Warsztat
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze |
Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu. Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Miejska wyspa ciepła a zdrowie: pomiary i analiza w terenie |
Czy w mieście wszędzie jest tak samo gorąco? I co to oznacza dla naszego organizmu? Podczas warsztatu uczestnicy wyjdą w teren, aby samodzielnie zmierzyć temperaturę w różnych przestrzeniach miejskich. Z wykorzystaniem prostych narzędzi sprawdzą, jak bardzo różni się mikroklimat oraz jak wpływa on na odczuwalny komfort cieplny i reakcje organizmu. Zebrane wyniki zostaną wspólnie przeanalizowane w kontekście zdrowia. Uczestnicy dowiedzą się, czym jest stres cieplny, jakie są jego objawy oraz dlaczego miasta mogą zwiększać ryzyko przegrzania, szczególnie u dzieci, osób starszych i chorych. Uczestnicy nauczą się także interpretować warunki środowiskowe i oceniać, które miejsca w mieście są bezpieczniejsze podczas upałów, a które mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia. Warsztat pokazuje, że zmiany klimatu i sposób zagospodarowania przestrzeni miejskiej mają bezpośredni wpływ na zdrowie człowieka i że można ten wpływ mierzyć oraz świadomie oceniać. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dane – moc ukryta w liczbach! |
Liczby naprawdę nie są nudne – przeciwnie, pokazują swoją prawdziwą moc i przydatność w codziennym życiu. Podczas lekcji wspólnie odkryjemy, czym są dane i jak pomagają podejmować trafne decyzje – od tych najprostszych po całkiem poważne. Zajrzymy za kulisy świata statystyki – poznamy ciekawostki o Polsce i Mazowszu oraz dowiemy się skąd biorą się dane, które widzimy na co dzień w mediach i internecie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Preparowanie i etykietowanie owadów |
W trakcie zajęć uczestnicy nabędą wiedzę na temat budowy, preparowania i etykietowania postaci imaginalnych owadów. Samodzielnie spreparują, oznaczą i zaetykietują jeden okaz chrząszcza. W efekcie posiądą umiejętność zakładania i prowadzenia entomologicznych kolekcji naukowych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wielki świat mikroorganizmów |
Czy wiesz, jak wyglądają drożdże i pleśnie? Czy gołym okiem można zobaczyć bakterie? Jakie znaczenie w życiu człowieka mają drobnoustroje? W czasie zajęć dowiemy się, czy należy się ich raczej obawiać czy też można je np. zjeść. Odpowiedzi na te i wiele innych pytań związanych z mikrobiologią, udzielimy w czasie naszego warsztatu. Będzie również możliwość obejrzenia drobnoustrojów rosnących w probówkach, na płytkach i pod mikroskopem (preparaty mikroskopowe). |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy muchomor zabija muchy? Obraz grzybów w polskiej kulturze |
O grzybach warto dowiedzieć się czegoś więcej, nie tylko dlatego, że są ważnym składnikiem potraw wigilijnych. Pełniły i pełnią nadal ważną rolę w polskiej kulturze. Znamienne jest bogactwo ich nazw, które wskazują na różne cechy grzybów, takie jak np.: kolor kapelusza (czekoladziak, żółtoszka), kształt kapelusza (parasolka, krowi pępek), miejsce rośnięcia (sośniak, grzyb paskowy), czas rośnięcia (majówka, wrześniak). Według legend ludowych grzyby powstały z kawałków chleba wyplutych przez św. Piotra. Dawniej przypisywano im związek z zaświatami oraz siłami nieczystymi. Podczas warsztatów będzie można również dowiedzieć się, jak współcześnie prowadzi się badania terenowe. Planowane są także projekcja krótkiego filmu o Oskarze Kolbergu − najwybitniejszym polskim etnografie oraz konkurs dla uczestników – po warsztatach dotyczących nazw grzybów, sposobów ich rozpoznawania, wierzeń i praktyk związanych z wykorzystaniem grzybów bardziej i mniej znanych. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Badania nad komentarzami do Koranu – czego możemy się z nich dowiedzieć? |
Fakt, że Koran jest świętą i najważniejszą księgą islamu, jest powszechnie znany. Ale czym są i jaką rolę spełniały oraz spełniają komentarze do tego religijnego tekstu? Dlaczego towarzyszą myśli muzułmańskiej od początków islamu aż po dzień dzisiejszy? W mojej prelekcji postaram się w przystępny sposób przybliżyć odpowiedzi na te pytania. Podczas wystąpienia odwołam się do wybranych prac z dziedziny koranistyki, czyli studiów nad Koranem, oraz badań nad jego komentarzami, określanymi w języku angielskim jako tafsir studies (tafsir to arabskie słowo oznaczające komentarz do Koranu). Czerpiąc z tych źródeł, odniosę się m.in. do następujących zagadnień: Podzielę się także wynikami własnych badań, prowadzonych w ramach pracy doktorskiej, nad pierwszym arabskojęzycznym komentarzem do Koranu autorstwa kobiety – egipskiej profesorki i wybitnej znawczyni tej księgi, A’iszy Abd ar-Rahman (1913–1998). Jej komentarz, opublikowany w latach 60. XX wieku, stanowił jedną z pierwszych prób usystematyzowanego odczytania Koranu jako tekstu literackiego. Czego zatem możemy się dowiedzieć z badań nad komentarzami do Koranu? Rzucają one światło na kluczowy aspekt myśli muzułmańskiej, niezbędny do zrozumienia przemian intelektualnych w świecie arabskim oraz szerzej – muzułmańskim. Umożliwiają lepsze uchwycenie ciągłości i zmian w recepcji Koranu na przestrzeni wieków oraz powiązanych z nim prądów myślowych. Wzbogacają także naszą wiedzę o samej świętej księdze, a tym samym mogą stanowić wspólny grunt badawczy dla zachodniej humanistyki i tradycji intelektualnych islamu. |
Nauki humanistyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Co nam wolno budować? O planie ogólnym bez tajemnic |
Praktyczny warsztat o planie ogólnym gminy i jego wpływie na codzienne życie mieszkańców. Uczestnicy poznają zasady planowania przestrzennego i dowiedzą się, co oraz gdzie można budować. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Warsztaty wystąpień publicznych |
Chcesz mówić pewnie i przyciągać uwagę odbiorców?
