów zrozumiesz jak nowoczesne narzędzia pozwalają tworzyć rzeczy niemożliwe do wykonania tradycyjnymi metodami. Dowiesz się, jak działa drukarka 3D, jakie możliwości daje w projektowaniu i prototypowaniu, a także samodzielnie stworzysz własny model. To świetna okazja, by połączyć naukę z zabawą i wziąć udział w tworzeniu przyszłości. Dołącz do nas i przekonaj się, że technologia jest dla każdego, kto ma pomysł i odwagę działać!

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 12:00
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 12:00
  • śr., 2026-09-23 10:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Elektroforeza kapilarna (CE) jako nowoczesne narzędzie oznaczania izomerów strukturalnych

Izomery strukturalne to związki chemiczne posiadające identyczny wzór sumaryczny, lecz różniące się budową chemiczną, rozmieszczeniem grup funkcyjnych lub kolejnością połączeń atomów. Rozróżnianie takich związków stanowi istotne wyzwanie analityczne, szczególnie w analizie farmaceutyków, peptydów, metabolitów oraz związków biologicznie czynnych. W ostatnich latach coraz większe znaczenie w tym obszarze zyskuje elektroforeza kapilarna (Capillary Electrophoresis, CE), która dzięki wysokiej sprawności separacyjnej, krótkim czasom analizy i niewielkiemu zużyciu odczynników stanowi atrakcyjną alternatywę dla klasycznych technik chromatograficznych. CE jest techniką separacyjną opartą na różnicach w ruchliwości elektroforetycznej jonów w polu elektrycznym. Rozdział analitów zachodzi w cienkiej kapilarze kwarcowej wypełnionej elektrolitem roboczym. Na szybkość migracji wpływają przede wszystkim: stosunek ładunku do wielkości cząsteczki, stopień jonizacji, konformacja przestrzenna, oddziaływania z elektrolitem/dodatkami do fazy. Klasyczne techniki chromatograficzne (HPLC czy GC), nie zawsze umożliwiają skuteczne rozdzielenie izomerów bez stosowania specjalistycznych kolumn lub długiego czasu analizy. Elektroforeza kapilarna w tym zakresie ma kilka istotnych zalet: wysoka efektywność separacji, krótki czas analizy, małe zużycie próbek/rozpuszczalników, możliwość modyfikacji selektywności. Elektroforeza kapilarna stanowi nowoczesną i bardzo obiecującą metodę oznaczania izomerów strukturalnych. Dzięki wysokiej sprawności separacyjnej, elastyczności metodologicznej oraz możliwości sprzężenia ze spektrometrią mas technika ta znajduje coraz szersze zastosowanie w analizie farmaceutycznej, biochemicznej i bioanalitycznej.

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:00
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:00
Spotkanie festiwalowe Iskra laserowa

Iskra laserowa powstaje w wyniku oddziaływania impulsu laserowego, o dużej gęstości mocy, z gazami, w najprostszym przypadku z powietrzem pod ciśnieniem atmosferycznym. Jest to zjawisko podobne do wyładowania atmosferycznego, gdzie powstaje plazma o temperaturze kilkudziesięciu do kilkuset stopni kelvina. Towarzyszy temu silny błysk oraz efekt akustyczny. Efekt ten jest zależny min. od energii impulsu laserowego.

W ramach pokazu iskra laserowa zostanie wytworzona, z zastosowaniem systemu laserowego Nd:YAG, o różnych wartościach energii. Można będzie samodzielnie wykonać fotografie z zastosowaniem odpowiedniej kamery oraz różnych filtrów, przepuszczających określone zakresy promieniowania widzialnego czy podczerwonego. Można też będzie samodzielnie dokonać pomiaru czasu trwania impulsu promieniowania plazmy.

