Polska Akademia Nauk

Zapraszamy do fascynującego świata pingwinów i innych zwierząt zależnych od kryla, badanych w rejonie Polskiej Stacji Antarktycznej im. H. Arctowskiego. Pokażemy, jak wygląda życie kolonii lęgowej, czym żywią się pingwiny, jak opiekują się jajami i pisklętami, z jakimi zagrożeniami się mierzą oraz jak radzą sobie w surowych warunkach antarktycznego środowiska. Zaprezentujemy wyjątkowe materiały z fotopułapek. Pokażemy również, jak naukowcy obserwują zwierzęta bez ich płoszenia i dlaczego badania pingwinów pomagają lepiej rozumieć zmiany zachodzące w ekosystemie Oceanu Południowego. Zapraszamy na pokaz, który odsłoni sekrety życia kolonii lęgowej pingwinów. Lekcja będzie unikatową okazją do spotkania z osobami, które na co dzień badają populacje antarktycznej fauny. Prezentowane materiały będą ciekawym wprowadzeniem do lektury szkolnej oraz lekcji przyrody poświęconych obszarom polarnym.

Co wspólnego mają samoloty, implanty medyczne, telefony komórkowe i sportowe buty? Wszystkie powstają dzięki odpowiednio dobranym materiałom inżynierskim oraz nowoczesnym metodom wytwarzania. Podczas zajęć uczestnicy poznają najważniejsze grupy materiałów stosowanych we współczesnej technice – metale i ich stopy, ceramika, polimery oraz kompozyty – i dowiedzą się, jakie właściwości decydują o ich zastosowaniu.

W trakcie prezentacji multimedialnej, poprzedzonej krótką dyskusją na temat materiałoznawstwa i technik wytwarzania, przedstawione zostaną przykłady materiałów spotykanych zarówno w zaawansowanych technologiach, jak i codziennym życiu. Uczestnicy przekonają się, że ceramika to nie tylko kubki i płytki, polimery to nie wyłącznie plastikowe opakowania, a kompozyty można znaleźć w samochodach, sprzęcie sportowym czy lotnictwie. Omówione zostaną również podstawowe metody wytwarzania elementów oraz to, jak rozwój technologii wpływa na projektowanie nowoczesnych produktów. Szczególna uwaga zostanie poświęcona technologii druku 3D, która w ostatnich latach zrewolucjonizowała wiele gałęzi przemysłu. Uczestnicy poznają zasadę działania druku przestrzennego, przykłady wykorzystywanych materiałów oraz możliwości zastosowania tej technologii w medycynie, inżynierii, architekturze czy przemyśle kosmicznym.

Po dyskusji i wykładzie przewidziany jest element interaktywny (gra edukacyjna) pozwalający sprawdzić zdobytą wiedzę w praktyce.

Zadaniem uczestników będzie przyporządkowanie kilkunastu przedmiotów codziennego użytku do czterech kategorii głównych grup materiałów inżynierskich na interaktywnej planszy. Po wciśnięciu przycisku „Sprawdź!” plansza automatycznie zweryfikuje, czy przyporządkowanie jest prawidłowe.

Zapraszamy!

Świat jest zbudowany z materii różnego rodzaju. Jądra atomowe zbudowane są z nukleonów, natomiast atomy z nukleonów i elektronów. Żywe organizmy składają się z tkanek, które z kolei zbudowane są z komórek. W naturze występuje wiele znakomitych tworzyw kompozytowych, do których należą kości i drewno. Również w świecie techniki tworzone są różne materiały kompozytowe. Konstruktorzy łączą za sobą materiały o różnych właściwościach w taki sposób, aby wspólnie posiadały pożądane cechy i były bardziej funkcjonalne. Do stosowanych w technice materiałów kompozytowych zaliczyć można stopy metali, sklejki i laminaty oraz materiał opon. Najpowszechniej stosowanym kompozytem technicznym jest beton. Wynaleziony już w czasach starożytnych i oferujący niezwykłe możliwości użytkowe, jest wciąż nie do zastąpienia w budownictwie. Wielorakie zastosowania betonu wymagają stworzenia rożnych odmian tego tworzywa, różniące się głównie rodzajem cementu i kruszywa oraz wariantem zbrojenia. Są to beton budowlany, beton izolujący od hałasu, tworzywo do budowy szos oraz materiał do przechowywania odpadów radioaktywnych. Ponadto w celu ochrony przyrody powstają wciąż nowe materiały i technologie. Redukowana też jest ilość odpadów produkcyjnych.