Podczas warsztatów rozwiniesz umiejętności wystąpień publicznych i nauczysz się, jak w ciekawy sposób przekazywać treści. Poznasz i przećwiczysz najważniejsze zasady skutecznej komunikacji – zarówno werbalnej, jak i niewerbalnej, obejmującej m.in. kontakt wzrokowy, gesty i postawę ciała. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Magnetyczny Rezonans Jądrowy jako wgląd w świat cząsteczek |
Świat chemików kręci się często wokół białych proszków i przezroczystych płynów. Co jeśli nie jesteśmy pewni, co dokładnie jest w probówce? Jak sprawdzić (bez niszczenia próbki) czy udało nam się zsyntetyzować pożądany związek? A może chcemy dowiedzieć się co wchodzi w skład naszego napoju lub czy dwie substancje oddziałują ze sobą? Nieinwazyjnych technik jest tylko kilka i jedną z nich (szeroko wykorzystywaną) jest spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR). NMR to potężne narzędzie, które umożliwia nam identyfikację związków i badanie struktur przestrzennych cząsteczek, jak również badanie oddziaływań, dyfuzji czy monitorowanie reakcji. Spotkanie będzie podzielone na trzy części: |
Nauki chemiczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Społeczność wspierająca seniorów. Inkluzyjny ekosystem opieki: NGO, samorząd, sąsiedzi, technologia |
Spotkanie ma charakter warsztatowy i rozpocznie się krótką prelekcją wprowadzającą do idei lokalnych ekosystemów wsparcia osób starszych. Punktem wyjścia będzie projekt EMA_FRAILTY (Horizon Europe, 2025–2028), realizowany przez międzynarodowe konsorcjum z udziałem SGH, który łączy inteligentne technologie z codzienną samooceną zdrowia, umożliwiając wczesne wykrywanie objawów osłabienia u seniorów. Pokażemy, że skuteczna opieka to nie tylko technologia, ale przede wszystkim silne otoczenie społeczne – rodzina, sąsiedzi, organizacje i instytucje lokalne. W części warsztatowej uczestnicy wspólnie zaprojektują modelowy „lokalny ekosystem opieki”, identyfikując dostępne zasoby, luki oraz możliwości współpracy między różnymi aktorami życia społecznego. Warsztat odwołuje się do idei „starzenia się w miejscu zamieszkania” i nowoczesnych modeli innowacji społecznych, promując gerontechnologię oraz współdziałanie samorządu, organizacji obywatelskich, biznesu i samych seniorów. Spotkanie jest otwarte dla wszystkich – nie wymaga specjalistycznej wiedzy, a szczególnie cenne będą doświadczenia uczestników jako mieszkańców, członków rodzin czy osób zaangażowanych społecznie. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | O czym nam mówią filmy, gdy je widzimy? Tajniki i triki analizy dzieła filmowego |
Spotkanie będzie poświęcone jednemu z najpopularniejszych mediów, czyli filmowi! Zapraszamy miłośniczki i miłośników X muzy do wspólnego analizowania i interpretowania dzieła filmowego. W części pierwszej - teoretycznej - zostaną przedstawione i omówione najważniejsze aspekty estetyczne i strukturalne (narracja, inscenizacja, elementy warstwy Prowadzenie: Ewa Fiuk i Grzegorz Nadgrodkiewicz z Zakładu Filmoznawstwa, Sztuk Audiowizualnych i Antropologii Kultury Instytutu Sztuki PAN. |
Obszar sztuki |
|
| Spotkanie festiwalowe | Społeczność wspierająca seniorów. Inkluzyjny ekosystem opieki: NGO, samorząd, sąsiedzi, technologia |
Spotkanie ma charakter warsztatowy i rozpocznie się krótką prelekcją wprowadzającą do idei lokalnych ekosystemów wsparcia osób starszych. Punktem wyjścia będzie projekt EMA_FRAILTY (Horizon Europe, 2025–2028), realizowany przez międzynarodowe konsorcjum z udziałem SGH, który łączy inteligentne technologie z codzienną samooceną zdrowia, umożliwiając wczesne wykrywanie objawów osłabienia u seniorów. Pokażemy, że skuteczna opieka to nie tylko technologia, ale przede wszystkim silne otoczenie społeczne – rodzina, sąsiedzi, organizacje i instytucje lokalne. W części warsztatowej uczestnicy wspólnie zaprojektują modelowy „lokalny ekosystem opieki”, identyfikując dostępne zasoby, luki oraz możliwości współpracy między różnymi aktorami życia społecznego. Warsztat odwołuje się do idei „starzenia się w miejscu zamieszkania” i nowoczesnych modeli innowacji społecznych, promując gerontechnologię oraz współdziałanie samorządu, organizacji obywatelskich, biznesu i samych seniorów. Spotkanie jest otwarte dla wszystkich – nie wymaga specjalistycznej wiedzy, a szczególnie cenne będą doświadczenia uczestników jako mieszkańców, członków rodzin czy osób zaangażowanych społecznie. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Волшебные алгоритмы и молекулы РНК |
Многомерное шкалирование, обучение без учителя, метод главных компонент, фолдинг РНК - вы когда-нибудь слышали такие термины? Если нет - не пугайтесь! На этом занятии мы вместе разберёмся, что они означают и как расстановка точек на клетчатой бумаге и сопоставление пар скобок связаны с предсказанием сложных трёхмерных структур молекул РНК. В эпоху AlphaFold даже искусственному интеллекту не удаётся разгадать тайну рибонуклеиновой кислоты, одной из самых непростых макромолекул живой природы. Её последовательность записана всего четырьмя буквами - А, У, Г и Ц, - но при этом она может принимать удивительно разнообразные формы. Мы узнаем, как вычислительные алгоритмы помогают нам раскрыть природу РНК, поглядим на кирпичики её трёхмерной структуры и попробуем себя в роли предсказателей структур РНК.
