Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego

Zapraszamy na wyprawę do parku SGGW na Ursynowie, gdzie historia ludzi i roślin splata się w fascynujący węzeł. Odkryjemy dendrologiczne „żywe skamieniałości” i ewolucyjne anachronizmy, które przetrwały wieki, by dziś stać się częścią akademickiego kampusu. Spojrzymy na park okiem dawnych właścicieli i wizjonerskich botaników. Dowiesz się, co o miłości do natury mówili nam ludzie pozytywizmu, a co pozostawili po sobie współcześni naukowcy. To nie tylko spacer – to poszukiwanie genius loci ukrytego w cieniu stuletnich konarów.

Uczestnicy lekcji dowiedzą się, z czego składa się krew, z uwzględnieniem różnic gatunkowych. Omówiona zostanie rola komórek krwi w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Pokazane zostaną preparaty krwi różnych gatunków zwierząt oraz sposoby izolacji komórek krwi i metody ich badania. Opowiemy również, jakie są trudności w wyprodukowaniu sztucznej krwi. Na podstawie przeprowadzonych zajęć będziemy rozwiązywać quiz/krzyżówkę.

Uczestnicy lekcji dowiedzą się, z czego składa się krew, z uwzględnieniem różnic gatunkowych. Omówiona zostanie rola komórek krwi w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Pokazane zostaną preparaty krwi różnych gatunków zwierząt oraz sposoby izolacji komórek krwi i metody ich badania. Opowiemy również, jakie są trudności w wyprodukowaniu sztucznej krwi. Na podstawie przeprowadzonych zajęć będziemy rozwiązywać quiz/krzyżówkę.

Jakie tajemnice skrywają błony komórkowe –  czy są jedynie furtką, czy raczej sekretnym przejściem kontrolującym życie komórki? Czy zastanawialiście się kiedyś, w jaki sposób komórki „decydują”, co wpuścić do swojego wnętrza, a co zatrzymać na zewnątrz? Podczas tych zajęć odkryjecie, że błony komórkowe działają jak niezwykle precyzyjni strażnicy, chroniąc wnętrze komórki przed światem zewnętrznym. Odkryjecie, jak błony są sprytne – selektywnie chronią wnętrze komórki, jednocześnie umożliwiając kontrolowaną wymianę substancji ze środowiskiem. Poznacie mechanizmy, dzięki którym błona komórkowa zarządza transportem jonów i cząsteczek. Zobaczycie także, co się dzieje, gdy ta delikatna równowaga zostaje zaburzona i jakie są tego konsekwencje dla funkcjonowania komórki.

W części praktycznej zmierzycie wyciek elektrolitów z tkanek roślinnych poddanych działaniu różnych czynników fizycznych, co pozwoli ocenić integralność struktury i funkcjonalność błon komórkowych. Zaobserwujecie zjawisko plazmolizy, gdy protoplast komórki zaczyna kurczyć się i walczyć o przetrwanie w niesprzyjających warunkach. Stworzycie również „drzewka osmotyczne” – fascynujące struktury przypominające miniaturowe drzewa rosnące dzięki różnicom stężeń. Jeśli chcecie zrozumieć, jak funkcjonuje 'niewidoczna straż graniczna' każdej komórki i zobaczyć te procesy na własne oczy, te zajęcia są właśnie dla Was!"

Gra terenowa połączona z warsztatami, mająca na celu zapoznanie uczestników z zasadami biologią i ekologią gatunków ssaków żyjących w naszym najbliższym otoczeniu, zasadami tropienia i rozpoznawania śladów obecności zwierząt. Na kampusie SGGW uczestnicy gry będą poszukiwali śladów obecności zwierząt, np. tropy, odchody, ślady żerowania, schronienia. Na podstawie zebranych materiałów, uczestnicy gry będą identyfikowali gatunki zwierząt, co będzie punktem wyjścia do rozmowy na temat biologii i ekologii ssaków żyjących w mieście.

