Uniwersytet Warszawski

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Lekcja festiwalowa Prawa pacjenta na co dzień

Prawa pacjenta na co dzień to warsztaty dla młodzieży poświęcone temu, jakie prawa przysługują nam podczas wizyty u lekarza, w przychodni, szpitalu czy gabinecie specjalistycznym. Prawo medyczne może wydawać się trudne i odległe, ale w rzeczywistości dotyczy sytuacji, z którymi każdy może się spotkać - jako pacjent, osoba bliska pacjenta albo świadek problemu w systemie ochrony zdrowia.

Podczas spotkania uczestnicy dowiedzą się, czym są prawa pacjenta i dlaczego ich znajomość jest ważna nie tylko dla dorosłych. Porozmawiamy m.in. o prawie do informacji o stanie zdrowia, prawie do wyrażenia zgody na leczenie, prawie do intymności i godności, tajemnicy medycznej, dostępie do dokumentacji medycznej oraz możliwości obecności osoby bliskiej podczas udzielania świadczeń zdrowotnych.

Warsztaty będą prowadzone prostym, zrozumiałym językiem, bez prawniczego żargonu. Uczestnicy poznają praktyczne przykłady sytuacji, które mogą wydarzyć się w codziennym życiu: co zrobić, gdy nie rozumiemy informacji przekazanych przez lekarza, czy można zadawać pytania o leczenie, kiedy potrzebna jest zgoda pacjenta, jakie znaczenie ma prywatność podczas badania oraz gdzie szukać pomocy, gdy prawa pacjenta zostaną naruszone.

Celem warsztatów jest pokazanie, że znajomość praw pacjenta pomaga lepiej rozumieć swoją sytuację, podejmować świadome decyzje i czuć się bezpieczniej w kontakcie z systemem ochrony zdrowia. Spotkanie będzie miało charakter praktyczny i angażujący - uczestnicy będą analizować przykłady, rozmawiać o możliwych reakcjach i wspólnie zastanawiać się, jak korzystać ze swoich praw w odpowiedzialny sposób.

 

  • wt., 2026-09-22 09:30 do 11:30
Lekcja festiwalowa To na pewno sztuczna inteligencja! O błędach w lokalizacji językowej gier i ich przyczynach

W dzisiejszych czasach gry wideo są wydawane w kilkunastu, a niekiedy nawet kilkudziesięciu różnych wersjach językowych na całym świecie. Nie zawsze jednak gracze są usatysfakcjonowani grą w rodzimej wersji językowej. Wielokrotnie na forach internetowych krytykują oni wydawców za błędy w grach wydawanych po polsku. Najczęściej wymienianymi usterkami są nienaturalna intonacja aktorów udzielających głosów pojawiającym się w grach postaciom, nadgorliwość w przekładaniu nazw własnych, czy nieścisłości gramatyczne lub ortograficzne negatywnie wpływające na odbiór gry. Błędy pojawiające się w polskich wersjach gier przetłumaczonych z innych języków nie zawsze muszą jednak wynikać z nieuwagi tłumaczy. Czasem mogą być one spowodowane strategiami podejmowanymi przez producentów, organizacją procesu tworzenia nowych wersji językowych gry, czy strukturą samych gier. Na spotkaniu przedstawione zostaną najczęściej wskazywane przez odbiorców błędy tego rodzaju oraz możliwe powody ich pojawiania się. Towarzyszyć im będą przykłady pochodzące z gier reprezentujących różne gatunki oraz wydanych zarówno w ostatnich latach, jak i w początkach dystrybucji gier w Polsce.

  • wt., 2026-09-22 09:30 do 11:00
Lekcja festiwalowa Trudne sąsiedztwo: polsko-rosyjskie zmagania w XVII-XIX wieku

Cześć I Polsko-rosyjskie zmagania w XVII-XVIII w. (wojny z Rosją i rozbiory).

Część II Polsko-rosyjskie zmagania w XIX w. (Polacy pod zaborem rosyjskim).

XVII-XIX stulecie to okres nieustanych walk między Polską i Rosją. Jako cezurę wykładu stawiam wielką smutę, w wyniku której Polacy znaleźli się na Kremlu i 1918 rok, czyli koniec długiego wieku XIX i odzyskanie przez Polskę niepodległości.

Uczniowie będą mogli dowiedzieć się, dlaczego Rzeczpospolita, mimo niewątpliwej militarnej i gospodarczej przewagi na początku XVII wieku, musiała przejść do defensywy w swych relacjach z Rosją. Wyjaśnione zostaną przyczyny i przebieg rozbiorów. W czasie wykładu zostanie wspomniana konfederacja barska, powstanie kościuszkowskie, Księstwo Warszawskie i wyprawa z Napoleonem na Moskwę w 1812 roku. Dokładnie zostaną omówione powstanie (listopadowe i styczniowe) oraz represje spadające na Polaków. Szczególny nacisk zostanie położony na zesłania i życie Polaków na Syberii.

  • wt., 2026-09-22 09:30 do 11:00
Spotkanie festiwalowe Mniszki, królowe i inne. Kobiety w dawnej Etiopii

Czy kobiety w dawnej Afryce miały władzę? A może ich historia to wyłącznie opowieść o ograniczeniach? Prelekcja zabiera słuchaczy w podróż do jednego z najbardziej fascynujących światów historycznych — chrześcijańskiego Cesarstwa Etiopskiego, które przez ponad 1500 lat rozwijało własną, wyjątkową kulturę.

To opowieść o świecie, w którym kobiety z jednej strony mierzyły się z ograniczeniami życia codziennego i normami społecznymi, z drugiej zaś potrafiły zdobywać realny wpływ — w polityce, religii i gospodarce. Poznamy m.in. historię królowej Ǝläni, która w XVI wieku prowadziła dyplomację z Europą, Walatta Ṗeṭros, zakonnicy i charyzmatycznej liderki religijnej, oraz cesarzowej Zäwditu — jedynej kobiety na tronie Etiopii.

Na podstawie kronik, tekstów religijnych i relacji podróżników spróbujemy odpowiedzieć na pytania: jak pisać historię kobiet, gdy źródła powstawały głównie z perspektywy mężczyzn? Czy życie zakonne mogło być formą niezależności? I co właściwie znaczy „mieć władzę”?

To spotkanie dla wszystkich ciekawych świata — bez względu na wcześniejszą wiedzę. Bo historia Etiopii to nie tylko dzieje cesarzy, ale także niezwykłe losy kobiet, które potrafiły kształtować rzeczywistość wokół siebie.

 

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 10:50
Lekcja festiwalowa Stres, mutacje i świecące białka - warsztaty współczesnej biologii molekularnej roślin

Czy rośliny odczuwają stres? Dlaczego niektóre lepiej radzą sobie z suszą, wysoką temperaturą albo zasoleniem? I jak niewielka zmiana w DNA może sprawić, że roślina wygląda lub zachowuje się zupełnie inaczej? Podczas warsztatów zajrzycie do laboratorium biologii roślin i poznacie wykorzystywane tam metody badawcze. Zobaczycie rośliny poddawane różnym stresom środowiskowym oraz mutanty o zmienionym wyglądzie i właściwościach. Wspólnie zastanowimy się, skąd biorą się różnice między roślinami i jak naukowcy próbują zrozumieć mechanizmy stojące za ich odpornością. Dowiecie się również, jak białka fluorescencyjne pomagają śledzić działanie białek w komórkach. Obejrzycie fluorescencję preparatów pod mikroskopem i przekonacie się, jak można zajrzeć do wnętrza żywej komórki. Na zakończenie sami wypróbujecie technikę opartą na zasadzie działania agroinfiltracji – metody wykorzystywanej przez biologów roślin do badania funkcji genów i obserwacji białek w komórkach.