Nauki techniczne
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 12:30
Lekcja festiwalowa Jak nietoperz z nietoperzem

Czy nietoperze słyszą nawzajem swoje głosy? A jeśli tak, to czy nie przeszkadzają sobie nawzajem w polowaniu? Czy potrafią ze sobą rozmawiać, jeśli zechcą – i co właściwie mogłyby mieć do powiedzenia? Czy jeden może się od drugiego czegoś nauczyć? I jak właściwie będąc nietoperzem podrywa się dziewczynę? Podczas naszych lekcji spróbujemy zajrzeć do wciąż tajemniczego i kryjącego wiele zagadek świata nocnych ssaków i dowiedzieć się, jak wygląda ich życie społeczne i rodzinne. Przekonamy się także, co my, ludzie, wiemy obecnie o możliwościach porozumiewania się nietoperzy – oraz jak to możliwe, że w ogóle cokolwiek o tym wiemy… Zastanowimy się nad tym, co w ogóle można zrobić w takiej sytuacji, kiedy strasznie chcielibyśmy coś wiedzieć, a tu w żadnej, najgrubszej nawet książce nie da się o tym przeczytać, bo po prostu jeszcze nikt na świecie tego nie wie. Posłuchamy, jak brzmią głosy nietoperzy przekształcone przez elektroniczne urządzenia, pozwalające nam usłyszeć dźwięki zbyt wysokie dla ludzkich uszu. Spróbujemy wreszcie sami odrobinę wczuć się w rolę nietoperzy i sprawdzić, jak dalibyśmy sobie radę w różnych niezwykłych dla nas sytuacjach.

  • śr., 2026-09-23 10:00 do 11:30
  • śr., 2026-09-23 12:00 do 13:30
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:30
Lekcja festiwalowa Suszenie rozpyłowe i miód w proszku

Część wykładowa - prezentacja na temat suszenia rozpyłowego m.in.  charakterystyka metody, zastosowanie w przemyśle spożywczym. Część laboratoryjna – suszenie rozpyłowe miodu i określenie podstawowych właściwości otrzymanego proszku – sypkość, gęstość nasypowa, analiza zdjęć mikroskopowych.

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 12:30
Lekcja festiwalowa Tarcza i miecz współcześnie - wzajemne zależności pancerz-broń-amunicja

Tematyka wykładu dotyczy rozwoju współczesnej broni, amunicji i rozwiązań technicznych chroniących przed oddziaływaniem współczesnego uzbrojenia. Pokazane są wzajemne relacje pomiędzy różnymi, stosowanymi współcześnie rozwiązaniami w tym obszarze oraz wzajemny ich wpływ jednych na drugie.

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 12:00
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 12:00
  • śr., 2026-09-23 10:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
  • pt., 2026-09-25 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Toksykolog - detektyw na tropie trucizn

Czym zajmuje się toksykologia i kim jest toksykolog? Czy to, co jest smakołykiem dla człowieka, może być niebezpieczne dla zwierząt? Podczas lekcji uczestnicy poznają podstawy toksykologii weterynaryjnej, dowiedzą się, jakie substancje mogą zagrażać psom i kotom oraz wspólnie rozwiążą zagadki dotyczące zatruć naszych pupili. To okazja, by odkryć fascynujący świat trucizn i pracy toksykologa.

 

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:00
Lekcja festiwalowa Wirusy – nieproszeni goście

Wirus - w dosłownym tłumaczeniu z łaciny virus - jad, oznacza, że wirusy są czynnikami wyłącznie patogennymi. Jednak warto dodać, że są to nie tylko niebezpieczni wrogowie, lecz również współtowarzysze, najdyskretniejsi współpracownicy. Są wszędzie, wewnątrz nas i na zewnątrz, zadziwiają skutecznością działania do tego stopnia, iż można ich uznać za doskonałą formę życia. Ale, czy można powiedzieć, że wirusy żyją? Wirusy określa się przecież jako pogranicze materii żywej i nieożywionej.

Celem warsztatów „Wirusy – nieproszeni goście” będzie wprowadzenie młodych uczestników w ważny i ekscytujący świat wirusów. Pierwszym etapem będzie zapoznanie słuchaczy z budową wirusów oraz procesem zakażenia komórek ludzkich, zwierzęcych i bakteryjnych. Pokazane zostaną sposoby namnażania wirusów in vitro oraz metody ich wykrywania – praca z mikroskopem. Następnie, zaprezentowane zostanie ich działanie chorobotwórcze na przykładach chorób ludzi i zwierząt. W kolejnym etapie wspólnie z uczestnikami opisane zostaną sposoby radzenia sobie z wirusami. Pokazana zostanie walka z inwazją wirusów, jaką toczy każdego dnia układ odpornościowy człowieka i w jakim stopniu organizm skutecznie odrzuca atak niechcianych gości. Analizując rodzaje odpowiedzi przeciwwirusowej, uczestnicy zobaczą, że kiedy wirus przeniknie przez pierwsze bariery ochronne i wniknie do komórek, to jedną z ostatnich desek ratunku jest niszczenie samego siebie - własnych komórek.

