polski

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Lekcja festiwalowa Od plastra do biomateriału – jak inżynieria materiałowa zmienia leczenie ran

Czy zwykły plaster może stać się „inteligentnym” materiałem wspierającym leczenie? Podczas spotkania uczestnicy poznają fascynujący świat nowoczesnych opatrunków i dowiedzą się, jak inżynieria materiałowa pomaga tworzyć materiały wspomagające gojenie ran oraz chroniące organizm przed zakażeniami.

Lekcja rozpocznie się od krótkiej podróży przez historię leczenia ran – od prostych opatrunków wykonywanych z tkanin i naturalnych substancji po nowoczesne biomateriały stosowane we współczesnej medycynie. Uczniowie dowiedzą się, jak przebiega proces gojenia, dlaczego skóra jest ważną barierą ochronną organizmu oraz co dzieje się, gdy do rany dostaną się bakterie.

W trakcie spotkania uczestnicy poznają właściwości hydrożeli i materiałów włóknistych wykorzystywanych w nowoczesnych opatrunkach. W prosty i atrakcyjny sposób zostanie pokazane, dlaczego rana „lubi wilgoć”, jak opatrunki pomagają utrzymać odpowiednie środowisko gojenia oraz w jaki sposób nowoczesne materiały mogą ograniczać rozwój drobnoustrojów.

Zajęcia będą miały formę wykładu z elementami interaktywnego pokazu naukowego. Uczniowie zobaczą eksperymenty prezentujące działanie hydrożeli, porównają właściwości różnych materiałów oraz wcielą się w rolę projektantów „opatrunku przyszłości”, wybierając jego najważniejsze cechy: chłonność, elastyczność i ochronę przed bakteriami.

Spotkanie pokaże, że współczesny opatrunek to już nie tylko plaster, ale zaawansowany biomateriał tworzony dzięki połączeniu biologii, chemii, medycyny i inżynierii materiałowej.

  • czw., 2026-09-24 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Praktyczne wykorzystanie materiałów wybuchowych w wojsku

Wykład traktuje o wykorzystaniu poszczególnych typów materiałów wybuchowych w różnego rodzaju urządzeniach technicznych stosowanych przez wojsko. Szczególny nacisk położony jest na efektywność ich aplikacyjnego wykorzystania oraz na czynniki warunkujące jej maksymalizację.

  • pon., 2026-09-21 12:00 do 14:00
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 14:00
  • śr., 2026-09-23 12:00 do 14:00
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 14:00
  • pt., 2026-09-25 12:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Prawo konsumenta w codziennym życiu, czyli jak nie dać się oszukać na zakupach i w sieci

Ile razy zdarzyło Wam się kupić coś pod wpływem emocji, a potem żałować? Czy wiecie, czym różni się reklamacja od zwrotu towaru i kiedy sprzedawca ma prawo odmówić przyjęcia nienaruszonego produktu? W dzisiejszym świecie każdy z nas niemal codziennie wchodzi w rolę konsumenta - robiąc zakupy w supermarkecie, zamawiając jedzenie przez aplikację czy kupując ubrania w sklepach internetowych. Niestety, brak znajomości własnych praw często kosztuje nas sporo stresu i pieniędzy. Podczas lekcji „Prawo konsumenta w codziennym życiu” wyposażymy Was w praktyczną wiedzę, która stanowi realną ochronę Waszego portfela. Wspólnie wyjaśnimy sobie, kim w świetle przepisów kodeksu cywilnego jest konsument, a kim przedsiębiorca na prawach konsumenta. Przeanalizujemy różne rodzaje umów oraz przyjrzymy się pułapkom, jakie mogą na nas czekać w regulaminach i umowach, czyli tzw. klauzulom abuzywnym (niedozwolonym). Dowiesz się również, jak skutecznie odstąpić od umowy zawartej na odległość, jak poprawnie złożyć reklamację i co zrobić, gdy sprzedawca ignoruje Twoje pisma. Nie zabraknie też niezwykle aktualnego tematu usług cyfrowych i subskrypcji. Zajęcia opierają się na analizie realnych, życiowych kazusów i sytuacji, z którymi możecie spotkać się każdego dnia. Dowiesz się także, do jakich instytucji warto się zwrócić, gdy potrzebujesz bezpłatnej pomocy prawnej.

  • czw., 2026-09-24 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Smaki i zapachy żywności

Warsztat ma na celu przybliżenie uczniom szkół ponadpodstawowych sposobów oceny jakości żywności. Podczas naszych lekcji festiwalowych uczniowie będą brać czynny udział w tzw. teście na daltonizm smakowy (rozpoznawania smaków podstawowych żywności). Zaplanowaliśmy również możliwość rozpoznawania zapachów różnych próbek żywności. W trakcie naszych warsztatów uczniowie będą również degustować serki homogenizowane oraz uczestniczyć w procesie tworzenia nowego aromatu tych produktów w taki sposób, aby był on zbliżony do wskazanego standardowego produktu. Zapraszamy serdecznie do wzięcia udziału w naszych lekcjach festiwalowych! 

 

 

  • wt., 2026-09-22 10:00 do 12:00
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 14:00
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych"

Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:55
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 12:55
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 13:55
  • czw., 2026-09-24 14:00 do 14:55
Lekcja festiwalowa Oświetlenie w naszych budynkach

Wykład poświęcony jest oświetleniu pomieszczeń w budynkach i ma na celu zwiększenie świadomości wpływu światła na człowieka oraz jego roli w tworzeniu przyjaznych miejsc nauki, pracy i odpoczynku. Przedstawione zostanie znaczenie światła, jego oddziaływanie wzrokowe i pozawzrokowe oraz sposoby oświetlania wnętrz.

Światło umożliwia widzenie i orientację przestrzenną, ale wpływa także na rytm dobowy, emocje, koncentrację i samopoczucie człowieka. Omówione zostaną potrzeby użytkowników związane z oświetleniem, zależne od funkcji pomieszczenia, a także wieku, doświadczeń i indywidualnej wrażliwości. Uwzględniona zostanie również szersza perspektywa obejmująca zużycie energii, koszty eksploatacji i wpływ na środowisko.

Wykład przedstawi podstawowe kryteria projektowania oświetlenia, takie jak natężenie światła, oświetlenie miejsca pracy i jego otoczenia, barwa światła, oddawanie barw oraz olśnienie. Omówione zostaną również systemy oświetleniowe i sposoby uzyskiwania różnych efektów świetlnych w pomieszczeniach.

Zaprezentowane będą przykłady oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych do pracy, nauki, odpoczynku i spędzania wolnego czasu, m.in. szkół, biur, sklepów i mieszkań. Pozwoli to powiązać potrzeby użytkowników z wymaganiami oświetleniowymi, zastosowanymi rozwiązaniami oraz wpływem otoczenia świetlnego na człowieka.

