Szkoła średnia

Warsztaty poświęcone są znaczeniu znaków i symboli w religii, kulturze oraz codziennym doświadczeniu człowieka. Uczniowie przyjrzą się temu, w jaki sposób symbole pomagają wyrażać treści duchowe, budować wspólnotę i przekazywać wartości, których nie da się opisać wyłącznie słowami. Punktem wyjścia do zajęć będzie refleksja nad obecnością znaków religijnych w przestrzeni publicznej, sztuce, liturgii i kulturze współczesnej. Uczestnicy zastanowią się, dlaczego człowiek od wieków posługuje się symbolem, by mówić o rzeczywistości niewidzialnej, oraz jakie znaczenia kryją się za pozornie prostymi gestami, obrazami czy przedmiotami. Podczas warsztatów analizowane będą wybrane symbole religijne i kulturowe oraz sposoby ich interpretowania. Uczniowie poznają podstawowe mechanizmy odczytywania znaków, dowiedzą się, jak zmienia się znaczenie symboli w zależności od kontekstu i dlaczego współczesna kultura obrazu wymaga coraz większej świadomości interpretacyjnej. Zajęcia mają charakter aktywizujący — uczestnicy będą interpretować symbole obecne w sztuce, mediach i codzienności, a także tworzyć własne komunikaty wizualne odnoszące się do wartości, duchowości i doświadczenia wspólnoty. Warsztaty rozwijają kompetencje kulturowe, uczą krytycznego myślenia i pokazują, że znak i symbol pozostają jednym z najważniejszych języków opisu ludzkiego doświadczenia religijnego.

Czy serce można porównać do pompy, a płuca do systemu wentylacji? Podczas spotkania uczestnik spojrzy na ludzki organizm z perspektywy inżyniera i przekona się, że ciało człowieka to niezwykle zaawansowana konstrukcja, w której każdego dnia działają prawa fizyki i mechaniki płynów.

W lekkiej i humorystycznej formie pokazane zostanie, jak funkcjonuje układ krwionośny oraz oddechowy i dlaczego przepływ krwi można analizować podobnie jak przepływ cieczy w rurach. Uczestnik dowie się, jak inżynier wykorzystuje symulacje komputerowe do wspierania lekarzy w diagnostyce chorób układu krążenia oraz jak nowoczesne modele pomagają analizować pracę serca i naczyń krwionośnych.

Podczas wykładu przybliżona zostanie również rola sztucznej inteligencji w analizie obrazów medycznych. Uczestnik zobaczy, w jaki sposób nowoczesne algorytmy wspierają specjalistów w szybszym wykrywaniu zmian chorobowych i interpretacji badań diagnostycznych.

Nie zabraknie także praktycznych przykładów wykorzystania druku 3D w medycynie. Pokazane zostanie, jak tworzone są modele anatomiczne wspomagające planowanie zabiegów i leczenie pacjenta.

Spotkanie skierowane jest do każdego, kto interesuje się technologią, medycyną lub po prostu chce odkryć, jak fascynującą „maszyną” jest ludzki organizm. Wszystko bez trudnych wzorów i skomplikowanego języka, za to z dużą dawką ciekawostek i dobrego humoru.

Zmiany klimatu pozostawiają ślady, które umieją odczytać geolodzy i które pozwaląją pokazać zachodzace zmiany na przestrzeni wieków. Można określic przyczyny tych zmian, czy były natyuralne czy może powstały pod wpływem działalności człowieka.

Mają oczy a nie widzą - to stwierdzenie odnosi się do ludzi, którzy mimo pełnej sprawności narządu wzroku nie dostrzegają tego, co powinni – także drugiego człowieka, nawet jeśli potrzebuje on ich pomocy. Ta biblijna fraza (m.in. Ps 115, Ps 135) oznacza brak duchowego zrozumienia, zatwardziałość serca lub ignorowanie oczywistej prawdy mimo posiadania fizycznej zdolności widzenia. Ten swoisty paradoks pasuje do naszych czasów, w których człowiek pozostaje samotny mimo tysięcy znajomych i obserwujących w mediach społecznościowych, kupuje dużo i ciągle czegoś mu brak, a dążąc do wolności popada w coraz większe zniewolenia. Czasów, w których warto… zamknąć oczy, by dostrzec to, co naprawdę ważne. Oczy bł. Elżbiety Róży Czackiej nie były zamknięte z wyboru. Można jednak stwierdzić, że dopiero po utracie wzroku spowodowanym upadkiem z konia młoda szlachcianka zdała sobie sprawę z tego, co jest naprawdę ważne. „Niewidoma matka niewidomych”, jak powiedział o niej kard. S. Wyszyński, nie mogąc patrzeć oczami zaczęła widzieć sercem. To pozwoliło jej widzieć więcej, głębiej… Bł. Elżbieta Róża Czacka jest jedną z patronek roku 2026. Jednocześnie jej dzieło życia, czyli ośrodek dla ociemniałych w Laskach ma charakter ponadczasowy jako wielkie dzieło miłosierdzia, pokory oraz mocy, która w słabości się doskonali. Uczniowie podejmą refleksję nad życiem i działalnością bł. Elżbiety Róży Czackiej jako inspiracją dla dzisiejszego człowieka, któremu "oczy serca" mogą pomóc we właściwym zbudowaniu hierarchii wartości.