Młodzi uczestnicy warsztatów, dowiadując się o „sile” wirusów i o trudnościach, jakie sprawia walka z nimi, być może docenią banalne przestrogi dorosłych i zrozumieją wysiłek, jaki w różnych aspektach codziennego życia wkłada się w ochronę przed zakażeniem organizmu.

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:30
Lekcja festiwalowa Zagrożenie - ale jakie?

Widowiskowe eksperymenty z dziedziny ochrony przeciwpożarowej. Lekcja zawiera podstawy teoretyczne oraz część praktyczną w formie pokazów lub eksperymentów z udziałem uczestników. Zaprezentowany zostanie sprzęt i urządzenia wykorzystywane na co dzień podczas działań ratowniczych prowadzonych przez jednostki ratowniczo-gaśnicze PSP i OSP. Zajęcia poruszają tematy zagrożeń pożarowych i wybuchowych, gaszenia pożarów z użyciem sprzętu gaśniczego, środków gaśniczych i pojazdu pożarniczego. Główne atrakcje tego wydarzenia to pokazy poligonowe i laboratoryjne:

  • przedstawienie sposobu posługiwania się gaśnicą i pokaz gaszenia pożaru w zarodku,
  • omówienie wodnych roztworów środków gaśniczych stosowanych w szerokim spektrum pożarów i pokaz wytwarzania pianotwórczych środków gaśniczych i ich skuteczności,
  • badanie statycznego kąta przechyłu bocznego pojazdu pożarniczego, pokaz zasięgu rzutu działka wodno-pianowego oraz prądownicy,
  • pokaz reakcji na ogień materiałów włókienniczych i mebli tapicerowanych.

Na trasie wycieczki naukowej znajdą się laboratoria:

  • Urządzeń i Środków Gaśniczych,
  • Technicznego Wyposażenia Jednostek Ochrony Przeciwpożarowej,
  • Procesów Spalania i Wybuchowości.
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:30
Lekcja festiwalowa Inteligentne stopy metali i polimery - ciekawostka czy materiały przyszłości?

Czy można „nauczyć” metal pamiętania kształtu? Jak sprawić, by sprężynka sama wprawiła silnik w ruch?
I czy tworzywo sztuczne może zachowywać się jak magiczna masa, która wraca do swojego pierwotnego kształtu?

Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z naukowcami, podczas którego dzieci odkryją fascynujący świat inteligentnych materiałów – takich, które reagują na temperaturę i potrafią „zapamiętać” swój kształt.
To niepowtarzalna okazja, aby najmłodsi mogli zajrzeć do świata prawdziwej nauki: zobaczyć specjalistyczną aparaturę badawczą wykorzystywaną do badań prowadzonych na najwyższym światowym poziomie oraz dowiedzieć się, jak naukowcy tworzą technologie przyszłości wykorzystywane m.in. w medycynie, robotyce i nowoczesnej technice.

Podczas zajęć uczniowie:
• zobaczą niezwykłe stopy metali z pamięcią kształtu TiNi,
• samodzielnie wyginą druty i sprężynki, a następnie sprawdzą, jak pod wpływem ciepłej wody wracają do pierwotnej formy,
• poznają prosty silnik napędzany inteligentnym materiałem i zaobserwują jego działanie na żywo,
• będą formować kolorowe polimery z pamięcią kształtu i odkryją, jak zmieniają swoje właściwości pod wpływem temperatury,
• zobaczą, jak wygląda praca badaczy i nowoczesne laboratoria naukowe.

To lekcja, która angażuje wszystkie zmysły i zamienia naukę w prawdziwe doświadczenie. Dzięki prostym pokazom i aktywnemu udziałowi dzieci łatwo zrozumieją zjawiska wykorzystywane dziś w nowoczesnych technologiach.

Serdecznie zapraszamy!

