Wykład

Co powoduje, że jedzenie czekolady tak wielu ludziom sprawia przyjemność? Czy to tylko słodki smak, a może coś więcej? Czy czekolada uzależnia? Czy może leczyć? Czy biała czekolada to naprawdę czekolada? Czy czekolada jest zdrowsza niż warzywa?

Wykład poświęcony jest pogodzie, sposobom jej badania i prognozowania. Najmłodsi słuchacze dowiedzą się, co to właściwie jest pogoda i czym różni się ona od klimatu, a także poznają jej elementy. Zaprezentowane zostaną wybrane przyrządy meteorologiczne służące do pomiaru pogody. W czasie spotkania prowadzący wyjaśni, dlaczego pogoda ulega ciągłym zmianom i w jaki sposób powstają opady. Przedstawione zostaną przykłady najciekawszych i najbardziej efektownych zjawisk atmosferycznych, a także metodyka tworzenia prognoz pogody. Na zakończenie uczestnicy odkryją proste sposoby przepowiadania zmian pogody, które można stosować na co dzień.

Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach.

Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo.

Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji.

Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży.

Czy zadawaliście sobie kiedyś pytanie, jak to się dzieje, że komórki każdego organizmu komunikują się ze sobą, współpracują i działają jak jeden złożony… organizm? Co ma to wspólnego z nanotechnologią, czy możemy odtworzyć sieci umożliwiające taką komunikację, czy można ją wykorzystać w leczeniu ludzi i zwierząt? W krótkim wykładzie postaramy się odpowiedzieć na te pytania, a podczas warsztatów laboratoryjnych pokażemy, jak można otrzymać nanomateriały.

Omówienie funkcji komunikacji w procesie zarządzania ludźmi. Autodiagnoza stylu komunikacji.

Władysław Ludwik Anczyc (1823–1883) był poetą, dramatopisarzem, publicystą i wydawcą, który traktował literaturę jako narzędzie pracy narodowej i patriotycznego wychowania. Jako uczestnik konspiracji niepodległościowej stworzył wiele przystępnych, silnie patriotycznych tekstów skierowanych zwłaszcza do ludu i młodzieży. Jego książka Dzieje Polski w dwudziestu czterech obrazkach, wydana w 1863 roku pod pseudonimem Kazimierz Góralczyk, jest doskonałym przykładem publikacji propagandowej z ilustracjami.

Do pierwszego wydania dodano na stronie tytułowej dedykację: „skreślił dla użytku braci włościan”. Celem było pozyskanie chłopstwa dla Powstania Styczniowego poprzez przekonanie czytelników, że Polska zawsze kochała chłopów, a dawni władcy szanowali i doceniali ich rolę. Książka ukazała się w sumie w siedmiu wydaniach (1863–1914). W kolejnych edycjach dedykacja dla „braci włościan” zniknęła – po carskim ukazie uwłaszczeniowym z 1864 roku straciła swój polityczny sens. Mimo to we wstępie autor podkreślał, że historia to nie bajki, lecz „pokarm dla duszy” potrzebny do kształtowania świadomości narodowej.

Treść podzielono na trzy części: Polska wzrastająca, Polska kwitnąca i Polska upadająca. Sceny zostały dobrane lub zamówione tak, aby pokazać wyjątkowość polskiego państwa i narodu, a zwłaszcza – że władcy szanowali chłopów. Anczyc pisał teksty „pod obrazki”, tworząc spójną narrację propagandową.

Publikacja stanowi ciekawy przykład dziewiętnastowiecznej propagandy patriotycznej, w której obraz i słowo miały wspólnie wpływać na wyobraźnię i lojalność najszerszych warstw społeczeństwa. Porównanie jej z dzisiejszymi podręcznikami historii pozwala sobie uświadomić jak kształtowano polski patriotyzm w okresie zaborów.

