polski

Podczas zajęć uczniowie wcielą się w rolę młodych chemików i wykonają efektowne doświadczenia pełne kolorów i niespodzianek. Odkryją, jak przebiegają proste reakcje chemiczne, poznają reakcje kwasów, zasad i tlenków oraz działanie barwnych wskaźników chemicznych. Stworzą niezwykłe chemiczne ogrody i wykonają doświadczenia z wytrącaniem kolorowych osadów. Wszystkie eksperymenty będą bezpieczne, proste do samodzielnego wykonania i dostosowane do wieku młodych naukowców. 
 

Las najlepiej poznaje się… w lesie. Dlatego chodźmy na wspólny spacer! Zabierzemy was na wędrówkę, podczas której postaramy się spojrzeć na to wyjątkowe miejsce z trochę innej perspektywy. Czy dacie się namówić na spacer z głową w chmurach? Czy odważycie się podążać w głąb lasu za dźwiękiem? Las to dużo więcej niż drzewa, a własne obserwacje jego mieszkańców mogą być niesamowitą przygodą. Spróbujemy poczuć go wszystkimi zmysłami. Przyroda ma nam mnóstwo do zaoferowania, w tym również wiele zabawy, jednak w zamian powinniśmy okazać jej szacunek i zapewnić ochronę. Zastanowimy się, co zawdzięczamy lasom, za co możemy je polubić i jak powinniśmy o nie dbać.

Przebieg trasy: Truskaw - Truskawska Droga - Zaborów Leśny - Kręta Droga - Karczmisko - Paśniki - Truskaw.
Długość trasy: 9,5 km. Czas przejścia: ok. 4 godzin, liczba uczestników do 30 osób.
Trasa wycieczki wiedzie m. in. przez ooś Zaborów Leśny i skraj ooś Cyganka, ukazując jedne z najciekawszych obszarów leśnych wschodniej części Puszczy Kampinoskiej.

Omawiane zagadnienia:
- czym jest las? - próba odpowiedzi na pytanie,
- rozpoznawanie podstawowych gatunków drzew i krzewów,
- typy lasów rosnących na obszarze Puszczy Kampinoskiej,
- działania ochronne prowadzone w lasach (nasadzenia, przebudowa drzewostanów) - ochrona częściowa,
- znaczenie obszarów ochrony ścisłej,
- zagrożenia lasów KPN (pożary, wiatrołomy, susze, gatunki obce, gradacje owadów),
- łańcuch pokarmowy (przybliżenie pojęć: producent, konsument, destruent, piramida pokarmowa),
- piętra roślinności w lesie i ich mieszkańcy,
- rola lasów w gospodarce i życiu człowieka,
- pozaprodukcyjne funkcje lasu.

W ramach zajęć przybliżymy słuchaczom propozycję konstrukcji bardzo szybkiego środka transportu – Hyperloop. Przedstawimy wyniki prac dotyczące możliwości uruchomienia tego rodzaju systemu transportowego w Polsce. Skupimy się na zagadnieniach aerodynamiki, wynikających z nich ograniczeniach i możliwych rozwiązaniach. Rozważymy systemy organizacji ruchu i zapewnienia bezpieczeństwa. Będzie możliwość zajęcia miejsca w modelu kabiny takiego pojazdu oraz odbycia wirtualnego przejazdu jego symulatorem.

Antybiotyki są niezastąpione w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. Gdybyśmy chcieli projektować nowe antybiotyki metodą "zgadywania" i testowania ich skuteczności doświadczalnie, trwałoby to bardzo długo i by było bardzo kosztowne. Z tego powodu każda cząsteczka, która może być nowym antybiotykiem, jest najpierw zaprojektowana w komputerze. W ten sposób sprawdza się jej miejsce wiązania, ocenia szanse na zwalczanie infekcji bakteryjnych oraz toksyczność. Cząsteczki, które pomyślnie przeszły ten etap, są następnie badane eksperymentalnie w laboratorium. Dopiero wiele lat później, po wielu badaniach i eksperymentach, taki lek może być zatwierdzony do podawania ludziom.