  • wt., 2026-09-22 10:15 do 11:15
Lekcja festiwalowa Trójwymiarowy świat białek

Dowiecie się, jak powstają i jak są zbudowane białka, jak wygląda ich trójwymiarowa struktura oraz w jaki sposób wpływa ona na ich funkcje. Omówione zostaną przykłady interesujących kompleksów białkowych, które pełnią kluczowe role w organizmie człowieka lub są zaangażowane w procesy chorobowe. Zajęcia zostaną przeprowadzone z wykorzystaniem technologii wizualizacji trójwymiarowej.

  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 10:45 do 12:15
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Iskra laserowa

Iskra laserowa powstaje w wyniku oddziaływania impulsu laserowego, o dużej gęstości mocy, z gazami, w najprostszym przypadku z powietrzem pod ciśnieniem atmosferycznym. Jest to zjawisko podobne do wyładowania atmosferycznego, gdzie powstaje plazma o temperaturze kilkudziesięciu do kilkuset stopni kelvina. Towarzyszy temu silny błysk oraz efekt akustyczny. Efekt ten jest zależny min. od energii impulsu laserowego.

W ramach pokazu iskra laserowa zostanie wytworzona, z zastosowaniem systemu laserowego Nd:YAG, o różnych wartościach energii. Można będzie samodzielnie wykonać fotografie z zastosowaniem odpowiedniej kamery oraz różnych filtrów, przepuszczających określone zakresy promieniowania widzialnego czy podczerwonego. Można też będzie samodzielnie dokonać pomiaru czasu trwania impulsu promieniowania plazmy.

Nauki techniczne
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 12:30
Spotkanie festiwalowe Świat w podczerwieni

Człowiek potrafi oglądać świat wyłącznie w pewnym wąskim obszarze widma fal optycznych (tzw. pasmo widzialne). Nie oznacza to, że poza tym obszarem nie ma światła i panuje ciemność. Wręcz przeciwnie – pewne rzeczy, których nie sposób dostrzec okiem, a więc w paśmie widzialnym, są dostrzegalne w innych częściach widma fal optycznych.

Przykładem bardzo interesującego obszaru widmowego jest podczerwień, która umożliwia na przykład dostrzeżenie ciepła ludzkiego ciała. Ciało ludzkie zachowuje się trochę jak latarnia świecąca właśnie w podczerwieni. Można zatem w paśmie podczerwieni wykrywać obecność osób, zwierząt, mimo totalnej ciemności. Przydaje się to na przykład w działaniach wojskowych, ale również w akcjach poszukiwawczych, czy nawet w nowoczesnych systemach samochodowych, które umożliwiają kierowcy w nocy, wczesne zauważenie zwierzyny zbliżającej się do drogi.

O takich i innych zastosowaniach podczerwieni dowiecie się w czasie spotkania, gdzie również uruchomione zostaną konkretne urządzenia obrazujące, w tym niezwykłym zakresie fal optycznych.

Nauki techniczne
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:45
  • wt., 2026-09-22 11:50 do 12:25
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 13:10
Spotkanie festiwalowe Świat w podczerwieni

Człowiek potrafi oglądać świat wyłącznie w pewnym wąskim obszarze widma fal optycznych (tzw. pasmo widzialne). Nie oznacza to, że poza tym obszarem nie ma światła i panuje ciemność. Wręcz przeciwnie – pewne rzeczy, których nie sposób dostrzec okiem, a więc w paśmie widzialnym, są dostrzegalne w innych częściach widma fal optycznych.

Przykładem bardzo interesującego obszaru widmowego jest podczerwień, która umożliwia na przykład dostrzeżenie ciepła ludzkiego ciała. Ciało ludzkie zachowuje się trochę jak latarnia świecąca właśnie w podczerwieni. Można zatem w paśmie podczerwieni wykrywać obecność osób, zwierząt, mimo totalnej ciemności. Przydaje się to na przykład w działaniach wojskowych, ale również w akcjach poszukiwawczych, czy nawet w nowoczesnych systemach samochodowych, które umożliwiają kierowcy w nocy, wczesne zauważenie zwierzyny zbliżającej się do drogi.

O takich i innych zastosowaniach podczerwieni dowiecie się w czasie spotkania, gdzie również uruchomione zostaną konkretne urządzenia obrazujące, w tym niezwykłym zakresie fal optycznych.