Jak wygląda droga od decyzji o wyjeździe, do pierwszej pracy w Polsce? W tej interaktywnej grze, uczestnicy wcielą się w osoby migrujące do Polski i podejmujące pracę za pośrednictwem platform cyfrowych. Każdy otrzyma profil postaci – z określonym krajem pochodzenia, znajomością języka, sytuacją prawną i zasobami finansowymi – które będą wpływać na przebieg gry.

W kolejnych rundach, uczestnicy przechodzą przez etapy procesu migracyjnego oraz starają się uniknąć pułapek związanych z pracą platformową (np. dostawy jedzenia, przewozy taxi). Decyzje podejmowane na każdym etapie wpływają na dostęp do pracy, stabilność dochodów oraz codzienne warunki życia.

Centralnym elementem gry jest symulacja działania platformy: uczestnicy otrzymują zlecenia, doświadczają zmiennych stawek, systemów ocen, czasu oczekiwania bez wynagrodzenia oraz nieprzewidywalnych zmian „algorytmu”. W trakcie gry ujawniają się nierówności wynikające m.in. z barier językowych, niepewnego statusu pobytowego czy ograniczonego dostępu do informacji.

Po części symulacyjnej, zaplanowana jest wspólna rozmowa, w której uczestnicy podzielą się swoimi doświadczeniami z gry i porównają strategie radzenia sobie w trudnych warunkach. Warsztat opiera się na aktualnych badaniach dotyczących migracji i pracy platformowej w Polsce i pozwala lepiej zrozumieć codzienność osób pracujących w tym sektorze.

Spotkanie ma charakter angażujący i nie wymaga wcześniejszej wiedzy – zapraszamy wszystkich zainteresowanych współczesnymi przemianami rynku pracy i doświadczeniami migracyjnymi.

Przedsięwzięcie w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki „Preludium Bis” nr 2023/50/O/HS6/00090

Luminescencja czyli emisja światła przez cząsteczki związków chemicznych a w szczególności fluorescencja jest wykorzystywana przez ludzkość na wiele sposobów począwszy od prostych zakreślaczy do tekstu poprzez organiczne diody luminescencyjne w telefonach komórkowych a skończywszy na obrazowaniu żywych komórek. Na wykładzie słuchacze poznają historię barwników organicznych, dowiedzą się jaki jest związek pomiędzy zakreślaczem fluorescencyjnym a świetlikiem. Poznają też zasadę działania płyt CD oraz wybielaczy optycznych, które mamy w koszulach i sukniach ślubnych. Przedstawione zostaną fotofizyczne podstawy absorpcji i emisji światła ale również historia odkrycie pierwszego barwnika syntetycznego.

Nie będzie przesadą stwierdzenie, że każde dziecko słyszało, kim był Jan Matejko i zna przynamniej jeden jego obraz z historii Polski, którą często widzimy jego oczami. Na zajęciach dzieci zapoznają się z jego najważniejszymi (i tymi mniej ważnymi) obrazami, a także dowiedzą o życiu malarza, jego szkolnych problemach, trudnej drodze do sławy i późniejszych sukcesach. Odpowiemy sobie też na pytanie, jaką rolę obrazy tego artysty pełniły w XIX wieku, gdy Polska była pod zaborami. Dr hab. Anna Straszewska opowie również o tym, jak artysta tworzył swoje obrazy, skąd czerpał wiedzę o przebiegu historycznych wydarzeń, dawnych strojach i co sprawia, że malowane przez niego sceny wyglądają realistycznie, a widz czuje się jakby był ich uczestnikiem. Jednym z najsłynniejszych obrazów Matejki jest Bitwa pod Grunwaldem ukończona w 1878 roku. Na zajęciach dzieci dowiedzą się jak powstawał ten obraz i kto oprócz Matejki próbował przedstawić słynną bitwę. Na zakończenie zajęć dzieci zainscenizują swoją wersję słynnej bitwy w formie żywego i aby wcielić się w biorących w niej udział rycerzy, będą malować i ozdabiać rycerskie tarcze. 