Na etapie komputerowego projektowania nowych antybiotyków wykorzystuje się modelowanie molekularne. Jesteśmy w stanie zobaczyć trójwymiarowy obraz zarówno cząsteczki, która może być nowym lekiem, jak i jej sposobu wiązania do receptora. Dzięki symulacjom dynamiki molekularnej możemy też obserwować jak poruszają się dane cząsteczki. Wszystko to jest możliwe, ponieważ znamy strukturę elektronową atomów, wiemy w jaki sposób atomy wiążą się między sobą oraz znamy charakter tych wiązań. Ponadto, znamy masę każdego atomu i za pomocą prostych praw fizyki, jesteśmy w stanie modelować ich sposób poruszania się. Na wykładzie zaobserwujemy m. in. sposób wiązania wybranych antybiotyków do rybosomu bakteryjnego oraz obejrzymy krótkie filmiki z symulacji dynamiki molekularnej.

Czy zastanawialiście się kiedyś, co sprawia, że złoża kopalin mają wartość? Nie tylko ich chemia – lecz przede wszystkim trud ich wydobycia, ryzyko i koszty, jakie ponosi górnik. Zapraszamy na warsztaty, podczas których wcielicie się w poszukiwaczy surowców w świecie Stanisława Staszica – człowieka zasłuzonego dla rozwoju polskiego przemysłu.

W drugiej dekadzie XIX wieku Staszic zorganizował na terenie Staropolskiego Okręgu Przemysłowego poszukiwania węgla i budowę hut cynku. Jego działania na zawsze zmieniły krajobraz gospodarczy regionu. My jednak spojrzymy na nie z innej perspektywy: co oznacza „ekonomia podziemna”? To nie tylko zyski, ale także koszty – odpady, zanieczyszczenia, ryzyko katastrof i trud pracy w ciasnych chodnikach.

W części warsztatowej zagramy w grę ekonomiczno- zręcznościową. Uczestnicy przy użyciu manipulatorów będą wydobywać zasoby- klocki. Każdy klocek ma swój kolor: czyste złoże, zanieczyszczona ruda, płonny urobek, toksyczne odpady… a nawet metan. Wyciągnięcie każdego z nich to nie tylko punkty, ale i konsekwencje – bo przecież eksploatacja złóż zawsze wpływa na środowisko.

Gra pokazuje, że surowce nie biorą się znikąd. Za każdym urobkiem stoi decyzja: warto ryzykować? Co zrobić z odpadami? Jak uniknąć katastrofy? I wreszcie – kto płaci prawdziwą cenę za przemysłowy rozwój?

Warsztat łączy historię techniki, ekonomię i ekologię. Nie wymagamy wcześniejszej wiedzy – wystarczy chęć do działania. Przekonajcie się, jak trudna i fascynująca jest ekonomia podziemna!

Do ekosystemów wodnych trafia tysiące produktów wytworzonych przez przemysł chemiczny, których wpływ na środowisko przyrodnicze nie jest w pełni poznany. Coraz częściej mówi się o obecności w wodach farmaceutyków, pestycydów oraz mikro- i nanoplastiku. Pojawia się pytanie: jaki wpływ mają te mikrozanieczyszczenia na organizmy żywe? W jaki sposób mogą oddziaływać  na organizm człowieka? Dotychczas nie opracowano aparatury umożliwiającej kompleksowe badanie toksyczności wszystkich związków chemicznych obecnych w środowisku. W rutynowej analizie oznacza się jedynie wybrane, znane substancje toksyczne. Tymczasem ogromna część zanieczyszczeń „przechodzi przez sito analityczne” i jest uwzględniana jedynie w ogólnych parametrach chemicznych wody, takich jak ChZT czy OWO (ogólny węgiel organiczny). Metody te nie pozwalają jednak na wykrycie substancji działających toksycznie już w bardzo niskich stężeniach, jak ma to miejsce w przypadku wielu pestycydów. Istotną rolę w ocenie zagrożeń odgrywają organizmy żywe, które – na różnych poziomach organizacji – umożliwiają ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja to metoda wykorzystująca organizmy jako wskaźniki, których reakcje stanowią podstawę oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego środowiska. Czy woda, z której korzystamy, jest więc zawsze bezpieczna do picia i kąpieli? Podczas warsztatów sprawdzimy to w praktyce. Wykorzystując drobne organizmy wodne, zaobserwujecie, jak reagują one na różne mikrozanieczyszczenia, takie jak leki czy mikroplastik. W trakcie zajęć: wykonacie proste testy toksyczności, nauczycie się obserwować i interpretować wyniki, przekonacie się, że nawet niewidoczne substancje mogą mieć realny wpływ na organizmy żywe. Sprawdźcie, co naprawdę kryje się w wodzie!