|
Nauki matematyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Co ma Hegel do powiedzenia o kryzysie ekologicznym? |
Relacja pomiędzy człowiekiem i przyrodą jest centralnym problemem filozofii środowiskowej wobec kryzysu ekologicznego. Jest także jednym z głównych zagadnień filozofii Heglowskiej. Czy duch panuje nad przyrodą, czy jest jej częścią? Czy dialektyka jest antropocentryczna? Wykład poświęcony będzie związkom filozofii Hegla i myśli ekologicznej. Spotkanie jest organizowane w ramach projektu "Idee postępu i rozwoju w kontekście kryzysu klimatycznego w filozofii peryferyjnej w XXI wieku", Narodowe Centrum Nauki, nr projektu 2021/43/B/HS1/03354. |
Nauki społeczne |
|
| Lekcja festiwalowa | Bio-mikroplener: sztuka widzenia – od mikroskopii do tomografii |
Celem warsztatów jest poszukiwanie inspiracji dla prac plastycznych w mikroskopowych obrazach tworzonych przez naukowców. Ze względu na ograniczenia wielkości pracowni możemy przyjąć maksymalnie 18 uczestników warsztatów. Uczniowie wezmą udział w pokazie różnych preparatów mikroskopowych oraz zdjęć z mikroskopii fluorescencyjnej wykonanych przez naukowców z Instytutu Nenckiego PAN, które zaprezentuje dr Kinga Szydłowska. Następnie Dr Anna Zatorska z Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP wygłosi prelekcję „Kolory pod lupą - jak badamy pigmenty”, podczas której uczniowie zapoznają się ze zdjęciami mikroskopowymi próbek organicznych i mineralnych. W drugiej części zajęć uczestnicy wykonają własne prace wykorzystując technikach sitodruku i batiku, inspirowane zdjęciami pokazanymi podczas wykładów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | DNA pod lupą – PCR i elektroforeza w praktyce |
Uczniowie poznają podstawowe techniki biologii molekularnej wykorzystywane we współczesnych laboratoriach badawczych i diagnostycznych. Tematem warsztatów będzie reakcja PCR (Polymerase Chain Reaction), umożliwiająca powielanie wybranych fragmentów DNA, oraz elektroforeza w żelu agarozowym służąca do rozdziału i analizy materiału genetycznego. W pierwszej części zajęć uczestnicy dowiedzą się, czym jest DNA i w jaki sposób można je namnażać w warunkach laboratoryjnych. Uczniowie poznają zasadę działania reakcji PCR, rolę polimerazy DNA, starterów oraz termocyklera. Następnie samodzielnie przygotują mieszaninę reakcyjną, ucząc się pracy z mikropipetami oraz podstaw technik laboratoryjnych. Druga część warsztatów poświęcona będzie elektroforezie DNA. Uczniowie poznają zasadę działania elektroforezy w żelu agarozowym oraz dowiedzą się, w jaki sposób możliwe jest rozdzielanie fragmentów DNA na podstawie ich długości. Uczestnicy zobaczą, jak przygotowuje się żel agarozowy, jak nanosi się próbki oraz jak interpretować otrzymane wyniki. Podczas zajęć omówione zostaną również praktyczne zastosowania PCR i elektroforezy w diagnostyce chorób, kryminalistyce, biologii sądowej, badaniach naukowych oraz analizie organizmów roślinnych i zwierzęcych. Warsztaty mają charakter praktyczny i pozwolą uczestnikom wcielić się w rolę młodych naukowców pracujących w laboratorium biologii molekularnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak rozdzielić mieszaninę? Separacje chemiczne w praktyce |
Uczniowie poznają trzy podstawowe sposoby rozdzielania mieszanin: adsorpcję, ekstrakcję ciecz–ciecz oraz destylację. Grupa zostanie podzielona na trzy zespoły, z których każdy zajmie się innym typem separacji. Wspólnym celem zajęć będzie pokazanie, że skuteczne rozdzielanie mieszanin nie polega wyłącznie na mechanicznym „oddzielaniu” składników, lecz na wykorzystaniu różnic w ich właściwościach fizykochemicznych: lotności, rozpuszczalności, powinowactwa do powierzchni oraz podziału między fazy. Podczas ćwiczeń uczniowie zobaczą, że każda metoda separacji wykorzystuje inny mechanizm. Zajęcia pokażą, jak pojęcia znane z chemii szkolnej mieszaniny, rozpuszczalność, pH, temperatura wrzenia i równowaga są wykorzystywane w praktyce laboratoryjnej, przemyśle oraz ochronie środowiska. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze |
Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu. Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kolorowa chemia – tajemnice kwasów i zasad |
Podczas zajęć uczniowie wcielą się w rolę młodych chemików i wykonają efektowne doświadczenia pełne kolorów i niespodzianek. Odkryją, jak przebiegają proste reakcje chemiczne, poznają reakcje kwasów, zasad i tlenków oraz działanie barwnych wskaźników chemicznych. Stworzą niezwykłe chemiczne ogrody i wykonają doświadczenia z wytrącaniem kolorowych osadów. Wszystkie eksperymenty będą bezpieczne, proste do samodzielnego wykonania i dostosowane do wieku młodych naukowców. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Miareczkowanie w akcji – jak warzywa prowadzą reakcje chemiczne? |
Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego przekrojone jabłko ciemnieje, a ziemniak potrafi „spieniać” nadtlenek wodoru? Podczas warsztatów „Miareczkowanie enzymów – co potrafi ogórek i ziemniak?” uczestnicy poznają fascynujący świat enzymów – naturalnych katalizatorów odpowiedzialnych za przebieg reakcji chemicznych w organizmach żywych. W trakcie zajęć uczniowie samodzielnie wykonają doświadczenia chemiczne z wykorzystaniem miareczkowania oraz prostych analiz laboratoryjnych. Sprawdzą działanie askorbinazy obecnej w ogórku, która odpowiada za rozkład witaminy C, oraz peroksydazy z ziemniaka, katalizującej reakcje związane z nadtlenkiem wodoru. Uczestnicy dowiedzą się, jak badać aktywność enzymów, interpretować wyniki doświadczeń i wykorzystywać podstawowe techniki analityczne stosowane w laboratoriach chemicznych i biologicznych. Warsztaty pozwolą połączyć teorię z praktyką i pokażą, że chemia jest obecna w codziennych produktach spożywczych oraz procesach zachodzących wokół nas. To doskonała okazja, aby zobaczyć „żywą chemię” w działaniu, nauczyć się pracy laboratoryjnej i odkryć, jak naukowcy badają związki oraz reakcje biologiczne. Zajęcia są skierowane do uczniów zainteresowanych chemią, biologią i eksperymentami laboratoryjnymi. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | O kampinoskich lasach |
Las najlepiej poznaje się… w lesie. Dlatego chodźmy na wspólny spacer! Zabierzemy was na wędrówkę, podczas której postaramy się spojrzeć na to wyjątkowe miejsce z trochę innej perspektywy. Czy dacie się namówić na spacer z głową w chmurach? Czy odważycie się podążać w głąb lasu za dźwiękiem? Las to dużo więcej niż drzewa, a własne obserwacje jego mieszkańców mogą być niesamowitą przygodą. Spróbujemy poczuć go wszystkimi zmysłami. Przyroda ma nam mnóstwo do zaoferowania, w tym również wiele zabawy, jednak w zamian powinniśmy okazać jej szacunek i zapewnić ochronę. Zastanowimy się, co zawdzięczamy lasom, za co możemy je polubić i jak powinniśmy o nie dbać. Przebieg trasy: Truskaw - Truskawska Droga - Zaborów Leśny - Kręta Droga - Karczmisko - Paśniki - Truskaw. Omawiane zagadnienia: |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Osteobiografie, czyli historie życia zapisane w kościach |
Czy zastanawialiście się kiedyś jakich informacji dostarcza nam ludzki szkielet? W jaki sposób na podstawie zachowanego materiału osteologicznego odtwarzany jest profil biologiczny zmarłego? Jak odczytujemy historie życia, która zapisuje się na kościach każdego z nas? Jeśli chcie się dowiedzieć jak to robimy, to nasze warsztaty są dla Was! W czasie zajęć pokażemy Wam, jakie cechy szkieletu pozwalają na ocenę płci i określenie wieku w chwili śmierci. Zaprezentujemy też w jaki sposób odtwarzamy przyżyciową wysokość i masę ciała. Dowiecie się także czym są paleopatologie i o czym świadczy ich obecność. W czasie warsztatów, korzystając z materiałów archeologicznych, wspólnie zbudujemy profil biologiczny i odtworzymy historię zapisaną na kośćcu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Projekt MIREK czyli jak pracować w zespole i nie zwariować |
Uczniowie wcielą się w rolę pracowników agencji eventowej i będą pracować w grupach nad fikcyjnym projektem zleconym przez polski startup działający w branży kosmicznej. Wyniki pracy każdej grupy posłużą za punkt wyjścia do dyskusji o wyzwaniach związanych z organizacją dużego wydarzenia promocyjnego. Będziemy analizować najważniejsze elementy każdego projektu: cele, grupy docelowe, rezultaty, budżet, potencjalne ryzyka itp. Warsztat będzie podstawą do analizy doświadczeń uczniów z pracą grupową. Omówimy wspólnie kluczowe obszary wpływające na efektywność pracy zespołowej: role pełnione w zespole, wyzwania komunikacyjne, zarządzanie konfliktem, procedury decyzyjne itp. Warsztat łączy zagadnienia teoretyczne z praktyką pracy nad konkretnym, ambitnym projektem. Uczniowie dowiedzą się, jak planować i organizować działania w grupie, by były one efektywne, dawały satysfakcję członkom zespołu i prowadziły do uzyskania zakładanych rezultatów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Co w morzu piszczy? – warsztaty bioakustyczne |
To dźwiękowa podróż do podwodnego świata inspirowana autorską bajką „Babalu w morskiej bańce”. Razem z bohaterem opowieści stworzymy morską orkiestrę i posłuchamy odgłosów zwierząt żyjących w oceanie. Poznamy, czym jest dźwięk, jak powstaje i jak rozchodzi się pod wodą oraz na lądzie. I dowiemy się również, dlaczego dźwięki są tak ważne dla komunikacji i życia morskich stworzeń. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ekonomia podziemna - warsztaty górnicze |