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Słońce, Atom czy Wiatr?

Na wykładzie omówione zostaną niskoemisyjne  źródła energii: fotowoltaiczna,  wiatrowa i jądrowa. Dowiemy się czy istnieją ograniczenia w produkcji energii ze źródeł niskoemisyjnych i jakie to ograniczenia. Przedyskutujemy koszty produkcji energii i koszty środowiskowe dla każdego z omawianych źródeł. Czy jesteśmy skazani na ograniczenia w korzystaniu z energii, czy też wykorzystując osiągnięcia nauki będziemy mogli korzystać z energii w skali do jakiej przywykliśmy, nie niszcząc naszej Planety-Ziemi?

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:00
Lekcja festiwalowa Wstęp do mikrobiologii molekularnej

To wyjątkowa okazja, aby wejść do świata nowoczesnej biologii i samodzielnie wykonać eksperymenty wykorzystywane na co dzień w laboratoriach badawczych oraz biotechnologicznych. Podczas zajęć uczestnicy poznają podstawowe techniki biologii molekularnej, pracując z materiałem biologicznym i profesjonalnym sprzętem laboratoryjnym. Głównym celem warsztatów będzie izolacja DNA plazmidowego z bakterii Escherichia coli. Uczniowie dowiedzą się, czym są plazmidy – niewielkie koliste cząsteczki DNA, które odgrywają ogromną rolę w inżynierii genetycznej, diagnostyce i biotechnologii. Następnie krok po kroku przeprowadzą proces izolacji materiału genetycznego: od przygotowania hodowli bakteryjnej, poprzez lizę komórek i oczyszczanie DNA. Kolejnym etapem będzie trawienie restrykcyjne DNA z wykorzystaniem enzymów restrykcyjnych. Uczestnicy poznają zasadę działania „molekularnych nożyczek”, które umożliwiają precyzyjne cięcie DNA w określonych miejscach. Dzięki temu zobaczą, jak naukowcy analizują i modyfikują materiał genetyczny. Zwieńczeniem zajęć będzie elektroforeza DNA w żelu agarozowym – jedna z najważniejszych metod analizy kwasów nukleinowych. Uczniowie przygotują próbki, przeprowadzą rozdział fragmentów DNA w polu elektrycznym oraz dokonają wizualizacji wyników w świetle niebieskim. Warsztaty pozwolą zrozumieć, w jaki sposób można identyfikować i analizować materiał genetyczny. Zajęcia mają charakter praktyczny i są skierowane do licealistów zainteresowanych biologią, medycyną, farmacją oraz nowoczesnymi technologiami biomedycznymi. To doskonała okazja, aby zdobyć doświadczenie laboratoryjne, rozwinąć zainteresowania naukowe i przekonać się, jak wygląda praca biologa molekularnego w praktyce.

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Trójwymiarowy świat białek

Dowiecie się, jak powstają i jak są zbudowane białka, jak wygląda ich trójwymiarowa struktura oraz w jaki sposób wpływa ona na ich funkcje. Omówione zostaną przykłady interesujących kompleksów białkowych, które pełnią kluczowe role w organizmie człowieka lub są zaangażowane w procesy chorobowe. Zajęcia zostaną przeprowadzone z wykorzystaniem technologii wizualizacji trójwymiarowej.

  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 10:45 do 12:15
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Synkretyzm buddyzmu i sintoizmu w Japonii - teoria i praktyka

W trakcie wykładu zostaną omówione przyczyny synkretyzmu buddyzmu i sintoizmu, czyli rodzimej religii Japonii, który przejawia się współcześnie tzw. paradoksem statystycznym. W badaniach na temat przynależności religijnej wielu ankietowanych deklaruje się jednocześnie jako buddyści i sintoiści. Z tego powodu liczba wszystkich wyznawców religii Japonii jest większa niż populacja tego kraju.

Wyjaśnione zostaną teoretyczne podstawy synkretyzmu buddyzmu i innych religii m.in. w Sutrze Lotosu (jap. Hokkekyō). Na wybranych przykładach zostaną przedstawione poszczególne fazy synkretyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem teorii „pierwotnej postaci i tymczasowego przejawu”, która umożliwiła utożsamianie bóstw sintoistycznych z obiektami kultu buddyzmu Wielkiego Wozu. Podane zostaną przykłady synkretycznych kompleksów, takich jak Asakusa Jinja i Sensōji w Tokio. Synkretyzm religijny jest łączony z tolerancją religijną, jednak w Japonii były okresy, kiedy miały miejsce prześladowania buddyzmu ze względu na polityczne uwarunkowania. W tym kontekście wspomniane zostanie usunięcie wszystkich śladów buddyzmu z tras pielgrzymek na górę Fuji.

Szczególna uwaga zostanie poświęcona współczesnej synkretycznej religijności Japończyków, która niesłusznie uważana jest za nieuzasadnioną z punktu widzenia doktryny buddyzmu. Wiele ważnych świąt religijnych, takich jak Święto Zmarłych (Obon), łączy w sobie elementy buddyjskie i sintoistyczne. Bardzo ważne jest to, że praktyka w obu religiach postrzegana jest także w kategoriach doczesnych korzyści. Porównane zostaną w tym kontekście Wielkie Ceremonie Oczyszczania w obrządku sintoistycznym oraz Ceremonia pokutna (Shūnie) odprawiana w buddyjskiej świątyni Tōdaiji w Narze.

 

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:50
Lekcja festiwalowa Adam Mickiewicz i jego związki z Białorusią

W ramach lekcji zostanie przywołana biografia poety w tym szczególne dzieciństwo i wczesna młodość, które wpłynęły znaczące na twórczość poety. Zostanie opisany kraj lat dziecinnych – ziemie współczesnej Białorusi, a także utwory, w których białoruski folklor i przyroda pełnią istotną rolę.

 

  • wt., 2026-09-22 11:30 do 12:15
Lekcja festiwalowa O czym opowiada Twoje nazwisko?

Nazwisko może sporo powiedzieć o naszych korzeniach i przodkach. Jest ilustracją pochodzenia społecznego danej osoby, jej tła kulturowego i etnicznych korzeni.

W trakcie warsztatów zostaną poruszane następujące zagadnienia:

  • Kształtowania się nazwiska - zarys historyczny.
  • Rodzaje i etymologia nazwisk.
  • Nazwisko a genealogia.
  • wt., 2026-09-22 11:30 do 13:00
Lekcja festiwalowa O polskim Oświeceniu w Rosji XIX wieku (1. Stanisław Staszic i Jan Śniadecki. 2. Ignacy Krasicki)

Spotkanie podzielone na dwie części o charakterze interdyscyplinarnym, łączące wiedzę z zakresu historii nauki oraz historii literatury. Tematem jest znajomość życia i twórczości polskich uczonych oraz pisarzy oświeceniowych w Rosji pooświeceniowej (pierwszej połowy XIX wieku) oraz ich oddziaływanie na naukę i kulturę rosyjską (myśl społeczna, historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo; rozwój przekładu literackiego oraz gatunków prozatorskich i poetyckich). Wykłady pokazują relacje polsko-rosyjskie w obszarze nauki i kultury oraz na kulturę polską jako kulturę-pośrednik w transferze filozofii, nauki i literatury zachodniej (w tym niemieckiej) do Rosji. Wykorzystane zostaną materiały opublikowane w czasopismach prowincjonalnych (m.in. charkowski „Ukrainskij Wiestnik”) i stołecznych (m.in. „Wiestnik Jewropy”).