Owady są najliczniejszą grupą zwierząt na naszej planecie. I choć spotykamy się z nimi niemal każdego dnia naszego życia, wciąż mało o nich wiemy.Lekcja ta przybliży świat owadów młodym przyrodnikom. Uczestnicy zajęć nauczą się rozróżniać owady i pająki występujące w lesie, rozpoznawać podstawowe gatunki, poznają ich biologię oraz ważną rolę, jaką pełnią w ekosystemach leśnych.

Czy kiedykolwiek zastanawialiście się, jak geolodzy na podstawie skał odczytują dawne ekosystemy? Podczas zajęć uczestnicy poznają techniki wykorzystywane do badań skał osadowych i skamieniałości oraz dowiedzą się, jakie informacje o prehistorycznym świecie można z nich uzyskać. Następnie sami wcielą się w rolę paleontologów, wydobędą skamieniałości przy użyciu sitek i pędzelków oraz wykonają ilustracje swoich znalezisk. 

Uczniowie przekonają się, jak chemik może w prosty sposób odróżnić co jest, a co nie jest cukrem? Takie pytanie w erze sztucznych słodzików i innych dodatków do żywności nie jest bynajmniej banałem, gdyż wielokrotnie nie jest oczywiste, skąd pochodzi smak jaki czujemy. Wyjdziemy przy tym poza potoczne rozumienie słowa „cukier”, a uczestnicy wykonają ponadto szereg testów pozwalających odróżniać odmienne grupy sacharydów; np. cukry redukujące od nieredukujących, aldozy od ketoz, czy wreszcie mono- di- i policukry. Finalnym zadaniem będzie przeprowadzenie chemicznego śledztwa i ustalenie tożsamości kilku tajemniczych, białych proszków. 

Do czego potrzebna jest wiedza ekonomiczna? W przekonaniu wielu osób interesujących się procesami gospodarczymi przychód w przedsiębiorstwie jest maksymalny, gdy sprzedamy wszystkie produkty lub usługi - nic bardziej mylnego! Przychód wynika przede wszystkim z relacji, jaka występuje pomiędzy zapotrzebowaniem a poziomem ceny. Jak ustalić cenę, aby zapewniała maksymalizację przychodu?

Liczby naprawdę nie są nudne – przeciwnie, pokazują swoją prawdziwą moc i przydatność w codziennym życiu.

Podczas lekcji wspólnie odkryjemy, czym są dane i jak pomagają podejmować trafne decyzje – od tych najprostszych po całkiem poważne. Zajrzymy za kulisy świata statystyki – poznamy ciekawostki o Polsce i Mazowszu oraz dowiemy się skąd biorą się dane, które widzimy na co dzień w mediach i internecie.
Wcielimy się w rolę badaczy przeprowadzając własne ankiety, przeanalizujemy wyniki, a następnie zestawimy je z danymi Statystyki publicznej - to pozwoli zobaczyć, jak nasze obserwacje wpisują się w szerszy obraz badań.
Zajęcia pobudzą ciekawość, rozwiną logiczne myślenie i pokażą, że liczby potrafią opowiadać fascynujące historie o świecie, który nas otacza.

Czy matura z chemii to tylko wzory i reakcje na papierze? Zdecydowanie nie! Podczas tego warsztatu przeniesiesz się do prawdziwego laboratorium i samodzielnie wykonasz doświadczenia, których znajomość może okazać się nieoceniona podczas egzaminu maturalnego.

W programie:

• praktyczne eksperymenty zgodne z wymaganiami podstawy programowej,
• analiza reakcji chemicznych krok po kroku,
• interpretacja wyników i ich zastosowanie w zadaniach maturalnych,
• wskazówki dotyczące najczęstszych błędów popełnianych przez maturzystów.

To świetna okazja, by:

• utrwalić wiedzę w działaniu,
• poczuć się jak prawdziwy chemik,
• lepiej przygotować się do matury

Zapraszamy do wyjątkowego escape roomu, który łączy naukę z emocjonującą zabawą! W trakcie gry zespoły rozwiązują zagadki związane z rozpoznawaniem dezinformacji, oceną wiarygodności źródeł i mechanizmami manipulacji. Kluczem do sukcesu jest współpraca, logiczne myślenie i umiejętność krytycznej analizy informacji. To dynamiczne doświadczenie edukacyjne rozwija kompetencje niezbędne w cyfrowym świecie i pokazuje, jak świadomie poruszać się w gąszczu informacji.