Nauki techniczne
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:45
  • wt., 2026-09-22 11:50 do 12:25
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 13:10
Lekcja festiwalowa Elektroforeza kapilarna (CE) jako nowoczesne narzędzie oznaczania izomerów strukturalnych

Izomery strukturalne to związki chemiczne posiadające identyczny wzór sumaryczny, lecz różniące się budową chemiczną, rozmieszczeniem grup funkcyjnych lub kolejnością połączeń atomów. Rozróżnianie takich związków stanowi istotne wyzwanie analityczne, szczególnie w analizie farmaceutyków, peptydów, metabolitów oraz związków biologicznie czynnych. W ostatnich latach coraz większe znaczenie w tym obszarze zyskuje elektroforeza kapilarna (Capillary Electrophoresis, CE), która dzięki wysokiej sprawności separacyjnej, krótkim czasom analizy i niewielkiemu zużyciu odczynników stanowi atrakcyjną alternatywę dla klasycznych technik chromatograficznych. CE jest techniką separacyjną opartą na różnicach w ruchliwości elektroforetycznej jonów w polu elektrycznym. Rozdział analitów zachodzi w cienkiej kapilarze kwarcowej wypełnionej elektrolitem roboczym. Na szybkość migracji wpływają przede wszystkim: stosunek ładunku do wielkości cząsteczki, stopień jonizacji, konformacja przestrzenna, oddziaływania z elektrolitem/dodatkami do fazy. Klasyczne techniki chromatograficzne (HPLC czy GC), nie zawsze umożliwiają skuteczne rozdzielenie izomerów bez stosowania specjalistycznych kolumn lub długiego czasu analizy. Elektroforeza kapilarna w tym zakresie ma kilka istotnych zalet: wysoka efektywność separacji, krótki czas analizy, małe zużycie próbek/rozpuszczalników, możliwość modyfikacji selektywności. Elektroforeza kapilarna stanowi nowoczesną i bardzo obiecującą metodę oznaczania izomerów strukturalnych. Dzięki wysokiej sprawności separacyjnej, elastyczności metodologicznej oraz możliwości sprzężenia ze spektrometrią mas technika ta znajduje coraz szersze zastosowanie w analizie farmaceutycznej, biochemicznej i bioanalitycznej.

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:00
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:00
Spotkanie festiwalowe Iskra laserowa

Iskra laserowa powstaje w wyniku oddziaływania impulsu laserowego, o dużej gęstości mocy, z gazami, w najprostszym przypadku z powietrzem pod ciśnieniem atmosferycznym. Jest to zjawisko podobne do wyładowania atmosferycznego, gdzie powstaje plazma o temperaturze kilkudziesięciu do kilkuset stopni kelvina. Towarzyszy temu silny błysk oraz efekt akustyczny. Efekt ten jest zależny min. od energii impulsu laserowego.

W ramach pokazu iskra laserowa zostanie wytworzona, z zastosowaniem systemu laserowego Nd:YAG, o różnych wartościach energii. Można będzie samodzielnie wykonać fotografie z zastosowaniem odpowiedniej kamery oraz różnych filtrów, przepuszczających określone zakresy promieniowania widzialnego czy podczerwonego. Można też będzie samodzielnie dokonać pomiaru czasu trwania impulsu promieniowania plazmy.

Nauki techniczne
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 12:30
Lekcja festiwalowa Jak nietoperz z nietoperzem

Czy nietoperze słyszą nawzajem swoje głosy? A jeśli tak, to czy nie przeszkadzają sobie nawzajem w polowaniu? Czy potrafią ze sobą rozmawiać, jeśli zechcą – i co właściwie mogłyby mieć do powiedzenia? Czy jeden może się od drugiego czegoś nauczyć? I jak właściwie będąc nietoperzem podrywa się dziewczynę? Podczas naszych lekcji spróbujemy zajrzeć do wciąż tajemniczego i kryjącego wiele zagadek świata nocnych ssaków i dowiedzieć się, jak wygląda ich życie społeczne i rodzinne. Przekonamy się także, co my, ludzie, wiemy obecnie o możliwościach porozumiewania się nietoperzy – oraz jak to możliwe, że w ogóle cokolwiek o tym wiemy… Zastanowimy się nad tym, co w ogóle można zrobić w takiej sytuacji, kiedy strasznie chcielibyśmy coś wiedzieć, a tu w żadnej, najgrubszej nawet książce nie da się o tym przeczytać, bo po prostu jeszcze nikt na świecie tego nie wie. Posłuchamy, jak brzmią głosy nietoperzy przekształcone przez elektroniczne urządzenia, pozwalające nam usłyszeć dźwięki zbyt wysokie dla ludzkich uszu. Spróbujemy wreszcie sami odrobinę wczuć się w rolę nietoperzy i sprawdzić, jak dalibyśmy sobie radę w różnych niezwykłych dla nas sytuacjach.