Cz. 1 – Stanisław Staszic i Jan Śniadecki. Czy Staszic i Śniadecki byli w Rosji postaciami kontrowersyjnymi? Co Staszic sądził o Rosji i co rosyjscy oświeceni sądzili o Polsce? Kto to jest polihistor i czy w Polsce i Rosji byli polihistorzy? Co sądził Śniadecki o języku polskim i literaturze? Komu Rosjanie zawdzięczają znajomość filozofii Immanuela Kanta?

Cz. 2 – Ignacy Krasicki. Kto w Polsce i w Rosji pisał pierwsze powieści? Co to są Uwagi Krasickiego i czy były one znane Rosjanom? Co to jest esej? Co sądził Krasicki o dawnych drogach, wojskowych i o listach? Czy łatwo jest tłumaczyć utwory Krasickiego na język rosyjski? Jaka jest wymowa epigramatu Krasickiego Król i pisarze oraz czy obywatele Rosji zgadzali się z nią?

Spotkania pozwolą (w sposób nieoczywisty, w oparciu o ciekawostki) rzucić światło na podobieństwa i różnice w dziejach kultury i nauki polskiej i rosyjskiej.

  • wt., 2026-09-22 09:30 do 10:15
  • wt., 2026-09-22 11:30 do 12:45
Lekcja festiwalowa Startup na minusie, czyli skąd wziąć milion na dobry pomysł

Uczniowie wcielą się w rolę zespołów tworzących własne startupy. Każda grupa otrzyma pomysł na innowacyjny biznes i stanie przed jednym z największych wyzwań młodych firm – zdobyciem pieniędzy na rozwój.

Uczestnicy poznają główne źródła finansowania startupów (m.in. crowdfunding, dotacje, fundusze venture capital, aniołów biznesu, kredyty). W praktyczny sposób przeanalizują, które rozwiązania mogą pomóc firmie rozwinąć się szybciej, a które wiążą się z utratą kontroli nad projektem lub dużym ryzykiem finansowym.

W trakcie warsztatu zespoły będą podejmować decyzje dotyczące rozwoju swojego startupu, negocjować z „inwestorami” i mierzyć się z realistycznymi problemami młodych przedsiębiorców. Każda decyzja wpłynie na dalsze losy firmy – od spektakularnego sukcesu po ryzyko bankructwa.

Warsztat łączy elementy gry decyzyjnej, pracy zespołowej i praktycznej wiedzy ekonomicznej. Uczniowie dowiedzą się, skąd startupy zdobywają kapitał, jak inwestorzy oceniają pomysły biznesowe oraz dlaczego nawet świetny produkt nie zawsze gwarantuje sukces rynkowy.

  • wt., 2026-09-22 11:30 do 13:00
  • wt., 2026-09-22 13:30 do 15:00
Lekcja festiwalowa Uwarunkowania rozmieszczenia turystycznej bazy noclegowej w Polsce

Poznamy podstawowe definicję turystycznej bazy noclegowej. Zostanie przeprowadzona analiza czynników wpływających na rozmieszczenie miejsc noclegowych w Polsce. Wskazane zostaną uwarunkowania przyrodnicze i kulturowe wpływające na rozmieszczenia bazy noclegowej. Dodatkowo zostanie opisany system prawny regulujący usługi turystyczne w Polsce oraz planowane zmiany, jakie mają nastąpić. Zostaną wskazane również główne typy turystyki w Polsce, a także ich powiązania z rodzajem bazy noclegowej. Dodatkowo zostanie przeprowadzona analiza uwarunkowań ekonomiczno-organizacyjne wpływających na popyt turystyczny. Zostaną opisane sytuacje kryzysowe, które warunkują wielkość ruchu turystycznego, a także działalność dużych sieci hotelowych w Polsce. Omówione zostaną mechanizmy wsparcia dla turystyki na szczeblu centralnym, a także źródła wiedzy o danych statystycznych dotyczących liczebności oraz pojemności turystycznej bazy noclegowej w Polsce.

  • wt., 2026-09-22 11:30 do 12:30
Lekcja festiwalowa „Liustra”, „kriesło” i „zażygałka”, czyli fałszywi przyjaciele tłumacza w języku rosyjskim

Zjawisko fałszywych przyjaciół tłumacza jest znane chyba każdej osobie uczącej się języka obcego. Słowa, które brzmią lub wyglądają podobnie albo identycznie w języku ojczystym i języku uczonym mogą doprowadzić do nieporozumień lub nawet nieprzyjemności. Dlatego też trzeba mieć ich świadomość. Z uwagi na różnicę w systemie zapisu między językiem polskim i rosyjskim (alfabet łaciński i cyrylica) w przypadku tych języków możemy mówić jedynie o słowach o podobnym lub identycznym brzmieniu, czyli homonimach. Przykładowo, w języku rosyjskim słowo „zapominać” ma tak naprawdę zupełnie przeciwne znaczenie niż w języku polskim, ponieważ odnosi się do zapamiętywania. Po spotkaniu uczestnicy nie będą się już bać rosyjskiej „zażygałki”, dowiedzą się, że rosyjska „dynia” na pewno nie przyda się na Halloween, a „but” po rosyjsku nie jest częścią garderoby.

  • wt., 2026-09-22 11:30 do 13:00
Spotkanie festiwalowe Bóstwa wioskowe Indii Południowych – między lokalnością, rytuałem a tożsamością społeczną

Bóstwa wioskowe w Tamilnadu stanowią istotny element lokalnej religijności, różniący się od klasycznych nurtów hinduizmu skoncentrowanych na uniwersalnych bóstwach, takich jak Śiwa czy Wisznu. Ich znaczenie nie opiera się na tekstach kanonicznych, lecz na praktyce wspólnotowej, pamięci zbiorowej i codziennym doświadczeniu mieszkańców. Funkcjonują przede wszystkim jako opiekunowie konkretnych wsi (kāval taivam), strzegąc ich granic i zapewniając bezpieczeństwo. Ich miejsca kultu – często skromne kapliczki, święte drzewa lub obrzeża osad – podkreślają ich rolę strażników przestrzeni pomiędzy tym, co znane, a tym, co obce.

Jednym z najbardziej charakterystycznych bóstw jest Ajjanar, przedstawiany jako wojownik na koniu, otoczony glinianymi figurami strażników składanymi przez wiernych. Symbolizuje on aktywną ochronę wsi, patrolując jej granice i odpędzając zagrożenia. Z kolei Marijamman reprezentuje sferę zdrowia i chorób. Jej kult nasila się szczególnie w czasie epidemii, a sama bogini ma ambiwalentny charakter – może zarówno zsyłać choroby, jak i je leczyć.

Rytuały związane z bóstwami wioskowymi są intensywne i często fizycznie wymagające. Obejmują ofiary ze zwierząt, praktyki nakłuwania ciała czy transowe doświadczenia uczestników. Nie są one postrzegane jako akty przemocy wobec siebie, lecz jako formy spełniania ślubów, wyrazy wdzięczności lub sposoby komunikacji z bóstwem. Ciało staje się tu medium religijnego doświadczenia, a ból – narzędziem kontaktu z sacrum.