Wykład z pokazami, dla uczniów dwóch ostatnich klas szkół średnich, mający inspirować do tworzenia hobbystycznych domowych laboratoriów już na etapie nauki w szkole średniej oraz eksperymentowania w nich z systemami wbudowanymi (programowaniem mikrokontrolerów), elektroniką, energoelektroniką oraz napędami elektrycznymi, na przykładzie m.in. magistral komunikacyjnych wykorzystywanych w branży motoryzacyjnej oraz dronowej. Pokazy będą dotyczyć m.in. komponentów stosowanych w pojazdach oraz dronach, w tym zhackujemy zegary samochodowe i kierownicę multifunkcyjną, polatamy helikopterem 1-DOF na uwięzi, będziemy balansować na dwóch kołach oraz skomunikujecie się z napędem elektrycznym po BLE. Zainteresowanych już teraz zapraszam do przejrzenia http://ufnalski.edu.pl/control_engineering_for_hobbyists/2026_dzien_otwarty_we/Dzien_Otwarty_WE_2026_Control_Engineering_for_Hobbyists.pdf oraz odwiedzenia https://github.com/ufnalski?tab=repositories. A na koniec każdy zaprogramuje na karcie NFC swoją wizytówkę (początkowo karta będzie prowadzić Was do wykorzystywanej podczas spotkania prezentacji). Do zobaczenia!

Podczas wykładu uczniowie dowiedzą się czym jest odporność psychiczna oraz w jaki sposób mogą ją wzmacniać. Przyjmując, że odporność oznacza zdolność do radzenia sobie ze stresem wyzwaniami i presją kluczowe jest jej rozwijanie przez ludzi młodych, którzy na co dzień zmagają się z licznymi wyzwaniami. Podczas wykładu uczniowie zapoznają się ze sposobami radzenia sobie na poziomie biologicznym i poznawczym. Omówione zostaną czynniki takie jak: dbanie o ciało, aktywność fizyczna oraz relaksacja. Radzenie sobie ze stresem na poziomie poznawczym osadzone będzie w nurcie psychologii pozytywnej, ze szczególnym naciskiem na style wyjaśniania determinujące określone zachowania w sytuacjach trudnych. Wykład zrealizowany będzie w formie interaktywnej, co ułatwi przyswajanie prezentowanych treści oraz zachęci do wprowadzenia wspierających odporność praktyk w codzienne życie.

Konstruktorzy szybkich samochodów sportowych zauważają korzyści ze stosowania elementów aerodynamicznych podnoszących ich osiągi. W zmiennych warunkach jazdy, szybkie zakręty i jeszcze szybsze odcinki jazdy po prostej wymagają zmian własności aerodynamicznych ich nadwozi. Pojawiają się nowe konstrukcje i nowe modele o czasem zagadkowych kształtach. Zajęcia mają na celu przybliżenie podstaw procesów przepływu wpływających na zachowanie się szybkiego pojazdu.

Sztuczna inteligencja, TikTok, wojny handlowe, cyberataki, Chiny, zmiany klimatu i globalna rywalizacja mocarstw - świat zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. To, co jeszcze kilka lat temu wydawało się odległą polityką międzynarodową, dziś wpływa na ceny produktów, media społecznościowe, edukację, bezpieczeństwo i przyszłość rynku pracy.
Podczas spotkania eksperci z obszaru technologii, ekonomii i spraw międzynarodowych porozmawiają o tym, jak będzie wyglądał świat w przyszłości - i jakie kompetencje będą kluczowe dla młodego pokolenia. Czy AI zrewolucjonizuje większość zawodów? Dlaczego USA i Chiny rywalizują o mikrochipy i technologie? Czy media społecznościowe mogą decydować o polityce i wyborach? Co oznaczają dla nas Europa, kryzys klimatyczny i bezpieczeństwo cyfrowe?
Zapraszamy do  rozmowy o przyszłości - świata, internetu, technologii i pracy - czyli o sprawach, które realnie ukształtują życie dzisiejszych licealistów i studentów. Spotkanie będzie też okazją do zadawania pytań ekspertom i wspólnej rozmowy o tym, jak odnaleźć się w świecie pełnym zmian, niepewności i nowych możliwości.

Maria Skłodowska-Curie, polska uczona wszechczasów, dwukrotna noblistka, która zajmowała się badaniami nad promieniotwórczością oraz odkryła polon i rad. Poznamy życie, ciekawostki i anegdoty dotyczące Marii oraz przenalizujemy aktualne korzyści i zagrożenia, które niesie ze sobą promieniotwórczość.