Część wykładowa - prezentacja na temat suszenia rozpyłowego m.in.  charakterystyka metody, zastosowanie w przemyśle spożywczym. Część laboratoryjna – suszenie rozpyłowe miodu i określenie podstawowych właściwości otrzymanego proszku – sypkość, gęstość nasypowa, analiza zdjęć mikroskopowych.

Wirus - w dosłownym tłumaczeniu z łaciny virus - jad, oznacza, że wirusy są czynnikami wyłącznie patogennymi. Jednak warto dodać, że są to nie tylko niebezpieczni wrogowie, lecz również współtowarzysze, najdyskretniejsi współpracownicy. Są wszędzie, wewnątrz nas i na zewnątrz, zadziwiają skutecznością działania do tego stopnia, iż można ich uznać za doskonałą formę życia. Ale, czy można powiedzieć, że wirusy żyją? Wirusy określa się przecież jako pogranicze materii żywej i nieożywionej.

Celem warsztatów „Wirusy – nieproszeni goście” będzie wprowadzenie młodych uczestników w ważny i ekscytujący świat wirusów. Pierwszym etapem będzie zapoznanie słuchaczy z budową wirusów oraz procesem zakażenia komórek ludzkich, zwierzęcych i bakteryjnych. Pokazane zostaną sposoby namnażania wirusów in vitro oraz metody ich wykrywania – praca z mikroskopem. Następnie, zaprezentowane zostanie ich działanie chorobotwórcze na przykładach chorób ludzi i zwierząt. W kolejnym etapie wspólnie z uczestnikami opisane zostaną sposoby radzenia sobie z wirusami. Pokazana zostanie walka z inwazją wirusów, jaką toczy każdego dnia układ odpornościowy człowieka i w jakim stopniu organizm skutecznie odrzuca atak niechcianych gości. Analizując rodzaje odpowiedzi przeciwwirusowej, uczestnicy zobaczą, że kiedy wirus przeniknie przez pierwsze bariery ochronne i wniknie do komórek, to jedną z ostatnich desek ratunku jest niszczenie samego siebie - własnych komórek.

Młodzi uczestnicy warsztatów, dowiadując się o „sile” wirusów i o trudnościach, jakie sprawia walka z nimi, być może docenią banalne przestrogi dorosłych i zrozumieją wysiłek, jaki w różnych aspektach codziennego życia wkłada się w ochronę przed zakażeniem organizmu.

Gra terenowa połączona z warsztatami, mająca na celu zapoznanie uczestników z zasadami biologią i ekologią gatunków ssaków żyjących w naszym najbliższym otoczeniu, zasadami tropienia i rozpoznawania śladów obecności zwierząt. Na kampusie SGGW uczestnicy gry będą poszukiwali śladów obecności zwierząt, np. tropy, odchody, ślady żerowania, schronienia. Na podstawie zebranych materiałów, uczestnicy gry będą identyfikowali gatunki zwierząt, co będzie punktem wyjścia do rozmowy na temat biologii i ekologii ssaków żyjących w mieście.

Krótki wykład z długą dyskusją na tematy związane z tytułem oraz przeszłą, obecną i przyszłą sytuacją w lasach Polski.

Przeznaczony dla dorosłych i dla młodzieży zainteresowanej tematem.

Lasy w Polsce mają swoich właścicieli. Różnią się pod względem własności i stanu zainteresowania, sposobów zagospodarowania, funkcji i reżimów ochrony. Różnią się także pod względem praw i obowiązków właścicieli i zarządców. Skąd czerpać informacje o własności lasu, w których spędzamy czas, jego funkcjach i płynących z tego ograniczeniach? Ze struktury własnościowej wynika, że większość lasów należy do państwa. Są lasami publicznymi. Co z tego wynika dla nas jako społeczeństwa? Czy własność Skarbu Państwa jest tożsama z własnością lasu przez każdego z nas?