Czas trwania: ok. 90–120 minut
(praca w zespołach)

Zapraszam na fascynujący pokaz połączony z wykładem, który dotyczyć będzie otaczającego nas świata pająków i insektów.

Na początku, przeniesiemy się do świata pająków. Dowiecie się, że nie wszystkie pająki są straszne - większość z nich odgrywa istotną rolę w kontroli populacji wielu bezkręgowców. Zobaczymy różnorodne gatunki pająków, zarówno te żyjące w naszych domach, jak i te z odległych zakątków świata. Pokażę wam, co odróżnia pająki od pozostałych pajęczaków, jak wykorzystują swe sieci do łapania pożywienia, ale również jako rozszerzenie zmysłu dotyku. Opowiem o tym, jak pająki pomagają nam w walce z uciążliwymi insektami, które uchodzą za “szkodniki”.

Następnie przejdziemy do insektów. Poznamy ich różnorodność – od małych mrówek po barwne motyle. Dowiecie się, jak owady przyczyniają się do zapylania roślin, co jest niezwykle ważne dla naszej żywności. Opowiem o tym, jak niektóre z nich, jak biedronki, pomagają w ochronie naszych ogrodów przed szkodnikami. Że nawet komary są ważnymi zapylaczami. Czy też jak mrówki uprawiają grzyby w swych koloniach. Przybliżając w ten sposób istotne znaczenie insektów dla ekosystemów i naszego codziennego życia.

Podczas pokazu będziecie mieli okazję zobaczyć prawdziwe, egzotyczne pająki, insekty, oraz inne bezkręgowce z bliska. Prowadzący pokaże wam, jak się nimi zajmuje na co dzień i odpowie na wszystkie pytania. Serdecznie zapraszam do wspólnej zabawy i nauki. 

W trakcie zajęć uczniowe poznają postać Kazimierza Pużaka oraz będą mogli zobaczyć celę w areszcie WUBP przy ul. Strzelekciej 8, w której był przetrzymywany.

Dzieci dowiedzą się, czym jest eksperyment naukowy. Zapoznamy się z podstawowym sprzętem laboratoryjnym i przeprowadzimy naukę obsługi pipet w interesujący sposób. Dzieci samodzielnie wykonają proste doświadczenia naukowe, pokazujące czym jest pH i w jaki sposób je zmierzyć, przygotują wybuchające wulkany oraz zobaczą, na czym polega reakcja polimerycji, przygotowując kolorowe, polimerowe robaki.

„Niestatycznie statystycznie!” to dynamiczna, angażująca gra terenowa, która zmotywuje uczestników do spojrzenia na statystykę z zupełnie innej perspektywy. Nasza przestrzeń zmieni się w arenę odkrywania danych, zależności i praw rządzących światem liczb – bez szkolnych definicji, za to z dużą dawką ruchu, ciekawości i dobrej zabawy.

Ta gra to doświadczenie nauki w działaniu. Uczestnicy wyruszą w teren, gdzie krok po kroku zmierzą się z wyzwaniami inspirowanymi statystyką rozumianą bardzo szeroko: jako sposób opisywania rzeczywistości, porządkowania informacji i podejmowania decyzji. Gra pokaże, że statystyka nie jest suchym zbiorem wzorów, lecz żywym narzędziem, które towarzyszy nam każdego dnia — często nawet wtedy, gdy nie zdajemy sobie z tego sprawy.

Formuła gry sprzyja aktywności, współpracy i eksperymentowaniu. Przemieszczanie się pomiędzy punktami, wymiana spostrzeżeń i wspólne dochodzenie do wniosków sprawią, że uczestnicy uczą się niejako „przy okazji”. Ważnym elementem jest nieprzewidywalność i różnorodność – każda rozgrywka może przebiegać inaczej, co doskonale oddaje naturę danych, zmienności i losowości.

Niezależnie od wcześniejszego kontaktu z matematyką czy statystyką - liczy się ciekawość, uważność i gotowość do zabawy. „Niestatycznie statystycznie!” zachęca do zadawania pytań, kwestionowania intuicji i odkrywania, że liczby potrafią zaskakiwać, a nauka może być fascynującą przygodą w plenerze.