Wykład pomoże lepiej zrozumieć znaczenie światła i potrzebę jego świadomego wykorzystania w różnych przestrzeniach z myślą o jakości funkcjonowania ich użytkowników.

  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:45
  • czw., 2026-09-24 12:15 do 13:00
Lekcja festiwalowa Cyrkularność – koło ratunkowe rzucone Planecie. I ty możesz zostać ratownikiem!

Spotkanie przełamuje stereotyp ekologii jako czegoś trudnego lub radykalnego. Pokazuje, że wybory takie jak kupowanie z drugiej ręki, naprawianie przedmiotów czy ograniczanie impulsywnych zakupów są dziś globalnym trendem i elementem nowoczesnego stylu życia młodego pokolenia oraz budują większą niezależność i świadome podejście do konsumpcji.

  • śr., 2026-09-23 12:30 do 14:00
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 14:00
  • pt., 2026-09-25 12:30 do 14:00
Lekcja festiwalowa Ekonomia podziemna - warsztaty górnicze

Czy zastanawialiście się kiedyś, co sprawia, że złoża kopalin mają wartość? Nie tylko ich chemia – lecz przede wszystkim trud ich wydobycia, ryzyko i koszty, jakie ponosi górnik. Zapraszamy na warsztaty, podczas których wcielicie się w poszukiwaczy surowców w świecie Stanisława Staszica – człowieka zasłuzonego dla rozwoju polskiego przemysłu.

W drugiej dekadzie XIX wieku Staszic zorganizował na terenie Staropolskiego Okręgu Przemysłowego poszukiwania węgla i budowę hut cynku. Jego działania na zawsze zmieniły krajobraz gospodarczy regionu. My jednak spojrzymy na nie z innej perspektywy: co oznacza „ekonomia podziemna”? To nie tylko zyski, ale także koszty – odpady, zanieczyszczenia, ryzyko katastrof i trud pracy w ciasnych chodnikach.

W części warsztatowej zagramy w grę ekonomiczno- zręcznościową. Uczestnicy przy użyciu manipulatorów będą wydobywać zasoby- klocki. Każdy klocek ma swój kolor: czyste złoże, zanieczyszczona ruda, płonny urobek, toksyczne odpady… a nawet metan. Wyciągnięcie każdego z nich to nie tylko punkty, ale i konsekwencje – bo przecież eksploatacja złóż zawsze wpływa na środowisko.

Gra pokazuje, że surowce nie biorą się znikąd. Za każdym urobkiem stoi decyzja: warto ryzykować? Co zrobić z odpadami? Jak uniknąć katastrofy? I wreszcie – kto płaci prawdziwą cenę za przemysłowy rozwój?

Warsztat łączy historię techniki, ekonomię i ekologię. Nie wymagamy wcześniejszej wiedzy – wystarczy chęć do działania. Przekonajcie się, jak trudna i fascynująca jest ekonomia podziemna!

  • wt., 2026-09-22 12:30 do 14:00
  • śr., 2026-09-23 12:30 do 14:00
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 14:00
  • pt., 2026-09-25 12:30 do 14:00
Lekcja festiwalowa Inżynieria nanostruktur, jak przepływy płynów tworzą nanomateriały

Nanotechnologia, choć wciąż pełna tajemnic, coraz częściej wpływa na produkty, których używamy codziennie. Nanocząstki srebra dodawane są do wielu produktów, aby zapewnić im właściwości przeciwbakteryjne, nanomateriały węglowe poprawiają twardość lub przewodzenie prądu, gdy są dodane do kompozytów, a niektóre nanocząstki służą nam jako nośniki leków przeciwnowotworowych. Rosnące zapotrzebowanie na takie materiały przynosi nowe wyzwania inżynierii chemicznej - takie zaprojektowanie procesów otrzymywania nanomateriałów, aby były użyteczne, a jednocześnie opłacalne. 

Na wykładzie opowiem Wam o dwóch procesach otrzymywania nanomateriałów. Pierwszym będzie rozdmuch roztworu polimeru służący do otrzymania nanowłókien polimerowych. Drugim, precypitacja nanocząstek hydroksyapatytu w przepływowych mieszalnikach. W obu procesach stosujemy przepływ płynów, aby kontrolować powstawanie nanomateriałów. Nanowłókna mają wiele zastosowań, ale ja pokażę te związane z medycyną. Natomiast nanocząstki hydroksyapatytu, podobne chemicznie do składników mineralnych kości, mają głównie zastosowania medyczne i ja pokaże dwa. 

Na wykładzie dowiecie się nie tylko jak produkować nanomateriały, ale też jaką rolę w projektowaniu procesów otrzymywania nanomateriałów odgrywa inżynieria chemiczna. 

  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 13:30
Lekcja festiwalowa Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze

Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. 

Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.  Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. 

Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. 

  • pon., 2026-09-21 12:30 do 15:30
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 15:30
  • śr., 2026-09-23 12:30 do 15:30
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 15:30
  • pt., 2026-09-25 12:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Zobacz swoje komórki (i nie tylko)

Zastanawialiście się czy czym różnią się komórki człowieka i cebuli? Które komórki naszego ciała możemy łatwo pobrać do zrobienia preparatu mikroskopowego? Jak przygotować preparat aby móc obejrzeć go pod mikroskopem świetlnym i jakiego potrzebujemy powiększenia aby je zobaczyć? Na te i na wiele innych pytań odpowiemy na warsztatach w Zakładzie Fizjologii Zwierząt UW. Uczestnicy zapoznają się z biologią komórki i poznają różnice między komórkami roślinnymi i zwierzęcymi. Poznają składowe komórki oraz cechy charakterystyczne komórek należących do różnych organizmów. Sami pobiorą komórki ze swojego policzka i wykonają preparaty mikroskopowe. Wykonają również preparaty z tkanki roślinnej pobranej z cebuli. Zapoznają się z mechanizmem działania mikroskopu świetlnego i użyją go do obejrzenia wykonanych przez siebie preparatów. Zapraszamy!

  • czw., 2026-09-24 10:30 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 14:00
Lekcja festiwalowa „Nieodpowiedzialna zabawa wyobraźni”? O literaturze fantastycznej w 20. rocznicę śmierci S. Lema

W 2026 r. mija 20 lat od śmierci Stanisława Lema (1921-2006) – jednego z najważniejszych i najbardziej znanych w Polsce i na świecie polskich twórców literatury fantastycznej. Był on również krytykiem literackim, który podejmował refleksję nad literaturą science fiction, a także nad innymi odmianami fantastyki – fantasy i literaturą grozy, nad formami i konwencjami fantastyki, obecnie tak licznie oferowanej przez wydawców książek i chętnie przyjmowanej przez czytelników oraz wpływającej na popularne produkcje komiksów, filmów czy gier. Zainspirowani w rocznicę śmierci Lema jego refleksją nad znaczeniem literatury fantastycznej, proponujemy młodzieży spotkanie, poświęcone charakterystyce i dziejom, a zwłaszcza rozwojowi literatury fantastycznej (science fiction, fantasy i horroru) w XIX wieku i jej polskim początkom w tym czasie. Pokaz ponad stuletnich książek z historycznego księgozbioru Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie unaoczni XIX-wieczne źródła literatury fantastycznej. Pomoże odpowiedzieć na takie pytania jak: skąd wzięli się w książkach wilkołak, mag, podróżnik w czasie i astronauta?, kto pierwszy napisał powieść o wampirach?, od jak dawna w literaturze można spotkać goblinów?, kto wymyślił podróż w czasie?, kto pierwszy opisał lot w kosmos? 

  • czw., 2026-09-24 10:30 do 11:30
  • czw., 2026-09-24 12:30 do 13:30
Lekcja festiwalowa "Radowa gorączka" - czyli jak "sprzedać" promieniowanie jonizujące

Na początku wykładu zostanie przybliżone zjawisko promieniotwórczości oraz historia jego odkrycia. W drugiej części przedstawiona zostanie fascynacja promieniotwórczością, obecna na początku XX wieku i określana mianem „radowej gorączki”. Omówione zostaną również strategie wykorzystywane przez przedsiębiorców do promowania i sprzedaży swoich produktów.

  • czw., 2026-09-24 13:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Badania opinii publicznej jako instrument demokracji

Przedmiotem wystąpienia będzie rola badań opinii publicznej w systemach demokratycznych, w szczególności w demokracji przedstawicielskiej, a również zagrożenia dla wiarygodności tych badań. Przedstawiona będzie teoria spirali milczenia Elisabeth Noelle-Neumann (Elisabeth Noelle-Neumann, Opinia publiczna - nasza skóra społeczna, Zysk i S-ka, Poznań 2004), która wyjaśnia zależne od sformułowania pytań zagrożenia dla trafności predykcji zachowań wyborczych. Wskazane też będą instytucjonalne i polityczne zagrożenia dla wiarygodności badań opinii publicznej. Pokazane też będą zasady badań exit poll, które zwiększają trafność prognoz wyborczych.

  • czw., 2026-09-24 13:00 do 13:55
Lekcja festiwalowa Bez prądu, bez zasięgu, bez planu. Blackout i nasze uzależnienie od technologii

Smartfon, Wi-Fi, mapy Google, media społecznościowe, płatności bezgotówkowe – technologia jest dla wielu z nas nieodłączną częścią codziennego życia. Ale co się stanie, gdy nagle wszystko przestanie działać? Gdy zniknie zasięg, a kontakt z bliskimi będzie niemożliwy? Blackout w Hiszpanii jest pretekstem do głębszej refleksji: czy jeszcze potrafimy funkcjonować offline? Podczas wykładu porozmawiamy o tym, jak silnie uzależniliśmy się od cyfrowych rozwiązań i jak możemy przetrwać w świecie, który przestaje
działać bez ładowarki. Będzie to opowieść o technologii, która zawodzi – i o ludziach, którzy muszą wtedy działać. Serdecznie zapraszam na nasze spotkanie.

  • czw., 2026-09-24 13:00 do 15:00
Lekcja festiwalowa Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia

"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca".

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:55
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 12:55
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 13:55
  • czw., 2026-09-24 14:00 do 14:55
Lekcja festiwalowa Co nas kontroluje? Neuroprzekaźniki czy receptory?

Neuroprzekaźniki oraz receptory z którymi się wiążą są odpowiedzialne za funkcjonowanie naszego organizmu. Pewnie wszyscy słyszeliśmy o serotoninie, dopaminie czy noradrenalinie. Ale neuroprzekaźników jest całe mnóstwo i umożliwiają naszym ciałom poprawne funkcjonowanie. Często pewne neuroprzekaźniki kojarzą nam się z jedną funkcją, ale tak naprawdę każdy ma wiele. Dopamina poza szczęściem powiązana jest z ruchem. Serotonina pomaga regulować sen. Często, to nie sam przekaźnik jest odpowiedzialny za daną funkcję, a raczej receptor, z którym się wiąże. Podczas tej dyskusji porozmawiamy sobie o neuroprzekaźnikach i ich receptorach, oraz jak tak naprawdę wpływają na nasze codzienne funkcjonowanie.

  • czw., 2026-09-24 13:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Edukacyjny escape room o dezinformacji

Zapraszamy do wyjątkowego escape roomu, który łączy naukę z emocjonującą zabawą! W trakcie gry zespoły rozwiązują zagadki związane z rozpoznawaniem dezinformacji, oceną wiarygodności źródeł i mechanizmami manipulacji. Kluczem do sukcesu jest współpraca, logiczne myślenie i umiejętność krytycznej analizy informacji. To dynamiczne doświadczenie edukacyjne rozwija kompetencje niezbędne w cyfrowym świecie i pokazuje, jak świadomie poruszać się w gąszczu informacji.

Czas trwania: ok. 90–120 minut
(praca w zespołach)

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Niestatycznie statystycznie! - statystyczna gra terenowa

„Niestatycznie statystycznie!” to dynamiczna, angażująca gra terenowa, która zmotywuje uczestników do spojrzenia na statystykę z zupełnie innej perspektywy. Nasza przestrzeń zmieni się w arenę odkrywania danych, zależności i praw rządzących światem liczb – bez szkolnych definicji, za to z dużą dawką ruchu, ciekawości i dobrej zabawy.

Ta gra to doświadczenie nauki w działaniu. Uczestnicy wyruszą w teren, gdzie krok po kroku zmierzą się z wyzwaniami inspirowanymi statystyką rozumianą bardzo szeroko: jako sposób opisywania rzeczywistości, porządkowania informacji i podejmowania decyzji. Gra pokaże, że statystyka nie jest suchym zbiorem wzorów, lecz żywym narzędziem, które towarzyszy nam każdego dnia — często nawet wtedy, gdy nie zdajemy sobie z tego sprawy.

Formuła gry sprzyja aktywności, współpracy i eksperymentowaniu. Przemieszczanie się pomiędzy punktami, wymiana spostrzeżeń i wspólne dochodzenie do wniosków sprawią, że uczestnicy uczą się niejako „przy okazji”. Ważnym elementem jest nieprzewidywalność i różnorodność – każda rozgrywka może przebiegać inaczej, co doskonale oddaje naturę danych, zmienności i losowości.

Niezależnie od wcześniejszego kontaktu z matematyką czy statystyką - liczy się ciekawość, uważność i gotowość do zabawy. „Niestatycznie statystycznie!” zachęca do zadawania pytań, kwestionowania intuicji i odkrywania, że liczby potrafią zaskakiwać, a nauka może być fascynującą przygodą w plenerze.

To propozycja dla tych, którzy chcą doświadczyć Festiwalu Nauki w ruchu, w dialogu i w realnej przestrzeni, przekonując się, że statystyka naprawdę nie musi być nudna.

Nauki społeczne
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:00
  • czw., 2026-09-24 11:30 do 12:30
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 14:00
Lekcja festiwalowa Problemy techniczne szybkiej kolei próżniowej

W ramach zajęć przybliżymy słuchaczom propozycję konstrukcji bardzo szybkiego środka transportu – Hyperloop. Przedstawimy wyniki prac dotyczące możliwości uruchomienia tego rodzaju systemu transportowego w Polsce. Skupimy się na zagadnieniach aerodynamiki, wynikających z nich ograniczeniach i możliwych rozwiązaniach. Rozważymy systemy organizacji ruchu i zapewnienia bezpieczeństwa. Będzie możliwość zajęcia miejsca w modelu kabiny takiego pojazdu oraz odbycia wirtualnego przejazdu jego symulatorem.

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:30
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:30
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 14:30
Lekcja festiwalowa Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych"

Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:55
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 12:55
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 13:55
  • czw., 2026-09-24 14:00 do 14:55
Lekcja festiwalowa Świat atomów w komputerze: projektowanie nowych antybiotyków

Antybiotyki są niezastąpione w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. Gdybyśmy chcieli projektować nowe antybiotyki metodą "zgadywania" i testowania ich skuteczności doświadczalnie, trwałoby to bardzo długo i by było bardzo kosztowne. Z tego powodu każda cząsteczka, która może być nowym antybiotykiem, jest najpierw zaprojektowana w komputerze. W ten sposób sprawdza się jej miejsce wiązania, ocenia szanse na zwalczanie infekcji bakteryjnych oraz toksyczność. Cząsteczki, które pomyślnie przeszły ten etap, są następnie badane eksperymentalnie w laboratorium. Dopiero wiele lat później, po wielu badaniach i eksperymentach, taki lek może być zatwierdzony do podawania ludziom.

Na etapie komputerowego projektowania nowych antybiotyków wykorzystuje się modelowanie molekularne. Jesteśmy w stanie zobaczyć trójwymiarowy obraz zarówno cząsteczki, która może być nowym lekiem, jak i jej sposobu wiązania do receptora. Dzięki symulacjom dynamiki molekularnej możemy też obserwować jak poruszają się dane cząsteczki. Wszystko to jest możliwe, ponieważ znamy strukturę elektronową atomów, wiemy w jaki sposób atomy wiążą się między sobą oraz znamy charakter tych wiązań. Ponadto, znamy masę każdego atomu i za pomocą prostych praw fizyki, jesteśmy w stanie modelować ich sposób poruszania się. Na wykładzie zaobserwujemy m. in. sposób wiązania wybranych antybiotyków do rybosomu bakteryjnego oraz obejrzymy krótkie filmiki z symulacji dynamiki molekularnej.

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 09:45
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:45
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 13:45
Lekcja festiwalowa Czy mamy coś wspólnego ze skałami?

Podczas tej lekcji, łączącej elementy geologii, paleontologii i archeologii, uczniowie odkryją, że zwierzęta i ludzie mają więcej wspólnego ze skałami niż mogłoby się wydawać. Poznają różne formy występowania minerałów z grupy apatytu oraz dowiedzą się jakie mają właściwości i zastosowania.

Lekcja pokaże również, w jaki sposób naukowcy badają historię Ziemi i dawne warunki życia, analizując minerały obecne w skałach i skamieniałościach. Uczniowie będą mieli okazję obejrzeć próbki minerałów oraz szczątki organizmów współczesnych i kopalnych, dzięki czemu z bliska zobaczą apatyty o różnej genezie.

Zajęcia w przystępny i angażujący sposób pokażą, że minerały mogą łączyć wiele dziedzin nauki oraz codziennego życia.

  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:00
  • czw., 2026-09-24 10:30 do 11:30
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 13:00
  • czw., 2026-09-24 13:30 do 14:30
Lekcja festiwalowa Dlaczego potrzebujemy inteligentnych materiałów w medycynie?

Spotkanie poświęcone będzie nowoczesnym inteligentnym polimerom w medycynie. Uczestnicy wezmą udział w wykładzie oraz warsztatach, podczas których poznają sposoby opracowania inteligentnych materiałów do regeneracji  tkanki chrzęstnej i nerwowej. Dowiedzą się, czym są polimeru inteligentne i jakie właściwości muszą posiadać, aby mogły być wykorzystywane np. w regeneracji tkanek. Zostanie przedstawiona technologia druku hydrozeli i proces elektroprzędzenia jako narzędzia do tworzenia trójwymiarowych struktur o precyzyjnie zaprojektowanej geometrii.

Na przykładzie projektów SmartPiezo (M-ERA.NET) oraz PiezoMat (Preludium NCN) omówione zostaną konkretne zastosowania tych technologii - m.in. tworzenie wielofunkcyjnych, inteligentnych podłoży komórkowych, które wspomagają regenerację chrząstki i tkanki kostnej. Uczniowie zobaczą, jak nowoczesna nauka łączy różne dziedziny - chemię, inżynierię materiałową i medycynę – w celu poprawy jakości życia pacjentów. Spotkanie ma na celu nie tylko przekazanie wiedzy, ale także zainspirowanie młodych ludzi do odkrywania świata nauki i technologii.

  • czw., 2026-09-24 13:30 do 14:30
Lekcja festiwalowa Lodowce CO2 i zmiany klimatu

Zmiany klimatu pozostawiają ślady, które umieją odczytać geolodzy i które pozwaląją pokazać zachodzace zmiany na przestrzeni wieków. Można określic przyczyny tych zmian, czy były natyuralne czy może powstały pod wpływem działalności człowieka.

  • pon., 2026-09-21 13:30 do 14:30
  • wt., 2026-09-22 13:30 do 14:30
  • śr., 2026-09-23 13:30 do 14:30
  • czw., 2026-09-24 13:30 do 14:30
  • pt., 2026-09-25 13:30 do 14:30
Lekcja festiwalowa Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia

"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca".

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:55
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 12:55
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 13:55
  • czw., 2026-09-24 14:00 do 14:55
Spotkanie festiwalowe Chemiczne Ferrari, czyli słów kilka o aparaturze analizy powierzchni

A skąd ci chemicy to wszystko wiedzą? Choć to pytanie rzadko pada głośno, zapewne wiele osób je sobie zadaje – szczególnie gdy pojawiają się doniesienia o nowych odkryciach, zagrożeniach środowiskowych czy nowoczesnych lekach. Prawda jest taka, że naszą wiedzę budujemy poprzez łączenie faktów, stawianie śmiałych hipotez i ich rygorystyczną weryfikację. Na tym etapie niezbędne jest doświadczenie, ale równie kluczowa jest zaawansowana aparatura.

Podczas naszego spotkania skupię się właśnie na tym ostatnim elemencie. Chcę Państwu przedstawić narzędzia współczesnej chemii – instrumenty, które pozwalają nam odkrywać strukturę świata w skali mikro- i nanometrycznej. Wyjaśnię, co kryje się pod magicznymi skrótami XPS i SIMS. A na koniec... może wspólnie zapolujemy na jony i elektrony?

Nauki chemiczne
  • czw., 2026-09-24 14:00 do 15:00
Lekcja festiwalowa Moduł jako narzędzie kreacji - intencja, struktura, przestrzeń

Wyraźnie zdefiniowane, modułowe elementy nawiązują do form mozaik i stanowią formę współczesnej sztuki piktograficznej. Ich projekt pozwala na podjęcie się wspólnego, integrującego procesu tworzenia przestrzeni. Proponowana lekcja będzie polegała na przebudowywaniu z użyciem zadanego, zaprojektowanego modułu struktury, która - dowolnie - stanie się pawilonem, meblem czy też plenerową wiatą. Rezultat jest zawarty w kreatywności i inwencji odbiorców.

Zasada działania to Learning by doing / Creating by doing.

Budowanie obiektu będzie poprzedzone prezentacją, trwającą około 30 min, na temat idei, doświadczeń z tym związanych i celu przedsięwzięcia.

  • czw., 2026-09-24 14:00 do 18:00
Lekcja festiwalowa Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych"

Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa.

  • czw., 2026-09-24 10:00 do 10:55
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 11:55
  • czw., 2026-09-24 12:00 do 12:55
  • czw., 2026-09-24 13:00 do 13:55
  • czw., 2026-09-24 14:00 do 14:55
Spotkanie festiwalowe Homeostaza: sztuka biologicznego przetrwania

Jedna szklanka za mało. Kilka mmol sodu mniej niż powinno. Niewielki spadek potasu. Dla organizmu to nie detal — to sygnał alarmowy. Ludzkie ciało każdego dnia balansuje na granicy biologicznej równowagi. Woda i elektrolity decydują o tym, czy serce bije prawidłowo, neurony przekazują impulsy, a mięśnie wykonują nawet najprostszy ruch. Gdy ta równowaga zostaje zaburzona, organizm zaczyna tracić kontrolę: pojawia się osłabienie, dezorientacja, zaburzenia rytmu serca, drgawki, a czasem walka o życie rozpoczyna się w ciągu kilku minut.

Homeostaza wodno-elektrolitowa to jeden z najbardziej fascynujących i jednocześnie najbardziej niedocenianych mechanizmów biologicznych. Nerki filtrujące setki litrów płynów, hormony sterujące każdą kroplą wody i układ nerwowy nieustannie analizujący sytuację — wszystko po to, by utrzymać organizm przy życiu mimo odwodnienia, stresu, wysiłku czy choroby.

Podczas spotkania zajrzymy do świata, w którym kilka jonów może decydować o świadomości pacjenta, a pozornie „drobne” odchylenie w wynikach badań staje się początkiem poważnego zagrożenia. Zrozumiemy, dlaczego organizm tak desperacko walczy o równowagę i co dzieje się, gdy tę walkę zaczyna przegrywać. To opowieść o biologicznej precyzji, granicach adaptacji i cienkiej linii oddzielającej stabilność od chaosu.

Nauki medyczne
  • czw., 2026-09-24 15:00 do 16:30
Spotkanie festiwalowe Niskotemperaturowa plazma w procesach ochrony środowiska – od dezynfekcji do konwersji CO2

Niskotemperaturowa plazma, nazywana często czwartym stanem materii, coraz częściej znajduje zastosowanie w inżynierii chemicznej i technologiach ochrony środowiska. Choć kojarzy się głównie z bardzo wysoką temperaturą, w rzeczywistości może być generowana w warunkach bliskich temperaturze pokojowej. Dzięki temu możliwe jest prowadzenie procesów chemicznych w sposób energooszczędny, bez konieczności silnego ogrzewania całego układu.

Podczas wykładu uczestnicy dowiedzą się, czym jest niskotemperaturowa plazma, jak powstaje oraz dlaczego zawarte w niej elektrony, jony, rodniki i wzbudzone cząsteczki są tak skuteczne w inicjowaniu reakcji chemicznych. Omówione zostaną przykłady wykorzystania plazmy w procesach dezynfekcji powietrza, wody i powierzchni, gdzie reaktywne formy tlenu i azotu mogą prowadzić do unieszkodliwiania bakterii, wirusów oraz innych mikroorganizmów. Drugim ważnym obszarem wykładu będzie zastosowanie plazmy w usuwaniu zanieczyszczeń gazowych i ciekłych, takich jak lotne związki organiczne, tlenki azotu czy trwałe związki organiczne obecne w ściekach. Szczególna uwaga zostanie poświęcona konwersji dwutlenku węgla, jednego z głównych gazów cieplarnianych. Uczestnicy poznają ideę plazmowego rozkładu i przekształcania CO₂ w użyteczne produkty chemiczne, takie jak tlenek węgla, metanol czy kwas mrówkowy. Wykład pokaże również, jak połączenie plazmy z katalizatorami może zwiększać efektywność i selektywność procesów chemicznych. Zostaną przedstawione przykłady reaktorów plazmowych, w tym reaktorów z wyładowaniem barierowym, oraz ich potencjalne zastosowanie w technologiach przyszłości.

Spotkanie będzie okazją do zrozumienia, dlaczego niskotemperaturowa plazma może stać się jednym z ważnych narzędzi zielonej transformacji przemysłu chemicznego. Wykład jest skierowany do osób zainteresowanych chemią, inżynierią, ochroną środowiska i nowoczesnymi technologiami. Nie wymaga specjalistycznego przygotowania — najważniejsza będzie ciekawość świata i chęć poznania, jak za pomocą „zimnej” plazmy można rozwiązywać gorące problemy współczesności.

Nauki techniczne
  • czw., 2026-09-24 15:00 do 16:00
Spotkanie festiwalowe Chemiczne Ferrari, czyli słów kilka o aparaturze analizy powierzchni

A skąd ci chemicy to wszystko wiedzą? Choć to pytanie rzadko pada głośno, zapewne wiele osób je sobie zadaje – szczególnie gdy pojawiają się doniesienia o nowych odkryciach, zagrożeniach środowiskowych czy nowoczesnych lekach. Prawda jest taka, że naszą wiedzę budujemy poprzez łączenie faktów, stawianie śmiałych hipotez i ich rygorystyczną weryfikację. Na tym etapie niezbędne jest doświadczenie, ale równie kluczowa jest zaawansowana aparatura.

Podczas naszego spotkania skupię się właśnie na tym ostatnim elemencie. Chcę Państwu przedstawić narzędzia współczesnej chemii – instrumenty, które pozwalają nam odkrywać strukturę świata w skali mikro- i nanometrycznej. Wyjaśnię, co kryje się pod magicznymi skrótami XPS i SIMS. A na koniec... może wspólnie zapolujemy na jony i elektrony?

Nauki chemiczne
  • czw., 2026-09-24 16:00 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Cyfrowe archiwum katharsis: Instagram o przemianach sztuki ukraińskiej podczas wojny

Wykład prezentuje rezultaty projektu badawczego realizowanego w ramach grantu NCN „Miniatura 9”, poświęconego analizie współczesnej sztuki ukraińskiej w warunkach wojny oraz sposobom jej przedstawiania w mediach społecznościowych („Zrodzone ze wstrząsów: katharsis sztuki ukraińskiej w treściach mediów kulturalnych (2022–2025)”).

Punktem wyjścia jest zjawisko katharsis sztuki ukraińskiej, rozumiane jako proces intensywnej transformacji kulturowej wywołanej doświadczeniem konfliktu i gwałtownych przemian społecznych.

Przedmiotem analizy są teksty kultury sieciowej publikowane przez ukraińskie media kulturalne na Instagramie. Wykład ukazuje, w jaki sposób obrazy, grafiki, kolaże i krótkie formy wideo funkcjonują jako specyficzne formy przekazu medialnego, które nie tylko prezentują dzieła sztuki zgodnie z logiką platform cyfrowych, lecz także ujawniają nowe zjawiska artystyczne w Ukrainie w latach 2022–2025.

Szczególne miejsce w wystąpieniu zajmuje omówienie cyfrowego archiwum katharsis – narzędzia badawczego opracowanego w toku realizacji projektu. Archiwum systematyzuje materiały wizualne i umożliwia ich analizę porównawczą, stanowiąc przykład zastosowania humanistyki cyfrowej w badaniach kultury czasu wojny.

Wykład podkreśla, że Instagram stał się przestrzenią, w której dokumentowane i interpretowane są nowe formy, tematy i tendencje sztuki ukraińskiej, a teksty kultury sieciowej odgrywają kluczową rolę w ich kształtowaniu i rozpowszechnianiu.

Nauki humanistyczne
  • czw., 2026-09-24 16:00 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Fakty i mity o znaczeniu aktywności fizycznej – co mówi nauka?

Co tak naprawdę mówi nauka o aktywności fizycznej i zdrowiu? Podczas wykładu obalony zostanie mit, że sama aktywność fizyczna skutecznie zapewnia trwałą redukcję masy ciała u osób z nadwagą i otyłością. Przedstawione zostaną także fakty dotyczące wpływu ruchu na mózg oraz znaczenia ćwiczeń oporowych w utrzymaniu zdrowia i sprawności osób starszych.

Nauki biologiczne
  • czw., 2026-09-24 16:00 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Kultowe eksperymenty

Najbardziej widowiskowe doświadczenia z dziedziny fızyki, chemii i nauk przyrodniczych, które zmieniły kierunek nauki. Edukatorzy z Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii poprowadzą zajęcia, w których czynnie będą uczestniczyć uczniowie i uczennice z klas 7-8 Szkoły Podstawowej im. Króla Stefana Batorego w Lesznie. Podczas warsztatów uczniowie poznają detektory oraz będą analizować dane świadczące o detekcji wielkich pęków promieniowania kosmicznego. Przekonają się "ile waży 1kg" na innych planetach. Udowodnimy, że woda może wrzeć nawet w temperaturze 20 stopni Celsjusza.

Nauki fizyczne
  • czw., 2026-09-24 16:00 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Magnetyczny Rezonans Jądrowy jako wgląd w świat cząsteczek

Świat chemików kręci się często wokół białych proszków i przezroczystych płynów. Co jeśli nie jesteśmy pewni, co dokładnie jest w probówce? Jak sprawdzić (bez niszczenia próbki) czy udało nam się zsyntetyzować pożądany związek? A może chcemy dowiedzieć się co wchodzi w skład naszego napoju lub czy dwie substancje oddziałują ze sobą?

Nieinwazyjnych technik jest tylko kilka i jedną z nich (szeroko wykorzystywaną) jest spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR). NMR to potężne narzędzie, które umożliwia nam identyfikację związków i badanie struktur przestrzennych cząsteczek, jak również badanie oddziaływań, dyfuzji czy monitorowanie reakcji.

Spotkanie będzie podzielone na trzy części:
- krótką prezentację, w czasie której uczestnicy poznają podstawy zjawiska NMR i dowiedzą się, w jaki sposób badamy próbki ciekłe w tej technice,
- wycieczkę po laboratorium Nowych Metod Spektroskopii Magnetycznego Rezonansu Jądrowego,
- wspólną analizę widm wykorzystywanych w typowych badaniach związków organicznych za pomocą techniki NMR.

Nauki chemiczne
  • czw., 2026-09-24 16:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Rośliny jako żywe kwazikryształy

Dwa zupełnie odmienne zjawiska, jedno ze świata kryształów, a drugie ze świata roślin mają podobną geometrię.

Filotaksja to zjawisko botaniczne, wynikłe z mechanizmu wzrostu merystemu. Roślinna tkanka twórcza (merystem) składa się z komórek zdolnych do regularnych podziałów komórkowych. Każdy zawiązek nowego organu (tzw. primordium) wyrasta z merystemu pod tzw.złotym kątem (137,5 stopnia). Pięciokrotna oś symetrii.

Kwazikryształy odkrył Dan Shechtman w 1984 r. Zaobserwował on niekrystalograficzną 5-krotną oś symetrii w szybko schłodzonym stopie glinu z manganem (Nobel, 2011), co wiąże się ze złotym cięciem i ciągiem Fibonacciego.

Znacznie wcześniej Charles Bonnet  w 1754 roku wskazał, że na spirali opisującej ulistnienie (filotaksję) kąty zaznaczone przez kolejne liście skręcające zgodnie i przeciwnie do wskazówek zegara często mają się do siebie w stosunku takim, jaki zachodzi pomiędzy dwoma kolejnymi wyrazami ciągu Fibonacciego.

Kwazikryształy i układ pędów rośliny mają uporządkowanie bez symetrii translacyjnej. Geometria łączy z sobą dwa te dwa układy. Rolę atomów w kwazikryształach pełnią zalążki pędów u roślin.

Nauki techniczne
  • czw., 2026-09-24 16:00 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Środowiskowe uwarunkowania zdrowia

Zdrowie człowieka kształtowane jest przez wiele czynników środowiskowych – nie tylko przyrodniczych, lecz także społecznych i psychicznych. Zrozumienie tych złożonych zależności wymaga spojrzenia z różnych perspektyw, w tym także nauk społecznych.

Nauki społeczne
  • czw., 2026-09-24 16:00 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Wachlarze – datowanie, materiały i sposoby przechowywania

W ramach warsztatów przewidziane jest spotkanie z Jolantą Różalską - historyczką sztuki, znawczynią zagadnień związanych z wachlarzami.

Spotkanie będzie podzielone na 2 części: teoretyczną (krótki wykład) oraz praktyczną (prezentacja zabytkowych obiektów, ekspercka ocena przyniesionych przez uczestników przedmiotów, wskazówki na temat ich przechowywania oraz porady dotyczące ewentualnych napraw).

Obszar sztuki
  • czw., 2026-09-24 16:00 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Co robić z Internetem? Epizodyczne rozważania historyczne

Internet, jak każde medium podstawowe w kulturze ludzkiej (wcześniej: mowa, pismo, druk) nie jest tylko narzędziem technicznym, lecz również czynnikiem/aktantem antropologicznym. Ta jego właściwość współcześnie jest negliżowana i przemilczana, a cała gigantyczna, globalna propaganda handlowa, będąca właściwie perfidną reklamą kwestię internetu oraz sztucznej inteligencji, redukuje do ich sprawności technicznej. Zapewne w całym świecie istnieje niezliczona ilość instrukcji obsługi
technicznej komputerów, internetu oraz AI, ale nie ma żadnego podręcznika wychowania do tego nowego świata medialnego. 

Dokonam krótkiego przeglądu historycznego, kierowanego pytaniem - jak antropologicznie działały wcześniejsze systemy komunikacji: mowa w mezolicie, pismo w Grecji klasycznej, druk w renesansowej Europie, aby brak działania tego ludzkiego czynnika we współczesnej rewolucji komunikacyjnej unaocznić.

Zakończę przykładem współczesnym, sławną akcją Łatwoganga, aby konieczność takiego współgrania podmiotu człowieczego z obecnymi możliwościami technicznymi
w celu uzyskania niewątpliwego dobra unaocznić.

Esej pod powyższym tytułem jest napisany, będę do niego sięgał, ale fragmenty przedstawię żywym słowem, a nie odczytywaniem.

  • czw., 2026-09-24 17:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Dlaczego psychologowie zadają TAK dziwne pytania? Jak naprawdę wyglądają badania psychologiczne?

Dlaczego psychologowie pytają czasem o rzeczy, które wydają się dziwne albo zupełnie niezwiązane z tematem?

 

Podczas spotkania pokażemy, jak wyglądają badania psychologiczne „od kuchni”, czym różnią się od internetowych „ankietek” i dlaczego „amerykańscy naukowcy odkryli, że…” nie zawsze oznacza „to prawda o każdym z nas”.

Sprawdzimy też, jak łatwo wyciągać błędne wnioski z badań i mylić korelację z przyczyną.

Na koniec pokażemy przykłady badań psychologicznych, które realnie wpływają na nasze życie.

 

Nauki społeczne
  • czw., 2026-09-24 17:00 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Granice ingerencji w ludzki umysł

Nowoczesne neurotechnologie, takie jak metody neuromodulacji układu nerwowego czy interfejsy mózg-komputer, są dziś z powodzeniem stosowane do kontrolowania bólu, leczenia chorób neurologicznych i zaburzeń psychicznych oraz przywracania funkcji motorycznych i komunikacyjnych. Technologie te podnoszą jakość życia milionów ludzi na świecie. Niosą jednak ze sobą nowe ryzyka oraz wyzwania etyczne i prawne. Ich stosowanie wiąże się bowiem z bezpośrednim względem i ingerencją w mózg i umysł człowieka – w jego procesy poznawcze, emocje, pamięć, motywację, a nawet osobowość. To zaś rodzi fundamentalne pytanie o należną ochronę integralności, tożsamości, autonomii oraz prywatności jednostki w dobie współczesnych neurotechnologii.

Celem wystąpienia jest analiza granic ingerowania w ludzki mózg i umysł w kontekście postulowanych w literaturze neuro-praw człowieka (neurorights), w tym prawa do integralności psychicznej, prawa do wolności poznawczej oraz prawa do prywatności psychicznej.

Nauki społeczne
  • czw., 2026-09-24 17:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Po zdrowie do parku - jak kontakt z naturą wpływa na nasz dobrostan?

Czy spacer po lesie poprawia nastrój? Czy natura może działać jak naturalny antydepresant? Dlaczego przebywanie w przyrodzie pomaga nam czuć się lepiej i ile czasu trzeba w niej spędzać aby odczuć realne efekty? Coraz więcej badań psychologicznych pokazuje, że kontakt z naturą ma głęboki i mierzalny wpływ na nasze zdrowie psychiczne i dobrostan i że ten wpływ może być długofalowy.

Podczas spotkania przyjrzymy się, co dzieje się z nami, gdy wychodzimy na łono natury. Omówimy wyniki badań, które pokazują, że środowisko naturalne sprzyja redukcji stresu,
poprawie nastroju i większej równowadze emocjonalnej. Szczególną uwagę poświęcimy dwóm czynnikom, które okazują się kluczowe: poczuciu więzi z naturą - temu, jak bardzo czujemy się jej częścią - oraz regulacji emocji, czyli temu, jak radzimy sobie z trudnymi uczuciami i czy natura może nam w tym pomagać. Pokażemy też, jak można badać te zależności, uwzględniając różne metody: od kwestionariuszy po nowoczesne technologie.

Zaprezentujemy wyniki własnych badań, które pozwalają lepiej zrozumieć mechanizmy stojące za dobroczynnym działaniem przyrody. Wspólnie zastanowimy się, czy różne rodzaje
naturalnych przestrzeni mogą na nas różnie oddziaływać i czy oglądanie zdjęć przyrody może zastąpić spacer.

Wykład jest skierowany do wszystkich zainteresowanych psychologią, dobrostanem i naturą, bez konieczności wcześniejszej wiedzy naukowej. Zapraszamy do wspólnego odkrywania, jak natura może nam pomóc dbać o swoje samopoczucie. 

Nauki społeczne
  • czw., 2026-09-24 17:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Sztuka negocjacji – techniki i strategie

Podczas spotkania odkryjemy, czym naprawdę są negocjacje i jakie techniki pozwalają osiągać porozumienia bez zbędnych konfliktów. Porozmawiamy o skutecznej komunikacji, sile argumentów i perswazji, a także o tym, jak rozpoznawać i neutralizować techniki manipulacyjne.

Poznasz najpopularniejsze strategie i taktyki negocjacyjne, kluczowe pojęcia, takie jak BATNA, WATNA czy ZOPA, oraz różne style i modele negocjacji. Przyjrzymy się również inspiracjom płynącym z teorii gier i strategii szachowej, a także wpływowi uwarunkowań kulturowych na przebieg rozmów.

Spotkanie będzie także okazją do refleksji nad tym, czy istnieje „idealny negocjator” i jakie cechy pomagają skutecznie osiągać cele w negocjacjach.

Nauki ekonomiczne
  • czw., 2026-09-24 17:00 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Wokół „W obronie spotwarzonego narodu” Stefana Buszczyńskiego

Wokół „W obronie spotwarzonego narodu” Stefana Buszczyńskiego. Aktualności i anachronizmy XIX-wiecznego dyskursu o tożsamości narodowej

Strażnik romantycznej tradycji, jak często nazywano Stefana Buszczyńskiego (1821-1892), podejmował w swych pracach zasadniczo te same problemy, które są na co dzień podejmowane przez publicystów współczesności. Tematy jedności europejskiej, tożsamości narodowej, kryzysu kultury pojawiały się wielokrotnie w jego refleksji nad historią i współczesnością. Spotkanie, z jego w pełni oryginalnym spojrzeniem na wspomniane kwestie, może być czymś na pewno wzbogacającym dla odbiorcy naszego czasu. Buszczyński był także osobą aktywna na nowie publicznej. Był m. in. członkiem Rządu Narodowego z 1863 r., Akademii Umiejętności, Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu, Związku Narodowego Polskiego w Stanach Zjednoczonych Północnej Ameryki, Zarządu Muzeum Narodowego w Rapperswilu. Opiekował się młodym Józefem Korzeniowskim (Josephem Conradem), który w postaci José Avellanosa z powieści Nostromo (1904) zawarł portret swojego opiekuna.

„Obrona spotwarzonego narodu” to czterotomowy cykl publicystyczno-historyczny autorstwa Stefana Buszczyńskiego, wydawany pod koniec jego życia i tuż po jego śmierci w latach 1888–1894 w Krakowie, który był obroną powstania styczniowego przez atakami za strony krakowskiej szkoły historycznej.

Grzegorz Pyszczek, socjolog kultury, zajmuje się m.in. historią polskiej myśli społecznej. Opublikował m.in. Nadnormalność jako zjawisko społeczne. Wokół klasycznej koncepcji Floriana Znanieckiego (Warszawa 2013). Doktor habilitowany, profesor uczelniany.

 

Nauki humanistyczne
  • czw., 2026-09-24 17:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Kiedy kończy się spekulacja, a zaczyna manipulacja instrumentami finansowymi?

Celem wykładu jest zapoznanie słuchaczy z podstawowymi typami przestępstw giełdowych. Szczegółowe rozważania poświęcone zostaną różnicy między zachowaniem wypełniającym znamiona przestępstwa, manipulacji instrumentami finansowymi, a spekulacją, która jest zachowaniem legalnym. 

 

Nauki prawne
  • czw., 2026-09-24 17:30 do 19:00
Spotkanie festiwalowe O wodzie, lodzie i pogodzie - dyskusja panelowa

Zapraszamy na debatę z naukowcami z Instytutu Geofizyki PAN: hydrolożką dr inż. Anną Łobodą z Zakładu Hydrologii i Hydrodynamiki, dr. Bartłomiejem Luksem z Zakładu Badań Polarnych i Morskich oraz Michałem Brennekiem - doktorantem z Zakładu Fizyki Atmosfery.

Eksperci opowiedzą o swojej pracy badawczej i współczesnych wyzwaniach związanych ze zmianą klimatu. Porozmawiamy o procesach fizycznych kształtujących pogodę, roli śniegu, lodu i wody w systemie klimatycznym oraz o tym, jak nauka pomaga lepiej rozumieć zachodzące zmiany środowiskowe. Przyjrzymy się również temu, jak niektóre media tworzą clickbaitowe przekazy, które niewiele mają wspólnego z naukowymi faktami.

Podczas spotkania uczestnicy będą mogli zadawać pytania naukowcom i wspólnie zastanowić się nad rolą mediów w przekazywaniu wiedzy o klimacie i pogodzie. To okazja, by spojrzeć na współczesne zjawiska atmosferyczne oczami badaczy i dowiedzieć się, jak wygląda nauka „od środka”.

Nauki o Ziemi
  • czw., 2026-09-24 17:30 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Zarządzanie to sztuka, a zarządzanie z kabiny pilota to pasja

Prezentacja (definiowanie) podstawowych pojęć: zarządzanie, proces, zarządzanie procesami w aspekcie pracy pilota w tzw. dużym i małym lotnictwie. Znaczenie wiedzy z dziedziny zarządzania w procesie szkolenia lotniczego. Wykład uzupełniany przykładami z życia i pracy pilota.

Nauki społeczne
  • czw., 2026-09-24 17:30 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Czy solipsyzm jest możliwy?

Na wykładzie przyjrzymy się jednemu z najstraszniejszych scenariuszy, o jakich pomyśleli filozofowie. Pomysł, że poza mną - jako poznającym - nie istnieje nikt inny i nic innego, bo wszystko to jest światem istniejącym dla mojej świadomości - nosi miano solipsyzmu. Czy jest on możliwy? A jeśli tak, czy da się dowieść, że ten scenariusz nie jest prawdą? Te i inne pytania zostaną rozważone w ramach naszego wykładu. 

Nauki społeczne
  • czw., 2026-09-24 18:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Medycyna nie jest uniseks. Dlaczego płeć ma znaczenie w przebiegu i leczeniu chorób neurologicznych?

Serdecznie zapraszamy młodzież i dorosłych na wykład, który odkrywa jedną z najpilniej strzeżonych tajemnic współczesnej nauki. Przez dziesięciolecia medycyna traktowała organizm mężczyzny ważącego 70 kg jako domyślny standard, mylnie zakładając, że kobiety to po prostu ich mniejsze wersje.

 

Podczas spotkania dowiemy się, jak to „uniseksowe” podejście doprowadziło do sytuacji, w której stosowane powszechnie leki są czasem gorzej dopasowane do kobiecej biologii. Na przykładach z życia, takich jak leki nasenne czy kardiologiczne, pokażemy, dlaczego uniwersalna dawka może wywoływać niebezpieczne skutki uboczne u kobiet. Przyjrzymy się również temu, dlaczego nasza płeć decyduje o zupełnie innym przebiegu i ryzyku rozwoju poważnych schorzeń, takich jak stwardnienie rozsiane czy choroba Alzheimera. Obalimy mit, że różnice między nami sprowadzają się tylko do hormonów i układu rozrodczego. Udowodnimy za to, że płeć odgrywa znaczącą rolę na poziomie każdej komórki naszezgo ciała. Wspólnie prześledzimy błędy, takie jak wykluczanie samic z badań faz przedklinicznych, a kobiet z badań klinicznych, lub nieuwzględnianie płci w analizie działania leków i zrozumiemy, jak nauka próbuje je dziś naprawić.

 

Nasza prelekcja w przystępny sposób tłumaczy, że biologiczna różnorodność płci to nie anomalia, lecz fakt, który medycyna musi zacząć szanować. Dowiecie się, dlaczego odchodzimy od zasady „jeden rozmiar dla wszystkich” na rzecz medycyny precyzyjnej, szytej na miarę pacjenta. Przekonacie się, że włączanie perspektywy płci do laboratoriów to nie kwestia ideologii, ale realne działanie ratujące ludzkie życie.

 

Przyjdźcie i poznajcie medycynę przyszłości, aby lepiej rozumieć i chronić własne zdrowie!

Nauki medyczne
  • czw., 2026-09-24 18:00 do 20:00

©2026 Festiwal Nauki