Pokaz
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Spotkanie festiwalowe | Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze |
Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec, zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego, zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu. Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Festiwal Młodych Inżynierów - Południe |
Czy nauka może zaskakiwać, bawić i inspirować jednocześnie? Przekonaj się podczas jubileuszowej, 5. edycji Festiwalu Młodych Inżynierów. Z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej przygotowaliśmy coś szczególnego – aż dwie odsłony FMI: Północną i Południową. To niepowtarzalna okazja, by zajrzeć do świata inżynierii, nowych technologii i nauk ścisłych oraz odkryć, jak fascynujące zjawiska kryją się za rozwiązaniami, z których korzystamy każdego dnia. Na odwiedzających czekać będą interaktywne stanowiska przygotowane przez studentów, doktorantów i naukowców. Będzie można samodzielnie eksperymentować, podejmować Nie znajdziesz tu długich wykładów ani trudnej teorii. FMI to nauka, której można dotknąć, sprawdzić i doświadczyć. To miejsce, gdzie ciekawość zamienia się w odkrywanie, a zabawa prowadzi do zdobywania wiedzy. Niezależnie od wieku – każdy znajdzie coś dla siebie: od najmłodszych odkrywców po dorosłych pasjonatów nauki i techniki. Przyjdź, eksperymentuj, zadawaj pytania, odkrywaj i daj się zainspirować. Niezależnie od tego, czy marzysz o budowaniu robotów, fascynują Cię kosmos, chemiczne reakcje, nowoczesne materiały czy zagadki matematyczne – podczas Festiwalu Młodych Inżynierów nauka pokaże Ci swoje najbardziej ekscytujące oblicze. Podejmij wyzwanie młodego inżyniera! Odwiedź obie odsłony Festiwalu Młodych Inżynierów – Północną i Południową – wykonaj misję i jeśli znajdziesz się w gronie pierwszych 200 uczestników, czeka na Ciebie specjalny inżynierski prezent przygotowany z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej i 5. edycji FMI. Bieżące informacje oraz opis atrakcji znajdziesz na wim.pw.edu.pl/fmi FMI Południe tworzą Wydziały: Inżynierii Materiałowej, Inżynierii Chemicznej i Procesowej, Mechaniczny Technologiczny, Mechatroniki oraz Zarządzania. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Czy pompa ciepła może chłodzić? |
W trakcie zajęć uczestnicy poznają zasadę działania pomp ciepła, które coraz częściej wykorzystywane są nie tylko do ogrzewania domów i podgrzewania ciepłej wody użytkowej, ale również – co może być zaskoczeniem – do ich chłodzenia. Na działającym urządzeniu zostanie krok po kroku zaprezentowane, jak pompa ciepła może pełnić funkcję klimatyzatora, a także dlaczego z jednej jednostki energii elektrycznej można uzyskać nawet 4 jednostki energii cieplnej lub chłodniczej. Uczestnicy pokazu prześledzą obieg czynnika roboczego w układzie – od sprężarki, przez skraplacz, zawór rozprężny i parownik – dowiadując się, jakie role pełnią te elementy zarówno w trybie grzania, jak i chłodzenia. Na koniec przedstawione zostaną przykłady zastosowań pomp ciepła w różnych typach budynków (nie tylko jednorodzinnych) oraz w systemach, które umożliwiają chłodzenie pomieszczeń latem. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Od kolorowanek do systemów rekomendacyjnych, czyli o zaskakujących zastosowaniach matematyki |
Kolorowanki, krzyżówki, zagadki dla wielu osób (tych starszych, i tych młodszych), są wciągającą formą odprężenia i spędzania czasu wolnego. Okazuje się, że w takich formach relaksu naukowcy potrafią dostrzec niesamowitą głębię pewnych struktur matematycznych i informatycznych. A z kolei te struktury znajdują zastosowanie w najróżniejszych dziedzinach - jak na przykład biologia, ekonomia, czy też w algorytmach i systemach, z których korzystamy dziesiątki razy dziennie: nawigacje, systemy rekomendacyjne, można tu wymieniać i wymieniać. A dodatkowo, tworzą one nowe zagadki - problemy do rozwiązania dla naukowców, w tym niektóre takie, które po dziś dzień są nierozwiązane. W trakcie zajęć zanurzymy się w przykłady aktywności rekreacyjnych, które prowadzą do wybranych struktur matematycznych i informatycznych, a dla nich pokażemy zastosowania w innych dziedzinach nauki i życiu codziennym. |
Nauki matematyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Zakazane = nieczytane? Czytelnicy starych druków wobec cenzury |
