Kluby

 Uczestnicy poznają zalety mediacji zamiast sądu, techniki win-win oraz sposoby unikania konfliktów. Nauczą się skutecznie rozwiązywać spory biznesowe, dbając o relacje i osiągając, korzystne dla obu stron, porozumienia.

Jak to się stało, że koreańskie seriale, japońskie anime i azjatyckie aplikacje zdominowały globalną popkulturę, rzucając wyzwanie Hollywood?

Podczas spotkania przyjrzymy się fenomenowi soft power, czyli temu, jak państwa Azji Wschodniej przekuwają swoją kulturę i nowoczesne technologie w potężne narzędzia międzynarodowego wpływu. Dowiemy się, dlaczego tamtejsza branża rozrywkowa podbija serca zachodnich odbiorców i co to oznacza dla przyszłości globalnego układu sił.

Spotkanie ma na celu pokazanie uczestnikom jak zorganizowane jest nowoczesne laboratorium badawcze oraz uświadomienie jak dokładnie wygląda ścieżka od sekwencji DNA (genu) do badań na białkach. Grupa Biologii Strukturalnej zainteresowana jest tym w jaki sposób aminokwasy budujące białka ułożone są w przestrzeni (struktura), co bezpośrednio przekłada się na pełnione przez nie funkcje. Poznanie struktury, a co za tym idzie funkcji biomolekuły, jest zazwyczaj pierwszym krokiem w opracowywaniu nowych leków.

„Mydło i kremidło” to zajęcia skierowane do uczestników powyżej 10. roku życia. Podczas warsztatów dowiemy się, z czego składają się kosmetyki oraz które składniki są naprawdę niezbędne do ich tworzenia. W trakcie zajęć będziemy własnoręcznie przygotowywać ekologiczne preparaty pozbawione konserwantów. Nasze kosmetyki będą miały krótszy termin przydatności, ale za to będą bardziej przyjazne dla skóry.

Przed stu laty, 12 maja 1926 roku rozpoczął się przewrót majowy. Marszałek Józef Piłsudski obalił konstytucyjne władze państwa i ustanowił rządy autorytarne. Nie były one zjawiskiem wyjątkowym w międzywojennej Europie. Niedemokratyczne reżimy przebierały wiele form i odcieni.

Na spotkaniu postaramy się odpowiedzieć na pytania: Co wyróżniało dyktaturę piłsudczyków? Pod jakimi względami była podobna do innych systemów autorytarnych? Jaki był jej bilans?

Dlaczego jedni dożywają setki w świetnej formie, podczas gdy inni chorują i umierają znacznie wcześniej? Czy o długości naszego życia decydują przede wszystkim geny, które odziedziczyliśmy po rodzicach, czy może codzienne wybory — sen, dieta, aktywność fizyczna, stres i środowisko, w którym żyjemy? Przez lata zastanawiano się jaką rolę odgrywają geny w długowieczności. Zastanawiano się, czy trzeba odziedziczyć takie geny od swoich rodziców żeby samemu być długowiecznym. Coraz więcej dowodów pokazuje jednak, że nawet niekorzystne predyspozycje genetyczne czy brak osób długowiecznych w rodzinie nie przekreślają naszych szans na zdrowe i długie życie. Organizm człowieka jest bowiem znacznie bardziej „plastyczny”, niż jeszcze niedawno przypuszczano. Podczas wykładu przyjrzymy się fascynującej relacji między genami a środowiskiem. Dowiemy się, kiedy oba te światy współpracują, wspierając zdrowe starzenie, a kiedy zaczynają działać przeciwko sobie. Szczególną uwagę poświęcimy epigenetyce — jednej z najbardziej fascynujących dziedzin współczesnej biologii. To właśnie ona pokazuje, że środowisko może wpływać na działanie genów niczym biologiczny regulator. Dzięki temu nawet osoby obciążone niekorzystnymi predyspozycjami genetycznymi nie są pozbawione szans na zdrowe i długie życie. Dowiecie się też czy styl życia może „wyciszać” ryzyko chorób zapisane w genach? Dlaczego stres, dieta i ruch pozostawiają ślady w naszych komórkach? I czy długowieczność jest bardziej losem, czy jednak procesem, na który realnie wpływamy każdego dnia? To opowieść o biologii starzenia, współczesnej medycynie długowieczności i o tym, że nasze geny nie są ostatecznym wyrokiem.

Podczas prelekcji zaprezentowane zostanie historia najstarszych turkijskich tekstów literackich, jakim są inskrypcje odkryte, odczytane i zakwalifikowane jako runy tureckie w końcu XIX wieku przez Vilhelma Thomsena. Od 2025 roku dzień, w którym publicznie zostało ogłoszone to odkrycie, Komitet UNESCO ustanowił Światowym Dniem Rodziny Języków Turkijskich.

Omówione zostaną trzy stele powstałe w pierwszej połowie VIII stulecia poświęcone władcom Kaganatu Turków Błękitnych. Pokrótce przedstawiona zostanie historia powstania inskrypcji, kto, kiedy i dlaczego je sporządził, następnie historia ich odkrycia i odczytania. Zaprezentowany zostanie też sam alfabet runiczny, który był pierwszym alfabetem używanym przez ludy turkijskie.

Jak w starożytności ścigano przestępców? Czy istniała policja? W jaki sposób prowadzono śledztwa? Jak gromadzono materiał dowodowy?

Członkowie projektu DigEanna odpowiedzą na te pytania sięgając do pochodzących z VI wieku p.n.e. aktów sprawy Gimillu, skorumpowanego urzędnika świątyni Eanna w
babilońskim mieście Uruk. Kariera Gimillu od lat fascynuje badaczy, którzy nie potrafią przekonująco wyjaśnić, jak oszustowi i złodziejowi udawało się przez niemal 30 lat nie tylko
unikać kary, ale wręcz zajmować kolejne intratne stanowiska.

Świątynia, w której działał Gimillu, była jedną z najważniejszych mezopotamskich instytucji sakralnych i gospodarczych. Jej archiwum obejmuje ponad 11.000 tekstów z I tysiąclecia
p.n.e., przechowywanych obecnie w licznych muzeach i kolekcjach prywatnych. Na przykładzie aktów procesu Gimillu pokażemy, w jaki sposób współczesne narzędzia humanistyki cyfrowej umożliwiają badaczom prowadzenie własnych śledztw – odnajdywanie, grupowanie i analizę rozproszonych dokumentów klinowych.

The Tibetan language belongs to the Tibeto-Burman language group. Thanks to the Tibetan language, particularly the Classical Tibetan language, Tibetan Buddhism originated from India and is well preserved for more than a thousand years. Because of this language Buddhism spread all over the world for the benefit of all beings. The Modern Tibetan language and the Classical Tibetan language share more common values than differences and help each other to understand written documents, old and modern, deeper and better.

Tibetans traditionally categorize the Tibetan language into two groups. They are known by the name, written language (yig skad) and spoken language (ngag skad). It is one of the oldest languages with a script and writing system in the world. According to modern Tibetologists Tibetan language belongs to the Tibetic language group, utilized and spoken in Tibet proper and around the Himalayan regions. Based on the research findings of the Tibetan language, we can categorize it into three groups; Old Tibetan, Classical Tibetan, and Modern Tibetan. The Tibetan script we have now was invented more than a thousand years ago, in the middle of the 7th century. According to Tibetan history, a minister of the Tibetan imperial court, Thon mi Sambhota, was sent to India to learn the Indian language. Spending more than a decade in India he returned to Tibet and invented two kinds of scripts, Dcu chen and Dcu med. The script Dcu chen is mainly for printing documents and Dcu med script is for everyday usage, writing notes and letters.

There are different theories about the invention of the two Tibetan scripts. Most of the traditional Tibetan historians assert that the two Tibetan scripts were invented based on Lantsa [Ranjana] and Wartula Indian script. And some historians stated that it derived from the Indian Devanagari script. The modern Tibetan scholar Dge ’dun chos ’phel (1903-1951) believe that Dbu chen script is invented based on the Gupta script of India and Dbu med script is just a faster writing version of Dbu chen script, similar to many old archaic writings as well as Dzongkha writing of Bhutan nowadays. In some archaic documents we could find the combination of both scripts in a single syllable. Those archaic documents are called yig rnying (old writing). Except for minor stylistic differences between Tibetan archaic script and modern script, the basic structure of the script remained unchanged without evolution.

W Instytucie Sztuki PAN znajdują się gromadzone od 1954 r. nagrania dokumentalne polskiej pieśni i muzyki tradycyjnej. Znajdziemy tu także ocalałe z pożóg wojennych ślady ogromnych a utraconych kolekcji tworzonych od początku ubiegłego wieku. Choć w tym czasie, przez ponad 120 lat, społeczności i kultura zmieniły się a wiele praktyk odeszło w zapomnienie, praca dokumentacyjna trwa nieprzerwanie.

Na spotkaniu będzie można dowiedzieć się, kim jest współczesny etnomuzykolog i czym się zajmuje w XXI wieku. Zaprezentowane zostaną archiwalne nagrania folkloru muzycznego. Opowiemy też o kulisach pracy w terenie, o tym jak wyglądało i dziś wygląda pozyskiwanie tego typu nagrań i współpraca z muzykami. Tym razem to jednak nie my pojedziemy w teren, a twórcy ludowi przyjadą do Warszawy. Wykładowi towarzyszyć będzie bowiem występ śpiewaków, muzyków i tancerzy z Gałek koło Rusinowa, który będzie na bieżąco rejestrowany, by wzbogacić bezcenną kolekcję Instytutu Sztuki PAN.

Fakt, że Koran jest świętą i najważniejszą księgą islamu, jest powszechnie znany. Ale czym są i jaką rolę spełniały oraz spełniają komentarze do tego religijnego tekstu? Dlaczego towarzyszą myśli muzułmańskiej od początków islamu aż po dzień dzisiejszy? W mojej prelekcji postaram się w przystępny sposób przybliżyć odpowiedzi na te pytania.

Podczas wystąpienia odwołam się do wybranych prac z dziedziny koranistyki, czyli studiów nad Koranem, oraz badań nad jego komentarzami, określanymi w języku angielskim jako tafsir studies (tafsir to arabskie słowo oznaczające komentarz do Koranu). Czerpiąc z tych źródeł, odniosę się m.in. do następujących zagadnień:
– co sprawia, że Koran nadal przysparza trudności interpretacyjne,
– jak wyglądają różnice w jego interpretacji na przykładzie wybranych wersetów,
– kim byli komentatorzy Koranu i jak ich dorobek klasyfikują współcześni badacze i badaczki.

Podzielę się także wynikami własnych badań, prowadzonych w ramach pracy doktorskiej, nad pierwszym arabskojęzycznym komentarzem do Koranu autorstwa kobiety – egipskiej profesorki i wybitnej znawczyni tej księgi, A’iszy Abd ar-Rahman (1913–1998). Jej komentarz, opublikowany w latach 60. XX wieku, stanowił jedną z pierwszych prób  usystematyzowanego odczytania Koranu jako tekstu literackiego.

Czego zatem możemy się dowiedzieć z badań nad komentarzami do Koranu? Rzucają one światło na kluczowy aspekt myśli muzułmańskiej, niezbędny do zrozumienia przemian intelektualnych w świecie arabskim oraz szerzej – muzułmańskim. Umożliwiają lepsze uchwycenie ciągłości i zmian w recepcji Koranu na przestrzeni wieków oraz powiązanych z nim prądów myślowych. Wzbogacają także naszą wiedzę o samej świętej księdze, a tym samym mogą stanowić wspólny grunt badawczy dla zachodniej humanistyki i tradycji intelektualnych islamu.

Praktyczny warsztat o planie ogólnym gminy i jego wpływie na codzienne życie mieszkańców. Uczestnicy poznają zasady planowania przestrzennego i dowiedzą się, co oraz gdzie można budować.

A skąd ci chemicy to wszystko wiedzą? Choć to pytanie rzadko pada głośno, zapewne wiele osób je sobie zadaje – szczególnie gdy pojawiają się doniesienia o nowych odkryciach, zagrożeniach środowiskowych czy nowoczesnych lekach. Prawda jest taka, że naszą wiedzę budujemy poprzez łączenie faktów, stawianie śmiałych hipotez i ich rygorystyczną weryfikację. Na tym etapie niezbędne jest doświadczenie, ale równie kluczowa jest zaawansowana aparatura.

Podczas naszego spotkania skupię się właśnie na tym ostatnim elemencie. Chcę Państwu przedstawić narzędzia współczesnej chemii – instrumenty, które pozwalają nam odkrywać strukturę świata w skali mikro- i nanometrycznej. Wyjaśnię, co kryje się pod magicznymi skrótami XPS i SIMS. A na koniec... może wspólnie zapolujemy na jony i elektrony?

Endometrioza to przewlekła choroba dotykająca miliony kobiet na świecie, objawiająca się bólem, problemami z płodnością i spadkiem jakości życia. Obecne metody leczenia często łagodzą jedynie objawy i wiążą się z ryzykiem nawrotów oraz działań niepożądanych.

Podczas spotkania przybliżymy świat nowoczesnych biomateriałów, które z powodzeniem mogą wspierać leczenie endometriozy. Przedstawimy przykłady zastosowań biomateriałów:

• hydrożele uwalniające leki bezpośrednio w miejscu choroby,
• systemy oparte o (nano)włókna,
• mikrosfery zapewniające długotrwałe działanie leków,
• liposomy kierujące leki do wybranych komórek,
• materiały pooperacyjne zapobiegające zrostom i nawrotom.

Dzięki wymienionym rozwiązaniom terapia może być skuteczniejsza i mniej obciążająca dla całego organizmu. Wyjaśnimy także, czym są „inteligentne biomateriały” – systemy zdolne do kontrolowanego uwalniania leków, reagujące na bodźce (np. temperaturę czy pole magnetyczne) oraz wpływające na lokalne środowisko zapalne. Ten ciekawy kierunek rozwoju precyzyjnych i spersonalizowanych terapii zostanie omówiony w czasie spotkania.

Omówimy także wyzwania, takie jak bezpieczeństwo i wdrażanie nowych technologii do praktyki klinicznej. Spotkanie ma na celu pokazanie, jak połączenie medycyny, biotechnologii i inżynierii materiałowej może przynieść nowe możliwości leczenia endometriozy i poprawy jakości życia pacjentek.

Wykład został przygotowany w ramach 30 Festiwalu Nauki w Warszawie. 

Każdy z nas korzysta codziennie z urządzeń, które komunikują się z nami z pomocą wyświetlaczy ciekłokrystalicznych. Jak sama nazwa wskazuje, mają one dużo wspólnego z substancjami, które nazywamy ciekłymi kryształami. Historia ciekłych kryształów zaczęła się w 1888 roku, a historia wyświetlaczy ciekłokrystalicznych dopiero w 1964 roku.

Na wykładzie zostaną omówione właściwości ciekłych kryształów i przedstawione fizyczne podstawy działania wyświetlaczy. Wykład jest przygotowany dla wszystkich, ale szczególnie będzie interesujący dla uczniów szkół średnich zainteresowanych fizyką i technologią.

Wykład będzie zawierał także elementy pokazu/eksperymentu. 

W 100 rocznicę nominacji abp Hlonda na Prymasa Polski, przypomnimy wybitnego kapłana i patriotę. Prof. Jan Żaryn przybliży postać Kapłana oraz rolę kościoła w II RP.

Ludzie Kościoła katolickiego, w tym szczególnie duchowieństwo świeckie i zakonne uczestniczyło we wszystkich zmaganiach polskich w XIX wieku na rzecz odzyskania niepodległości i podnoszenia jakości życia mieszkańców ziem polskich, wychowania patriotycznego i historycznego. Takie postacie jak ks. Kazimierz Lutosławski, członek Ligi Narodowej i współtwórca polskiego harcerstwa, czy bł. Ignacy Kłopotowski i ks. Marceli Godlewski, twórcy pism dla robotników i stowarzyszeń chrześcijańskich, czy też powstańcy przyszli święci Kościoła katolickiego, jak p. Rafał Kalinowski, czy brat Albert Chmielowski, także zesłańcy na czele ze św. abp Zygmuntem Szczęsnym Felińskim, w końcu ks. Piotr Wawrzyniak czy ks. Wacław Bliziński, współtwórcy kas oszczędnościowo-kredytowych i czytelni ludowych, itd., to jedynie przykłady zaangażowania się kapłanów na rzecz polskiej wspólnoty narodowej.

Po odzyskaniu niepodległości autorytet Episkopatu Polski był olbrzymi w Narodzie, a setki księży zaangażowało się w budowanie suwerennej Polski, m.in. jako parlamentarzyści, jako moderatorzy stowarzyszeń katolickich, tak masowych jak i elitarnych. Prymas August Hlond stojąc na czele Episkopatu Polski zyskał olbrzymi autorytet, także w Stolicy Apostolskiej, jako abp poznańsko-gnieźnieński, jako autor ważnych Listów Pasterskich z lat 30-tych, jako twórca i inspirator pielgrzymek jasnogórskich stanowo-zawodowych, jako twórca Rady Społecznej, w końcu jako twórca Zakonu Chrystusowców wspierających prymasa w jego roli opiekuna emigracji polskiej w okresie międzywojennym. Jego dzieła z lat II RP pozwoliły przeżyć Narodowi okres okupacji i czas powojenny.

Spotkanie będzie poświęcone jednemu z najpopularniejszych mediów, czyli filmowi! Zapraszamy miłośniczki i miłośników X muzy do wspólnego analizowania i interpretowania dzieła filmowego.

W części pierwszej - teoretycznej - zostaną przedstawione i omówione najważniejsze aspekty estetyczne i strukturalne (narracja, inscenizacja, elementy warstwy
obrazowej oraz dźwiękowej); w części drugiej, która będzie miała charakter warsztatu, zobaczymy fragmenty filmów, rozbierzemy je na części pierwsze oraz zastanowimy się nad wynikającymi z nich znaczeniami.

Prowadzenie: Ewa Fiuk i Grzegorz Nadgrodkiewicz z Zakładu Filmoznawstwa, Sztuk Audiowizualnych i Antropologii Kultury Instytutu Sztuki PAN.

Zdrowie człowieka kształtowane jest przez wiele czynników środowiskowych – nie tylko przyrodniczych, lecz także społecznych i psychicznych. Zrozumienie tych złożonych zależności wymaga spojrzenia z różnych perspektyw, w tym także nauk społecznych.

W węgierskiej kuchni można znaleźć różne dania i desery, które otrzymały nazwy na cześć swoich twórców lub innych znanych Węgrów. Wykład ma na celu przybliżenie uczestnikom ciekawych potraw węgierskich oraz sylwetek znanych cukierników, restauratorów i historycznych postaci Węgier.

Spotkanie ma charakter warsztatowy i rozpocznie się krótką prelekcją wprowadzającą do idei lokalnych ekosystemów wsparcia osób starszych. Punktem wyjścia będzie projekt EMA_FRAILTY (Horizon Europe, 2025–2028), realizowany przez międzynarodowe konsorcjum z udziałem SGH, który łączy inteligentne technologie z codzienną samooceną zdrowia, umożliwiając wczesne wykrywanie objawów osłabienia u seniorów.

Pokażemy, że skuteczna opieka to nie tylko technologia, ale przede wszystkim silne otoczenie społeczne – rodzina, sąsiedzi, organizacje i instytucje lokalne. W części warsztatowej uczestnicy wspólnie zaprojektują modelowy „lokalny ekosystem opieki”, identyfikując dostępne zasoby, luki oraz możliwości współpracy między różnymi aktorami życia społecznego.

Warsztat odwołuje się do idei „starzenia się w miejscu zamieszkania” i nowoczesnych modeli innowacji społecznych, promując gerontechnologię oraz współdziałanie samorządu, organizacji obywatelskich, biznesu i samych seniorów.

Spotkanie jest otwarte dla wszystkich – nie wymaga specjalistycznej wiedzy, a szczególnie cenne będą doświadczenia uczestników jako mieszkańców, członków rodzin czy osób zaangażowanych społecznie.

Stock markets are often seen as “black magic.” This lecture shows that they respond systematically to information, and explains how economic and financial factors shape market performance.
 

Współczesne warunki życia w miastach są nierozerwalnie związane z korzystaniem z urządzeń elektrycznych, a dziś skupimy się na oświetlaniu miasta nocą.

W warunkach dużego miasta jest prawie zawsze obecne przez całą noc i to nie tylko oświetlając ulice, ale także często świecąc w niebo lub zaglądając w nasze okna. Mieszkańcy są więc pozbawieni widoku gwiazd i księżyca, ale to nie zawsze oznacza, że latarnie uliczne dobrze oświetlają chodniki i miejsca ważne dla poczucia bezpieczeństwa. Podobnie rzecz się ma z oświetlaniem zabytków i budowli użyteczności publicznej, kiedy nadmiar niewłaściwie zainstalowanych źródeł światła wcale nie eksponuje urody czy znaczenia obiektu. Również agresywne reklamy świetlne często swoim światłem „wdzierają się” do wnętrza domów mieszkalnych, bowiem najczęściej świecą przez całą noc, nawet wówczas, kiedy w ich bliskości nie ma szans na pojawienie się choć jednej osoby. Pamiętać także warto, że światła miejskie docierają do parków, nie dając możliwości nocnego odpoczynku ani roślinom ani mieszkającym tam różnym gatunkom zwierząt.

Tak jest na zewnątrz – a jakie warunki stwarzamy sobie sami w mieszkaniach, zwłaszcza wieczorem, kiedy już wykonamy wszystkie czynności wymagające oświetlenia wnętrza? Najczęściej włączamy telewizor, komputer, tablet, smartfon – zwłaszcza ten ostatni bardzo często towarzyszy młodym osobom praktycznie przez całą dobę, ze względu na nieustanną potrzebę sprawdzania, czy przypadkiem nie omija ich jakaś ważna wiadomość. Zresztą i starsze pokolenia, nawykłe do oglądania programów TV, bardzo często zasypiają przy włączonym telewizorze, bo jak twierdzą – światło tego urządzenia nie przeszkadza im w śnie.

A tymczasem – prawie wszystko to, co zostało tutaj opowiedziane stanowi poważne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania ludzi, a także towarzyszących nam roślin i zwierząt. Bowiem brak ciemności nocnej zakłóca funkcjonowanie zegara biologicznego, co z kolei bywa przyczyną wielu chorób, słusznie nazywanych „cywilizacyjnymi” i zagraża różnorodności biologicznej.

Podczas naszego spotkania przedstawię najważniejsze argumenty wskazujące na niebezpieczeństwa wynikające z niekontrolowanego stosowania sztucznego światła w godzinach nocnych a wspólnie zastanowimy się, jak temu zapobiegać. Bo przecież wyłączenie światła jest czynnością prostą, niewymagającą stosowania specjalnych urządzeń ani wysiłku – poza odrobiną wyobraźni, dobrej woli i wiedzy. Po to mamy się dzisiaj spotkać.

Wykład dotyczy organizacji i funkcjonowania urzędu cenzury, realizacji przez urząd polityki KC PPR - KC PZPR, ale przede wszystkim współpracy redakcji wydawnictw, czasopism oraz wszelkich instytucji kultury i nauki z urzędem cenzury. W dobie Polski Ludowej został zorganizowany rozbudowany system ograniczania wolności słowa, który zawodowi cenzury nazywali „delegowaniem uprawnień”. Temu zjawisku poświęcono w tekście najwięcej miejsca. W wykładzie przedstawię jak urząd cenzury (Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk) wymuszał współudział w cenzurowaniu publikowanych treści osoby związane z wydawnictwami, redakcjami czasopism, uczelniami wyższymi, jak ulegali cenzurze sami autorzy, jak rodził się mechanizm autocenzury. 

Relacja pomiędzy człowiekiem i przyrodą jest centralnym problemem filozofii środowiskowej wobec kryzysu ekologicznego. Jest także jednym z głównych zagadnień filozofii Heglowskiej. Czy duch panuje nad przyrodą, czy jest jej częścią? Czy dialektyka jest antropocentryczna? Wykład poświęcony będzie związkom filozofii Hegla i myśli ekologicznej.

Spotkanie jest organizowane w ramach projektu "Idee postępu i rozwoju w kontekście kryzysu klimatycznego w filozofii peryferyjnej w XXI wieku", Narodowe Centrum Nauki, nr projektu 2021/43/B/HS1/03354.