Omówienie funkcji komunikacji w procesie zarządzania ludźmi. Autodiagnoza stylu komunikacji.

Uczniowie poznają podstawowe zagadnienia związane z odpowiedzialnością nieletnich w prawie karnym zarówno na podstawie Kodeksu Karnego, jak i na podstawie Ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Te zagadnienie uznałyśmy za przydatne uczniom, jako że zasadnicza odpowiedzialność karna zaczyna się dopiero od 17 lat, a wiedza na temat konsekwencji łamania prawa i demoralizacji nieletnich u większości sprowadza się do “kuratora” i “poprawczaka”.

Nasza formuła zajęć obejmuje przede wszystkim aktywne metody nauczania. Nie jest to typowy wykład, uczestnicy na podstawie otrzymanych materiałów sami rozwiążą problemy prawne i aktywnie przyswoją wiedzę.

W ramach zajęć przedstawimy pokrótce ogólne zasady odpowiedzialności karnej, skupiając się na wieku sprawcy. Uczniowie dowiedzą się na podstawie praktycznych przykładów, za jakie czyny mogą odpowiadać już w wieku 14, 15 czy 16 lat jak dorośli. Przedstawimy też zagadnienie demoralizacji, jako podstawy odpowiedzialności z Ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Pokażemy, jakie środki mogą być stosowane przez sąd rodzinny, dzięki czemu uczestnicy poznają prawny aspekt “poprawczaka” jako środka poprawczego “zakład poprawczy”. Dodatkowo omówimy uprawnienia przysługujące nieletnim w sądzie.

Oczywiście mamy nadzieję, że te zagadnienia nie okażą się bezpośrednio przydatne uczniom:), ale pomogą im też lepiej zorientować się w otaczającej ich rzeczywistości prawnej i oceniać pojawiające się w mediach doniesienia.

Zostaną omówione najważniejsze prawa pacjenta, w szczególności prawo pacjenta do informacji, do wyrażenia zgody, do dokumentacji medycznej oraz do intymności i godności.  Spotkanie bazuje na analizie regulacji prawnych, orzecznictwie oraz sprawozdaniach Rzecznika Praw Pacjenta.

Czy współczesne narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą pomóc odkrywać tajemnice sprzed 150 lat? Czy z zakurzonych ksiąg parafialnych da się odtworzyć życie zwykłych ludzi, ich zawody, migracje i poziom zamożności?

Niniejszy wykład daje okazję do zobaczenia, jak współcześni ekonomiści i historycy zamieniają się w cyfrowych archeologów. Zamiast łopat używają sztucznej inteligencji, modeli językowych i analizy ogromnych zbiorów danych, by „wykopać” informacje ukryte w starych dokumentach.

Dzięki technologii rozpoznawania dawnego pisma ręcznego komputery potrafią dziś odczytywać XIX-wieczne księgi metrykalne i przekształcać je w dane, które można analizować niemal jak współczesne statystyki. To pozwala sprawdzić m.in.:
- kto pracował w miastach i na wsiach,
- jak rozwój kolei zmieniał lokalne gospodarki,
- które regiony rozwijały się szybciej, a które pozostawały w tyle,
- i jak wyglądał rynek pracy na ziemiach polskich 150 lat temu.

To opowieść o tym, jak nowe technologie pomagają zadawać historii zupełnie nowe pytania — i jak AI może stać się narzędziem do odkrywania przeszłości.

