Wykład

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe Grypa – budowa i funkcjonowanie wirusa, szczepionki i leki

Grypa niezmiennie stanowi olbrzymie wyzwanie zdrowotne, społeczne i ekonomiczne. Pandemia „świńskiej grypy” A/H1N1 z 2009 roku spowodowała setki milionów zakażeń i ponad 0,5 miliona zgonów. Rocznie ok. 3–5 milionów osób ciężko przechodzi grypę sezonową, a ponad 0,5 miliona umiera na skutek infekcji lub pogrypowych powikłań. Dzieje się tak pomimo dostępności szczepionek i leków przeciwko grypie. Wiele osób, zwłaszcza starszych lub z osłabionym układem odpornościowym, nie może przyjąć szczepionki lub nie uzyskuje wystarczającej ochrony poszczepiennej. Jednocześnie historia pokazuje, że nowo pojawiające się warianty wirusa mogą nabywać oporność na leki. Z tego powodu zaprzestano stosowania amantadyny, szeroko używanej przeciw grypie w latach 80. i 90., a popularny oseltamiwir był nieskuteczny wobec sezonowych szczepów cyrkulujących w latach 2007–2009.

Podczas wykładu przybliżymy molekularne mechanizmy działania i budowę wirusa grypy. Zagłębimy się w organizację genomu RNA grypy oraz szczegóły funkcjonowania jej polimerazy – białka, które powiela genom wirusa i przepisuje go na mRNA. Opowiemy, jak wirus grypy przejmuje kontrolę nad procesami komórkowymi i co oznacza, że „kradnie” 5′ cap, czyli „czapeczkę” komórkowego mRNA. Przyjrzymy się co sprawia, że grypa tak szybko mutuje i dlaczego nieustannie powstają jej nowe warianty. Wytłumaczymy także, jak powstają i co zawierają szczepionki przeciw grypie, oraz jak działają dostępne leki.

 

Nauki biologiczne
  • śr., 2026-09-23 16:30 do 17:30
Spotkanie festiwalowe 100 rocznica prymasostwa kardynała Augusta Hlonda, czyli o Kościele katolickim w II RP

W 100 rocznicę nominacji abp Hlonda na Prymasa Polski, przypomnimy wybitnego kapłana i patriotę. Prof. Jan Żaryn przybliży postać Kapłana oraz rolę kościoła w II RP.

Ludzie Kościoła katolickiego, w tym szczególnie duchowieństwo świeckie i zakonne uczestniczyło we wszystkich zmaganiach polskich w XIX wieku na rzecz odzyskania niepodległości i podnoszenia jakości życia mieszkańców ziem polskich, wychowania patriotycznego i historycznego. Takie postacie jak ks. Kazimierz Lutosławski, członek Ligi Narodowej i współtwórca polskiego harcerstwa, czy bł. Ignacy Kłopotowski i ks. Marceli Godlewski, twórcy pism dla robotników i stowarzyszeń chrześcijańskich, czy też powstańcy przyszli święci Kościoła katolickiego, jak p. Rafał Kalinowski, czy brat Albert Chmielowski, także zesłańcy na czele ze św. abp Zygmuntem Szczęsnym Felińskim, w końcu ks. Piotr Wawrzyniak czy ks. Wacław Bliziński, współtwórcy kas oszczędnościowo-kredytowych i czytelni ludowych, itd., to jedynie przykłady zaangażowania się kapłanów na rzecz polskiej wspólnoty narodowej.

Po odzyskaniu niepodległości autorytet Episkopatu Polski był olbrzymi w Narodzie, a setki księży zaangażowało się w budowanie suwerennej Polski, m.in. jako parlamentarzyści, jako moderatorzy stowarzyszeń katolickich, tak masowych jak i elitarnych. Prymas August Hlond stojąc na czele Episkopatu Polski zyskał olbrzymi autorytet, także w Stolicy Apostolskiej, jako abp poznańsko-gnieźnieński, jako autor ważnych Listów Pasterskich z lat 30-tych, jako twórca i inspirator pielgrzymek jasnogórskich stanowo-zawodowych, jako twórca Rady Społecznej, w końcu jako twórca Zakonu Chrystusowców wspierających prymasa w jego roli opiekuna emigracji polskiej w okresie międzywojennym. Jego dzieła z lat II RP pozwoliły przeżyć Narodowi okres okupacji i czas powojenny.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2026-09-23 17:00 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Ach, cóż to był za ślub! „Album brukselski” 1565 – rzecz o splendorze, tańcu i walce amazonek

W 1565 r. księżna Florencji, a zarazem namiestniczka Niderlandów – Małgorzata Parmeńska zorganizowała w Brukseli huczne zaślubiny swego syna Alessandro Farnese z Marią Portugalską. Z tej okazji w kręgu manierystycznego malarza Fransa Florisa powstała seria 12 gwaszy na pergaminie znana jako „Album brukselski”. Dzieło, pochodzące z kolekcji króla Stanisława Augusta, stanowi dziś chlubę zbiorów uniwersyteckich (Gabinet Rycin BUW). Dzięki tym niezwykłym pracom mieniącym się czerwienią, czernią i złotem przeniesiemy się do szesnastowiecznej Brukseli, aby wraz z przedstawicielami rodów Farnese i Habsburgów wziąć udział w kilkudniowych uroczystościach dworskich. Będziemy świadkami widowiskowych wjazdów, oficjalnych powitań i formalnych zaślubin. Przede wszystkim jednak zobaczymy czym raczono się przy suto zastawionym stole. Oraz jakie rozrywki zapewniono zebranym. Zwiedzimy sale pałacu Coudenberg, a także wyjdziemy na ulice miasta, przed ratusz. Wykład festiwalowy będzie okazją do bliższego poznania niezwykłego dzieła sztuki, oraz tego, w jaki sposób wykorzystywano sztukę do uprawiania polityki. 

Nauki humanistyczne
  • śr., 2026-09-23 17:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Smartfon w kieszeni Leibniza. Myślenie filozoficzne w zaawansowanej gospodarce, nauce i kulturze

Ktoś musi stawiać pytania o to, co z pozoru oczywiste. Bez tego nie będziemy zdolni przekraczać kolejnych granic rozwoju nauki, technologii i szerszej kultury. Filozofowanie temu właśnie służy i jako takie nie jest zarezerwowane dla zawodowych filozofów. To raczej pewien trening myślenia, dostępny dla wszystkich, aczkolwiek w tym wysiłku... przydaje się trener.