Czy zastanawialiście się kiedyś, co sprawia, że złoża kopalin mają wartość? Nie tylko ich chemia – lecz przede wszystkim trud ich wydobycia, ryzyko i koszty, jakie ponosi górnik. Zapraszamy na warsztaty, podczas których wcielicie się w poszukiwaczy surowców w świecie Stanisława Staszica – człowieka zasłuzonego dla rozwoju polskiego przemysłu. W drugiej dekadzie XIX wieku Staszic zorganizował na terenie Staropolskiego Okręgu Przemysłowego poszukiwania węgla i budowę hut cynku. Jego działania na zawsze zmieniły krajobraz gospodarczy regionu. My jednak spojrzymy na nie z innej perspektywy: co oznacza „ekonomia podziemna”? To nie tylko zyski, ale także koszty – odpady, zanieczyszczenia, ryzyko katastrof i trud pracy w ciasnych chodnikach. W części warsztatowej zagramy w grę ekonomiczno- zręcznościową. Uczestnicy przy użyciu manipulatorów będą wydobywać zasoby- klocki. Każdy klocek ma swój kolor: czyste złoże, zanieczyszczona ruda, płonny urobek, toksyczne odpady… a nawet metan. Wyciągnięcie każdego z nich to nie tylko punkty, ale i konsekwencje – bo przecież eksploatacja złóż zawsze wpływa na środowisko. Gra pokazuje, że surowce nie biorą się znikąd. Za każdym urobkiem stoi decyzja: warto ryzykować? Co zrobić z odpadami? Jak uniknąć katastrofy? I wreszcie – kto płaci prawdziwą cenę za przemysłowy rozwój? Warsztat łączy historię techniki, ekonomię i ekologię. Nie wymagamy wcześniejszej wiedzy – wystarczy chęć do działania. Przekonajcie się, jak trudna i fascynująca jest ekonomia podziemna! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Małe organizmy-wielkie odpowiedzi |
Do ekosystemów wodnych trafia tysiące produktów wytworzonych przez przemysł chemiczny, których wpływ na środowisko przyrodnicze nie jest w pełni poznany. Coraz częściej mówi się o obecności w wodach farmaceutyków, pestycydów oraz mikro- i nanoplastiku. Pojawia się pytanie: jaki wpływ mają te mikrozanieczyszczenia na organizmy żywe? W jaki sposób mogą oddziaływać na organizm człowieka? Dotychczas nie opracowano aparatury umożliwiającej kompleksowe badanie toksyczności wszystkich związków chemicznych obecnych w środowisku. W rutynowej analizie oznacza się jedynie wybrane, znane substancje toksyczne. Tymczasem ogromna część zanieczyszczeń „przechodzi przez sito analityczne” i jest uwzględniana jedynie w ogólnych parametrach chemicznych wody, takich jak ChZT czy OWO (ogólny węgiel organiczny). Metody te nie pozwalają jednak na wykrycie substancji działających toksycznie już w bardzo niskich stężeniach, jak ma to miejsce w przypadku wielu pestycydów. Istotną rolę w ocenie zagrożeń odgrywają organizmy żywe, które – na różnych poziomach organizacji – umożliwiają ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja to metoda wykorzystująca organizmy jako wskaźniki, których reakcje stanowią podstawę oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego środowiska. Czy woda, z której korzystamy, jest więc zawsze bezpieczna do picia i kąpieli? Podczas warsztatów sprawdzimy to w praktyce. Wykorzystując drobne organizmy wodne, zaobserwujecie, jak reagują one na różne mikrozanieczyszczenia, takie jak leki czy mikroplastik. W trakcie zajęć: wykonacie proste testy toksyczności, nauczycie się obserwować i interpretować wyniki, przekonacie się, że nawet niewidoczne substancje mogą mieć realny wpływ na organizmy żywe. Sprawdźcie, co naprawdę kryje się w wodzie! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Od nasionka do drzewa |
Młodzież podczas zajęć dowie się jak wyglądają, jak kiełkują i czym różnią się nasiona poszczególnych rodzimych drzew leśnych. Uczestnicy warsztatów nabędą umiejętności rozpoznawania i oceny jakości nasion. Podczas wizyty w kiełkowni młodzież pozna zasady kiełkowania najważniejszych gatunków drzew: sosny, świerka, modrzewia, olszy i brzozy. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Owady i pająki naszych lasów |
Owady są najliczniejszą grupą zwierząt na naszej planecie. I choć spotykamy się z nimi niemal każdego dnia naszego życia, wciąż mało o nich wiemy.Lekcja ta przybliży świat owadów młodym przyrodnikom. Uczestnicy zajęć nauczą się rozróżniać owady i pająki występujące w lesie, rozpoznawać podstawowe gatunki, poznają ich biologię oraz ważną rolę, jaką pełnią w ekosystemach leśnych.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Prawo na co dzień: Poznaj swoje prawa, chroń interesy i bezpiecznie omijaj pułapki |
Zajęcia mają na celu przybliżenie dzieciom i młodzieży świata prawa oraz pokazanie, w jaki sposób wpływa ono na codzienne funkcjonowanie społeczeństwa. Spotkanie zostanie przeprowadzone w formule interaktywnej lekcji dostosowanej do wieku uczestników odwiedzających Uniwersytet. Zajęcia będą miały charakter edukacyjny, łącząc elementy rozmowy, wspólnej analizy przykładów oraz aktywności angażujących uczestników. Formuła zajęć zakłada wykorzystanie prostego i przystępnego języka, dzięki czemu nawet bardziej złożone zagadnienia będą przedstawione w sposób zrozumiały i interesujący dla młodszych odbiorców. Istotnym elementem spotkania będzie aktywne uczestnictwo dzieci i młodzieży poprzez dyskusję, zadawanie pytań oraz udział w krótkich ćwiczeniach i scenkach sytuacyjnych. Taka forma pozwoli uczestnikom lepiej zrozumieć znaczenie zasad regulujących życie społeczne oraz rozwijać umiejętność logicznego myślenia i argumentacji. Zajęcia mają również na celu budowanie podstawowej świadomości obywatelskiej i pokazanie, że prawo jest obecne w wielu aspektach codziennego życia. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Skała książką dla paleontologa |
Czy kiedykolwiek zastanawialiście się, jak geolodzy na podstawie skał odczytują dawne ekosystemy? Podczas zajęć uczestnicy poznają techniki wykorzystywane do badań skał osadowych i skamieniałości oraz dowiedzą się, jakie informacje o prehistorycznym świecie można z nich uzyskać. Następnie sami wcielą się w rolę paleontologów, wydobędą skamieniałości przy użyciu sitek i pędzelków oraz wykonają ilustracje swoich znalezisk. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Chemia słodyczy, czyli gdzie jest prawdziwy cukier? |
Uczniowie przekonają się, jak chemik może w prosty sposób odróżnić co jest, a co nie jest cukrem? Takie pytanie w erze sztucznych słodzików i innych dodatków do żywności nie jest bynajmniej banałem, gdyż wielokrotnie nie jest oczywiste, skąd pochodzi smak jaki czujemy. Wyjdziemy przy tym poza potoczne rozumienie słowa „cukier”, a uczestnicy wykonają ponadto szereg testów pozwalających odróżniać odmienne grupy sacharydów; np. cukry redukujące od nieredukujących, aldozy od ketoz, czy wreszcie mono- di- i policukry. Finalnym zadaniem będzie przeprowadzenie chemicznego śledztwa i ustalenie tożsamości kilku tajemniczych, białych proszków. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Część 1 Czy żywność żyje, jakie mikroorganizmy zawiera? Część 2 O ruchu w brzuchu! |
Część 1 Zaprezentujemy szeroki asortyment różnych produktów, głównie żywnościowych, wytworzonych z wykorzystaniem mikroorganizmów. Szczególną uwagę zwrócimy na dwie grupy produktów, zawierających żywą mikroflorę, a obecnych w naszym codziennym życiu - wytworzone przy udziale bakterii oraz grzybów (drożdży i pleśni). Uczniowie przekonają się, z jak dużą liczbą takich produktów stykają się na co dzień. W części praktycznej uczniowie poznają podstawowe techniki laboratoryjne i sprzęt mikrobiologiczny, wykonają posiew mikrobiologiczny żywej kultury mikroorganizmu, który został wyizolowany z jednego z zaprezentowanych produktów żywnościowych, zaobserwują wzrost danego mikroorganizmu w postaci kolonii na płytce Petriego, wykonają preparat mikroskopowy, zaobserwują pod mikroskopem komórki mikroorganizmów, z którymi pracowali i poznają różne kształty i ugrupowania bakterii oraz grzybów. Część 2 Podczas prezentacji multimedialnej i układania puzzli dzieci poznają budowę i działanie układu pokarmowego człowieka, m.in. śledząc drogę jaką przebywa w nim kęs pożywienia. W części praktycznej przekonają się jak trawione są najważniejsze składniki pokarmu - wykonają doświadczenia chemiczne i wcielą się w enzymy trawienne człowieka oraz obliczą długość własnego przewodu pokarmowego. Swoją wiedzę dzieci będą mogły sprawdzić i utrwalić podczas quizu |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy pełna sala kinowa zapewnia maksymalny przychód właściciela? |
Do czego potrzebna jest wiedza ekonomiczna? W przekonaniu wielu osób interesujących się procesami gospodarczymi przychód w przedsiębiorstwie jest maksymalny, gdy sprzedamy wszystkie produkty lub usługi - nic bardziej mylnego! Przychód wynika przede wszystkim z relacji, jaka występuje pomiędzy zapotrzebowaniem a poziomem ceny. Jak ustalić cenę, aby zapewniała maksymalizację przychodu? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy wszystko co powiesz, może być użyte przeciwko tobie? |
Prawa i obowiązki uczestników postępowania karnego w filmach VR. Na zajęciach wcielisz się w rolę prokuratora, policjanta i podejrzanego w sprawie karnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dane – moc ukryta w liczbach! |
Liczby naprawdę nie są nudne – przeciwnie, pokazują swoją prawdziwą moc i przydatność w codziennym życiu. Podczas lekcji wspólnie odkryjemy, czym są dane i jak pomagają podejmować trafne decyzje – od tych najprostszych po całkiem poważne. Zajrzymy za kulisy świata statystyki – poznamy ciekawostki o Polsce i Mazowszu oraz dowiemy się skąd biorą się dane, które widzimy na co dzień w mediach i internecie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | DNA – istota życia |
Gdy w drugiej połowie XX wieku J. Watson i F. Crick odkryli podstawowy element dziedziczności i nośnik informacji genetycznej - strukturę DNA, wypowiedzieli słowa "Odkryliśmy istotę życia...". DNA, czyli kwas deoksyrybonukleinowy, jest chemiczną makrocząsteczką, która w swojej budowie ma zapisane informacje dotyczące budowy organizmu. Występuje on zarówno u wirusów, bakterii, roślin, zwierząt oraz ludzi.Celem zajęć jest zapoznanie uczniów z ogólną budową i właściwościami materiału genetycznego. Na wielu ciekawych przykładach dowiedzą się dlaczego każdy z nas jest inny – inaczej wygląda, rośnie, zachowuje się, a nawet choruje. W części praktycznej, uczniowie będą samodzielnie izolować DNA. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Doświadczenia Maturalne |
Czy matura z chemii to tylko wzory i reakcje na papierze? Zdecydowanie nie! Podczas tego warsztatu przeniesiesz się do prawdziwego laboratorium i samodzielnie wykonasz doświadczenia, których znajomość może okazać się nieoceniona podczas egzaminu maturalnego. W programie:
To świetna okazja, by:
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Druk 3D: Współczesne Accio! Nie kupuj, wydrukuj – warsztaty magii jutra |
Zapraszamy na warsztaty, podczas których poznasz fascynujący świat druku 3D – jednej z najnowocześniejszych technologii, która rewolucjonizuje naukę, przemysł i codzienne życie. Podczas pokazów zrozumiesz jak nowoczesne narzędzia pozwalają tworzyć rzeczy niemożliwe do wykonania tradycyjnymi metodami. Dowiesz się, jak działa drukarka 3D, jakie możliwości daje w projektowaniu i prototypowaniu, a także samodzielnie stworzysz własny model. To świetna okazja, by połączyć naukę z zabawą i wziąć udział w tworzeniu przyszłości. Dołącz do nas i przekonaj się, że technologia jest dla każdego, kto ma pomysł i odwagę działać! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kiedy ryby miały głos – epoka ryb w historii Ziemi |
Dewon to okres w dziejach Ziemi trwający od 419,2 do 358,9 mln lat temu. W morzach i oceanach nastąpił gwałtowny rozwój ryb, które stały wówczas na szczycie łańcucha pokarmowego. Stąd też często ten okres w dziejach Ziemi nazywany jest epoką ryb. Na lekcji zostanie omówiona ewolucja ryb, od początku ich powstania po czasy dzisiejsze, ze szczególnym naciskiem na ich rozwój w dewonie. Na szczególną uwagę zasługują ryby pancerne - drapieżne kręgowce, u których jako pierwszych, w historii ewolucji pojawiły się w pełni wykształcone szczęki z zębopodobnymi elementami, a głowa i tułów były chronione przez potężny pancerz kostny. Najsłynniejszym i największym przedstawicielem grupy był Dunkleosteus, dorastający nawet do 9 m. Ponadto zostaną omówione zagadnienia dotyczące przodków czworonogów oraz żywa skamieniałość – Latimeria i najciekawsze polskie znaleziska skamieniałości ryb. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Laboratorium dla początkujących |
Dzieci dowiedzą się, czym jest eksperyment naukowy. Zapoznamy się z podstawowym sprzętem laboratoryjnym i przeprowadzimy naukę obsługi pipet w interesujący sposób. Dzieci samodzielnie wykonają proste doświadczenia naukowe, pokazujące czym jest pH i w jaki sposób je zmierzyć, przygotują wybuchające wulkany oraz zobaczą, na czym polega reakcja polimerycji, przygotowując kolorowe, polimerowe robaki. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Młody humanista – o rękopisach w bibliotece |
Interaktywna lekcja w formie miniwarsztatów z zadaniami dla uczniów. Główną jej treścią jest uświadomienie istnienia cennych obiektów w bibliotekach, wyjaśnienie sensu ich gromadzenia oraz wprowadzenie podstawowych pojęć takich jak: rękopis, skryptor, skryptorium, iluminacje i inicjały – w formie zabawy ruchowej. Uczniowie będą mogli obejrzeć dawne rękopisy, wykonać iluminację własnego inicjału, a także wykonać własną pracę badawczą: rozszyfrować zagadkową datę powstania obiektu.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Od miękkości do chrupkości, czyli sekrety suszonych owoców |
Podczas zajęć uczestnicy odkryją, dlaczego jedne suszone owoce chrupią, a inne pozostają miękkie i elastyczne. Wykonując krótkie eksperymenty i testy sensoryczne, sprawdzą jak woda, cukier i sposób suszenia wpływają na teksturę oraz jakość produktów. Uczniowie porównają owoce suszone tradycyjnie i liofilizowane, wcielając się w rolę młodych technologów żywności. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Poszukiwacze skarbów. Czym naprawdę zajmują się archeolodzy? |
Czy archeolodzy to poszukiwacze skarbów? Czego szukają pod ziemią i co robią ze znalezionymi przedmiotami? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Smaki i zapachy żywności |
Warsztat ma na celu przybliżenie uczniom szkół ponadpodstawowych sposobów oceny jakości żywności. Podczas naszych lekcji festiwalowych uczniowie będą brać czynny udział w tzw. teście na daltonizm smakowy (rozpoznawania smaków podstawowych żywności). Zaplanowaliśmy również możliwość rozpoznawania zapachów różnych próbek żywności. W trakcie naszych warsztatów uczniowie będą również degustować serki homogenizowane oraz uczestniczyć w procesie tworzenia nowego aromatu tych produktów w taki sposób, aby był on zbliżony do wskazanego standardowego produktu. Zapraszamy serdecznie do wzięcia udziału w naszych lekcjach festiwalowych!
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Synteza aspiryny oraz reakcje charakterystyczne jonów |
Warsztaty dla jednej klasy, która podzielona na grupy będze miała możliwość wzięcia udziału |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wielcy Polacy i ich zwierzęta |
Podczas zajęć dzieci dowiadują się jakie były ulubione zwierzęta Ojców Niepodległości: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, kto miał psa o imieniu „Bystrek”, a kto nazwał swego psa „Pies”, czyim koniem była „Kasztanka”, a kto zaprzyjaźnił się z wiewiórkami. Poprzez elementy zabawy i liczne aktywności dzieci rozwijają różne umiejętności i ćwiczą podzielność uwagi. Podczas zajęć pojawiają się też nietypowe zwierzęta, jak: króliki, gęś, lis, sarna, papuga, pająk i inne. Celem lekcji jest przybliżenie dzieciom postaci Ojców Niepodległości i zapamiętanie ich nazwisk. W kontekście ulubionych zwierząt łatwiej osiągnąć ten cel. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wielozadaniowe struktury żelowe, czyli tam gdzie chemia organiczna spotyka chemię nieorganiczną |
Czy można połączyć świat chemii organicznej i nieorganicznej w taki sposób, by stworzyć materiały przypominające inteligentne opatrunki, kapsułki na leki albo jadalne struktury o niezwykłych właściwościach? Podczas warsztatów uczestnicy przekonają się, że odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak! Te wyjątkowe zajęcia praktyczne pozwolą uczniom wejść do świata nowoczesnych materiałów i samodzielnie wcielić się w rolę młodych naukowców pracujących w laboratorium chemicznym. W trakcie warsztatów uczestnicy poznają właściwości naturalnych polimerów, takich jak alginian i pektyny, oraz dowiedzą się, w jaki sposób można łączyć je z popularnymi jonami nieorganicznymi. Efektem tych działań będą struktury żelowe o określonych kształtach i specyficznych właściwościach. Uczestnicy samodzielnie wykonają zadania laboratoryjne, zdobywając praktyczne umiejętności pracy z nowoczesnymi materiałami. To jednak nie tylko chemiczne eksperymenty! Uczniowie sprawdzą, jak otrzymane żele mogą działać jako materiały opatrunkowe, nośniki substancji leczniczych, składniki produktów spożywczych czy kosmetycznych. Dzięki temu odkryją, że chemia nie jest wyłącznie teorią zapisaną w podręcznikach, ale nauką realnie wpływającą na medycynę, przemysł, żywność i codzienne życie. Warsztaty będą okazją do rozwijania ciekawości, kreatywności i laboratoryjnej precyzji. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą zobaczyć, jak wiedza chemiczna przekłada się na projektowanie innowacyjnych materiałów przyszłości oraz przekonać się, że nauka może być jednocześnie praktyczna, inspirująca i pełna eksperymentalnych odkryć. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wszystko, co chcesz wiedzieć o archiwum, a boisz się zapytać |
Celem zajęć jest przedstawienie archiwum jako instytucji kultury oraz zadań, jakie ono realizuje. Podczas lekcji razem z uczniami postaramy się znaleźć odpowiedzi na pytania: czy w archiwum przechowywane są jakieś skarby? gdzie można je znaleźć? jak one wyglądają? jak należy o nie dbać? czy można z nimi porozmawiać? czego można się od nich dowiedzieć? kto opiekuje się nimi?czy i jak można spotkać się z nimi? komu są one potrzebne i dlaczego? Odpowiedzi te wykorzystamy do stworzenia wspólnie z uczniami obrazu archiwum jako instytucji kultury, omówienia zadań, jakie ono realizuje i roli, jaką spełnia współcześnie. Na podstawie uzyskanej wiedzy spróbujemy też zastanowić się, czy każdy z nas może być twórcą własnego archiwum. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kto nie lubi błota? Ratujemy mokradła! |
Lekcja w ramach ogólnoeuropejskiej kampanii edukacyjnej EAZA - Wetlands for Life - poświęconej roli, jaką w przyrodzie odgrywają bagna, mokradła i tereny podmokłe. Spotkanie rozpoczyna się lekcją warsztatową poświęconą żółwiom, ze szczególnym uwzględnieniem jedynego gatunku żółwia w polsce - żółwia błotnego. Podczas zajęć będzie możłiwość bezpośredniego kontaktu z żywym przedstawicielem świata żółwi, oglądania naturalnych eksponatów, jak pancerze, szkielet itp. Poznamy zasady hodowli żółwi, różnice między żółwiami lądowymi, a wodnymi i wodnolądowymi. |
|