Praktyki te mają wymiar wspólnotowy i publiczny, angażując całą społeczność. Szczególną rolę odgrywają osoby pełniące funkcję medium, przekazujące wolę bóstwa i interpretujące problemy grupy. Kult bóstw odzwierciedla także lokalne struktury społeczne, w tym podziały kastowe, ale jednocześnie może integrować wspólnotę poprzez wspólne rytuały i święta.

Współczesne procesy, takie jak urbanizacja i globalizacja, wpływają na transformację tych praktyk, przenosząc je do miast i nadając im nowe formy. Mimo zmian, bóstwa wioskowe pozostają żywym i elastycznym elementem hinduizmu, ukazując jego różnorodność oraz zdolność do adaptacji w zmieniającym się świecie.

 

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 12:50
Lekcja festiwalowa Czy jesteśmy bezkarni w Internecie? Odpowiedzialność za internetowe akty nienawiści

Spotkanie podejmuje jeden z najważniejszych problemów współczesnej komunikacji – hejt i przemoc słowną w sieci. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się temu, czym jest mowa nienawiści, jakie są jej formy oraz jakie konsekwencje – zarówno prawne, jak i społeczne – mogą wynikać z publikowania obraźliwych treści w Internecie. Warsztaty łączą elementy dyskusji, analizy rzeczywistych przykładów oraz krótkich ćwiczeń aktywizujących. Uczniowie dowiedzą się, czy działanie w sieci rzeczywiście oznacza bezkarność, jakie przepisy prawa regulują zachowania online oraz w jaki sposób można reagować na hejt – zarówno jako świadek, jak i osoba dotknięta przemocą. Ważnym elementem zajęć jest także refleksja nad odpowiedzialnością za słowo oraz budowanie empatii w komunikacji cyfrowej. Celem warsztatów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwijanie krytycznego myślenia, świadomości prawnej i społecznej oraz umiejętności bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z Internetu. Uczestnicy wychodzą z zajęć z konkretnymi narzędziami i większą świadomością tego, że działania online mają realne skutki w świecie offline.

  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Prawa nieletnich na co dzień

Warsztaty poświęcone temu, jak prawo pojawia się w codziennych sytuacjach - w szkole, w internecie, w relacjach z rówieśnikami, w kontakcie z dorosłymi, a czasem także z policją lub innymi instytucjami.

Podczas spotkania uczestnicy dowiedzą się, jakie prawa i obowiązki mają osoby nieletnie, czym różni się ich odpowiedzialność od odpowiedzialności osób dorosłych oraz co może się wydarzyć, gdy młoda osoba przekroczy granice prawa. Warsztaty będą prowadzone w przystępny sposób - bez trudnego języka prawniczego, za to z przykładami sytuacji, które mogą zdarzyć się naprawdę.

Uczestnicy poznają podstawowe zasady dotyczące swoich praw w sytuacjach stresujących - kiedy warto poprosić o pomoc dorosłego, jak reagować, gdy ktoś narusza nasze prawa, i dlaczego znajomość prawa może realnie zwiększać poczucie bezpieczeństwa.

Celem warsztatów jest pokazanie, że prawo nie jest tylko zbiorem trudnych przepisów, ale czymś, co wpływa na codzienne decyzje, relacje i bezpieczeństwo młodych osób. Spotkanie będzie miało charakter praktyczny i angażujący - uczestnicy będą analizować przykłady, rozmawiać o możliwych konsekwencjach różnych zachowań i wspólnie zastanawiać się, jak odpowiedzialnie reagować w sytuacjach problemowych.

 

  • wt., 2026-09-22 12:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Prawo karne bez tajemnic: wyroki, mity i rzeczywistość

Czy zastanawialiście się kiedyś, jak naprawdę wygląda polski wymiar sprawiedliwości? Oglądając amerykańskie filmy i seriale, łatwo ulec złudzeniu, że proces karny to widowiskowe starcie pełne spektakularnych zwrotów akcji, a wyroki wieloletniego więzienia sypią się jak z rękawa. Rzeczywistość na polskich salach sądowych wygląda jednak zupełnie inaczej. Podczas lekcji „Prawo karne bez tajemnic, czyli ile lat odsiedzisz (i dlaczego tak mało)” wspólnie zdemitologizujemy powszechne wyobrażenia o prawie i przyjrzymy się realnym mechanizmom rządzącym polskim systemem sprawiedliwości. Dowiesz się, czym w praktyce różni się zbrodnia od występku oraz co tak naprawdę wpływa na wymiar kary ogłaszany przez sędziego. Zajęcia mają dynamiczny charakter - suchą teorię kodeksową przełożymy na praktyczne, bliskie młodzieży przykłady. To doskonała okazja, by rozwinąć świadomość obywatelską, zrozumieć prawne konsekwencje własnych czynów i podyskutować o społecznym poczuciu sprawiedliwości.

  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Świat w warstwach - komu i do czego potrzebny jest GIS?

 Czym są Systemy Informacji Geograficznej? Kto z nich korzysta i w jakim celu? Uczniowie zapoznają się z pojęciem GIS, podstawowymi modelami danych przestrzennych, wybranymi źródłami tych danych. Zostaną także przedstawione przykładowe obszary zastosowań tej nowoczesnej technologii.

  • wt., 2026-09-22 12:00 do 12:45
Lekcja festiwalowa Nie takie straszne te imiesłowy – praktyczne użycie imiesłowów w języku polskim

Imiesłowy w języku polskim mają praktyczne zastosowanie. Imiesłowy przysłówkowe nie tylko pozwalają wskazać następstwo czasowe, ale też zastosowanie konstrukcji z imiesłowowym równoważnikiem zdania pozwala często uniknąć błędów stylistycznych polegających na powtórzeniu tych samych konstrukcji składniowych. Pomimo niewątpliwie ważnych zastosowań praktycznych zdarza się, że wykorzystanie imiesłów wzbudza wątpliwości użytkowników języka, szczególnie na etapie edukacji w szkole podstawowej. W ramach lekcji zostanie przedstawiony podział imiesłowów, sposób ich tworzenia a także funkcjonalne wykorzystanie z uwzględnieniem typów zadań pojawiających się na egzaminie ósmoklasisty.

  • wt., 2026-09-22 12:30 do 13:15
Lekcja festiwalowa Trójwymiarowy świat białek

Dowiecie się, jak powstają i jak są zbudowane białka, jak wygląda ich trójwymiarowa struktura oraz w jaki sposób wpływa ona na ich funkcje. Omówione zostaną przykłady interesujących kompleksów białkowych, które pełnią kluczowe role w organizmie człowieka lub są zaangażowane w procesy chorobowe. Zajęcia zostaną przeprowadzone z wykorzystaniem technologii wizualizacji trójwymiarowej.

  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 10:45 do 12:15
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 14:00
Lekcja festiwalowa Terenowe obserwacje i pomiary meteorologiczne - organizacja, zasady, przyrządy

Podczas warsztatów uczniowie zapoznają się z zasadami organizacji oraz zakresem pomiarów i obserwacji pogodowych prowadzonych na stacji meteorologicznej (w ogródku meteorologicznym Zakładu Klimatologii WGSR UW). Zostaną także omówione podstawy organizacji własnej sieci meteorologicznych pomiarów terenowych. Przedstawione zostaną różne metody pomiarów i obserwacji terenowych, zależne od celu badania, liczby obserwatorów i sprzętu. Omówiona zostanie metoda pomiarów stacjonarnych i marszrutowa. Uczniowie poznają m.in. zasady wyboru punktów pomiarowych, określenia terminów wykonywania pomiarów. Zapoznają się ze sprzętem służącym do pomiarów, nauczą się jego obsługi. Uczestnicy warsztatów wykonają samodzielnie pomiary i obserwacje.  Poznają także zasady notacji wyników pomiarów i obserwacji, a także ich wstępnego opracowania. Podjęta zostanie także próba interpretacji uzyskanych wyników.