  • śr., 2026-09-23 10:00 do 11:30
  • śr., 2026-09-23 12:00 do 13:30
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:30
Lekcja festiwalowa Jak rozwija się mózg i co nam na to powie rybka danio?

Rozwój układu nerwowego to jeden z najbardziej złożonych i fascynujących procesów biologicznych, który decyduje o tym, jak postrzegamy świat, jak uczymy się, zapamiętujemy, reagujemy na zagrożenia i budujemy relacje społeczne. Choć większość z nas kojarzy badania nad mózgiem głównie z ludźmi, to w rzeczywistości wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy niepozornej rybce – danio pręgowanemu (Danio rerio). Podczas pokazu skupimy się na trzech kluczowych aspektach rozwoju mózgu: 1. Proliferacja, migracja i różnicowanie komórek nerwowych, 2. Tworzenie połączeń synaptycznych, 3. Aktywność neuronalna i dojrzewanie sieci neuronalnych. 

U danio aktywność neuronalną można monitorować dzięki specjalnym barwnikom lub białkom fluorescencyjnym, które zmieniają intensywność świecenia w odpowiedzi na wzrost stężenia wapnia – a towarzyszy on impulsom nerwowym. Podczas pokazu uczestnicy poznają podstawowe i zaawansowane techniki obrazowania rozwoju mózgu. Uczniowie zobaczą eksperyment, w którym mózg danio reaguje na światło. Dzięki specjalnym nagraniom zobaczymy „na żywo”, jak pojedyncze neurony „rozmawiają” ze sobą, przesyłając sygnały i budując sieci komunikacyjne.

Mózg nie powstaje z dnia na dzień – to dynamiczna i wieloetapowa podróż od komórki do złożonej sieci komunikacyjnej. Dzięki danio pręgowanemu możemy nie tylko obserwować ten proces z bliska, ale także uczyć się, jak wspierać zdrowy rozwój mózgu i jak zapobiegać zaburzeniom neurologicznym i psychicznym. Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko poznają teorię, ale także zobaczą prawdziwy rozwijający się mózg w akcji. Od fluorescencyjnych neuronów po aktywność mózgu pod wpływem światła – to wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak rodzi się nasza zdolność do myślenia, czucia i działania.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 13:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:30
Lekcja festiwalowa Plazma wokół nas – tworzenie warstw cieńszych od włosa

Jak cienki może być materiał, który potrafi chronić powierzchnie przed ekstremalnym zużyciem, korozją i bardzo wysoką temperaturą?

Serdecznie zapraszamy do Pracowni Technologicznych Zastosowań Laserów Zakładu Mechaniki Doświadczalnej IPPT PAN, w której tworzymy powłoki o grubości liczonej w nanometrach — tysiące razy cieńsze od ludzkiego włosa — które mogą radykalnie zmieniać właściwości materiałów.

Nasze badania koncentrują się na projektowaniu i wytwarzaniu nowoczesnych cienkich warstw z wykorzystaniem plazmy, czyli zjonizowanej materii nazywanej często „czwartym stanem skupienia”. Dzięki technologii magnetronowego rozpylania budujemy materiały atom po atomie, tworząc zaawansowane powłoki wieloskładnikowe zawierające m.in. bor i metale przejściowe. Takie materiały znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie potrzebna jest wyjątkowa trwałość — od przemysłu lotniczego i energetyki po nowoczesne narzędzia przemysłowe.

Rozwijamy również techniki osadzania cienkich warstw z użyciem impulsów laserowych (PLD), które pozwalają z dużą precyzją kontrolować skład chemiczny i strukturę materiału. Aby zrozumieć, jak zachowują się one w nanoskali, wykorzystujemy zaawansowane metody badawcze, takie jak mikroskopia elektronowa, profilometria czy nanoindentacja.