Nauki społeczne
  • śr., 2026-09-23 17:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Środowiskowe uwarunkowania zdrowia

Zdrowie człowieka kształtowane jest przez wiele czynników środowiskowych – nie tylko przyrodniczych, lecz także społecznych i psychicznych. Zrozumienie tych złożonych zależności wymaga spojrzenia z różnych perspektyw, w tym także nauk społecznych.

Nauki społeczne
  • śr., 2026-09-23 17:00 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Sztuka negocjacji – techniki i strategie

Podczas spotkania odkryjemy, czym naprawdę są negocjacje i jakie techniki pozwalają osiągać porozumienia bez zbędnych konfliktów. Porozmawiamy o skutecznej komunikacji, sile argumentów i perswazji, a także o tym, jak rozpoznawać i neutralizować techniki manipulacyjne.

Poznasz najpopularniejsze strategie i taktyki negocjacyjne, kluczowe pojęcia, takie jak BATNA, WATNA czy ZOPA, oraz różne style i modele negocjacji. Przyjrzymy się również inspiracjom płynącym z teorii gier i strategii szachowej, a także wpływowi uwarunkowań kulturowych na przebieg rozmów.

Spotkanie będzie także okazją do refleksji nad tym, czy istnieje „idealny negocjator” i jakie cechy pomagają skutecznie osiągać cele w negocjacjach.

Spotkanie pod patronatem Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie

Nauki ekonomiczne
  • śr., 2026-09-23 17:00 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Słynni Węgrzy w nazwach specjałów węgierskich

W węgierskiej kuchni można znaleźć różne dania i desery, które otrzymały nazwy na cześć swoich twórców lub innych znanych Węgrów. Wykład ma na celu przybliżenie uczestnikom ciekawych potraw węgierskich oraz sylwetek znanych cukierników, restauratorów i historycznych postaci Węgier.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2026-09-23 17:00 do 17:50
Spotkanie festiwalowe Interpretacje: sztuka i nauka wobec rzeczywistości

Tematem spotkania będą interakcje biologii molekularnej i komórkowej oraz sztuk wizualnych. W czasie spotkania zostanie wygłoszony wykład dr hab. Marzeny Stefaniuk z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego w Warszawie pt. "Różne oblicza mózgu - sztuka obrazowania neuronów". Ze strony Akademii Sztuk Pięknych Pani Diana Lelonek wygłosi wykład pt. "Solarstalgia, fotosynteza i roślinna ciemnia", a Zofia Kwasieborska wykład pt. "Dialog międzygatunkowy. Jak odkrywać pozaludzki świat?".

W czasie prezentacji zostaną przedstawione przykłady możliwych inspiracji wizualnych i konceptualnych obecnych we współczesnej biologii molekularnej i komórkowej, ze szczególnym uwzględnieniem technik mikroskopowych. Zostaną omówione także korzyści, jakie mogą odnosić naukowcy i artyści sztuk wizualnych w ramach projektów naukowo-artystycznych (Art & Science). Zostanie zaprezentowana idea kolekcji sztuki współczesnej w Instytucie Nenckiego PAN.

W drugiej części zostanie przedstawiona wystawa prac studentów Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie inspirowana wizytami w laboratoriach naukowych m.in. w Pracowni Obrazowania Mózgu Instytutu Nenckiego PAN.

Nauki biologiczne
  • śr., 2026-09-23 17:30 do 20:00
Spotkanie festiwalowe W 500 lecie inkorporacji Mazowsza do Korony. Refleksje jubileuszowe o dziedzictwie i tożsamości

Wykład omawia niezwyczajne okoliczności inkorporacji Mazowsza do Królestwa Polskiego i jej etapy do 1526 roku. Podejmuje refleksje na temat skutków inkorporacji bezpośrednio i długofalowo. To zaś w kontekście tożsamości kulturowej i dziedzictwa regionu.

Nauki społeczne
  • śr., 2026-09-23 17:30 do 18:30
Spotkanie festiwalowe What moves stock markets? or why stock markets are not “black magic"

Stock markets are often seen as “black magic.” This lecture shows that they respond systematically to information, and explains how economic and financial factors shape market performance.
 

Nauki ekonomiczne
  • śr., 2026-09-23 17:30 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Klimat na peryferiach. Rola sprawiedliwości środowiskowej

Ekologia często utożsamiana jest z ruchem na rzecz ochrony przyrody. Tymczasem perspektywa skupiona na peryferiach globalnego systemu kapitalistycznego ukazuje, że zagadnienia środowiskowe najczęściej należą do podstawowych problemów społecznych. Podczas wykładu postaramy się odpowiedzieć na pytania: Co to jest sprawiedliwość środowiskowa?  Czy ochrona przyrody jest zawsze sprawiedliwa? Czym jest zielony ekstraktywizm?

Spotkanie jest organizowane w ramach projektu "Idee postępu i rozwoju w kontekście kryzysu klimatycznego w filozofii peryferyjnej w XXI wieku", Narodowe Centrum Nauki, nr projektu 2021/43/B/HS1/03354.

Nauki społeczne
  • śr., 2026-09-23 18:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Sztuczne światło w mieście i w domu – czy zawsze potrzebne i dobrze nam służy?

Współczesne warunki życia w miastach są nierozerwalnie związane z korzystaniem z urządzeń elektrycznych, a dziś skupimy się na oświetlaniu miasta nocą.

W warunkach dużego miasta jest prawie zawsze obecne przez całą noc i to nie tylko oświetlając ulice, ale także często świecąc w niebo lub zaglądając w nasze okna. Mieszkańcy są więc pozbawieni widoku gwiazd i księżyca, ale to nie zawsze oznacza, że latarnie uliczne dobrze oświetlają chodniki i miejsca ważne dla poczucia bezpieczeństwa. Podobnie rzecz się ma z oświetlaniem zabytków i budowli użyteczności publicznej, kiedy nadmiar niewłaściwie zainstalowanych źródeł światła wcale nie eksponuje urody czy znaczenia obiektu. Również agresywne reklamy świetlne często swoim światłem „wdzierają się” do wnętrza domów mieszkalnych, bowiem najczęściej świecą przez całą noc, nawet wówczas, kiedy w ich bliskości nie ma szans na pojawienie się choć jednej osoby. Pamiętać także warto, że światła miejskie docierają do parków, nie dając możliwości nocnego odpoczynku ani roślinom ani mieszkającym tam różnym gatunkom zwierząt.

Tak jest na zewnątrz – a jakie warunki stwarzamy sobie sami w mieszkaniach, zwłaszcza wieczorem, kiedy już wykonamy wszystkie czynności wymagające oświetlenia wnętrza? Najczęściej włączamy telewizor, komputer, tablet, smartfon – zwłaszcza ten ostatni bardzo często towarzyszy młodym osobom praktycznie przez całą dobę, ze względu na nieustanną potrzebę sprawdzania, czy przypadkiem nie omija ich jakaś ważna wiadomość. Zresztą i starsze pokolenia, nawykłe do oglądania programów TV, bardzo często zasypiają przy włączonym telewizorze, bo jak twierdzą – światło tego urządzenia nie przeszkadza im w śnie.

A tymczasem – prawie wszystko to, co zostało tutaj opowiedziane stanowi poważne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania ludzi, a także towarzyszących nam roślin i zwierząt. Bowiem brak ciemności nocnej zakłóca funkcjonowanie zegara biologicznego, co z kolei bywa przyczyną wielu chorób, słusznie nazywanych „cywilizacyjnymi” i zagraża różnorodności biologicznej.

Podczas naszego spotkania przedstawię najważniejsze argumenty wskazujące na niebezpieczeństwa wynikające z niekontrolowanego stosowania sztucznego światła w godzinach nocnych a wspólnie zastanowimy się, jak temu zapobiegać. Bo przecież wyłączenie światła jest czynnością prostą, niewymagającą stosowania specjalnych urządzeń ani wysiłku – poza odrobiną wyobraźni, dobrej woli i wiedzy. Po to mamy się dzisiaj spotkać.

Nauki biologiczne
  • śr., 2026-09-23 18:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Wybuchowa Chemia

Wybuchowa chemia – czy można okiełznać ogromną energię zamkniętą w kilku gramach substancji? Dlaczego jedne materiały spalają się powoli, a inne reagują z prędkością kilku kilometrów na sekundę? Jak to możliwe, że ta sama chemia, która pozwala wynosić rakiety w kosmos, znajduje zastosowanie w ratownictwie, górnictwie, motoryzacji czy nowoczesnym przemyśle? 

Podczas wykładu wyruszymy w podróż do świata materiałów wysokoenergetycznych – substancji, które od ponad stu lat zmieniają oblicze technologii i nauki. Poznamy podstawowe mechanizmy odpowiedzialne za gwałtowne uwalnianie energii oraz dowiemy się, czym różnią się spalanie, deflagracja i detonacja. Odkryjemy, dlaczego niektóre związki chemiczne pozostają stabilne przez dziesiątki lat, a w odpowiednich warunkach potrafią w ułamku sekundy uwolnić olbrzymie ilości energii.

Przyjrzymy się materiałom napędowym wykorzystywanym w amunicji i silnikach rakietowych. Zastanowimy się, dlaczego bez chemii związków wysokoenergetycznych nie byłoby współczesnej eksploracji kosmosu. Pokażę również, jak wiedza o procesach energetycznych przekłada się na bezpieczeństwo – od samochodowych poduszek powietrznych, przez systemy ratownicze, po zastosowania przemysłowe. Nie zabraknie odpowiedzi na pytania, skąd biorą się kolory fajerwerków, dlaczego nie każdy wybuch wygląda tak samo i czy
hollywoodzkie eksplozje mają cokolwiek wspólnego z rzeczywistością.

Wykład pozwoli oddzielić fakty od mitów i pokaże, że „wybuchowa chemia” to przede wszystkim precyzyjna nauka o kontrolowaniu energii. Za spektakularnymi efektami
kryją się prawa chemii, fizyki i inżynierii, a współczesne badania koncentrują się nie tylko na zwiększaniu osiągów materiałów wysokoenergetycznych, ale także na poprawie ich bezpieczeństwa i ograniczaniu wpływu na środowisko.

Podczas wykładu pokażę, jak chemicy i inżynierowie projektują materiały wysokoenergetyczne oraz dlaczego bez nich nie byłoby ani współczesnych rakiet, ani wielu technologii, z których korzystamy na co dzień. 

  • śr., 2026-09-23 18:00 do 19:30
Spotkanie festiwalowe Волшебные алгоритмы и молекулы РНК

Многомерное шкалирование, обучение без учителя, метод главных компонент, фолдинг РНК - вы когда-нибудь слышали такие термины? Если нет - не пугайтесь! На этом занятии мы вместе разберёмся, что они означают и как расстановка точек на клетчатой бумаге и сопоставление пар скобок связаны с предсказанием сложных трёхмерных структур молекул РНК.

В эпоху AlphaFold даже искусственному интеллекту не удаётся разгадать тайну рибонуклеиновой кислоты, одной из самых непростых макромолекул живой природы. Её последовательность записана всего четырьмя буквами - А, У, Г и Ц, - но при этом она может принимать удивительно разнообразные формы. Мы узнаем, как вычислительные алгоритмы помогают нам раскрыть природу РНК, поглядим на кирпичики её трёхмерной структуры и попробуем себя в роли предсказателей структур РНК.

 

Nauki matematyczne
  • śr., 2026-09-23 18:00 do 19:30
Spotkanie festiwalowe Cenzura w PRL

Wykład dotyczy organizacji i funkcjonowania urzędu cenzury, realizacji przez urząd polityki KC PPR - KC PZPR, ale przede wszystkim współpracy redakcji wydawnictw, czasopism oraz wszelkich instytucji kultury i nauki z urzędem cenzury. W dobie Polski Ludowej został zorganizowany rozbudowany system ograniczania wolności słowa, który zawodowi cenzury nazywali „delegowaniem uprawnień”. Temu zjawisku poświęcono w tekście najwięcej miejsca. W wykładzie przedstawię jak urząd cenzury (Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk) wymuszał współudział w cenzurowaniu publikowanych treści osoby związane z wydawnictwami, redakcjami czasopism, uczelniami wyższymi, jak ulegali cenzurze sami autorzy, jak rodził się mechanizm autocenzury. 