Wykład z pokazami, dla uczniów dwóch ostatnich klas szkół średnich, mający inspirować do tworzenia hobbystycznych domowych laboratoriów już na etapie nauki w szkole średniej oraz eksperymentowania w nich z systemami wbudowanymi (programowaniem mikrokontrolerów), elektroniką, energoelektroniką oraz napędami elektrycznymi, na przykładzie m.in. magistral komunikacyjnych wykorzystywanych w branży motoryzacyjnej oraz dronowej. Pokazy będą dotyczyć m.in. komponentów stosowanych w pojazdach oraz dronach, w tym zhackujemy zegary samochodowe i kierownicę multifunkcyjną, polatamy helikopterem 1-DOF na uwięzi, będziemy balansować na dwóch kołach oraz skomunikujecie się z napędem elektrycznym po BLE. Zainteresowanych już teraz zapraszam do przejrzenia http://ufnalski.edu.pl/control_engineering_for_hobbyists/2026_dzien_otwarty_we/Dzien_Otwarty_WE_2026_Control_Engineering_for_Hobbyists.pdf oraz odwiedzenia https://github.com/ufnalski?tab=repositories. A na koniec każdy zaprogramuje na karcie NFC swoją wizytówkę (początkowo karta będzie prowadzić Was do wykorzystywanej podczas spotkania prezentacji). Do zobaczenia!

Kultura Iranu często kojarzy się obserwatorom z jednej strony z wyrafinowaną literaturą, z drugiej zaś z surową religijnością. Buduje to obraz z jednej strony biesiad przy winie w ogrodach, pałacach i ruinach magów, z drugiej zaś postu i modlitwy. Tymczasem na mozaikę, którą stanowi kultura Iranu, składa się znacznie więcej elementów. Jednym z nich są obelgi, nie tylko w znaczeniu wulgaryzmów, ale ogólnie wypowiedzi mających komuś sprawić przykrość. Oczywiście występują one chyba w każdej kulturze, Iran nie jest tu wyjątkiem, a obelgi od wieków używane są stosunkowo powszechne zarówno w życiu codziennym, jak i w literaturze, polityce i innych przejawach kultury.

W ramach wykładu przyjrzymy się przykładom obelg perskich w języku polityki, dyplomacji, w starciach bohaterów literackich, a także w polemicznych czy wprost obraźliwych utworach poetyckich i prozatorskich. Zobaczymy, do jakich sfer życia sięgano, by komuś ubliżyć, a także szerzej, jakich środków w tym celu używano. Poznamy obraźliwe sformułowania używane przez średniowiecznych poetów, a także te, po które sięgali autorzy dwudziestowieczni. Zobaczymy obelgi w tekstach satyrycznych, w wypowiedziach polityków, a także w korespondencji między monarchami. Spojrzymy też na niektóre współczesne wypowiedzi w mediach społecznościowych. Zobaczymy, że związane z obelgami zjawiska, które niekiedy uznajemy za niemal wyjątkowo polskie, bądź przynależne czasom współczesnym, zachodziły i zachodzą w różnych epokach i społecznościach.

Na ile świat roślin przedstawiony w opowiadaniach A. Sapkowskiego odpowiada realnym warunkom przyrodniczym panującym w średniowiecznej Europie? Czy wiedźmińskie eliksiry są dla ludzi? Co jadali Geralt i Jaskier? Jak pachniały Yennefer i Essi? Odpowiedzi na wszystkie te pytania udzielimy prowadząc detektywistyczne dochodzenie w oparciu o wiedzę na temat biologicznych własności poszczególnych roślin i historii ich obecności w Europie.

Poza aspektami kulturalno-historycznymi, w czasie wykładu pochylimy się również nad przedstawieniami roślin w grze RPG. Zastanowimy się, czy na podstawie gry można uczyć się biologii? Czy w grafice polskiej gry Wiedźmin 3 odzwierciedlono warunki przyrodnicze panujące w realnym świecie, czy raczej jest to dzieło całkowicie fikcyjne? Ocenimy realizm obecnych w Wiedzminie 3 modeli roślin i odpowiadających im ilustracji. Prześledzimy techniki, którymi mogli posługiwać się twórcy gry przy generowaniu niektórych motywów roślinnych. Przeanalizujemy również środowiska i wybrane krajobrazy lokacji w grze – sprawdzimy przystosowania i wymagania ekologiczne roślin, czy na przykład porównamy ich porę kwitnienia. Wykładowi towarzyszyć będzie wystawa okazów zielnikowych omawianych gatunków roślin, by móc na żywo się przekonać jak wyglądają! Słuchacze będą mogli także poznać zapach perfum, którymi skrapiały się ukochane kobiety Geralta.

Strach jako jedno z kluczowych doświadczeń społecznych Polski lat 60. i 70., prowadzące od pamięci stalinizmu po narodziny opozycji demokratycznej i rewolucję Solidarności. Punktem wyjścia jest przełom 1956 roku, który osłabił terror, ale nie usunął lęku. Społeczeństwo pozostawało psychicznie obciążone wojną, stalinizmem i autorytaryzmem Gomułki. Strach ujawniał się nie tylko w represjach, lecz także w codziennych nawykach: ściszaniu głosu, rozmowach „na boku”, autocenzurze i unikaniu publicznej krytyki władzy. Po 1956 roku nadzieja na zmianę stopniowo gasła. Zamknięcie „Po prostu”, zaostrzenie cenzury, los rewolucji węgierskiej i przekonanie, że „Zachód się nie ruszy”, utrwalały pesymizm oraz kulturę milczenia.

W latach 70., za Gierka, poziom strachu był mniejszy niż wcześniej: poprawiły się warunki życia, władza przyjęła bardziej miękki styl, a represje nie miały skali znanej z innych krajów bloku wschodniego. Mimo to lęk nadal kształtował postawy. Większość obywateli wybierała konformizm, bo wiedziała, że sprzeciw może oznaczać utratę pracy, awansu, premii, paszportu czy szans edukacyjnych dla dzieci. Szczególne znaczenie miały wydarzenia Czerwca 1976 roku. Represje wobec robotników Radomia, Ursusa i Płocka — zwolnienia, kary, pobicia i „ścieżki zdrowia” — miały nie tylko ukarać uczestników protestów, lecz także odstraszyć resztę społeczeństwa. Władza świadomie zarządzała strachem, stosując jawne sankcje wobec robotników i „ciche represje” wobec opozycji.

Komitet Obrony Robotników stał się przykładem odwagi, ale zarazem został otoczony barierą lęku: podsłuchami, prowokacjami, nękaniem, zatrzymaniami i przemocą. Celem było odizolowanie KOR od społeczeństwa i pokazanie, że działalność opozycyjna wiąże się z wysokimi kosztami.

Strach nie działał jednakowo na wszystkich. Był silniejszy u osób zależnych od państwowego systemu i obciążonych pamięcią wcześniejszych represji, słabszy zaś u części robotników, młodzieży oraz środowisk opozycyjnych. Właśnie te grupy stopniowo przełamywały mechanizm „strachu na zapas”. Istotna była także sieć solidarności: wspólnota zmniejszała poczucie samotności, a więc i lęk. KOR pokazał, że można działać jawnie mimo represji. Kulminacją wywodu jest pytanie, jak mimo powszechnego konformizmu doszło do strajków 1980 roku. Odpowiedź brzmi: strach nie zniknął, ale jego siła osłabła. Odwaga przestała być wyłącznym luksusem jednostek, a zaczęła stawać się doświadczeniem zbiorowym.

Wyobraź sobie sytuację: przechodzisz obok grupy nastolatków, nagle zaczynają się śmiać. Czy pomyślałbyś/pomyślałabyś, że śmieją się z Ciebie?

Ludzie różnią się między sobą tym, w jaki sposób interpretują zachowania innych osób. Czasem, na przykład wtedy kiedy czują się zagrożeni, są przekonani, że inne osoby robią coś specjalnie i przeciwko nim. Mówimy wówczas o dokonywaniu wrogich atrybucji. Nie sprzyjają one dobrostanowi psychicznemu, mogą prowadzić do złości, czy też smutku.

Na wykładzie, na który chciałabym Państwa zaprosić, opowiem więcej o tym, czym są wrogie atrybucje, kiedy mogą się pojawić, skąd się biorą (np. z przekazów rodzinnych) i co można z nimi zrobić.

Katarzyna Dąbkowska i Dagmara Bożek, autorki pierwszej biografii Henryka Arctowskiego (1871–1958), polarnika, geofizyka i dyplomaty naukowego, zaproszą czytelników i  uczestników spotkania do wspólnej podróży razem ze swoim bohaterem przez epoki, kontynenty, XIX i XX wiek. 
Opowiedzą, jak powstawała opowieść, która nie jest zbiorem publikacji naukowych i konferencyjnych, ale barwną opowieścią o życiu Henryka, którą w niektórych momentach przyszło rekonstruować na podstawie materiałów nieznanych szerszemu gronu odbiorców.