Podczas lekcji pokazowej opowiemy, czym zajmuje się nasza pracownia, jak wygląda codzienna praca badawcza oraz w jaki sposób prowadzi się badania nowoczesnych materiałów i cienkich warstw. Uczestnicy będą mogli zobaczyć wykorzystywaną aparaturę oraz poznać metody stosowane w laboratorium.

Łączymy fizykę, inżynierię materiałową i nanotechnologię, projektując materiały przyszłości od podstaw — zaczynając od struktur niemal niewidocznych dla ludzkiego oka.

  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Praktyczne wykorzystanie materiałów wybuchowych w wojsku

Wykład traktuje o wykorzystaniu poszczególnych typów materiałów wybuchowych w różnego rodzaju urządzeniach technicznych stosowanych przez wojsko. Szczególny nacisk położony jest na efektywność ich aplikacyjnego wykorzystania oraz na czynniki warunkujące jej maksymalizację.

  • pon., 2026-09-21 12:00 do 14:00
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 14:00
  • śr., 2026-09-23 12:00 do 14:00
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 14:00
  • pt., 2026-09-25 12:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze

Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. 

Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.  Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. 

Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. 

  • pon., 2026-09-21 12:30 do 15:30
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 15:30
  • śr., 2026-09-23 12:30 do 15:30
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 15:30
  • pt., 2026-09-25 12:30 do 15:30
Spotkanie festiwalowe Świat w podczerwieni

Człowiek potrafi oglądać świat wyłącznie w pewnym wąskim obszarze widma fal optycznych (tzw. pasmo widzialne). Nie oznacza to, że poza tym obszarem nie ma światła i panuje ciemność. Wręcz przeciwnie – pewne rzeczy, których nie sposób dostrzec okiem, a więc w paśmie widzialnym, są dostrzegalne w innych częściach widma fal optycznych.

Przykładem bardzo interesującego obszaru widmowego jest podczerwień, która umożliwia na przykład dostrzeżenie ciepła ludzkiego ciała. Ciało ludzkie zachowuje się trochę jak latarnia świecąca właśnie w podczerwieni. Można zatem w paśmie podczerwieni wykrywać obecność osób, zwierząt, mimo totalnej ciemności. Przydaje się to na przykład w działaniach wojskowych, ale również w akcjach poszukiwawczych, czy nawet w nowoczesnych systemach samochodowych, które umożliwiają kierowcy w nocy, wczesne zauważenie zwierzyny zbliżającej się do drogi.

O takich i innych zastosowaniach podczerwieni dowiecie się w czasie spotkania, gdzie również uruchomione zostaną konkretne urządzenia obrazujące, w tym niezwykłym zakresie fal optycznych.

Nauki techniczne
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:45
  • wt., 2026-09-22 11:50 do 12:25
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 13:10
Lekcja festiwalowa Trójwymiarowy świat białek

Dowiecie się, jak powstają i jak są zbudowane białka, jak wygląda ich trójwymiarowa struktura oraz w jaki sposób wpływa ona na ich funkcje. Omówione zostaną przykłady interesujących kompleksów białkowych, które pełnią kluczowe role w organizmie człowieka lub są zaangażowane w procesy chorobowe. Zajęcia zostaną przeprowadzone z wykorzystaniem technologii wizualizacji trójwymiarowej.

  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 10:45 do 12:15
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Propaganda od kuchni czyli o walce na słowa na forach i serwisach geopolitycznych

W przestrzeni internetowej media społecznościowe stanowią ważne źródło informacji, o czym wszystkie zainteresowane kształtowaniem opinii publicznej strony doskonale wiedzą. Może to także oznaczać chaos informacyjny i trudność w odróżnieniu informacji prawdziwych od prób manipulacji przy pomocy różnych technik językowych. Przy pomocy prostej i dostępnej praktycznie dla każdego zainteresowanego analizie lingwistycznej można wstępnie wskazać czy na poziomie słownictwa, gramatyki, składni zdań, wyrażanych emocji i używanych wzmacniaczy stylistycznych (metafory, przenośni, ironia, hejt występują specyficzne formy, sygnalizujące chęć wzbudzenia u odbiorcy pozytywnych lub negatywnych emocji. A dalej można sprawdzić, czy stosowane zabiegi odniosły pożądany skutek. "Propaganda od kuchni" to także szybka próba pokazania kilku niezbyt skomplikowanych działań na tekstach, które zainteresowane osoby mogą także wykonać u siebie "w kuchni" przy pomocy dostępnych w sieci lub już zainstalowanych na komputerach programów - czyli mały wstęp do lingwistyki korpusowej.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 15:45
Spotkanie festiwalowe Kresowe multikulti, czyli kilka zdań o wschodnim pograniczu Polski

Spotkanie, poświęcone dyskusji o szeroko pojmowanych kresach, czyli wschodnim pograniczu polsko-białorusko-ukraińskim, a dokładniej mówiąc o regionie Podlasia i Polesia. Wspólna debata o tych ziemiach, pozwoli zrozumieć niezwykle skomplikowane dzieje podlaskich i poleskich terenów, historie tutejszego osadnictwa, kulturowe wartości i społeczne tradycje pogranicznych obszarów, lokalny język, wraz z funkcjonującymi tutaj dialektami, występujące tu Kościoły i wyznania, czy wreszcie granice administracyjne i kulturowe omawianych regionów Polski. Uczestnicy spotkania poznają zarówno kresowe zwyczaje obrzędowości dorocznej i rodzinnej (np. tradycje Bożego Narodzenia, Wielkanocy, Wniebowzięcia NMP, czy też chrztu, wesela i pogrzebu), niepowtarzalny język i charakterystyczną gwarę lokalnej ludności, ich kulturę, a także religię. Na spotkaniu zaprezentowane zostaną zarówno dawne tradycyjne pieśni – wykonywane w kilku słowiańskich językach (m.in. przez śpiewaczkę ludową Olgę Pawluczuk z nadbużańskiej wsi Bubel Łukowiska), jak i sama autentyczna mowa, bądź też gwara rdzennych mieszkańców regionu (autochtonów), będąca swego rodzaju mieszaniną języka dawnych Rusinów i osadzających się na tych ziemiach Polaków. Zwrócona zostanie również uwaga na kontekst kultury materialnej, w którym szczególnym wyróżnikiem danego obszaru może być charakterystyczna drewniana zabudowa, wraz z rozmieszczeniem domostw i poszczególnych budynków gospodarczych, a także specyficzny dla wybranych regionów strój. Tym samym, spotkanie i towarzysząca mu dyskusja ukaże najbardziej reprezentatywne przykłady różnorodnych wartości kultury duchowej i materialnej, stanowiące „kulturową wizytówkę regionu”.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 16:00 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Magic algorithms and RNA molecules

Multi-dimensional scaling, unsupervised learning, principal component analysis, RNA folding - have you ever heard these terms? If not, don’t worry! In this lecture, we’ll explore what they mean together, and what plotting dots on graph paper and matching pairs of brackets have to do with predicting the intricate 3D shapes of structured RNA molecules.

In the era of AlphaFold, even AI struggles to crack the mystery of ribonucleic acid, one of the trickiest biological macromolecules. Its sequence is written in just four letters - A, U, G, and C - yet it folds into an astonishing variety of shapes. We’ll discover how computational algorithms help us unravel the nature of RNA, take a look at the building blocks of its 3D structure, and step into the shoes of RNA structure predictors.

 

Nauki matematyczne
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:30
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o spektroskopii

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazami - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Spektroskopia, czyli jak fotony niosą informację o otaczającym nas świecie”

Oddziaływanie fotonów z atomami i cząsteczkami pozwala nam na uzyskanie różnych informacji o budowie materii – informacji które trudno uzyskać innymi sposobami – pozwalając nam „zajrzeć” na przykład do wnętrza gwiazd czy reaktorów termojądrowych, a nawet badać strukturę jądra atomowego. Podczas wykładu zostaną przedstawione różne rodzaje spektroskopii – od wysokoenergetycznych spektroskopii gamma i rentgenowskiej po niskoenergetyczne spektroskopie IR i NMR – i ich zastosowania w fizyce, chemii i medycynie.

 

  • śr., 2026-09-23 08:30 do 14:40
  • śr., 2026-09-23 09:30 do 15:30

©2026 Festiwal Nauki