Nauki społeczne
  • śr., 2026-09-23 18:30 do 19:30
Spotkanie festiwalowe Cyrkularność w życiu i gospodarce: dla przyrody, dla rozwoju, dla biznesu

Czy możliwe jest życie bez nadmiaru odpadów – i czy może to się opłacać? Podczas wykładu pokażemy, że gospodarka obiegu zamkniętego to nie tylko sposób na ochronę środowiska, ale także realna szansa na rozwój nowoczesnego, dochodowego biznesu.

Dowiesz się, jak proste zasady (5R) mogą zmniejszyć ilość odpadów w codziennym życiu oraz poznasz inspirujące przykłady firm i technologii, które przekształcają odpady w cenne zasoby.

To spotkanie dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jak ich codzienne wybory wpływają na przyszłość – naszej planety i gospodarki.

Nauki ekonomiczne
  • śr., 2026-09-23 18:30 do 20:00
Lekcja festiwalowa Bio-mikroplener: sztuka widzenia – od mikroskopii do tomografii

Celem warsztatów jest poszukiwanie inspiracji dla prac plastycznych w mikroskopowych obrazach tworzonych przez naukowców. Ze względu na ograniczenia wielkości pracowni możemy przyjąć maksymalnie 18 uczestników warsztatów. Uczniowie wezmą udział w pokazie różnych preparatów mikroskopowych oraz zdjęć z mikroskopii fluorescencyjnej wykonanych przez naukowców z Instytutu Nenckiego PAN, które zaprezentuje dr Kinga Szydłowska. Następnie Dr Anna Zatorska z Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP wygłosi prelekcję „Kolory pod lupą - jak badamy pigmenty”, podczas której uczniowie zapoznają się ze zdjęciami mikroskopowymi próbek organicznych i mineralnych.  W drugiej części zajęć uczestnicy wykonają własne prace wykorzystując technikach sitodruku i batiku, inspirowane zdjęciami pokazanymi podczas wykładów. 

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 15:00
Lekcja festiwalowa Czy jesteś dobrym negocjatorem? Od konfliktu do porozumienia, czyli na czym polegają negocjacje

Na tej lekcji odkryjemy, czym naprawdę są negocjacje i dlaczego towarzyszą nam znacznie częściej, niż się wydaje. Pokażemy, jak dzięki skutecznej komunikacji, trafnym argumentom i przemyślanym strategiom można dochodzić do porozumienia bez zbędnych konfliktów. Poznasz kluczowe pojęcia, którymi posługują się profesjonalni negocjatorzy, oraz różne style negocjacji – wraz z ich praktycznym zastosowaniem. Porozmawiamy także o tym, jak rozpoznawać manipulacje i skutecznie się przed nimi bronić, oraz czy „wygrana za wszelką cenę” zawsze oznacza prawdziwy sukces. Na zakończenie zastanowimy się, czy istnieje coś takiego jak idealny negocjator i jakie kompetencje warto rozwijać, aby nim zostać.

  • śr., 2026-09-23 09:00 do 10:30
  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:30
Lekcja festiwalowa Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo?

Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach.

Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo.

Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji.

Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • śr., 2026-09-23 09:00 do 10:30
  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 09:00 do 10:30
Lekcja festiwalowa Czy mamy coś wspólnego ze skałami?

Podczas tej lekcji, łączącej elementy geologii, paleontologii i archeologii, uczniowie odkryją, że zwierzęta i ludzie mają więcej wspólnego ze skałami niż mogłoby się wydawać. Poznają różne formy występowania minerałów z grupy apatytu oraz dowiedzą się jakie mają właściwości i zastosowania.

Lekcja pokaże również, w jaki sposób naukowcy badają historię Ziemi i dawne warunki życia, analizując minerały obecne w skałach i skamieniałościach. Uczniowie będą mieli okazję obejrzeć próbki minerałów oraz szczątki organizmów współczesnych i kopalnych, dzięki czemu z bliska zobaczą apatyty o różnej genezie.

Zajęcia w przystępny i angażujący sposób pokażą, że minerały mogą łączyć wiele dziedzin nauki oraz codziennego życia.

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:00
  • czw., 2026-09-24 10:30 do 11:30
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 13:00
  • czw., 2026-09-24 13:30 do 14:30
Lekcja festiwalowa Czy samochody autonomiczne są nam potrzebne?

Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów?

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • śr., 2026-09-23 09:00 do 10:30
  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 09:00 do 10:30
Lekcja festiwalowa Jak naukowcy liczą zwierzęta w Antarktyce z powietrza

Podczas spotkania uczestnicy dowiedzą się, jak współcześni naukowcy badają zwierzęta żyjące w Antarktyce oraz dlaczego do takich badań coraz częściej wykorzystuje się drony. W czasie multimedialnego wykładu pokazane zostaną prawdziwe zdjęcia i materiały z polskich badań terenowych prowadzonych w Antarktyce. 

Uczniowie poznają różne gatunki pingwinów i innych antarktycznych zwierząt, zobaczą, jak wyglądają ich kolonie oraz dowiedzą się, w jaki sposób naukowcy liczą zwierzęta na podstawie zdjęć wykonywanych z powietrza. Spotkanie pokaże również, jak nowe technologie pomagają prowadzić badania bez płoszenia zwierząt i wspierają ochronę przyrody.

W drugiej części uczestnicy będą mogli zobaczyć prawdziwe drony wykorzystywane przez naukowców podczas badań terenowych oraz sprzęt używany do pracy w Antarktyce. Zaprezentowane zostanie przygotowanie dronów do lotu, wykonywanie zdjęć lotniczych oraz sposób analizy zebranych danych. Uczestnicy odwiedzą także laboratorium i poznają, jak wygląda codzienna praca naukowców zajmujących się badaniami środowiska polarnego.

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 11:00
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Problemy techniczne szybkiej kolei próżniowej

W ramach zajęć przybliżymy słuchaczom propozycję konstrukcji bardzo szybkiego środka transportu – Hyperloop. Przedstawimy wyniki prac dotyczące możliwości uruchomienia tego rodzaju systemu transportowego w Polsce. Skupimy się na zagadnieniach aerodynamiki, wynikających z nich ograniczeniach i możliwych rozwiązaniach. Rozważymy systemy organizacji ruchu i zapewnienia bezpieczeństwa. Będzie możliwość zajęcia miejsca w modelu kabiny takiego pojazdu oraz odbycia wirtualnego przejazdu jego symulatorem.

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:30
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:30
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 14:30
Lekcja festiwalowa Świat atomów w komputerze: projektowanie nowych antybiotyków

Antybiotyki są niezastąpione w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. Gdybyśmy chcieli projektować nowe antybiotyki metodą "zgadywania" i testowania ich skuteczności doświadczalnie, trwałoby to bardzo długo i by było bardzo kosztowne. Z tego powodu każda cząsteczka, która może być nowym antybiotykiem, jest najpierw zaprojektowana w komputerze. W ten sposób sprawdza się jej miejsce wiązania, ocenia szanse na zwalczanie infekcji bakteryjnych oraz toksyczność. Cząsteczki, które pomyślnie przeszły ten etap, są następnie badane eksperymentalnie w laboratorium. Dopiero wiele lat później, po wielu badaniach i eksperymentach, taki lek może być zatwierdzony do podawania ludziom.

Na etapie komputerowego projektowania nowych antybiotyków wykorzystuje się modelowanie molekularne. Jesteśmy w stanie zobaczyć trójwymiarowy obraz zarówno cząsteczki, która może być nowym lekiem, jak i jej sposobu wiązania do receptora. Dzięki symulacjom dynamiki molekularnej możemy też obserwować jak poruszają się dane cząsteczki. Wszystko to jest możliwe, ponieważ znamy strukturę elektronową atomów, wiemy w jaki sposób atomy wiążą się między sobą oraz znamy charakter tych wiązań. Ponadto, znamy masę każdego atomu i za pomocą prostych praw fizyki, jesteśmy w stanie modelować ich sposób poruszania się. Na wykładzie zaobserwujemy m. in. sposób wiązania wybranych antybiotyków do rybosomu bakteryjnego oraz obejrzymy krótkie filmiki z symulacji dynamiki molekularnej.

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 09:45
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:45
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 13:45
Lekcja festiwalowa Jak zrobić herbatę dla całego miasta? Inżynieria chemiczna w praktyce

Chyba każdy z nas kiedyś zaparzył herbatę: zagotować wodę, dobrać temperaturę, odczekać kilka minut, dodać (albo nie) cukier, cytrynę czy mleko. Prosta sprawa — dopóki robimy jedną herbatę dla siebie.

Schody zaczynają się wtedy, gdy trzeba przygotować napój dla wielu osób. A co, jeśli zamiast jednego lub kilku kubków mamy ich sto? Tysiąc? Albo całą Warszawę? Przecież nie ustawimy tysięcy czajników obok siebie…

Tu właśnie zaczyna się inżynieria chemiczna.

Podczas spotkania pokażę w przystępny sposób:

  • czym jest inżynieria chemiczna i czym różni się od „zwykłej” chemii,
  • jak zmienia się myślenie, gdy przechodzimy od skali kuchennej do przemysłowej,
  • jakie problemy pojawiają się przy dużej skali — i jak je rozwiązywać.

Będzie trochę fizyki, trochę chemii, odrobina biologii — wszystko na przykładach z życia codziennego, takich jak parzenie herbaty, pieczenie ciastek czy przygotowanie sałatki.

To spotkanie jest interaktywne — wspólnie będziemy szukać rozwiązań i „projektować” procesy!

Niezależnie od tego, czy jesteś w humanie, biol-chemie czy mat-fizie — jeśli potrafisz zrobić herbatę, to to spotkanie jest dla Ciebie!

  • pt., 2026-09-25 09:30 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 11:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 09:30 do 10:30
Lekcja festiwalowa Owady i pająki naszych lasów

Owady są najliczniejszą grupą zwierząt na naszej planecie. I choć spotykamy się z nimi niemal każdego dnia naszego życia, wciąż mało o nich wiemy.Lekcja ta przybliży świat owadów młodym przyrodnikom. Uczestnicy zajęć nauczą się rozróżniać owady i pająki występujące w lesie, rozpoznawać podstawowe gatunki, poznają ich biologię oraz ważną rolę, jaką pełnią w ekosystemach leśnych.

 

  • czw., 2026-09-24 09:30 do 13:00
Lekcja festiwalowa Czy wszystko co powiesz, może być użyte przeciwko tobie?

Prawa i obowiązki uczestników postępowania karnego w filmach VR. Na zajęciach wcielisz się w rolę prokuratora, policjanta i podejrzanego w sprawie karnej.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
Lekcja festiwalowa Eko-detektywi na tropie zrównoważonych opakowań. Czy banan i ziemniak mogą zastąpić plastik?

Czy wiecie, że plastik, który dziś znamy, stał się popularny dopiero w ubiegłym wieku? Na początku cały świat oszalał na jego punkcie! Był tani, lekki i można było zrobić z niego niemal wszystko. Przez lata wydawało się, że to materiał z naszych najpiękniejszych snów. Dzisiaj jednak wiemy, że bezmyślne korzystanie z tworzyw sztucznych zamienia się w ekologiczny koszmar.

Plastikowe śmieci zalewają lasy, oceany i zagrażają zdrowiu zwierząt oraz ludzi. Szczególnie dużym problemem są opakowania jednorazowe, które po zjedzeniu ulubionej przekąski natychmiast lądują w koszu – a potem leżą na wysypisku przez setki lat.

Na szczęście nauka przychodzi z pomocą! Przepisy się zmieniają, a ludzie na całym świecie szukają zielonych alternatyw. Podczas naszych zajęć wspólnie wyruszymy w przyszłość i sprawdzimy, jak możemy zastąpić tradycyjny plastik.

Naszym celem jest nie tylko pokazanie wam fascynującego świata nowoczesnej nauki, ale przede wszystkim udowodnienie, że każdy z nas ma wpływ na to, jak będzie wyglądać nasza planeta.

Zapraszamy na fascynującą lekcję pełną ekologicznych odkryć!

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:45
Lekcja festiwalowa Fascynująca podróż po świecie pająków i insektów

Zapraszam na fascynujący pokaz połączony z wykładem, który dotyczyć będzie otaczającego nas świata pająków i insektów.

Na początku, przeniesiemy się do świata pająków. Dowiecie się, że nie wszystkie pająki są straszne - większość z nich odgrywa istotną rolę w kontroli populacji wielu bezkręgowców. Zobaczymy różnorodne gatunki pająków, zarówno te żyjące w naszych domach, jak i te z odległych zakątków świata. Pokażę wam, co odróżnia pająki od pozostałych pajęczaków, jak wykorzystują swe sieci do łapania pożywienia, ale również jako rozszerzenie zmysłu dotyku. Opowiem o tym, jak pająki pomagają nam w walce z uciążliwymi insektami, które uchodzą za “szkodniki”.

Następnie przejdziemy do insektów. Poznamy ich różnorodność – od małych mrówek po barwne motyle. Dowiecie się, jak owady przyczyniają się do zapylania roślin, co jest niezwykle ważne dla naszej żywności. Opowiem o tym, jak niektóre z nich, jak biedronki, pomagają w ochronie naszych ogrodów przed szkodnikami. Że nawet komary są ważnymi zapylaczami. Czy też jak mrówki uprawiają grzyby w swych koloniach. Przybliżając w ten sposób istotne znaczenie insektów dla ekosystemów i naszego codziennego życia.

Podczas pokazu będziecie mieli okazję zobaczyć prawdziwe, egzotyczne pająki, insekty, oraz inne bezkręgowce z bliska. Prowadzący pokaże wam, jak się nimi zajmuje na co dzień i odpowie na wszystkie pytania. Serdecznie zapraszam do wspólnej zabawy i nauki. 

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:30
Lekcja festiwalowa Jak mądrze inwestować i mądrze się zadłużać

Istota zmiany wartości pieniądza w czasie: wartość przyszła i bieżąca, płatności, renty – zilustrowane wzorami i przykładami. Praktyczne zastosowanie w Excelu: plany spłaty pożyczki (płatności jednakowe vs. malejące) – który system korzystniejszy dla pożyczkodawcy, a który dla pożyczkobiorcy?

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
Lekcja festiwalowa Kiedy ryby miały głos – epoka ryb w historii Ziemi

Dewon to okres w dziejach Ziemi trwający od 419,2 do 358,9 mln lat temu. W morzach i oceanach nastąpił gwałtowny rozwój ryb, które stały wówczas na szczycie łańcucha pokarmowego. Stąd też często ten okres w dziejach Ziemi nazywany jest epoką ryb. Na lekcji zostanie omówiona ewolucja ryb, od początku ich powstania po czasy dzisiejsze, ze szczególnym naciskiem na ich rozwój w dewonie.

Na szczególną uwagę zasługują ryby pancerne - drapieżne kręgowce, u których jako pierwszych, w historii ewolucji pojawiły się w pełni wykształcone szczęki z zębopodobnymi elementami, a głowa i tułów były chronione przez potężny pancerz kostny. Najsłynniejszym i największym przedstawicielem grupy był Dunkleosteus, dorastający nawet do 9 m. Ponadto zostaną omówione zagadnienia dotyczące przodków czworonogów oraz żywa skamieniałość – Latimeria i najciekawsze polskie znaleziska skamieniałości ryb.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:00
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Od minerału do biomateriału - duże możliwości małych cząstek ilastych

Czy zwykła glina może znaleźć zastosowanie tylko w ceramice? Podczas spotkania pokażemy, jak minerały ilaste stają się materiałami przyszłości — od nośników leków po ekologiczne technologie i inteligentne biomateriały.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:00
Lekcja festiwalowa Prawo do informacji jako fundament demokracji

Czy obywatel ma prawo wiedzieć, jak działają instytucje publiczne? Gdzie kończy się jawność, a zaczyna tajemnica państwowa lub ochrona prywatności? W jaki sposób dostęp do informacji wpływa na demokrację i codzienne życie każdego z nas? Podczas zajęć uczestnicy poznają znaczenie prawa do informacji jako jednego z podstawowych praw obywatelskich we współczesnym państwie demokratycznym. Lekcja pokaże, że dostęp do informacji publicznej nie jest jedynie zagadnieniem prawnym, lecz realnym narzędziem kontroli społecznej, budowania zaufania do instytucji oraz świadomego uczestnictwa w życiu publicznym.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Promieniowanie jonizujące wokół nas

Promieniowanie jonizujące to jedno z naturalnie występujących w przyrodzie zjawisk fizycznych. Pomimo jego powszechności, często budzi w ludziach niezrozumienie, a niekiedy nawet strach. Naszym celem jest przybliżenie społeczeństwu wiedzy na temat promieniowania jonizującego, jego zastosowań oraz źródeł – zarówno naturalnych, jak i wynikających z działalności człowieka.

Prelegent podczas wykładu omówi cały zakres wiedzy o promieniowaniu jonizującym. Zaprezentuje podstawowe jego rodzaje, jednostki fizyczne opisujące to zjawisko, a także przedstawi zastosowania promieniowania jonizującego w różnych dziedzinach życia, takich jak energetyka, medycyna czy przemysł.

Wykład będzie połączony z prezentacją detektora promieniowania jonizującego oraz pomiarami wykonanymi przy jego użyciu na różnego rodzaju próbkach środowiskowych oraz elementach z naszego codziennego otoczenia, takich jak materiały budowlane.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:00
Lekcja festiwalowa Przedsiębiorca - współczesny Leonardo?

Przedsiębiorczość to świat innowacji, kreatywności, niezliczonych możliwości poznawania ciekawych ludzi, branż, projektów i nieustannej nauki. Jak w tym świecie znaleźć swoje miejsce?

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
Lekcja festiwalowa Seans astronomiczny

Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN (z cyklu Astronomia niepodległa100 lat Polskiej Astronomii) 2018 Astronomia kojarzy się przede wszystkim z badaniami prowadzonymi w obserwatoriach. Jest jednak i taki ośrodek, w którym próżno szukać teleskopów. Centrum Astronomiczne imienia Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk powstało z myślą o badaniach teoretycznych. W ciągu ostatnich czterdziestu lat stało się pracownią najwybitniejszych polskich badaczy kosmosu i miejscem spotkań astronomów z całego świata. Polska Kronika Filmowa o astronomii lata 1954-80 Unikalne kroniki ukazujące powojenną astronomię: od wykładów dla ludu i obserwacji zaćmienia słońca, po sylwetki wybitnych badaczy, na czele z profesorem Bohdanem Paczyńskim.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:30
Lekcja festiwalowa STRESS – Mission possible, czyli czy da się wygrywać ze stresem i jak to robić?