Czy miniaturowe laboratorium analityczne, mieszczące się na chipie, z żywymi modelami narządów wewnętrznych, to nadal science fiction? Nie, to przykład rozwiązań tworzonych dziś przez inżynierię biomedyczną. Ale czym właściwie jest ta dyscyplina naukowa? I dlaczego tak trudno jest zamknąć ją w jednej niezmiennej definicji?

Inżynieria biomedyczna powstała, łącząc różne obszary nauki: biologię, medycynę, fizykę, chemię, informatykę oraz inżynierię. Można ją porównać do kostki Rubika, której ścianki to poszczególne dyscypliny nauki, i podobnie jak tę kostkę można ją układać na niezliczone sposoby, tworząc zupełnie nowe obszary badań: od układów bionicznych  i inżynierii tkankowej, inżynierii genetycznej i komórkowej, przez telemedycynę i nanomedycynę, aż po modelowanie matematyczne procesów fizjologicznych.

Podczas wykładu przyjrzymy się, skąd wzięła się ta dyscyplina, od ilu wieków, choć nienazwana, jest uprawiana i jak w końcu wyłoniła się z cybernetyki w połowie XX wieku. Zobaczymy, skąd czerpią inspiracje naukowcy i jak pracują badacze łączący wiedzę o człowieku z różnymi technologiami. Zastanowimy się też, gdzie kończy się medycyna, a zaczyna inżynieria i czy w ogóle można dziś wyznaczyć taką granicę.

Wykład dla wszystkich, których ciekawi, jak powstają nowe technologie i jak nauka łączy pozornie odległe światy.

Wyobraź sobie chirurga, który podczas operacji współpracuje z „superasystentem” analizującym tysiące danych w kilka sekund, przewidującym możliwe powikłania i podpowiadającym najlepsze decyzje. Tym asystentem jest sztuczna inteligencja (AI), coraz silniej obecna we współczesnej medycynie.

W trakcie wykładu pokażemy, jak AI wspiera chirurgów na każdym etapie leczenia. Algorytmy potrafią analizować obrazy z tomografii i rezonansu, wskazując kluczowe struktury i ułatwiając planowanie zabiegu. Podczas operacji AI rozpoznaje narządy i tkanki w czasie rzeczywistym, ostrzega przed ryzykiem uszkodzenia ważnych struktur i pomaga utrzymać najwyższą precyzję. Po zabiegu przewiduje przebieg gojenia oraz ryzyko powikłań, wspierając lekarzy w dalszej opiece nad pacjentem.

Uczestnicy zobaczą, jak wygląda współpraca człowieka z maszyną i dlaczego, mimo ogromnych możliwości, AI nie zastąpi chirurga, lecz stanie się jego zaawansowanym narzędziem.

Omówimy również kluczowe wyzwania: odpowiedzialność za decyzje podejmowane z udziałem algorytmów, bezpieczeństwo pacjentów, konieczność nadzoru człowieka oraz znaczenie jakości danych, na których uczone są modele.

Na zakończenie zajrzymy w przyszłość chirurgii: autonomiczne systemy operacyjne, algorytmy analizujące jednocześnie obraz, dźwięk i dane kliniczne, a także połączenie AI z rozszerzoną rzeczywistością. To technologie, które już powstają i mogą całkowicie odmienić salę operacyjną.

Wykład jest skierowany do młodzieży zainteresowanej medycyną, technologią i tym, jak połączenie tych dwóch światów otwiera nowe możliwości leczenia.