Kiedy książkę zakazaną można było czytać? Czy obecność nazwiska autora na indeksie ksiąg zakazanych oznaczała, że jego dzieła znikały z obiegu? Czy zakazane książki były rzeczywiście palone na stosach? A może cenzura – nawet ta najsurowsza – znała wyjątki? Jak wyglądały indeksy ksiąg zakazanych i kto z nich korzystał? Na te i inne pytania dotyczące książek, których nie wolno było czytać w dawnych wiekach (XV–XVIII w.), odpowiedzą specjalistki z Gabinetu Starych Druków BUW podczas festiwalowego spotkania poświęconego dziejom cenzury, kontroli lektury i granicom wolności słowa. Będzie to wyjątkowa okazja, by poznać niejednoznaczny świat dawnych zakazów, intelektualnych sporów i praktyk czytelniczych, w którym oficjalne regulacje nieraz podlegały osobistym interpretacjom. Uczestnicy spotkania obejrzą oryginalne stare druki ze zbiorów BUW ze śladami cenzury nanoszonej już po wydrukowaniu książki – przez cenzorów, bibliotekarzy, właścicieli i czytelników. Zaprezentowane zostaną egzemplarze, w których problematyczne fragmenty wykreślano, wydzierano, wycinano, zamazywano, zaszywano lub zaklejano, a także opatrywano adnotacjami „prohibitus” („zakazany”), czy „purgatus” („oczyszczony”). Te materialne ślady ingerencji pozwalają zobaczyć bezpośrednie konsekwencje cenzury w postaci znaków pozostawionych na kartach książek. Wśród prezentowanych obiektów znajdą się dzieła autorów, których pisma budziły szczególne kontrowersje – m.in. Mikołaja Kopernika, Conrada Gessnera i Erazma z Rotterdamu – poddawane procedurom usuwania treści uznanych za nieprawomyślne. Spotkanie pokaże, że książki mogą opowiedzieć nie tylko o historii czytania, ale również nieczytania. |
Nauki humanistyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Kolorowa matematyka |
Stoisko prezentuje w formie zagadek logicznych, kolorowanek i zabaw ruchowych całkiem poważne zagadnienia matematyczne. |
Nauki matematyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Stoisko Koła Robotyki i Automatyki UW |
Interesujesz się elektroniką, mechaniką bądź programowaniem? Zapraszamy na nasze stoisko, gdzie zaprezentujemy w akcji projekty stworzone przez członków naszego koła - m.in. łazik marsjański! |
Nauki fizyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Światło pod Lupą – Stoisko Koła Naukowego Optyki i Fotoniki |
Na tym stanowisku uczestnicy będą mogli odkryć tajemnice skrywane przez… światło! Dzięki spektakularnemu zjawisku barber pole effect przekonają się, jak cukier tworzy spiralną tęczę, a interaktywne eksperymenty ze spektroskopem pozwolą łatwiej zrozumieć zjawisko dyfrakcji. Dodatkowo na stanowisku uczestnicy zobaczą światłowód wykonany z jadalnej galaretki oraz dowiedzą się jak za pomocą fluorescencji sprawdzić jakość toniku. To świetna okazja by poznać optykę i fotonikę w praktycznym i ciekawym wydaniu. |
Nauki fizyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | 29 Urodziny Dinozaura Dyzia |
W niedzielę 20 września br. będziemy obchodzić 29 Urodziny dinozaura Dyzia - dinozaura z rodzaju Dilophosaurus wetherilli, który zamieszkał w Muzeum Geologicznym PIG – PIB prawie 30 lat temu. Z tej okazji zapraszamy na Piknik Rodzinny, podczas którego oprócz stanowisk Muzeum Geologicznego PIG-PIB, będziemy gościli instytucje związane z geologią i przyrodą. Urodziny Dyzia cieszą się dużą popularnością, a wisienką na torcie jest odśpiewanie Dyziowi 100 lat. Dyzio wraz z zespołem muzealnym serdecznie zaprasza na swoje urodziny. |
Nauki o Ziemi |
|
| Spotkanie festiwalowe | Dziekani Wydziału Fizyki prezentują – jak działa komputer? |
Sztuczna inteligencja to maszyna cyfrowa, ale jak właściwie ona funkcjonuje? Czy prawa logiki matematycznej można wykonywać całkowicie automatycznie? Podczas wykładu odkryjemy, czym są zjawiska nieobliczalne i dlaczego istnieją pytania, na które żadna maszyna nie potrafi odpowiedzieć. Zbudujemy „żywy komputer”, zajrzymy do wnętrza procesora i przekonamy się, dlaczego komputery kwantowe działają zupełnie inaczej niż te, z których korzystamy na co dzień. |
Nauki fizyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Dzień Otwarty w CBK PAN |
W ramach Dnia otwartego planujemy kilka pokazów i aktywności, np.
1) pokaz na temat powstawania gejzerów i wulkanów oraz procesów zachodzących w nich
2) pokaz tworzenia jądra komety
3) warsztaty związane z budowaniem bazy Marsjańskiej
4) warsztaty "satelitarne obserwacje Ziemi"
5) warsztat o planowaniu misji kosmicznych
6) godz. 12:00 - artystyczna opowieść o Guglielmo Marconim
7) gry i zabawy satelitarne dla najmłodszych (np. kolorowanki, krzyżówki,...)