To propozycja dla tych, którzy chcą doświadczyć Festiwalu Nauki w ruchu, w dialogu i w realnej przestrzeni, przekonując się, że statystyka naprawdę nie musi być nudna.

Podczas zajęć uczestnicy odkryją, dlaczego jedne suszone owoce chrupią, a inne pozostają miękkie i elastyczne. Wykonując krótkie eksperymenty i testy sensoryczne, sprawdzą jak woda, cukier i sposób suszenia wpływają na teksturę oraz jakość produktów. Uczniowie porównają owoce suszone tradycyjnie i liofilizowane, wcielając się w rolę młodych technologów żywności.

Czy archeolodzy to poszukiwacze skarbów? Czego szukają pod ziemią i co robią ze znalezionymi przedmiotami? 
Podczas zajęć przyjrzymy się, na czym polega praca archeologa oraz poznamy podstawowe narzędzia i metody jego pracy. Dowiemy się, na jakie epoki dzielimy przeszłość człowieka i jakie przedmioty ludzie wytwarzali w dawnych czasach. Dotkniemy replik zabytków i wcielimy się w rolę dokumentalisty, aby poczuć się jak prawdziwi poszukiwacze skarbów.
Zajęcia pogłębiają wiedzę z zakresu historii i archeologii, rozwijają wyobraźnię i ćwiczą spostrzegawczość oraz małą motorykę. 

Promieniowanie jonizujące to jedno z naturalnie występujących w przyrodzie zjawisk fizycznych. Pomimo jego powszechności, często budzi w ludziach niezrozumienie, a niekiedy nawet strach. Naszym celem jest przybliżenie społeczeństwu wiedzy na temat promieniowania jonizującego, jego zastosowań oraz źródeł – zarówno naturalnych, jak i wynikających z działalności człowieka.

Prelegent podczas wykładu omówi cały zakres wiedzy o promieniowaniu jonizującym. Zaprezentuje podstawowe jego rodzaje, jednostki fizyczne opisujące to zjawisko, a także przedstawi zastosowania promieniowania jonizującego w różnych dziedzinach życia, takich jak energetyka, medycyna czy przemysł.

Wykład będzie połączony z prezentacją detektora promieniowania jonizującego oraz pomiarami wykonanymi przy jego użyciu na różnego rodzaju próbkach środowiskowych oraz elementach z naszego codziennego otoczenia, takich jak materiały budowlane.

Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN (z cyklu Astronomia niepodległa100 lat Polskiej Astronomii) 2018 Astronomia kojarzy się przede wszystkim z badaniami prowadzonymi w obserwatoriach. Jest jednak i taki ośrodek, w którym próżno szukać teleskopów. Centrum Astronomiczne imienia Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk powstało z myślą o badaniach teoretycznych. W ciągu ostatnich czterdziestu lat stało się pracownią najwybitniejszych polskich badaczy kosmosu i miejscem spotkań astronomów z całego świata. Polska Kronika Filmowa o astronomii lata 1954-80 Unikalne kroniki ukazujące powojenną astronomię: od wykładów dla ludu i obserwacji zaćmienia słońca, po sylwetki wybitnych badaczy, na czele z profesorem Bohdanem Paczyńskim.

Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa.

Studnie kwantowe to realne obiekty półprzewodnikowe, które mogą stanowić pułapkę dla elektronów (oraz dziur, które po nich pozostały). To uwięzienie stymuluje proces rekombinacji, który umożliwia emisję światła o dużej intensywności i jednorodności. Podczas lekcji postaramy się zrozumieć ten proces oraz zauważyć gdzie mamy z nim do czynienia w życiu codziennym.

W czasie lekcji zabiorę Was w podróż od Antarktyki – jednej z najbardziej niedostępnych krain na Ziemi. Opowiem między innymi o tym jak powstają lodowce i góry lodowe i czy to prawda że tak szybko topnieją; czy w całej Antarktyce naprawdę jest bardzo zimno i co się stanie jeśli klimat się ociepli; jakie zwierzęta i rośliny spotkamy na lądzie oraz w zimnym Oceanie Południowym; co robi człowiek w takim z pozoru nieprzyjaznym miejscu oraz jak wygląda codzienne życie i praca w Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego.