Wykład

Wejście w świat wyższej edukacji jest dużą zmianą, stawia nowe wyzwanie i wymaga nowych kompetencji. Odporność to umiejętność przejścia przez zmiany przy jednoczesnym zachowaniu zdolności do dalszego rozwoju. Tylko jak ją zbudować? Co odróżnia studenta odpornego od innych?
 

W ramach zajęć przybliżymy słuchaczom propozycję konstrukcji bardzo szybkiego środka transportu – Hyperloop. Przedstawimy wyniki prac dotyczące możliwości uruchomienia tego rodzaju systemu transportowego w Polsce. Skupimy się na zagadnieniach aerodynamiki, wynikających z nich ograniczeniach i możliwych rozwiązaniach. Rozważymy systemy organizacji ruchu i zapewnienia bezpieczeństwa. Będzie możliwość zajęcia miejsca w modelu kabiny takiego pojazdu oraz odbycia wirtualnego przejazdu jego symulatorem.

Podczas zajęć zaprezentowane zostaną techniki identyfikacji źródeł dźwięku oraz obrazowania rozkładu ciśnienia stojącej fali akustycznej. Pokazy poprzedzone będą wykładem opisującym zjawiska wykorzystane w tych technikach.

W trakcie prezentacji multimedialnej opisane zostaną różne rodzaje fal występujących w przyrodzie i wytłumaczona zostanie różnica między falami podłużnymi a falami poprzecznymi. Uczestnicy lekcji poznają charakterystyczne warunki powstawania fal stojących. Ponadto, wyjaśnione zostanie, jak można wykorzystać mikrofony rozmieszczone w różnych odległościach od źródła dźwięku do ustalenia kierunku, z którego ten dźwięk dobiega.

Doświadczalna część lekcji obejmie pokaz zastosowania beamformingu oraz rury Kundta. Beamforming (ang. kształtowanie wiązki) to metoda identyfikacji źródeł dźwięku przy użyciu matrycy mikrofonów, kamery wizyjnej i dedykowanego algorytmu analizującego wartości odczytywanych sygnałów. Uczestnicy będą mieli możliwość wzięcia aktywnego udziału w pokazie określając położenie oraz charakterystykę badanych źródeł dźwięku. Natomiast doświadczenie z rurą Kundta zobrazuje występujące w niej stojące fale dźwiękowe. Uczestnicy zaobserwują zmianę kształtu fali wynikającą ze zmiany jej częstotliwości dzięki dokonanej wizualizacji rozkładu ciśnienia akustycznego.

Wspólnie zobaczmy dźwięk!

Osoby uczestniczące w zajęciach wcielą się w rolę sędziów orzekających w sprawie karnej. Jeżeli chcesz dowiedzieć się, czy świadkowi zawsze można wierzyć, na czym polega wykładnia prawa i dlaczego w takich samych sprawach sądy mogą wydać diametralnie różne wyroki, te zajęcia są dla Ciebie!

Na początku wykładu zostanie przybliżone zjawisko promieniotwórczości oraz historia jego odkrycia. W drugiej części przedstawiona zostanie fascynacja promieniotwórczością, obecna na początku XX wieku i określana mianem „radowej gorączki”. Omówione zostaną również strategie wykorzystywane przez przedsiębiorców do promowania i sprzedaży swoich produktów.

Podczas tej lekcji, łączącej elementy geologii, paleontologii i archeologii, uczniowie odkryją, że zwierzęta i ludzie mają więcej wspólnego ze skałami niż mogłoby się wydawać. Poznają różne formy występowania minerałów z grupy apatytu oraz dowiedzą się jakie mają właściwości i zastosowania.

Lekcja pokaże również, w jaki sposób naukowcy badają historię Ziemi i dawne warunki życia, analizując minerały obecne w skałach i skamieniałościach. Uczniowie będą mieli okazję obejrzeć próbki minerałów oraz szczątki organizmów współczesnych i kopalnych, dzięki czemu z bliska zobaczą apatyty o różnej genezie.

Zajęcia w przystępny i angażujący sposób pokażą, że minerały mogą łączyć wiele dziedzin nauki oraz codziennego życia.

Podczas spotkania uczestnicy dowiedzą się, jak współcześni naukowcy badają zwierzęta żyjące w Antarktyce oraz dlaczego do takich badań coraz częściej wykorzystuje się drony. W czasie multimedialnego wykładu pokazane zostaną prawdziwe zdjęcia i materiały z polskich badań terenowych prowadzonych w Antarktyce. 

Uczniowie poznają różne gatunki pingwinów i innych antarktycznych zwierząt, zobaczą, jak wyglądają ich kolonie oraz dowiedzą się, w jaki sposób naukowcy liczą zwierzęta na podstawie zdjęć wykonywanych z powietrza. Spotkanie pokaże również, jak nowe technologie pomagają prowadzić badania bez płoszenia zwierząt i wspierają ochronę przyrody.

W drugiej części uczestnicy będą mogli zobaczyć prawdziwe drony wykorzystywane przez naukowców podczas badań terenowych oraz sprzęt używany do pracy w Antarktyce. Zaprezentowane zostanie przygotowanie dronów do lotu, wykonywanie zdjęć lotniczych oraz sposób analizy zebranych danych. Uczestnicy odwiedzą także laboratorium i poznają, jak wygląda codzienna praca naukowców zajmujących się badaniami środowiska polarnego.

Dewon to okres w dziejach Ziemi trwający od 419,2 do 358,9 mln lat temu. W morzach i oceanach nastąpił gwałtowny rozwój ryb, które stały wówczas na szczycie łańcucha pokarmowego. Stąd też często ten okres w dziejach Ziemi nazywany jest epoką ryb. Na lekcji zostanie omówiona ewolucja ryb, od początku ich powstania po czasy dzisiejsze, ze szczególnym naciskiem na ich rozwój w dewonie.

Na szczególną uwagę zasługują ryby pancerne - drapieżne kręgowce, u których jako pierwszych, w historii ewolucji pojawiły się w pełni wykształcone szczęki z zębopodobnymi elementami, a głowa i tułów były chronione przez potężny pancerz kostny. Najsłynniejszym i największym przedstawicielem grupy był Dunkleosteus, dorastający nawet do 9 m. Ponadto zostaną omówione zagadnienia dotyczące przodków czworonogów oraz żywa skamieniałość – Latimeria i najciekawsze polskie znaleziska skamieniałości ryb.

Bardzo często docierają do nas informacje o nadziejach jakie naukowcy wiążą z nanotechnologią. O co w tym wszystkim chodzi? Czy chodzi o elastyczną elektronikę i różnego
rodzaju nanosensory, czy też emitery pojedynczych fotonów używane w technologiach kwantowych? A może chodzi o coś jeszcze innego? Podczas wykładu spróbuję przedstawić
bohaterów nanotechnologii, czyli obiekty o wielkości rzędu nanometrów. Należą do nich kropki i studnie kwantowe, grafen i krewniacy grafenu - płaszczaki takie jak np. azotek boru.

Wykład będzie ilustrowany pokazami, które wspólnie wykonamy!

Czy zwykły plaster może stać się „inteligentnym” materiałem wspierającym leczenie? Podczas spotkania uczestnicy poznają fascynujący świat nowoczesnych opatrunków i dowiedzą się, jak inżynieria materiałowa pomaga tworzyć materiały wspomagające gojenie ran oraz chroniące organizm przed zakażeniami.

Lekcja rozpocznie się od krótkiej podróży przez historię leczenia ran – od prostych opatrunków wykonywanych z tkanin i naturalnych substancji po nowoczesne biomateriały stosowane we współczesnej medycynie. Uczniowie dowiedzą się, jak przebiega proces gojenia, dlaczego skóra jest ważną barierą ochronną organizmu oraz co dzieje się, gdy do rany dostaną się bakterie.

W trakcie spotkania uczestnicy poznają właściwości hydrożeli i materiałów włóknistych wykorzystywanych w nowoczesnych opatrunkach. W prosty i atrakcyjny sposób zostanie pokazane, dlaczego rana „lubi wilgoć”, jak opatrunki pomagają utrzymać odpowiednie środowisko gojenia oraz w jaki sposób nowoczesne materiały mogą ograniczać rozwój drobnoustrojów.

Zajęcia będą miały formę wykładu z elementami interaktywnego pokazu naukowego. Uczniowie zobaczą eksperymenty prezentujące działanie hydrożeli, porównają właściwości różnych materiałów oraz wcielą się w rolę projektantów „opatrunku przyszłości”, wybierając jego najważniejsze cechy: chłonność, elastyczność i ochronę przed bakteriami.

Spotkanie pokaże, że współczesny opatrunek to już nie tylko plaster, ale zaawansowany biomateriał tworzony dzięki połączeniu biologii, chemii, medycyny i inżynierii materiałowej.

Wykład poświęcony jest oświetleniu pomieszczeń w budynkach i ma na celu zwiększenie świadomości wpływu światła na człowieka oraz jego roli w tworzeniu przyjaznych miejsc nauki, pracy i odpoczynku. Przedstawione zostanie znaczenie światła, jego oddziaływanie wzrokowe i pozawzrokowe oraz sposoby oświetlania wnętrz.

Światło umożliwia widzenie i orientację przestrzenną, ale wpływa także na rytm dobowy, emocje, koncentrację i samopoczucie człowieka. Omówione zostaną potrzeby użytkowników związane z oświetleniem, zależne od funkcji pomieszczenia, a także wieku, doświadczeń i indywidualnej wrażliwości. Uwzględniona zostanie również szersza perspektywa obejmująca zużycie energii, koszty eksploatacji i wpływ na środowisko.

Wykład przedstawi podstawowe kryteria projektowania oświetlenia, takie jak natężenie światła, oświetlenie miejsca pracy i jego otoczenia, barwa światła, oddawanie barw oraz olśnienie. Omówione zostaną również systemy oświetleniowe i sposoby uzyskiwania różnych efektów świetlnych w pomieszczeniach.

Zaprezentowane będą przykłady oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych do pracy, nauki, odpoczynku i spędzania wolnego czasu, m.in. szkół, biur, sklepów i mieszkań. Pozwoli to powiązać potrzeby użytkowników z wymaganiami oświetleniowymi, zastosowanymi rozwiązaniami oraz wpływem otoczenia świetlnego na człowieka.

Wykład pomoże lepiej zrozumieć znaczenie światła i potrzebę jego świadomego wykorzystania w różnych przestrzeniach z myślą o jakości funkcjonowania ich użytkowników.

Nanotechnologia, choć wciąż pełna tajemnic, coraz częściej wpływa na produkty, których używamy codziennie. Nanocząstki srebra dodawane są do wielu produktów, aby zapewnić im właściwości przeciwbakteryjne, nanomateriały węglowe poprawiają twardość lub przewodzenie prądu, gdy są dodane do kompozytów, a niektóre nanocząstki służą nam jako nośniki leków przeciwnowotworowych. Rosnące zapotrzebowanie na takie materiały przynosi nowe wyzwania inżynierii chemicznej - takie zaprojektowanie procesów otrzymywania nanomateriałów, aby były użyteczne, a jednocześnie opłacalne. 

Na wykładzie opowiem Wam o dwóch procesach otrzymywania nanomateriałów. Pierwszym będzie rozdmuch roztworu polimeru służący do otrzymania nanowłókien polimerowych. Drugim, precypitacja nanocząstek hydroksyapatytu w przepływowych mieszalnikach. W obu procesach stosujemy przepływ płynów, aby kontrolować powstawanie nanomateriałów. Nanowłókna mają wiele zastosowań, ale ja pokażę te związane z medycyną. Natomiast nanocząstki hydroksyapatytu, podobne chemicznie do składników mineralnych kości, mają głównie zastosowania medyczne i ja pokaże dwa. 

Na wykładzie dowiecie się nie tylko jak produkować nanomateriały, ale też jaką rolę w projektowaniu procesów otrzymywania nanomateriałów odgrywa inżynieria chemiczna. 

Na początku wykładu zostanie przybliżone zjawisko promieniotwórczości oraz historia jego odkrycia. W drugiej części przedstawiona zostanie fascynacja promieniotwórczością, obecna na początku XX wieku i określana mianem „radowej gorączki”. Omówione zostaną również strategie wykorzystywane przez przedsiębiorców do promowania i sprzedaży swoich produktów.

Neuroprzekaźniki oraz receptory z którymi się wiążą są odpowiedzialne za funkcjonowanie naszego organizmu. Pewnie wszyscy słyszeliśmy o serotoninie, dopaminie czy noradrenalinie. Ale neuroprzekaźników jest całe mnóstwo i umożliwiają naszym ciałom poprawne funkcjonowanie. Często pewne neuroprzekaźniki kojarzą nam się z jedną funkcją, ale tak naprawdę każdy ma wiele. Dopamina poza szczęściem powiązana jest z ruchem. Serotonina pomaga regulować sen. Często, to nie sam przekaźnik jest odpowiedzialny za daną funkcję, a raczej receptor, z którym się wiąże. Podczas tej dyskusji porozmawiamy sobie o neuroprzekaźnikach i ich receptorach, oraz jak tak naprawdę wpływają na nasze codzienne funkcjonowanie.

Antybiotyki są niezastąpione w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. Gdybyśmy chcieli projektować nowe antybiotyki metodą "zgadywania" i testowania ich skuteczności doświadczalnie, trwałoby to bardzo długo i by było bardzo kosztowne. Z tego powodu każda cząsteczka, która może być nowym antybiotykiem, jest najpierw zaprojektowana w komputerze. W ten sposób sprawdza się jej miejsce wiązania, ocenia szanse na zwalczanie infekcji bakteryjnych oraz toksyczność. Cząsteczki, które pomyślnie przeszły ten etap, są następnie badane eksperymentalnie w laboratorium. Dopiero wiele lat później, po wielu badaniach i eksperymentach, taki lek może być zatwierdzony do podawania ludziom.

Na etapie komputerowego projektowania nowych antybiotyków wykorzystuje się modelowanie molekularne. Jesteśmy w stanie zobaczyć trójwymiarowy obraz zarówno cząsteczki, która może być nowym lekiem, jak i jej sposobu wiązania do receptora. Dzięki symulacjom dynamiki molekularnej możemy też obserwować jak poruszają się dane cząsteczki. Wszystko to jest możliwe, ponieważ znamy strukturę elektronową atomów, wiemy w jaki sposób atomy wiążą się między sobą oraz znamy charakter tych wiązań. Ponadto, znamy masę każdego atomu i za pomocą prostych praw fizyki, jesteśmy w stanie modelować ich sposób poruszania się. Na wykładzie zaobserwujemy m. in. sposób wiązania wybranych antybiotyków do rybosomu bakteryjnego oraz obejrzymy krótkie filmiki z symulacji dynamiki molekularnej.

Spotkanie poświęcone będzie nowoczesnym inteligentnym polimerom w medycynie. Uczestnicy wezmą udział w wykładzie oraz warsztatach, podczas których poznają sposoby opracowania inteligentnych materiałów do regeneracji  tkanki chrzęstnej i nerwowej. Dowiedzą się, czym są polimeru inteligentne i jakie właściwości muszą posiadać, aby mogły być wykorzystywane np. w regeneracji tkanek. Zostanie przedstawiona technologia druku hydrozeli i proces elektroprzędzenia jako narzędzia do tworzenia trójwymiarowych struktur o precyzyjnie zaprojektowanej geometrii.

Na przykładzie projektów SmartPiezo (M-ERA.NET) oraz PiezoMat (Preludium NCN) omówione zostaną konkretne zastosowania tych technologii - m.in. tworzenie wielofunkcyjnych, inteligentnych podłoży komórkowych, które wspomagają regenerację chrząstki i tkanki kostnej. Uczniowie zobaczą, jak nowoczesna nauka łączy różne dziedziny - chemię, inżynierię materiałową i medycynę – w celu poprawy jakości życia pacjentów. Spotkanie ma na celu nie tylko przekazanie wiedzy, ale także zainspirowanie młodych ludzi do odkrywania świata nauki i technologii.

Jedna szklanka za mało. Kilka mmol sodu mniej niż powinno. Niewielki spadek potasu. Dla organizmu to nie detal — to sygnał alarmowy. Ludzkie ciało każdego dnia balansuje na granicy biologicznej równowagi. Woda i elektrolity decydują o tym, czy serce bije prawidłowo, neurony przekazują impulsy, a mięśnie wykonują nawet najprostszy ruch. Gdy ta równowaga zostaje zaburzona, organizm zaczyna tracić kontrolę: pojawia się osłabienie, dezorientacja, zaburzenia rytmu serca, drgawki, a czasem walka o życie rozpoczyna się w ciągu kilku minut.

Homeostaza wodno-elektrolitowa to jeden z najbardziej fascynujących i jednocześnie najbardziej niedocenianych mechanizmów biologicznych. Nerki filtrujące setki litrów płynów, hormony sterujące każdą kroplą wody i układ nerwowy nieustannie analizujący sytuację — wszystko po to, by utrzymać organizm przy życiu mimo odwodnienia, stresu, wysiłku czy choroby.

Podczas spotkania zajrzymy do świata, w którym kilka jonów może decydować o świadomości pacjenta, a pozornie „drobne” odchylenie w wynikach badań staje się początkiem poważnego zagrożenia. Zrozumiemy, dlaczego organizm tak desperacko walczy o równowagę i co dzieje się, gdy tę walkę zaczyna przegrywać. To opowieść o biologicznej precyzji, granicach adaptacji i cienkiej linii oddzielającej stabilność od chaosu.

Wykład prezentuje rezultaty projektu badawczego realizowanego w ramach grantu NCN „Miniatura 9”, poświęconego analizie współczesnej sztuki ukraińskiej w warunkach wojny oraz sposobom jej przedstawiania w mediach społecznościowych („Zrodzone ze wstrząsów: katharsis sztuki ukraińskiej w treściach mediów kulturalnych (2022–2025)”).

Punktem wyjścia jest zjawisko katharsis sztuki ukraińskiej, rozumiane jako proces intensywnej transformacji kulturowej wywołanej doświadczeniem konfliktu i gwałtownych przemian społecznych.

Przedmiotem analizy są teksty kultury sieciowej publikowane przez ukraińskie media kulturalne na Instagramie. Wykład ukazuje, w jaki sposób obrazy, grafiki, kolaże i krótkie formy wideo funkcjonują jako specyficzne formy przekazu medialnego, które nie tylko prezentują dzieła sztuki zgodnie z logiką platform cyfrowych, lecz także ujawniają nowe zjawiska artystyczne w Ukrainie w latach 2022–2025.

Szczególne miejsce w wystąpieniu zajmuje omówienie cyfrowego archiwum katharsis – narzędzia badawczego opracowanego w toku realizacji projektu. Archiwum systematyzuje materiały wizualne i umożliwia ich analizę porównawczą, stanowiąc przykład zastosowania humanistyki cyfrowej w badaniach kultury czasu wojny.

Wykład podkreśla, że Instagram stał się przestrzenią, w której dokumentowane i interpretowane są nowe formy, tematy i tendencje sztuki ukraińskiej, a teksty kultury sieciowej odgrywają kluczową rolę w ich kształtowaniu i rozpowszechnianiu.

Dwa zupełnie odmienne zjawiska, jedno ze świata kryształów, a drugie ze świata roślin mają podobną geometrię.

Filotaksja to zjawisko botaniczne, wynikłe z mechanizmu wzrostu merystemu. Roślinna tkanka twórcza (merystem) składa się z komórek zdolnych do regularnych podziałów komórkowych. Każdy zawiązek nowego organu (tzw. primordium) wyrasta z merystemu pod tzw.złotym kątem (137,5 stopnia). Pięciokrotna oś symetrii.

Kwazikryształy odkrył Dan Shechtman w 1984 r. Zaobserwował on niekrystalograficzną 5-krotną oś symetrii w szybko schłodzonym stopie glinu z manganem (Nobel, 2011), co wiąże się ze złotym cięciem i ciągiem Fibonacciego.

Znacznie wcześniej Charles Bonnet  w 1754 roku wskazał, że na spirali opisującej ulistnienie (filotaksję) kąty zaznaczone przez kolejne liście skręcające zgodnie i przeciwnie do wskazówek zegara często mają się do siebie w stosunku takim, jaki zachodzi pomiędzy dwoma kolejnymi wyrazami ciągu Fibonacciego.

Kwazikryształy i układ pędów rośliny mają uporządkowanie bez symetrii translacyjnej. Geometria łączy z sobą dwa te dwa układy. Rolę atomów w kwazikryształach pełnią zalążki pędów u roślin.

Internet, jak każde medium podstawowe w kulturze ludzkiej (wcześniej: mowa, pismo, druk) nie jest tylko narzędziem technicznym, lecz również czynnikiem/aktantem antropologicznym. Ta jego właściwość współcześnie jest negliżowana i przemilczana, a cała gigantyczna, globalna propaganda handlowa, będąca właściwie perfidną reklamą kwestię internetu oraz sztucznej inteligencji, redukuje do ich sprawności technicznej. Zapewne w całym świecie istnieje niezliczona ilość instrukcji obsługi
technicznej komputerów, internetu oraz AI, ale nie ma żadnego podręcznika wychowania do tego nowego świata medialnego. 

Dokonam krótkiego przeglądu historycznego, kierowanego pytaniem - jak antropologicznie działały wcześniejsze systemy komunikacji: mowa w mezolicie, pismo w Grecji klasycznej, druk w renesansowej Europie, aby brak działania tego ludzkiego czynnika we współczesnej rewolucji komunikacyjnej unaocznić.

Zakończę przykładem współczesnym, sławną akcją Łatwoganga, aby konieczność takiego współgrania podmiotu człowieczego z obecnymi możliwościami technicznymi
w celu uzyskania niewątpliwego dobra unaocznić.

Esej pod powyższym tytułem jest napisany, będę do niego sięgał, ale fragmenty przedstawię żywym słowem, a nie odczytywaniem.

Nowoczesne neurotechnologie, takie jak metody neuromodulacji układu nerwowego czy interfejsy mózg-komputer, są dziś z powodzeniem stosowane do kontrolowania bólu, leczenia chorób neurologicznych i zaburzeń psychicznych oraz przywracania funkcji motorycznych i komunikacyjnych. Technologie te podnoszą jakość życia milionów ludzi na świecie. Niosą jednak ze sobą nowe ryzyka oraz wyzwania etyczne i prawne. Ich stosowanie wiąże się bowiem z bezpośrednim względem i ingerencją w mózg i umysł człowieka – w jego procesy poznawcze, emocje, pamięć, motywację, a nawet osobowość. To zaś rodzi fundamentalne pytanie o należną ochronę integralności, tożsamości, autonomii oraz prywatności jednostki w dobie współczesnych neurotechnologii.

Celem wystąpienia jest analiza granic ingerowania w ludzki mózg i umysł w kontekście postulowanych w literaturze neuro-praw człowieka (neurorights), w tym prawa do integralności psychicznej, prawa do wolności poznawczej oraz prawa do prywatności psychicznej.

Podczas spotkania odkryjemy, czym naprawdę są negocjacje i jakie techniki pozwalają osiągać porozumienia bez zbędnych konfliktów. Porozmawiamy o skutecznej komunikacji, sile argumentów i perswazji, a także o tym, jak rozpoznawać i neutralizować techniki manipulacyjne.

Poznasz najpopularniejsze strategie i taktyki negocjacyjne, kluczowe pojęcia, takie jak BATNA, WATNA czy ZOPA, oraz różne style i modele negocjacji. Przyjrzymy się również inspiracjom płynącym z teorii gier i strategii szachowej, a także wpływowi uwarunkowań kulturowych na przebieg rozmów.

Spotkanie będzie także okazją do refleksji nad tym, czy istnieje „idealny negocjator” i jakie cechy pomagają skutecznie osiągać cele w negocjacjach.

Celem wykładu jest zapoznanie słuchaczy z podstawowymi typami przestępstw giełdowych. Szczegółowe rozważania poświęcone zostaną różnicy między zachowaniem wypełniającym znamiona przestępstwa, manipulacji instrumentami finansowymi, a spekulacją, która jest zachowaniem legalnym. 

Na wykładzie przyjrzymy się jednemu z najstraszniejszych scenariuszy, o jakich pomyśleli filozofowie. Pomysł, że poza mną - jako poznającym - nie istnieje nikt inny i nic innego, bo wszystko to jest światem istniejącym dla mojej świadomości - nosi miano solipsyzmu. Czy jest on możliwy? A jeśli tak, czy da się dowieść, że ten scenariusz nie jest prawdą? Te i inne pytania zostaną rozważone w ramach naszego wykładu.