Obecne prawo pozwala na udział przedstawicieli społeczeństwa w systemie planowania i sterowania gospodarką leśną a ta możliwość staje się coraz bardziej aktualna. Istnieją przykłady ciekawych rozwiązań partycypacyjnych w procesach planistycznych związanych z planowaniem przestrzeni. Które z nich warto zaadoptować w lasach? Czego możemy jako społeczeństwo oczekiwać od zarządców lasów publicznych: dobrych praktyk, dopasowania do zmiany klimatu, retencji siedliskowej, czy może czegoś jeszcze?

Rośliny nieodłącznie kojarzą się z kolorem zielonym, który zawdzięczają obecności chlorofilom – barwnikom odpowiedzialnym za absorpcję promieniowania świetlnego podczas fotosyntezy. Wyróżnia się kilka typów chlorofili, różniących się strukturą, co wpływa na długość pochłanianych fal świetlnych i przyjmowanych przez nie odcieni zieleni. Oprócz chlorofili, w roślinach występują także inne barwniki fotosyntetyczne, takie jak karotenoidy – pomarańczowe karoteny i żółte ksantofile, które wspomagają absorpcję światła, a także zapewniają ochronę przed nadmiarem energii. Rośliny wytwarzają także barwniki niefotosyntetyczne, odpowiedzialne za intensywne zabarwienie kwiatów, owoców oraz jesiennych liści. Do tej grupy należą antocyjany – rozpuszczalne w wodzie związki nadające roślinom odcienie od czerwieni, przez fiolet, aż po niebieski, ale i również pełniące rolę antyoksydacyjną. Choć obecne przez cały sezon, w liściach ujawniają się dopiero jesienią, gdy rozkładowi ulegają dominujące ilościowo chlorofile.

Podczas zajęć uczniowie poznają właściwości chemiczne barwników roślinnych. Wykonają rozdział barwników fotosyntetycznych metodą Krausa. Ponadto, oznaczą spektrofotometrycznie zawartość antocyjanów w materiale roślinnym. W ramach zajęć, podkreślone zostanie znaczenie barwników w podstawowych procesach fizjologicznych, ale również ich rola w strategiach, dzięki którym rośliny zwiększają swoją tolerancję na zmieniające się warunki środowiskowe.

Przedstawione zostaną możliwości wykorzystania zdjęć z dronów i satelitów do monitorowania upraw rolniczych oraz obszarów cennych przyrodniczo w różnej skali geograficznej, od pojedynczych pól uprawnych po skalę regionalną i globalną. Omówione zostaną różne typy zobrazowań, możliwości wykorzystania różnych zakresów promieniowania, jak również wskaźniki spektralne i wegetacyjne służące do oceny stanu upraw oraz zmian zachodzących w środowisku. Uczniowie dowiedzą się także, w jaki sposób nowoczesne technologie teledetekcyjne pomagają wykrywać stres roślin, suszę czy choroby upraw na różnych etapach ich rozwoju, a także monitorować zmiany środowiskowe ze szczególnym uwzględnieniem obszarów cennych przyrodniczo.

Dzieci dowiedzą się, czym jest eksperyment naukowy. Zapoznamy się z podstawowym sprzętem laboratoryjnym i przeprowadzimy naukę obsługi pipet w interesujący sposób. Dzieci samodzielnie wykonają proste doświadczenia naukowe, pokazujące czym jest pH i w jaki sposób je zmierzyć, przygotują wybuchające wulkany oraz zobaczą, na czym polega reakcja polimerycji, przygotowując kolorowe, polimerowe robaki.

Podczas prezentacji multimedialnej i układania puzzli dzieci poznają budowę i działanie układu pokarmowego człowieka, m.in. śledząc drogę jaką przebywa w nim kęs pożywienia. W części praktycznej przekonają się jak trawione są najważniejsze składniki pokarmu - wykonają doświadczenia chemiczne, w którym zbadają działanie swojej śłiny i żółci, wcielą się w enzymy trawienne człowieka oraz obliczą długość własnego przewodu pokarmowego. Swoją wiedzę dzieci będą mogły sprawdzić i utrwalić podczas quizu. 

Lekcja festiwalowa dostarczy informacji na temat żywności produkowanej dla kosmonautów, techniki tego procesu i zalet żywności liofilizowanej. Jak smakują kosmiczne truskawki? Dowiecie się na lekcji.

Czy wiesz, jak wyglądają drożdże i pleśnie? Czy gołym okiem można zobaczyć bakterie? Jakie znaczenie w życiu człowieka mają drobnoustroje? W czasie zajęć dowiemy się, czy należy się ich raczej obawiać czy też można je np. zjeść. Odpowiedzi na te i wiele innych pytań związanych z mikrobiologią, udzielimy w czasie naszego warsztatu. Będzie również możliwość obejrzenia drobnoustrojów rosnących w probówkach, na płytkach i pod mikroskopem (preparaty mikroskopowe).

Postępujące zmiany w środowiskach i zmiany klimatyczne powodują fluktuacje zarówno bezkręgowców, jak i kręgowców. Wzrost liczebności bezkręgowców i kręgowców w bardzo krótkim czasie może doprowadzić do wielu sytuacji konfliktowych na styku człowiek-zwierzę. Najczęściej można to dostrzec poprzez szkody wyrządzane w uprawach rolnych i lasach. Rozrastające się populacje dzikich zwierząt coraz częściej zasiedlają także tereny miejskie, stwarzając zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Zmiany klimatu powodują w ostatnich czasach przesuwanie się granic zasięgu występowania wielu gatunków, których wcześniej nie obserwowaliśmy w naszej faunie. Coraz częściej obserwujemy także rozprzestrzenianie się inwazyjnych gatunków obcych. W trakcie zajęć zostaną omówione i przedyskutowane mechanizmy powstawania konfliktów pomiędzy człowiekiem a zwierzętami. Wraz ze słuchaczami zostanie podjęta również próba stworzenia realnych rozwiązań dotyczących zapobiegania tym konfliktom.

W trakcie zajęć uczestnicy nabędą wiedzę na temat budowy, preparowania i etykietowania postaci imaginalnych owadów. Samodzielnie spreparują, oznaczą i zaetykietują jeden okaz chrząszcza. W efekcie posiądą umiejętność zakładania i prowadzenia entomologicznych kolekcji naukowych.

Uczniowie poznają podstawowe techniki biologii molekularnej wykorzystywane we współczesnych laboratoriach badawczych i diagnostycznych. Tematem warsztatów będzie reakcja PCR (Polymerase Chain Reaction), umożliwiająca powielanie wybranych fragmentów DNA, oraz elektroforeza w żelu agarozowym służąca do rozdziału i analizy materiału genetycznego.

W pierwszej części zajęć uczestnicy dowiedzą się, czym jest DNA i w jaki sposób można je namnażać w warunkach laboratoryjnych. Uczniowie poznają zasadę działania reakcji PCR, rolę polimerazy DNA, starterów oraz termocyklera. Następnie samodzielnie przygotują mieszaninę reakcyjną, ucząc się pracy z mikropipetami oraz podstaw technik laboratoryjnych.

Druga część warsztatów poświęcona będzie elektroforezie DNA. Uczniowie poznają zasadę działania elektroforezy w żelu agarozowym oraz dowiedzą się, w jaki sposób możliwe jest rozdzielanie fragmentów DNA na podstawie ich długości. Uczestnicy zobaczą, jak przygotowuje się żel agarozowy, jak nanosi się próbki oraz jak interpretować otrzymane wyniki.

Podczas zajęć omówione zostaną również praktyczne zastosowania PCR i elektroforezy w diagnostyce chorób, kryminalistyce, biologii sądowej, badaniach naukowych oraz analizie organizmów roślinnych i zwierzęcych. Warsztaty mają charakter praktyczny i pozwolą uczestnikom wcielić się w rolę młodych naukowców pracujących w laboratorium biologii molekularnej.

Gdy w drugiej połowie XX wieku J. Watson i F. Crick odkryli podstawowy element dziedziczności i nośnik informacji genetycznej - strukturę DNA, wypowiedzieli słowa "Odkryliśmy istotę życia...". DNA, czyli kwas deoksyrybonukleinowy, jest chemiczną makrocząsteczką, która w swojej budowie ma zapisane informacje dotyczące budowy organizmu. Występuje on zarówno u wirusów, bakterii, roślin, zwierząt oraz ludzi.Celem zajęć jest zapoznanie uczniów z ogólną budową i właściwościami materiału genetycznego. Na wielu ciekawych przykładach dowiedzą się dlaczego każdy z nas jest inny – inaczej wygląda, rośnie, zachowuje się, a nawet choruje. W części praktycznej, uczniowie będą samodzielnie izolować DNA.

Podczas zajęć uczestnicy odkryją, dlaczego jedne suszone owoce chrupią, a inne pozostają miękkie i elastyczne. Wykonując krótkie eksperymenty i testy sensoryczne, sprawdzą jak woda, cukier i sposób suszenia wpływają na teksturę oraz jakość produktów. Uczniowie porównają owoce suszone tradycyjnie i liofilizowane, wcielając się w rolę młodych technologów żywności.

Podczas warsztatów uczniowie poznają, jak krótkie impulsy elektryczne mogą wpływać na tkanki roślinne oraz wspomagać wybrane procesy technologiczne w przetwórstwie żywności. W części teoretycznej omówione zostanie zjawisko elektroporacji, czyli zwiększania przepuszczalności błon komórkowych pod wpływem pola elektrycznego. Następnie uczestnicy zobaczą praktyczne doświadczenia z wykorzystaniem świeżych owoców i warzyw, m.in. wpływ pulsacyjnego pola elektrycznego na teksturę ziemniaka, uwalnianie barwników z buraka czerwonego oraz zmiany ułatwiające dalszą obróbkę surowców roślinnych. Zajęcia pokażą, jak nowoczesne technologie mogą wspierać produkcję żywności.

Podczas spotkania opowiemy o bezpieczeństwie pracy w laboratorium mikrobiologicznym, poznamy "dobre" i "złe" bakterie, zobaczymy jak można je hodować w laboratorium oraz jak wyglądają pod mikroskopem. Opowiemy, co można zrobić, aby ustrzec się przed „złymi” bakteriami. Wykonamy także preparaty z jogurtu oraz wody z ogórków kiszonych, aby poznać naszych sprzymierzeńców.

Gra mająca na celu przybliżenie zagadnień związanych z ekonomiką leśnictwa i edukacją przyrodniczo-leśną. Uczestnicy gry przemieszczając się po kampusie SGGW zdobywać będą informacje na temat lasów i gospodarki leśnej.

Warsztat popularnonaukowy ukazujący fascynujący świat komórek oraz ich niezwykłą różnorodność. Podczas zajęć uczestnicy poznają różne typy komórek organizmów jedno- i wielokomórkowych, a także zapoznają się z wybranymi technikami przygotowywania preparatów do obserwacji mikroskopowej. Komórka stanie się tu wspólnym łącznikiem świata mikroorganizmów, roślin i zwierząt, pokazując, że mimo ogromnej różnorodności organizmów wszystkie formy życia opierają się na podobnych podstawach biologicznych. Warsztat pozwoli odkryć, jak bardzo komórki mogą różnić się między sobą pod względem budowy i funkcji. Nie zabraknie obserwacji mikroskopowych, ciekawostek oraz praktycznych aktywności, przybliżających uczestnikom niewidoczny gołym okiem świat biologii.