|
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Dzień otwarty w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN Warszawa |
W programie seria 4 wykładów, zajęcia interaktywne dla dzieci (7-12 lat) oraz pokazy:
|
Nauki fizyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Dzień z Wydziałem GiK |
Z okazji 105-lecia Wydziału Geodezji i Kartografii oraz 200-lecia Politechniki Warszawskiej zapraszamy na wyjątkowy, jubileuszowy Dzień z Wydziałem GiK. Wydarzenie odbywać się będzie w niedzielę 20 września w Dużej Auli PW w godzinach 10:00-15:00. Serdecznie zapraszamy na otwarte pokazy, które przeniosą Cię w fascynujący świat technologii i badań! W programie m.in.:
Równolegle do pokazów i wydarzeń w Dużej Auli planujemy zwiedzanie naszych sal laboratoryjnych. Dowiesz się, jak mierzyć przemieszczenia, czym zajmuje się specjalista z zakresu fotogrametrii oraz jakie tajemnice kryją otaczające nas gleby! Dołącz do nas i odkryj fascynujący świat nauki na Wydziale Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej! |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Festiwal Młodych Inżynierów - Północ |
Czy nauka może zaskakiwać, bawić i inspirować jednocześnie? Przekonaj się podczas jubileuszowej, 5. edycji Festiwalu Młodych Inżynierów. Z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej przygotowaliśmy coś szczególnego – aż dwie odsłony FMI: Północną i Południową. To niepowtarzalna okazja, by zajrzeć do świata inżynierii, nowych technologii i nauk ścisłych oraz odkryć, jak fascynujące zjawiska kryją się za rozwiązaniami, z których korzystamy każdego dnia. Na odwiedzających czekać będą interaktywne stanowiska przygotowane przez studentów, doktorantów i naukowców. Będzie można samodzielnie eksperymentować, podejmować Nie znajdziesz tu długich wykładów ani trudnej teorii. FMI to nauka, której można dotknąć, sprawdzić i doświadczyć. To miejsce, gdzie ciekawość zamienia się w odkrywanie, a zabawa prowadzi do zdobywania wiedzy. Niezależnie od wieku – każdy znajdzie coś dla siebie: od najmłodszych odkrywców po dorosłych pasjonatów nauki i techniki. Przyjdź, eksperymentuj, zadawaj pytania, odkrywaj i daj się zainspirować. Niezależnie od tego, czy marzysz o budowaniu robotów, fascynują Cię kosmos, chemiczne reakcje, nowoczesne materiały czy zagadki matematyczne – podczas Festiwalu Młodych Inżynierów nauka pokaże Ci swoje najbardziej ekscytujące oblicze. Podejmij wyzwanie młodego inżyniera! Odwiedź obie odsłony Festiwalu Młodych Inżynierów – Północną i Południową – wykonaj misję i jeśli znajdziesz się w gronie pierwszych 200 uczestników, czeka na Ciebie specjalny inżynierski prezent przygotowany z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej i 5. edycji FMI. Bieżące informacje oraz opis atrakcji znajdziesz na wim.pw.edu.pl/fmi FMI Północ tworzą Wydziały: Administracji i Nauk Społecznych, Architektury, Chemiczny, Elektroniki i Technik Informacyjnych, Elektryczny, Fizyki, Geodezji i Kartografii, Matematyki i Nauk Informacyjnych oraz Energetyki i Lotnictwa. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Na straży jakości tłumaczeń: sztuczna inteligencja vs. nowocześni tłumacze |
Burzymy mit, że AI odbierze pracę tłumaczom i że tłumacze wyginą. To człowiek nadal zatwierdza i odpowiada za przygotowany tekst, a co za tym idzie - problemem jest odpowiedzialność za to, czego nie widać gołym okiem: znaczenie, bezpieczeństwo danych, zgodność tekstu z wymogami prawnymi, kulturowymi i oczekiwaniami klienta. Jednocześnie AI zmienia sposób tłumaczenia, a siłą nowoczesnego tłumacza (inaczej: redaktora jakości translatorycznej) jest połączenie znajomości języka z wiedzą ekspercką, intuicją językową, znajomością kultury źródłowej i docelowej (kultury korporacyjnej, kultury organizacji, znajomość tekstów kultury: literatury, gier, filmów, seriali czy happeningów i trwałych memów). Podczas wykładu pokażemy także wybrane przykłady odpowiedzi chatbotów i analizę ich działania, pokazując zarówno ich dobre, jak i złe strony (na obecnym etapie rozwoju). |
Nauki humanistyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Cząsteczki aktywowane światłem: związki fotoaktywne w medycynie |
Czy można zaprojektować cząsteczkę, która po oświetleniu leczy choroby nowotworowe? Podczas wykładu pokażemy, jak chemicy tworzą związki chemiczne wykorzystywane w fotomedycynie, ze szczególnym uwzględnieniem terapii fotodynamicznej – alternatywnej i nowoczesnej metodzie leczenia chorób nowotworowych. Wyjaśnimy, na czym polega działanie światła w połączeniu z odpowiednio dobraną cząsteczką oraz jak taki układ może prowadzić do niszczenia niepożądanych komórek. Porozmawiamy także o tym, dlaczego budowa chemiczna związku ma kluczowe znaczenie dla jego skuteczności w diagnostyce i leczeniu. Po fascynującym wykładzie odbędzie się widowiskowy pokaz chemiczny. |
Nauki chemiczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Czy pompa ciepła może chłodzić? |