Celem autorek było przypomnienie niezwykłego życiorysu człowieka, który był świadkiem powstawania kinematografu, wieży Eiffla, budowy biblioteki w Nowym Jorku, Obserwatorium
Astronomicznego Mount Wilson w USA. Na gruncie polskim Arctowski był pionierem i inicjatorem, np. Aeroklubu Lwowskiego czy budowy obserwatorium meteorologicznego na Kasprowym Wierchu. 
Miał w życiu trzy miłości, które można wymienić w kolejności nieprzypadkowej: Nauka, Polska, Żona Jane. Wierzył, że postęp jest możliwy tylko dzięki prawdzie, a tę prawdę niosła nauka. Był pacyfistą i idealistą, który do końca pozostał wierny swoim wartościom.

Za swoje zasługi i marzenia o polskim udziale w badaniach polarnych Henryk Arctowski został uhonorowany w szczególny sposób: jego imię nosi Polska Stacja Antarktyczna na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce Zachodniej oraz okręt hydrograficzny ORP Arctowski, należący do Marynarki Wojennej, który w swojej historii brał udział w polarnych rejsach.

Jego biografia natomiast została uhonorowana Nagrodą Złotej Róży za najlepszą książkę popularnonaukową 2025 roku.

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazami - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Jak mikroskop elektronowy pomaga projektować reaktory przyszłości?”

Jak zaprojektować reaktor jądrowy? Kluczowe są materiały odporne na ekstremalne warunki. Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) pozwala zobaczyć ich mikrostrukturę i ocenić odporność na temperaturę i promieniowanie. Uczestnicy poznają badania materiałów dla energetyki przyszłości, w tym implantację jonową, która symuluje wieloletnie uszkodzenia. Zobaczą obrazy SEM: metale, pęknięcia i kryształy. Na koniec quiz „Zgadnij, co to jest?” i nagroda: mikrograwer niewidoczny gołym okiem.

Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach.

Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo.

Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji.

Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży.

Rozwój układu nerwowego to jeden z najbardziej złożonych i fascynujących procesów biologicznych, który decyduje o tym, jak postrzegamy świat, jak uczymy się, zapamiętujemy, reagujemy na zagrożenia i budujemy relacje społeczne. Choć większość z nas kojarzy badania nad mózgiem głównie z ludźmi, to w rzeczywistości wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy niepozornej rybce – danio pręgowanemu (Danio rerio). Podczas pokazu skupimy się na trzech kluczowych aspektach rozwoju mózgu: 1. Proliferacja, migracja i różnicowanie komórek nerwowych, 2. Tworzenie połączeń synaptycznych, 3. Aktywność neuronalna i dojrzewanie sieci neuronalnych. 

U danio aktywność neuronalną można monitorować dzięki specjalnym barwnikom lub białkom fluorescencyjnym, które zmieniają intensywność świecenia w odpowiedzi na wzrost stężenia wapnia – a towarzyszy on impulsom nerwowym. Podczas pokazu uczestnicy poznają podstawowe i zaawansowane techniki obrazowania rozwoju mózgu. Uczniowie zobaczą eksperyment, w którym mózg danio reaguje na światło. Dzięki specjalnym nagraniom zobaczymy „na żywo”, jak pojedyncze neurony „rozmawiają” ze sobą, przesyłając sygnały i budując sieci komunikacyjne.

Mózg nie powstaje z dnia na dzień – to dynamiczna i wieloetapowa podróż od komórki do złożonej sieci komunikacyjnej. Dzięki danio pręgowanemu możemy nie tylko obserwować ten proces z bliska, ale także uczyć się, jak wspierać zdrowy rozwój mózgu i jak zapobiegać zaburzeniom neurologicznym i psychicznym. Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko poznają teorię, ale także zobaczą prawdziwy rozwijający się mózg w akcji. Od fluorescencyjnych neuronów po aktywność mózgu pod wpływem światła – to wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak rodzi się nasza zdolność do myślenia, czucia i działania.