Czy można żyć bez stresu? Jak w stresie łączą się umysł i ciało? Czy zebry mają wrzody? Czym jest „kortyzolowi brzuch”? A przede wszystkim - jak wyjść się z błędnego koła, zagrać ze stresem i wygrać lepsze życie i jak w tym pomaga STRESmisja.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
Lekcja festiwalowa Studnie kwantowe jako źródła światła

Studnie kwantowe to realne obiekty półprzewodnikowe, które mogą stanowić pułapkę dla elektronów (oraz dziur, które po nich pozostały). To uwięzienie stymuluje proces rekombinacji, który umożliwia emisję światła o dużej intensywności i jednorodności. Podczas lekcji postaramy się zrozumieć ten proces oraz zauważyć gdzie mamy z nim do czynienia w życiu codziennym.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:00
  • pt., 2026-09-25 10:00 do 11:00
Lekcja festiwalowa Tajemnice Antarktyki

W czasie lekcji zabiorę Was w podróż od Antarktyki – jednej z najbardziej niedostępnych krain na Ziemi. Opowiem między innymi o tym jak powstają lodowce i góry lodowe i czy to prawda że tak szybko topnieją; czy w całej Antarktyce naprawdę jest bardzo zimno i co się stanie jeśli klimat się ociepli; jakie zwierzęta i rośliny spotkamy na lądzie oraz w zimnym Oceanie Południowym; co robi człowiek w takim z pozoru nieprzyjaznym miejscu oraz jak wygląda codzienne życie i praca w Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 10:00 do 10:30
Lekcja festiwalowa Tarcza i miecz współcześnie - wzajemne zależności pancerz-broń-amunicja

Tematyka wykładu dotyczy rozwoju współczesnej broni, amunicji i rozwiązań technicznych chroniących przed oddziaływaniem współczesnego uzbrojenia. Pokazane są wzajemne relacje pomiędzy różnymi, stosowanymi współcześnie rozwiązaniami w tym obszarze oraz wzajemny ich wpływ jednych na drugie.

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 12:00
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 12:00
  • śr., 2026-09-23 10:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
  • pt., 2026-09-25 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Zarządzanie różnorodnością jako element CSR

Czy różnorodność w organizacji to tylko modne hasło, czy realna wartość dla ludzi, firmy i społeczeństwa? Podczas wykładu pokażemy, że zarządzanie różnorodnością to nie tylko kwestia wizerunku, ale ważny element społecznej odpowiedzialności biznesu. Zastanowimy się, dlaczego firmy coraz częściej stawiają na zespoły złożone z osób o różnych doświadczeniach, wieku, płci, stylach myślenia czy pochodzeniu. Porozmawiamy o tym, jak różnorodność wpływa na innowacyjność, atmosferę pracy i jakość podejmowanych decyzji. Zastanowimy się co robią organizacje i co powinny robić, by tworzyć bardziej otwarte i sprawiedliwe miejsca pracy? To wykład dla wszystkich, którzy chcą lepiej rozumieć współczesny świat i zobaczyć, że odpowiedzialny biznes zaczyna się od szacunku do człowieka.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
Spotkanie festiwalowe Znajdź swoją rolę w ratowaniu świata: medyczne ścieżki kariery

Czy medycyna to wyłącznie zawód lekarza? Kto stoi za sukcesem nowoczesnego leczenia i jak wiele różnych ścieżek kariery prowadzi do pracy na rzecz zdrowia pacjentów? Ten interaktywny wykład zabierze uczestników w fascynującą podróż przez świat współczesnej medycyny, pokazując ją jako dynamiczny system współpracy specjalistów reprezentujących wiele dziedzin nauki, technologii i ochrony zdrowia.

 

Wykład pokaże również mniej znane, ale niezwykle fascynujące oblicze medycyny: pracę naukową i badania kliniczne, dzięki którym powstają nowe leki, technologie diagnostyczne i nowoczesne metody leczenia. Uczestnicy dowiedzą się, jak wygląda droga od odkrycia naukowego w laboratorium do zastosowania go w leczeniu pacjentów oraz dlaczego współczesna medycyna rozwija się dzięki współpracy specjalistów z wielu dziedzin.

 

Szczególna uwaga zostanie poświęcona zawodom przyszłości, związanym z genetyką, sztuczną inteligencją, analizą danych medycznych, medycyną personalizowaną i inżynierią biomedyczną. Uczestnicy przekonają się, że medycyna to nie tylko praca przy łóżku pacjenta, ale także działalność badawcza, tworzenie innowacji i udział w projektach, które mogą zmieniać standardy leczenia na całym świecie.

 

Wykład skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych stojących przed wyborem dalszej ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Jego celem jest inspirowanie młodych ludzi do odkrywania własnych talentów oraz pokazanie, że współczesna medycyna potrzebuje osób o bardzo różnych zainteresowaniach: od pasjonatów biologii i chemii, przez osoby lubiące bezpośrednią pracę z ludźmi, aż po przyszłych naukowców, programistów i twórców nowych technologii. To okazja, by znaleźć odpowiedź na pytanie: jaką rolę ja mógłbym lub mogłabym odegrać w świecie, który każdego dnia nie tylko ratuje życie, ale również tworzy medycynę przyszłości?

Nauki medyczne
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Czy mamy coś wspólnego ze skałami?

Podczas tej lekcji, łączącej elementy geologii, paleontologii i archeologii, uczniowie odkryją, że zwierzęta i ludzie mają więcej wspólnego ze skałami niż mogłoby się wydawać. Poznają różne formy występowania minerałów z grupy apatytu oraz dowiedzą się jakie mają właściwości i zastosowania.

Lekcja pokaże również, w jaki sposób naukowcy badają historię Ziemi i dawne warunki życia, analizując minerały obecne w skałach i skamieniałościach. Uczniowie będą mieli okazję obejrzeć próbki minerałów oraz szczątki organizmów współczesnych i kopalnych, dzięki czemu z bliska zobaczą apatyty o różnej genezie.

Zajęcia w przystępny i angażujący sposób pokażą, że minerały mogą łączyć wiele dziedzin nauki oraz codziennego życia.

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:00
  • czw., 2026-09-24 10:30 do 11:30
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 13:00
  • czw., 2026-09-24 13:30 do 14:30
Lekcja festiwalowa „Nieodpowiedzialna zabawa wyobraźni”? O literaturze fantastycznej w 20. rocznicę śmierci S. Lema

W 2026 r. mija 20 lat od śmierci Stanisława Lema (1921-2006) – jednego z najważniejszych i najbardziej znanych w Polsce i na świecie polskich twórców literatury fantastycznej. Był on również krytykiem literackim, który podejmował refleksję nad literaturą science fiction, a także nad innymi odmianami fantastyki – fantasy i literaturą grozy, nad formami i konwencjami fantastyki, obecnie tak licznie oferowanej przez wydawców książek i chętnie przyjmowanej przez czytelników oraz wpływającej na popularne produkcje komiksów, filmów czy gier. Zainspirowani w rocznicę śmierci Lema jego refleksją nad znaczeniem literatury fantastycznej, proponujemy młodzieży spotkanie, poświęcone charakterystyce i dziejom, a zwłaszcza rozwojowi literatury fantastycznej (science fiction, fantasy i horroru) w XIX wieku i jej polskim początkom w tym czasie. Pokaz ponad stuletnich książek z historycznego księgozbioru Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie unaoczni XIX-wieczne źródła literatury fantastycznej. Pomoże odpowiedzieć na takie pytania jak: skąd wzięli się w książkach wilkołak, mag, podróżnik w czasie i astronauta?, kto pierwszy napisał powieść o wampirach?, od jak dawna w literaturze można spotkać goblinów?, kto wymyślił podróż w czasie?, kto pierwszy opisał lot w kosmos? 

  • czw., 2026-09-24 10:30 do 11:30
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 13:30
Lekcja festiwalowa Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo?

Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach.

Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo.

Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji.

Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:30
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 12:30
  • śr., 2026-09-23 11:00 do 12:30
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:30
  • pt., 2026-09-25 11:00 do 12:30
Lekcja festiwalowa Czy materiały mogą być inteligentne?

Inteligencja postrzegana jest jako zdolność rozumienia, uczenia się i adaptowania do otoczenia, a także wykorzystywania zdobytej wiedzy i umiejętności w różnych sytuacjach. My sami mówimy o sobie dumnie - Homo sapiens – człowiek myślący. Coraz częściej mamy też do czynienia ze sztuczną inteligencją, czasem z własnego, celowego wyboru, czasem już prawie nieświadomie.

A co z materiałami, które są zdolne do reagowania na zmiany? Jak nazwać te, które pod wpływem działania zewnętrznych bodźców, znacząco zmieniają swoje właściwości w sposób przewidywalny i odwracalny? Takie właśnie materiały inżynierowie nazywają inteligentnymi. Czy słusznie?

Zaskakująco wiele z mediów obecnych nawet w naszych organizmach potrafi zmieniać właściwości po wpływem np. zwiększonego lub przedłużonego wysiłku. Na wykładzie opowiem o materiałach, które w ciągu kilku milisekund zmieniają swoją drastycznie lepkość, gęstość i odczyn pod wpływem pola magnetycznego lub elektrycznego. Porozmawiamy też o związkach, które pod wpływem różnych impulsów chemicznych lub fizycznych zmieniają kolor, emitują światło, ulegają deformacjom a nawet same się naprawiają! Choć wiele zagadnień dotyczących tych materiałów jest jeszcze w trakcie badań, to zobaczycie jak często spotykamy się z materiałami inteligentnymi w życiu codziennym. 

  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Czy samochody autonomiczne są nam potrzebne?

Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów?

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:30
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 12:30
  • śr., 2026-09-23 11:00 do 12:30
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:30
  • pt., 2026-09-25 11:00 do 12:30
Lekcja festiwalowa Dlaczego czasem trudno nam się dogadać? Jak nauka może nam w tym pomóc?

Czy czasem nie możesz się z kimś dogadać? To się zdarza każdemu. Jako ludzie komunikujemy się w różny sposób. Przyjdź na lekcję i poznaj główne „typy komunikacyjne” ludzi. Ta wiedza pomoże Ci lepiej funkcjonować na co dzień – w szkole, w życiu, wśród rówieśników. 

  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:55
Lekcja festiwalowa Inżynieria nanostruktur, jak przepływy płynów tworzą nanomateriały

Nanotechnologia, choć wciąż pełna tajemnic, coraz częściej wpływa na produkty, których używamy codziennie. Nanocząstki srebra dodawane są do wielu produktów, aby zapewnić im właściwości przeciwbakteryjne, nanomateriały węglowe poprawiają twardość lub przewodzenie prądu, gdy są dodane do kompozytów, a niektóre nanocząstki służą nam jako nośniki leków przeciwnowotworowych. Rosnące zapotrzebowanie na takie materiały przynosi nowe wyzwania inżynierii chemicznej - takie zaprojektowanie procesów otrzymywania nanomateriałów, aby były użyteczne, a jednocześnie opłacalne. 

Na wykładzie opowiem Wam o dwóch procesach otrzymywania nanomateriałów. Pierwszym będzie rozdmuch roztworu polimeru służący do otrzymania nanowłókien polimerowych. Drugim, precypitacja nanocząstek hydroksyapatytu w przepływowych mieszalnikach. W obu procesach stosujemy przepływ płynów, aby kontrolować powstawanie nanomateriałów. Nanowłókna mają wiele zastosowań, ale ja pokażę te związane z medycyną. Natomiast nanocząstki hydroksyapatytu, podobne chemicznie do składników mineralnych kości, mają głównie zastosowania medyczne i ja pokaże dwa. 

Na wykładzie dowiecie się nie tylko jak produkować nanomateriały, ale też jaką rolę w projektowaniu procesów otrzymywania nanomateriałów odgrywa inżynieria chemiczna. 

  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 13:30
Lekcja festiwalowa Jak dostać dobrą pracę?

Technologia zmienia świat coraz szybciej. Miejsca pracy pojawiają się i znikają. Czego w takim razie dziś szukają firmy? Jakie umiejetności będą poszukiwane? Gdzie szukać na ten temat informacji? 

  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:55

©2026 Festiwal Nauki