W trakcie zajęć uczestnicy poznają zasadę działania pomp ciepła, które coraz częściej wykorzystywane są nie tylko do ogrzewania domów i podgrzewania ciepłej wody użytkowej, ale również – co może być zaskoczeniem – do ich chłodzenia. Na działającym urządzeniu zostanie krok po kroku zaprezentowane, jak pompa ciepła może pełnić funkcję klimatyzatora, a także dlaczego z jednej jednostki energii elektrycznej można uzyskać nawet 4 jednostki energii cieplnej lub chłodniczej. Uczestnicy pokazu prześledzą obieg czynnika roboczego w układzie – od sprężarki, przez skraplacz, zawór rozprężny i parownik – dowiadując się, jakie role pełnią te elementy zarówno w trybie grzania, jak i chłodzenia. Na koniec przedstawione zostaną przykłady zastosowań pomp ciepła w różnych typach budynków (nie tylko jednorodzinnych) oraz w systemach, które umożliwiają chłodzenie pomieszczeń latem. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Komiksowy Szczyt Dyplomatyczny – bilateralne rozmowy między Peru i Portugalią |
20 września o godzinie 11.00 odbędzie się spotkanie na szczycie między ambasadorami komiksu peruwiańskiego i portugalskiego w Polsce, w którym udział wezmą ze strony Peru Jej Ekscelencja Pani Katarzyna Wągrodzka-Villegas oraz ze strony Portugalii Jego Ekscelencja Pan Jakub Jankowski. Celem rozmów będzie refleksja nad wydarzeniami z historii obu krajów o doniosłym znaczeniu społecznym. W zamierzeniu chodzi o wymianę doświadczeń, które zostały przetworzone artystycznie przez peruwiańskich i portugalskich kronikarzy komiksowych, a których merytoryczne omówienie może dać impuls oraz stworzyć przestrzeń do poszukiwania rozwiązań przeszłych, teraźniejszych i przyszłych kwestii istotnych dla obywateli Peru i Portugalii. Pan i Pani Ambasador opowiedzą fascynującą historię, której początek sięga pierwszych wypraw morskich, biegnie przez czasy konkwisty, ruchów partyzanckich, walki o demokrację i niepodległość aż po wyzwania współczesności. Obie strony liczą na owocny dialog i zapraszają do rozmowy osoby zainteresowane komiksem w funkcji narzędzia komunikacji międzynarodowej. |
Nauki humanistyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Pokazy w Laboratorium Wysokich Napięć |
To największe laboratorium Wydziału Elektrycznego, na co dzień niedostępne dla osób z zewnątrz. Znajdują się tu źródła o napięciu powyżej 2 milionów woltów. Podczas pokazów będzie można prąd nie tylko zmierzyć, ale go usłyszeć, zobaczyć czy nawet powąchać, a także zobaczyć wyładowania ślizgowe na powierzchni szkła, wędrujący łuk, czyli tzw. drabinę Jakuba czy wyładowania piorunowe. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Zwiedzanie i pokazy w Laboratorium Elektroenergetycznej Automatyki Zabezpieczeniowej |
Laboratoria Instytutu Elektroenergetyki zawierają sprzętowe jak i komputerowe stanowiska badawczo-dydaktyczne. W trakcie zwiedzania zaprezentowane zostaną stanowiska za kresu wytwarzania energii elektrycznej jak i laboratorium zawierające sprzęt badawczy wykorzystujący technikę Hardware in the Loop, służącą do opracowywania i testowania złożonych systemów osadzonych w czasie rzeczywistym. |
Nauki fizyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Zwiedzanie i pokazy w Laboratorium Techniki Świetlnej |
W trakcie zajęć wykonane zostaną pomiary parametrów spektrofotometrycznych i elektrycznych diod elektroluminescencyjnych LED oraz wyświetlaczy LED/OLED. Porozmawiamy o cechach technologii LED, która zdominowała wszelkie zastosowania oświetleniowe we współczesnym świecie. W laboratorium prowadzone są badania naukowe i zajęcia dydaktyczne dla studentów Politechniki Warszawskiej. W trakcie zwiedzania wykonane zostaną pomiary parametrów spektrofotometrycznych i elektrycznych diod elektroluminescencyjnych (LED). Zademonstrowane zostaną cechy LED – technologii, która zdominowała wszelkie zastosowania oświetleniowe we współczesnym świecie. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Botaniczne skarby uniwersytetu — wizyta w herbarium |
Wyjątkowa okazja, by zajrzeć do miejsca mało znanego nawet biologom – uniwersyteckiego herbarium. Herbarium to coś znacznie więcej niż zbiór zasuszonych roślin. To naukowe archiwum przyrody, dokumentujące różnorodność świata roślin na przestrzeni stuleci. W naszych zbiorach znajdują się okazy pochodzące z różnych regionów Polski i świata, zebrane przez badaczy, studentów i pasjonatów botaniki. Każda roślina kryje własną historię — o miejscu, z którego pochodzi, o człowieku, który ją zebrał, a cały zbiór – o zmieniającym się środowisku naturalnym. W trakcie wydarzenia uczestnicy będą mogli zobaczyć unikatowe zielniki, poznać kulisy pracy herbarysty i dowiedzieć się, jak powstają oraz jak przechowywane są kolekcje naukowe. Zapraszamy do wspólnego odkrywania botanicznych skarbów uniwersytetu — świata ukrytego między kartami zielników. |
Nauki biologiczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | GeoLove - Czysta woda zdrowia doda |
Woda to najważniejszy element naszego życia. Dowiemy się jakie substancje wykorzystuje się przy oczyszczaniu wody i zbudujemy własny filtr. |
Nauki o Ziemi |
|
| Spotkanie festiwalowe | GeoLove - Laboratorium Młodego Geologa |
Geologia to naturalne, krystaliczne piękno, które człowiek nauczył się naśladować. W jaki sposób powstają sztuczne kryształy, jakie związki najłatwiej je tworzą i czy można je wyhodować we własnym domowym laboratorium. Poznamy tajniki chemicznego, kuchennego laboratorium i dowiemy się do czego chemia jest konieczna geologom. Te i inne wiadomości będą przedstawione w formie prostych doświadczeń wykonywanych przez same dzieci. |
Nauki o Ziemi |
|
| Spotkanie festiwalowe | GeoLove - Mikrobiologia z geologią w tle |
Mikroanalizy laboratoryjne, działania praktyczne i “artystyczne”. Ukazanie roli mikroorganizmów w procesach geologicznych - złożotwórcza i minerałotwórcza rola mikroorganizmów, oraz w ochronie środowiska (w procesach bioremediacji obszarów skażonych). Zapoznanie uczestników wydarzenia z podstawowymi technikami mikrobiologicznymi niezbędnymi w prowadzeniu badań z zakresu mikrobiologii środowiskowej. Samodzielne przeprowadzenie izolacji bakterii z różnych środowisk w celu założenia hodowli bakteryjnych. Zabawa dla najmłodszych: malowanie bakteriami własnego obrazka. |
Nauki o Ziemi |
|
| Spotkanie festiwalowe | GeoLove - Podróż do wnętrza Ziemi |
Skąd wiemy co kryje się we wnętrzu Ziemi i jakimi sposobami to sprawdzić? Poznamy budowę wnętrza Ziemi i samodzielnie wykonamy jej model. Zapraszamy na kolorowe warsztaty. |
Nauki o Ziemi |
|
| Spotkanie festiwalowe | GeoLove - Świat sprzed milionów lat |
Odtworzymy historię życia na Ziemi, odkryjemy tajemnice organizmów, które żyły przed milionami lat. Dowiemy się w jaki sposób zachowaly się ich szczątki i jakie informacje możemy dzięki temu uzyskać. Poznamy najbardziej spektakularne skamieniałości i wykonamy ich odciski w sposób podobny do tych jakie spotykamy w skale. |
Nauki o Ziemi |
|
| Spotkanie festiwalowe | GeoLove - W krainie dinozaurów |
Udamy się w podróż do świata dinozaurów. Poznamy największych i najmniejszych przedstawicieli tych fascynujących stworzeń. Zabierzemy ze sobą własnoręcznie wykonane dinozaurowe breloczki lub figurki. |
Nauki o Ziemi |
|
| Spotkanie festiwalowe | GeoLove - Z wizytą u jubilera |
Od tysiącleci kamienie szlachetne i ozdobne budziły zainteresowanie człowieka. Ich kształt, kolor, a niekiedy niespotykane wzory były wykorzystywane jako element najcenniejszych przedmiotów w historii ludzkości. Insygnia królewskie czy wspaniałe ozdoby wzbudzały zachwyt i pożądanie. Na warsztatach dowiemy się jakie minerały i skały są wykorzystywane w wyrobach jubilerskich, poznamy ich podstawowe cechy i samodzielnie wykonamy ozdobę z naturalnych kamieni. |
Nauki o Ziemi |
|
| Spotkanie festiwalowe | Z głową w chmurach – wizyta w laboratorium mechaniki płynów w Instytucie Geofizyki FUW |
Zapraszamy do zwiedzania stanowisk i przyrządów pomiarowych w laboratorium mechaniki płynów w Instytucie Geofizyki Wydziału Fizyki UW. Prowadzimy w nim pomiary przepływu powietrza w warunkach zbliżonych do tych, jakie występują w prawdziwych chmurach. Stosujemy techniki oświetlania laserowego, obrazowania przepływów i analizy obrazów. |
Nauki fizyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Pokazy w Laboratorium Wysokich Napięć |
To największe laboratorium Wydziału Elektrycznego, na co dzień niedostępne dla osób z zewnątrz. Znajdują się tu źródła o napięciu powyżej 2 milionów woltów. Podczas pokazów będzie można prąd nie tylko zmierzyć, ale go usłyszeć, zobaczyć czy nawet powąchać, a także zobaczyć wyładowania ślizgowe na powierzchni szkła, wędrujący łuk, czyli tzw. drabinę Jakuba czy wyładowania piorunowe. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Zwiedzanie i pokazy w Laboratorium Elektroenergetycznej Automatyki Zabezpieczeniowej |
Laboratoria Instytutu Elektroenergetyki zawierają sprzętowe jak i komputerowe stanowiska badawczo-dydaktyczne. W trakcie zwiedzania zaprezentowane zostaną stanowiska za kresu wytwarzania energii elektrycznej jak i laboratorium zawierające sprzęt badawczy wykorzystujący technikę Hardware in the Loop, służącą do opracowywania i testowania złożonych systemów osadzonych w czasie rzeczywistym. |
Nauki fizyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Zwiedzanie i pokazy w Laboratorium Techniki Świetlnej |
W trakcie zajęć wykonane zostaną pomiary parametrów spektrofotometrycznych i elektrycznych diod elektroluminescencyjnych LED oraz wyświetlaczy LED/OLED. Porozmawiamy o cechach technologii LED, która zdominowała wszelkie zastosowania oświetleniowe we współczesnym świecie. W laboratorium prowadzone są badania naukowe i zajęcia dydaktyczne dla studentów Politechniki Warszawskiej. W trakcie zwiedzania wykonane zostaną pomiary parametrów spektrofotometrycznych i elektrycznych diod elektroluminescencyjnych (LED). Zademonstrowane zostaną cechy LED – technologii, która zdominowała wszelkie zastosowania oświetleniowe we współczesnym świecie. |
Nauki techniczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Chemia w służbie sztuki |
Czy chemia ma coś wspólnego z historią? Czy kojarzy Ci się z ekspresją artystyczną? Patrząc na cenne dzieło sztuki, czy widzisz tylko styl epoki, czy też dostrzegasz zaawansowaną technologię i umiejętności twórcy? Poznaj fascynujący świat nauki, która pomaga odkrywać tajemnice dawnych artystów i ich dzieł, szczególnie w kontekście barwy, będącej ważnym elementem wizualnym, odzwierciedlającym technologię i warsztat artysty. Dowiedz się, jak nowoczesne techniki analityczne pozwalają identyfikować rodzaje barwników, a tym samym pochodzenie, wiek i autentyczność dzieła. To dowodzi, że nauki humanistyczne i ścisłe nie są tak odległe od siebie, jak mogłoby się wydawać. Po fascynującym wykładzie odbędzie się widowiskowy pokaz chemiczny. |
Nauki chemiczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Botaniczne skarby uniwersytetu — wizyta w herbarium |
Wyjątkowa okazja, by zajrzeć do miejsca mało znanego nawet biologom – uniwersyteckiego herbarium. Herbarium to coś znacznie więcej niż zbiór zasuszonych roślin. To naukowe archiwum przyrody, dokumentujące różnorodność świata roślin na przestrzeni stuleci. W naszych zbiorach znajdują się okazy pochodzące z różnych regionów Polski i świata, zebrane przez badaczy, studentów i pasjonatów botaniki. Każda roślina kryje własną historię — o miejscu, z którego pochodzi, o człowieku, który ją zebrał, a cały zbiór – o zmieniającym się środowisku naturalnym. W trakcie wydarzenia uczestnicy będą mogli zobaczyć unikatowe zielniki, poznać kulisy pracy herbarysty i dowiedzieć się, jak powstają oraz jak przechowywane są kolekcje naukowe. Zapraszamy do wspólnego odkrywania botanicznych skarbów uniwersytetu — świata ukrytego między kartami zielników. |
Nauki biologiczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Z głową w chmurach – wizyta w laboratorium mechaniki płynów w Instytucie Geofizyki FUW |
Zapraszamy do zwiedzania stanowisk i przyrządów pomiarowych w laboratorium mechaniki płynów w Instytucie Geofizyki Wydziału Fizyki UW. Prowadzimy w nim pomiary przepływu powietrza w warunkach zbliżonych do tych, jakie występują w prawdziwych chmurach. Stosujemy techniki oświetlania laserowego, obrazowania przepływów i analizy obrazów. |
Nauki fizyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Pokaz jesiennego nieba |
Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii oddział w Warszawie zorganizuje obserwację nieba przy użyciu własnych teleskopów. W razie niepogody uczestnicy wydarzenia wezmą udział w wykładzie na temat astrofotografii oraz tajemnic układu słonecznego. Wykład będzie ilustrowany zdjęciami głębokiego nieba oraz planet wykonanych przez członków PTMA i prezentowanych we Fromborku z okazji 550 rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika. |
Nauki fizyczne |
|
| Lekcja festiwalowa | Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o metodach detekcji neutrin |
1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość” Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej. Wykład opatrzymy licznymi pokazamiI - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku. 2. Warsztaty z licznikami promieniowania Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania. 3. Komora mgłowa Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania. 4. Wykład „Jak działają pułapki na neutrina?” Fizyków cząstek elementarnych fascynuje to co najmniejsze - badamy składniki materii, które występują we Wszechświecie. Tematem tego wykładu będą neutrina, czyli jedne z cząstek elementarnych. Przedstawione zostanie gdzie można znaleźć neutrina oraz w jaki sposób produkujemy je przy pomocy przyspieszaczy cząstek (akceleratorów). Nietrywialne jest łapanie neutrin i ich badanie. Omówione zostaną pułapki na neutrina, których używamy w doświadczeniach w Japonii (T2K, Super-Kamiokande, Hyper-Kamiokande), w których to bierzemy czynny udział.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Aktywna aerodynamika szybkich samochodów |
Konstruktorzy szybkich samochodów sportowych zauważają korzyści ze stosowania elementów aerodynamicznych podnoszących ich osiągi. W zmiennych warunkach jazdy, szybkie zakręty i jeszcze szybsze odcinki jazdy po prostej wymagają zmian własności aerodynamicznych ich nadwozi. Pojawiają się nowe konstrukcje i nowe modele o czasem zagadkowych kształtach. Zajęcia mają na celu przybliżenie podstaw procesów przepływu wpływających na zachowanie się szybkiego pojazdu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Badania właściwości mechanicznych materiałów i konstrukcji |
W czasie zajęć wykonamy kilka prób niszczących na materiałach kruchych i plastycznych, a także na materiałach wytworzonych metodami przyrostowymi o specjalnych właściwościach. Odbędzie się też pokaz niszczenia z utratą stateczności powłok cienkościennych. Oprowadzimy również naszych Gości po laboratorium, omawiając przy okazji różne techniki pomiarowe stasowane we współczesnych badaniach w wytrzymałości materiałów i konstrukcji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak rozwija się mózg i co nam na to powie rybka danio? |
Rozwój układu nerwowego to jeden z najbardziej złożonych i fascynujących procesów biologicznych, który decyduje o tym, jak postrzegamy świat, jak uczymy się, zapamiętujemy, reagujemy na zagrożenia i budujemy relacje społeczne. Choć większość z nas kojarzy badania nad mózgiem głównie z ludźmi, to w rzeczywistości wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy niepozornej rybce – danio pręgowanemu (Danio rerio). Podczas pokazu skupimy się na trzech kluczowych aspektach rozwoju mózgu: 1. Proliferacja, migracja i różnicowanie komórek nerwowych, 2. Tworzenie połączeń synaptycznych, 3. Aktywność neuronalna i dojrzewanie sieci neuronalnych. U danio aktywność neuronalną można monitorować dzięki specjalnym barwnikom lub białkom fluorescencyjnym, które zmieniają intensywność świecenia w odpowiedzi na wzrost stężenia wapnia – a towarzyszy on impulsom nerwowym. Podczas pokazu uczestnicy poznają podstawowe i zaawansowane techniki obrazowania rozwoju mózgu. Uczniowie zobaczą eksperyment, w którym mózg danio reaguje na światło. Dzięki specjalnym nagraniom zobaczymy „na żywo”, jak pojedyncze neurony „rozmawiają” ze sobą, przesyłając sygnały i budując sieci komunikacyjne. Mózg nie powstaje z dnia na dzień – to dynamiczna i wieloetapowa podróż od komórki do złożonej sieci komunikacyjnej. Dzięki danio pręgowanemu możemy nie tylko obserwować ten proces z bliska, ale także uczyć się, jak wspierać zdrowy rozwój mózgu i jak zapobiegać zaburzeniom neurologicznym i psychicznym. Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko poznają teorię, ale także zobaczą prawdziwy rozwijający się mózg w akcji. Od fluorescencyjnych neuronów po aktywność mózgu pod wpływem światła – to wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak rodzi się nasza zdolność do myślenia, czucia i działania. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze |
Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu. Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Mały ekspert od pieniędzy: jak podejmować dobre decyzje |
Czy dziecko może zostać ekspertem od pieniędzy? Oczywiście! Podczas tej lekcji uczniowie w wieku wczesnoszkolnym poznają podstawowe zasady podejmowania decyzji finansowych w sposób dostosowany do ich codziennych doświadczeń. Zajęcia wprowadzają dzieci w świat wyborów pokazując, że każda decyzja, nawet ta najmniejsza, ma swoje konsekwencje. Dowiedzą się, czym są pieniądze, skąd się biorą oraz dlaczego nie możemy mieć wszystkiego od razu. W przystępny sposób porozmawiamy o tym, czym jest wybór i dlaczego czasem trzeba zdecydować: czy lepiej kupić jedną większą rzecz, czy kilka mniejszych. Dzieci poznają również podstawy oszczędzania oraz nauczą się odróżniać potrzeby od zachcianek. Lekcja ma charakter interaktywny – uczestnicy będą brać udział w prostych zadaniach, grach decyzyjnych oraz krótkich scenkach sytuacyjnych. Dzięki temu będą mogli samodzielnie sprawdzić, jak podejmują decyzje i co na nie wpływa. Pojawią się także elementy zabawy związane z planowaniem wydatków oraz rozpoznawaniem dobrych i mniej korzystnych wyborów. Celem zajęć jest rozwijanie świadomości ekonomicznej dzieci, kształtowanie odpowiedzialnych postaw oraz pokazanie, że mądre decyzje można podejmować już od najmłodszych lat. Lekcja łączy naukę z zabawą - pobudzając ciekawość i zachęcając do aktywnego udziału. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Tajemnice krwi |
Uczestnicy lekcji dowiedzą się, z czego składa się krew, z uwzględnieniem różnic gatunkowych. Omówiona zostanie rola komórek krwi w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Pokazane zostaną preparaty krwi różnych gatunków zwierząt oraz sposoby izolacji komórek krwi i metody ich badania. Opowiemy również, jakie są trudności w wyprodukowaniu sztucznej krwi. Na podstawie przeprowadzonych zajęć będziemy rozwiązywać quiz/krzyżówkę. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o metodach detekcji neutrin |
1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość” Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej. Wykład opatrzymy licznymi pokazamiI - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku. 2. Warsztaty z licznikami promieniowania Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania. 3. Komora mgłowa Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania. 4. Wykład „Jak działają pułapki na neutrina?” Fizyków cząstek elementarnych fascynuje to co najmniejsze - badamy składniki materii, które występują we Wszechświecie. Tematem tego wykładu będą neutrina, czyli jedne z cząstek elementarnych. Przedstawione zostanie gdzie można znaleźć neutrina oraz w jaki sposób produkujemy je przy pomocy przyspieszaczy cząstek (akceleratorów). Nietrywialne jest łapanie neutrin i ich badanie. Omówione zostaną pułapki na neutrina, których używamy w doświadczeniach w Japonii (T2K, Super-Kamiokande, Hyper-Kamiokande), w których to bierzemy czynny udział.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Badania właściwości mechanicznych materiałów i konstrukcji |
W czasie zajęć wykonamy kilka prób niszczących na materiałach kruchych i plastycznych, a także na materiałach wytworzonych metodami przyrostowymi o specjalnych właściwościach. Odbędzie się też pokaz niszczenia z utratą stateczności powłok cienkościennych. Oprowadzimy również naszych Gości po laboratorium, omawiając przy okazji różne techniki pomiarowe stasowane we współczesnych badaniach w wytrzymałości materiałów i konstrukcji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Druk 3D: Współczesne Accio! Nie kupuj, wydrukuj – warsztaty magii jutra |
Zapraszamy na warsztaty, podczas których poznasz fascynujący świat druku 3D – jednej z najnowocześniejszych technologii, która rewolucjonizuje naukę, przemysł i codzienne życie. Podczas pokazów zrozumiesz jak nowoczesne narzędzia pozwalają tworzyć rzeczy niemożliwe do wykonania tradycyjnymi metodami. Dowiesz się, jak działa drukarka 3D, jakie możliwości daje w projektowaniu i prototypowaniu, a także samodzielnie stworzysz własny model. To świetna okazja, by połączyć naukę z zabawą i wziąć udział w tworzeniu przyszłości. Dołącz do nas i przekonaj się, że technologia jest dla każdego, kto ma pomysł i odwagę działać! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Emocje w inskrypcjach ukryte czyli o areszcie WUBP przy ul. Strzeleckiej 8 |
W trakcie zajęć uczniowie poznają historię kamienicy przy ul. Strzeleckiej 8 oraz będą mogli zapoznać się z znajdującymi w niej zabytkowymi inskrypcjami, czyli napisami wyrytymi na ścianach przez więźniów w ty miejscu przetrzymywanych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Na fali eksperymentów — niezwykły pokaz zjawisk falowych |
Czy dźwiękiem można poruszać przedmioty? Jak wyglądają fale, których nie widzimy? W jaki sposób lekarze potrafią „zajrzeć” do wnętrza ludzkiego organizmu? Podczas pokazu uczniowie poznają fascynujący świat zjawisk falowych oraz przekonają się, że fale są obecne niemal wszędzie wokół nas. W przystępny i widowiskowy sposób wyjaśnimy, czym są fale, jak się rozchodzą oraz jakie mają właściwości. Uczestnicy poznają pojęcia związane z falami dźwiękowymi i ultradźwiękami, a następnie zobaczą ich niezwykłe zastosowania w praktyce. Jednym z najbardziej efektownych elementów pokazu będzie ultradźwiękowa lewitacja. Dzięki odpowiednio wytworzonym falom dźwiękowym niewielkie obiekty będą mogły unosić się w powietrzu! Eksperyment ten pokaże, że fale mogą przenosić energię i wywierać realny wpływ na otoczenie. Następnie uczestnicy ZOBACZĄ fale za pomocą metody Schlierena — dzięki niej niewidzialne fale dźwiękowe staną się widoczne jako zmiany gęstości powietrza, co pozwoli obserwować rozchodzenie się dźwięku w przestrzeni. W ostatniej części pokazu przejdziemy do obrazowania ultradźwiękowego i wyjaśnimy, jak działają urządzenia USG. Uczniowie dowiedzą się, w jaki sposób ultradźwięki umożliwiają tworzenie obrazów wnętrza organizmu oraz dlaczego technologia ta jest tak ważna we współczesnej medycynie. Zabawę urozmaici ultrasonograf, dzięki któremu uczestnicy będą mogli samodzielnie zajrzeć do wnętrza swojego ciała. Pokaz łączy efektowne eksperymenty z nauką poprzez doświadczenie, zachęcając uczniów do odkrywania fizyki w praktyce. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Synteza jądrowa – światełko w tunelu dla energetyki |
Lekcja będzie się składała z dwóch części. Pierwsza z nich skupi się na wiadomościach teoretycznych, druga poszerzy doświadczenie uczestników o praktyczne warsztaty/pokaz z możliwością dyskusji. W pierwszej części zostanie przybliżona tematyka syntezy jądrowej – od wyjaśnienia samej reakcji i roli plazmy w jej przebiegu, przez techniczne warunki wykorzystania syntezy jako podstawy elektrowni przyszłości, aż po omówienie metod diagnostyki plazmy. W trakcie wykładu prowadzący będzie zachęcał uczniów do aktywnego udziału, zadawania pytań oraz wspólnej dyskusji. W części praktycznej pokażemy jeden z wielu aspektów diagnostyki plazmy, jakim jest analiza emitowanego światła. Plazma w eksperymentach polegających na magnetycznym utrzymywaniu promieniuje zarówno w zakresie widzialnym, jak i poza nim, a analiza tego promieniowania jest jednym z podstawowych narzędzi diagnostycznych. Wprowadzenie do części eksperymentalnej zostanie przeprowadzone na podstawie prostego eksperymentu z barwieniem płomienia solami różnych metali. Pojedyncze osoby będą mogły samodzielnie barwić płomień pod ścisłą kontrolą prowadzącego. Właściwy eksperyment, bazujący na rurze wyładowczej, będzie bezpośrednio nawiązywał do badania emisji plazmy. Uczestnicy pod ścisłym nadzorem prowadzącego będą mogli wybierać gaz roboczy, zmieniać napięcie pomiędzy elektrodami oraz ciśnienie w rurze, tak aby uzyskać różne efekty, takie jak zmiana barwy plazmy czy charakterystyczne prążki. Dodatkowo plazma widoczna w rurze będzie mogła być następnie badana za pomocą prostego spektrometru. Podczas pokazu prowadzący będzie angażował uczniów w obserwację, zadawanie pytań i dyskusję o zaobserwowanych efektach. |
|