  • wt., 2026-09-22 12:45 do 13:45
Spotkanie festiwalowe How are ancient Egyptian language and images connected?

The ancient Egyptian hieroglyphic system emerged as a part of a long tradition of image use (graphic communication) in the Nile Valley. The images most often found on objects like pottery, cosmetique palettes, combs, knives etc were a functional part of these objects that themselves were pragmatic constituents of tombs and chapels. They fulfilled ritual purposes of communication between the divine and society and were only meaningful in their contexts.

This practical approach to images and decorated objects formed the background to the earliest writing and it is the most significant way in which it differs from the modern understanding of 'art'. Early writing by no means had a central role in society as it has today but it was just another element of expressing meaning in a graphic form. Its close relation to images was not only underlined by the fact that its signs show objects of the world but also that it appears in a complementary function to other images.

The presentation will show the relations between the hieroglyphic system and images and their pragmatic understanding in ancient Egyptian society.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 13:00 do 13:50
Lekcja festiwalowa Ochrona zwierząt przed cierpieniem w polskim prawie

Ochrona humanitarna zwierząt w Polsce ma długą tradycję. Już w okresie międzywojennym znęcanie się nad zwierzętami było karane. Obecnie obowiązuje ustawa z 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt, której art. 1 ustęp 1 wskazuje, że „zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.” Tymczasem niemal codziennie media informują o przypadkach złego traktowania zwierząt oraz o przeprowadzanych interwencjach w celu ich ochrony.

Podczas zajęć uczestnikom zostanie przybliżone pojęcie „znęcania się nad zwierzętami”, które zostało zdefiniowane w ustawie o ochronie zwierząt. Omówione zostaną sankcje grożące za niewłaściwe traktowanie zwierząt. Zostaną również przedstawione wybrane sprawy, które były przedmiotem rozstrzygnięć sądowych oraz możliwości jakie mają organizacje społeczne aby pomóc zwierzętom-ofiarom znęcania i doprowadzić do ukarania sprawcy.

  • wt., 2026-09-22 13:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Życie codzienne nastolatki/a w PRL – wątki socjalistyczne w powieściach Haliny Snopkiewicz

Życie nastolatki/a w okresie PRL odbywało się według ściśle określonych i narzuconych norm prawnych i społecznych jak również środowiskowych (obserwacja młodzieży podczas czasu wolnego). Seria dwóch powieści Haliny Snopkiewicz („Słoneczniki”, „Paladyni”), zaliczana do gatunku literatury dla dziewcząt, porusza aspekty życia ówczesnych nastolatków. Jest to przede wszystkim środowisko szkoły, a później uczelni i związane z tym relacje z rówieśnikami oraz nauczycielami/wykładowcami. Obok tego występują relacje z rodzicami, głównie z chłodną emocjonalnie, skoncentrowaną na pracy matką. Ważnym elementem są echa wojny, które w serii Snopkiewicz zostały ukazane pod postacią wspomnień bohaterki z okresu okupacji jak również przez perypetie partyzantów zmuszonych do powrotu do szkolnych ław. Na każdym tym etapie wyziera socjalizm – przez specyficzne formy zachowania, elementy wizualne czy mentalność.   

  • wt., 2026-09-22 13:00 do 13:45
Lekcja festiwalowa „Kiedy Turek napoi konia w Wiśle”: Polska–Turcja w perspektywie historycznej i kulturowej

Wystąpienie poświęcone będzie relacjom polsko-tureckim ujmowanym w perspektywie historycznej, kulturowej i symbolicznej. Punktem wyjścia stanie się powiedzenie „Kiedy Turek napoi konia w Wiśle”, obecne w polskiej pamięci historycznej jako znak spotkania dwóch światów – Europy Środkowej i Orientu – oraz wielowiekowych kontaktów między Rzecząpospolitą a Imperium Osmańskim. Turcja zostanie ukazana jako przestrzeń pogranicza – mentalnego, kulturowego i geopolitycznego – pomiędzy Wschodem a Zachodem, tradycją a nowoczesnością. Taka kondycja rodzi specyficzne doświadczenie określane tureckim pojęciem „hüzün”, oznaczającym melancholię wynikającą z poczucia historycznej utraty i cywilizacyjnego rozdarcia. Wystąpienie podejmie także problem uproszczonego postrzegania Turcji przez Zachód, który często redukuje ją do egzotycznego stereotypu. Przywołane zostanie również proroctwo Wernyhory o wyzwoleniu Polski, symbolicznie związane z motywem „tureckich koni pijących wodę z Wisły”. Omówione zostaną także związki językowe i kulturowe między Polską a Turcją, widoczne m.in. w obecności turcyzmów w języku polskim oraz wpływach orientalnych w kulturze sarmackiej. Zakończenie poświęcone będzie postaci Jerzego Franciszka Kulczyckiego i legendzie o sprowadzeniu kawy do Europy po odsieczy wiedeńskiej dokonanej przez Jana III Sobieskiego, a także losom Polaków służących u Sułtana jako świadectwu wielowiekowych relacji obu narodów. Istotnym uzupełnieniem będą sylwetki konwertytów i emigrantów politycznych, takich jak polscy Tatarzy oraz przedstawiciele szlachty i żołnierze Rzeczypospolitej osiadający w Imperium Osmańskim, którzy przyjmowali islam i pełnili funkcje wojskowe oraz dyplomatyczne na dworze sułtańskim, tworząc unikalne biografie „pomiędzy światami”.

 

  • wt., 2026-09-22 13:00 do 14:15
Lekcja festiwalowa Masz przy sobie narkotyki – i co dalej?
Co dzieje się w chwili, gdy podczas kontroli policja ujawnia przy młodej osobie narkotyki lub inne nielegalne substancje? Jakie czynności mogą zostać podjęte przez funkcjonariuszy i jakie prawa przysługują osobie, wobec której prowadzone jest postępowanie? Odpowiedzi na te pytania poznają uczestnicy zajęć, które w przystępny sposób przybliżą praktyczne funkcjonowanie polskiego systemu prawa. Podczas spotkania krok po kroku omówiony zostanie przebieg postępowania – od legitymowania i przeszukania, przez zatrzymanie i przesłuchanie, aż po decyzje prokuratora lub sądu. Wyjaśnione zostaną podstawowe prawa i obowiązki osoby, wobec której prowadzone są czynności, a także różnice wynikające z wieku sprawcy oraz charakteru czynu. Szczególna uwaga zostanie poświęcona konsekwencjom, które często wykraczają poza odpowiedzialność prawnokarną. Uczestnicy dowiedzą się, jaki wpływ mogą mieć wpisy w odpowiednich rejestrach, opinie kuratorskie czy orzeczenia sądu na dalszą edukację, rekrutację na studia, możliwość wykonywania niektórych zawodów, służbę w formacjach mundurowych, uzyskanie prawa jazdy lub wyjazdy zagraniczne. Przedstawione zostaną również przykłady pokazujące, że jedna pochopna decyzja może mieć skutki odczuwalne przez wiele lat. Zajęcia mają charakter edukacyjny i popularyzatorski. Ich celem jest zwiększenie świadomości prawnej młodzieży, obalenie najczęściej powtarzanych mitów dotyczących odpowiedzialności za posiadanie narkotyków oraz pokazanie, jak w praktyce wygląda postępowanie organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości.
  • wt., 2026-09-22 13:30 do 14:30
Lekcja festiwalowa Startup na minusie, czyli skąd wziąć milion na dobry pomysł

Uczniowie wcielą się w rolę zespołów tworzących własne startupy. Każda grupa otrzyma pomysł na innowacyjny biznes i stanie przed jednym z największych wyzwań młodych firm – zdobyciem pieniędzy na rozwój.

Uczestnicy poznają główne źródła finansowania startupów (m.in. crowdfunding, dotacje, fundusze venture capital, aniołów biznesu, kredyty). W praktyczny sposób przeanalizują, które rozwiązania mogą pomóc firmie rozwinąć się szybciej, a które wiążą się z utratą kontroli nad projektem lub dużym ryzykiem finansowym.

W trakcie warsztatu zespoły będą podejmować decyzje dotyczące rozwoju swojego startupu, negocjować z „inwestorami” i mierzyć się z realistycznymi problemami młodych przedsiębiorców. Każda decyzja wpłynie na dalsze losy firmy – od spektakularnego sukcesu po ryzyko bankructwa.

Warsztat łączy elementy gry decyzyjnej, pracy zespołowej i praktycznej wiedzy ekonomicznej. Uczniowie dowiedzą się, skąd startupy zdobywają kapitał, jak inwestorzy oceniają pomysły biznesowe oraz dlaczego nawet świetny produkt nie zawsze gwarantuje sukces rynkowy.

  • wt., 2026-09-22 11:30 do 13:00
  • wt., 2026-09-22 13:30 do 15:00
Spotkanie festiwalowe W drogę! Podróż i podróżowanie w dawnej Galicji

Na spotkaniu dowiemy się, w jaki sposób podróżowano w dawnej Galicji. Prześledzimy mapy dawnych gościńców, dowiemy się o niedogodnościach podróży karetą, konieczności przekraczania nowych zaborczych granic oraz trudności w zdobyciu paszportu i wizy.

Wiek XIX jest nazywany wiekiem pary, dlatego zajrzymy na galicyjskie dworce, sprawdzimy jak najszybciej dojechać ze Lwowa do Wiednia koleją żelazną oraz którego miejsca w wagonie lepiej nie wybierać.

Koniec wieku to początek ery motoryzacji. Zobaczymy, jak wyglądały pierwsze automobile, gdzie nimi można było jeździć.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 15:45
Spotkanie festiwalowe Współczesna literatura białoruska a sytuacja społeczno-polityczna Białorusi – perspektywy i wyzwania

Cezurą we współczesnej literaturze białoruskiej są lata 90. XX wieku i rozwiązanie ZSRR. Wówczas bowiem na scenie literackiej spotkali się przedstawicieli wielu pokoleń o różnych poglądach, co do kształtu nowej literatury. Na przestrzeni ostatnich 30 lat w twórczości białoruskich autorów pojawiały się motywy typowe dla nurtów europejskich jak np. tematyka przestrzeni, feminizm czy rewizja okresu przełomu. Niewątpliwie obecne uwarunkowania społeczno-polityczne Białorusi skłaniają do ożywionej dyskusji nie tylko w sferze publicznej, ale także są jednym z tematów literatury, tak o charakterze wspomnieniowym, jak i beletrystycznym. 

Sfałszowane wybory na prezydenta w 2020 r. i brutalnie stłumione protesty są jednym z motywów w literaturze ostatnich trzech lat. Należy jednak podkreślić, że utwory podejmujące aktualne problemy społeczno-polityczne są wydawane poza granicami Białorusi jak np. książki Bacharewicza. W ojczyźnie autora niektóre są już zakazane.

Obecna sytuacja na Białorusi w tym zaostrzone represje przeciwko osobom krytykującym reżim, a także obrońcom praw człowieka, brak wolności słowa i stale rosnąca liczba więźniów politycznych jak i emigrantów budzą niepokój i skłaniają do dyskusji na temat perspektyw białoruskiej twórczości.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 15:45
Spotkanie festiwalowe Krystalizacja białka

Znajomość struktury przestrzennej białek pozwala zrozumieć procesy biologiczne, na najbardziej podstawowym, atomowym poziomie: sposób w jaki przebiegają reakcje katalizowane przez enzymy; sposób w jaki białka oddziałują z innymi białkami i małymi cząsteczkami; itp. Znajomość struktury, miejsc aktywnych lub wiążących w białkach, pozwala na zrozumienie ich specyficzności substratowej i zaprojektowanie cząsteczek lepiej z nimi oddziałujących, np. potencjalnych leków. W krystalografii rentgenowskiej białek największym wyzwaniem jest pierwszy etap na drodze do uzyskania struktury, czyli otrzymanie dobrze rozpraszającego kryształu białka, co będzie tematem poniższych ćwiczeń.

Nauki biologiczne
  • wt., 2026-09-22 15:30 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Magnetyczny Rezonans Jądrowy jako wgląd w świat cząsteczek

Świat chemików kręci się często wokół białych proszków i przezroczystych płynów. Co jeśli nie jesteśmy pewni, co dokładnie jest w probówce? Jak sprawdzić (bez niszczenia próbki) czy udało nam się zsyntetyzować pożądany związek? A może chcemy dowiedzieć się co wchodzi w skład naszego napoju lub czy dwie substancje oddziałują ze sobą?

Nieinwazyjnych technik jest tylko kilka i jedną z nich (szeroko wykorzystywaną) jest spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR). NMR to potężne narzędzie, które umożliwia nam identyfikację związków i badanie struktur przestrzennych cząsteczek, jak również badanie oddziaływań, dyfuzji czy monitorowanie reakcji.

Spotkanie będzie podzielone na trzy części:
- krótką prezentację, w czasie której uczestnicy poznają podstawy zjawiska NMR i dowiedzą się, w jaki sposób badamy próbki ciekłe w tej technice,
- wycieczkę po laboratorium Nowych Metod Spektroskopii Magnetycznego Rezonansu Jądrowego,
- wspólną analizę widm wykorzystywanych w typowych badaniach związków organicznych za pomocą techniki NMR.

Nauki chemiczne
  • wt., 2026-09-22 16:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Mydło i kremidło

„Mydło i kremidło” to zajęcia skierowane do uczestników powyżej 10. roku życia. Podczas warsztatów dowiemy się, z czego składają się kosmetyki oraz które składniki są naprawdę niezbędne do ich tworzenia. W trakcie zajęć będziemy własnoręcznie przygotowywać ekologiczne preparaty pozbawione konserwantów. Nasze kosmetyki będą miały krótszy termin przydatności, ale za to będą bardziej przyjazne dla skóry.

Nauki chemiczne
  • wt., 2026-09-22 16:30 do 17:20
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 18:50
Spotkanie festiwalowe Jak pracuje nowoczesne laboratorium? Wycieczka od genu do białka

Spotkanie ma na celu pokazanie uczestnikom jak zorganizowane jest nowoczesne laboratorium badawcze oraz uświadomienie jak dokładnie wygląda ścieżka od sekwencji DNA (genu) do badań na białkach. Grupa Biologii Strukturalnej zainteresowana jest tym w jaki sposób aminokwasy budujące białka ułożone są w przestrzeni (struktura), co bezpośrednio przekłada się na pełnione przez nie funkcje. Poznanie struktury, a co za tym idzie funkcji biomolekuły, jest zazwyczaj pierwszym krokiem w opracowywaniu nowych leków.

Nauki biologiczne
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Mydło i kremidło

„Mydło i kremidło” to zajęcia skierowane do uczestników powyżej 10. roku życia. Podczas warsztatów dowiemy się, z czego składają się kosmetyki oraz które składniki są naprawdę niezbędne do ich tworzenia. W trakcie zajęć będziemy własnoręcznie przygotowywać ekologiczne preparaty pozbawione konserwantów. Nasze kosmetyki będą miały krótszy termin przydatności, ale za to będą bardziej przyjazne dla skóry.

Nauki chemiczne
  • wt., 2026-09-22 16:30 do 17:20
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 18:50
Spotkanie festiwalowe Przewrót majowy i rządy piłsudczyków w kontekście europejskim

Przed stu laty, 12 maja 1926 roku rozpoczął się przewrót majowy. Marszałek Józef Piłsudski obalił konstytucyjne władze państwa i ustanowił rządy autorytarne. Nie były one zjawiskiem wyjątkowym w międzywojennej Europie. Niedemokratyczne reżimy przebierały wiele form i odcieni.

 

Na spotkaniu postaramy się odpowiedzieć na pytania: Co wyróżniało dyktaturę piłsudczyków? Pod jakimi względami była podobna do innych systemów autorytarnych? Jaki był jej bilans?

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:30
Lekcja festiwalowa Jakiej muzyki słuchano w renesansowym mieście?

Jakiej muzyki mógł słuchać Mikołaj Kopernik? Jaką muzyką witano w mieście króla? Co śpiewano w szesnastowiecznej szkole?

  • śr., 2026-09-23 09:00 do 09:45
Spotkanie festiwalowe Dlaczego UNESCO ustanowiło 15 grudnia Światowym Dniem Rodziny Języków Turkijskich?

Podczas prelekcji zaprezentowane zostanie historia najstarszych turkijskich tekstów literackich, jakim są inskrypcje odkryte, odczytane i zakwalifikowane jako runy tureckie w końcu XIX wieku przez Vilhelma Thomsena. Od 2025 roku dzień, w którym publicznie zostało ogłoszone to odkrycie, Komitet UNESCO ustanowił Światowym Dniem Rodziny Języków Turkijskich.

Omówione zostaną trzy stele powstałe w pierwszej połowie VIII stulecia poświęcone władcom Kaganatu Turków Błękitnych. Pokrótce przedstawiona zostanie historia powstania inskrypcji, kto, kiedy i dlaczego je sporządził, następnie historia ich odkrycia i odczytania. Zaprezentowany zostanie też sam alfabet runiczny, który był pierwszym alfabetem używanym przez ludy turkijskie.

 

Nauki humanistyczne
  • śr., 2026-09-23 10:00 do 10:50
Lekcja festiwalowa Młody humanista – o rękopisach w bibliotece

Interaktywna lekcja w formie miniwarsztatów z zadaniami dla uczniów. Główną jej treścią jest uświadomienie istnienia cennych obiektów w bibliotekach, wyjaśnienie sensu ich gromadzenia oraz wprowadzenie podstawowych pojęć takich jak: rękopis, skryptor, skryptorium, iluminacje i inicjały – w formie zabawy ruchowej. Uczniowie będą mogli obejrzeć dawne rękopisy, wykonać iluminację własnego inicjału, a także wykonać własną pracę badawczą: rozszyfrować zagadkową datę powstania obiektu.

  • śr., 2026-09-23 10:00 do 11:00
Lekcja festiwalowa Niewidzialni strażnicy zdrowia: Jak biosensory elektrochemiczne czytają sygnały z naszego ciała

Czy Twoje ciało „mówi”, zanim jeszcze poczujesz, że coś jest nie tak? W Twoim organizmie cały czas zachodzą reakcje chemiczne, które niosą informacje o zdrowiu: zmienia się poziom glukozy, pojawiają się sygnały zmęczenia, stresu czy wysiłku. Problem w tym, że większości z nich nie widzimy i nie czujemy – są niewidzialne.

A gdyby dało się je odczytać?

Podczas wykładu poznasz biosensory elektrochemiczne – technologie, które potrafią „podsłuchiwać” sygnały z naszego ciała i zamieniać reakcje chemiczne w sygnał elektryczny. To dzięki nim możliwe jest m.in. monitorowanie glukozy czy rozwój nowoczesnej diagnostyki. To nie science fiction – to dzieje się już teraz. A w przyszłości takie czujniki mogą działać stale, niemal niezauważalnie, pomagając nam lepiej rozumieć własny organizm.

Czy będziemy nosić biosensory na skórze? A może nasze ciało będzie analizowane przez cały czas? I najważniejsze – czy naprawdę chcielibyśmy to wiedzieć?

To spotkanie dla wszystkich ciekawych świata – nie tylko tych, którzy lubią chemię. Będą pytania, wspólne zgadywanie i momenty, w których sam/sama odkryjesz, jak działa nauka w praktyce. Ciało mówi. Nauka słucha.

Przyjdź i sprawdź, czy chcesz usłyszeć, co mówi Twoje.

  • śr., 2026-09-23 10:00 do 11:00
Lekcja festiwalowa Radon wokół nas

Radon powstający z rozpadu radu występuje w środowisku naturalnie, emituje głównie promieniowanie α i w mniejszym stopniu β. W związku z tym, że jest gazem, może wydostać się ze skorupy ziemskiej do atmosfery wchodząc w skład powietrza atmosferycznego. Radon dostaje się do organizmu człowieka głównie wraz z wdychanym powietrzem atmosferycznym. Wdychana dawka tego pierwiastka zależy między innymi od jego stężenia w powietrzu,  częstości oddechów, wentylacji płuc, powierzchni wymiany gazowej w płucach i głębokości wniknięcia do  płuc promieniotwórczych cząstek. Czy radonu powninniśmy się bać? Gdzie go znaleźć? 

  • śr., 2026-09-23 10:00 do 11:00
Lekcja festiwalowa Jakie techniki tłumaczeniowe są ważne dla tłumacza?

Omówienie stosowanych w przekładzie elementów nacechowanych kulturowo technik przekładowych, ilustrowane licznymi przykładami.

Podczas spotkania przedstawię klasyfikacje technik przekładowych, stosowanych w przekładzie elementów nacechowanych kulturowo, w różnych parach językowych (angielski, niemiecki, ukraiński, polski), w tym w zakresie języka prawa (cywilnego, karnego, mediacji).

  • śr., 2026-09-23 10:30 do 11:30
Lekcja festiwalowa Sekrety ludzkiego ciała – podejście z punktu widzenia anatomii i medycyny sądowej

Ludzkie ciało skrywa wiele informacji o naszym zdrowiu, stylu życia i przebytych zdarzeniach. Podczas wykładu przyjrzymy się temu, jak wiedza z zakresu anatomii oraz medycyny sądowej pozwala lepiej zrozumieć budowę i funkcjonowanie organizmu, a także interpretować ślady, które pozostają w ciele człowieka.

Opowiemy m.in. o tym, co o człowieku mogą powiedzieć kości, jakie zmiany w organizmie wywołują urazy czy choroby oraz jak specjaliści potrafią na ich podstawie odtworzyć przebieg różnych zdarzeń. To okazja, by spojrzeć na ludzkie ciało z nieco innej perspektywy i odkryć, jak wiele można z niego „odczytać”.

  • śr., 2026-09-23 10:30 do 12:15
Spotkanie festiwalowe Korupcja w Mezopotamii: jak skazać niezatapialnego urzędnika?

Jak w starożytności ścigano przestępców? Czy istniała policja? W jaki sposób prowadzono śledztwa? Jak gromadzono materiał dowodowy?

Członkowie projektu DigEanna odpowiedzą na te pytania sięgając do pochodzących z VI wieku p.n.e. aktów sprawy Gimillu, skorumpowanego urzędnika świątyni Eanna w
babilońskim mieście Uruk. Kariera Gimillu od lat fascynuje badaczy, którzy nie potrafią przekonująco wyjaśnić, jak oszustowi i złodziejowi udawało się przez niemal 30 lat nie tylko
unikać kary, ale wręcz zajmować kolejne intratne stanowiska.

Świątynia, w której działał Gimillu, była jedną z najważniejszych mezopotamskich instytucji sakralnych i gospodarczych. Jej archiwum obejmuje ponad 11.000 tekstów z I tysiąclecia
p.n.e., przechowywanych obecnie w licznych muzeach i kolekcjach prywatnych. Na przykładzie aktów procesu Gimillu pokażemy, w jaki sposób współczesne narzędzia humanistyki cyfrowej umożliwiają badaczom prowadzenie własnych śledztw – odnajdywanie, grupowanie i analizę rozproszonych dokumentów klinowych.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2026-09-23 11:00 do 11:50
Lekcja festiwalowa Molekularne sita: filtracja żelowa, dializa i elektroforeza w praktyce

W komórkach występuje ogromna różnorodność cząsteczek – od małych jonów i metabolitów po duże białka i kwasy nukleinowe, nazywane makrocząsteczkami. Zarówno niektóre cele badawcze (coraz lepsze poznawanie białek i kwasów nukleinowych), jak i praktyczne zastosowania biotechnologiczne często wymagają uzyskania makrocząsteczek oddzielonych od innych składników komórkowych. W tym celu stosuje się różne kryteria sortowania cząsteczek. Jednym z najczęściej wybieranych jest ich wielkość. Rozdzielanie białek lub kwasów nukleinowych różniących się wielkością jest też podstawą popularnej metody ich analizy. W trakcie warsztatów zaprezentujemy trzy podstawowe metody segregacji cząsteczek ze względu na ich wielkość: 1) filtrację żelową (sączenie molekularne), wykorzystującą specjalne „sita”, przez które większe cząsteczki przepływają szybciej niż mniejsze; 2) dializę, w której do rozdzielania cząsteczek wykorzystuje się półprzepuszczalną błonę i 3) elektroforezę, w czasie której cząsteczki „ścigają się” w żelu w polu elektrycznym. Uczestnicy poznają te techniki w praktyce i będą mogli w kilkuosobowych zespołach wykonać proste procedury laboratoryjne.

  • śr., 2026-09-23 11:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Portret to nie tylko podobizna – o czym mówiły i do czego służyły dawne wizerunki

Współczesna łatwość w utrwalaniu cudzej bądź własnej podobizny powoduje, że zapominamy jak czaso- i kosztochłonnym procesem, dostępnym niewielu, było niegdyś wykonanie portretu. Najczęściej w ciągu życia sporządzano jeden wizerunek, który miał za zadanie nie tylko utrwalić rysy twarzy, ale przede wszystkim opowiedzieć o statusie materialnym, pozycji społecznej oraz dokonaniach portretowanego. Przekazaniu tych treści służył uporządkowany język znaków, w ramach którego każdy gesty portretowanego, jego strój i otaczające go przedmioty miały przemyślane miejsce i konkretne znaczenie.

Na przykładzie malarskich, rzeźbiarskich i graficznych portretów pochodzących z XVI-XIX w. uczestnicy zajęć dowiedzą się m.in. jaką wymowę miało różne ułożenie rąk, z jakimi zwierzętami portretowano się najchętniej, czym wyróżniały się wizerunki dzieci oraz do czego odwoływały się najczęstsze męskie i kobiece atrybuty. 

 

  • śr., 2026-09-23 11:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie?

Odkrycie własnych korzeni jest niezwykłym doświadczeniem. Dzięki poszukiwaniom genealogicznym można poznać miejsca, z których pochodzili nasi przodkowie, zawody, w których pracowali czy nieznane fakty z ich życia. Informacje dotyczące przodków można przedstawić w postaci drzewa genealogicznego czy genogramu ilustrującego związki i relacje między krewnymi oraz ważne daty z życia członków rodziny.

Celem zajęć jest zapoznanie uczestników ze sposobami poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować swoje drzewo genealogiczne.

W trakcie warsztatów poruszone zostaną następujące zagadnienia:

  • Podstawowe informacje i dokumenty niezbędne przy poszukiwaniu przodków.
  • Źródła, bazy i serwisy przydatne dla genealogii oraz metody wyszukiwania w tych zasobach.
  • Programy i szablony do tworzenia drzewa genealogicznego.
  • śr., 2026-09-23 11:30 do 13:00
Lekcja festiwalowa Common Problems to Avoid in English – pułapki językowe Polaków

Spotkanie poświęcone będzie jednemu z najbardziej fascynujących zjawisk w nauce języków obcych: interferencji językowej, czyli wpływowi języka ojczystego na sposób, w jaki mówimy w języku obcym. Dlaczego Polacy pytają po angielsku „How to say it?”, mówią o „mobbingu”, używają słowa „meeting” zamiast „get-together”. Jakie błędy zdarzają się nawet osobom na wysokim poziomie językowym?

Podczas spotkania przyjrzymy się najczęstszym „polskim śladom” w języku angielskim — od fałszywych przyjaciół i anglicyzmów po kalki gramatyczne i kulturowe nieporozumienia. Uczestnicy dowiedzą się, dlaczego wiele błędów brzmi dla Polaków całkowicie logicznie, choć dla native speakerów bywają zabawne, dziwne lub niezrozumiałe.

W przystępnej formie pokażę, dlaczego tłumaczenie „słowo w słowo” tak często zawodzi oraz które błędy są praktycznie nieśmiertelne. Spotkanie będzie pełne autentycznych przykładów z sal lekcyjnych, internetu i codziennej komunikacji. To spotkanie dla wszystkich, którzy uczą się angielskiego, uczą innych albo po prostu interesują się tym, jak języki wpływają na nasze myślenie.

  • śr., 2026-09-23 12:00 do 13:30
Lekcja festiwalowa Kawa, herbata a może...wino? Co pić aby „delikatnie” się odmłodzić?

Na wykładzie omówiony zostanie skład chemiczny i dobroczynny wpływ na organizm popularnych napojów. Opowiemy o tym, jak możemy walczyć ze stresem oksydacyjnym zaczynając od zawartości naszych…kubków, filiżanek i kieliszków! Czy ma to coś wspólnego z młodym wyglądem i młodością w ogóle? Przekonamy się na spotkaniu! Wykład połączony będzie z pokazem badania zdolności antyutleniających metodą z rodnikiem DPPH.

  • śr., 2026-09-23 12:00 do 13:00

©2026 Festiwal Nauki