Uczestnicy będą mogli zwiedzić Pracownię Obrazowania Struktury i Funkcji Tkankowych w Centrum Neurobiologii Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN. Zobaczą jak funkcjonuje Polski Węzeł w ramach Europejskiego Centrum Obrazowania Euro-BioImaging. Zostaną zapoznani z zasadami działania i możliwościami laserowych mikroskopów konfokalnych znajdujących się w pracowni (Leica SP8, Zeiss LSM780 i CD7+LSM900) oraz ze sposobami przygotowywania preparatów roślinnych i zwierzęcych do tych mikroskopów. Następnie będą mogli samodzielnie, korzystając z trwałych preparatów, wybierać komórki i fragmenty tkanek do skanowania oraz regulować ustawienia mikroskopów. Na koniec zostaną zapoznani z najnowszymi programami umożliwiającymi analizę danych mikroskopowych (Imaris, Huygens i Zeiss ZEN/Arivis) oraz wykonają komputerową obróbkę zebranych obrazów a jej trójwymiarowe efekty będą mogli zobaczyć zasiadając w goglach Meta Quest 2 VR w wygenerowanym przez AI laboratorium.

Myślisz, że chemia to tylko suche definicje i nudne reakcje zapisane w zeszycie? Przekonaj się, że może być zupełnie inaczej. Podczas tego pokazu zobaczysz, jak nauka dosłownie nabiera kolorów. Czeka na Ciebie wiele doświadczeń z zaskakującymi efektami specjalnymi. Przyjdź i zobacz, jak zwykłe substancje świecą w ciemności i zmieniają kolory szybciej niż Twoje nastroje po porannej kawie!

Elektrofizjologia to dziedzina zajmująca się elektryczną aktywnością naszego organizmu oraz tym jak ją mierzyć. W medycynie można za jej pomocą diagnozować wiele chorób między innymi serca lub układu nerwowego, takie jak na przykład padaczka, czy zaburzenia snu. Wykład skupi się na aktywności elektrofizjologicznej mózgu. Dowiemy się jak komunikują się ze sobą neurony i do czego ta komunikacja może doprowadzić. Podane zostaną przykłady badań naukowych, które używają tej metodologii aby lepiej zrozumieć żywe organizmy. Omówimy także różne metody elektrofizjologiczne, aby zrozumieć które i dlaczego są wykorzystywane w nauce, a które w medycynie. Choć elektrofizjologia jest powszechnie używana do diagnozy niektórych chorób, jest wiele innych (na przykład zaburzenia depresyjne), do których diagnozy również ma potencjał i choć nie jest obecnie wykorzystywana do diagnozowania ich, są prowadzone badania naukowe aby do tego doprowadzić.

Czy miniaturowe laboratorium analityczne, mieszczące się na chipie, z żywymi modelami narządów wewnętrznych, to nadal science fiction? Nie, to przykład rozwiązań tworzonych dziś przez inżynierię biomedyczną. Ale czym właściwie jest ta dyscyplina naukowa? I dlaczego tak trudno jest zamknąć ją w jednej niezmiennej definicji?

Inżynieria biomedyczna powstała, łącząc różne obszary nauki: biologię, medycynę, fizykę, chemię, informatykę oraz inżynierię. Można ją porównać do kostki Rubika, której ścianki to poszczególne dyscypliny nauki, i podobnie jak tę kostkę można ją układać na niezliczone sposoby, tworząc zupełnie nowe obszary badań: od układów bionicznych  i inżynierii tkankowej, inżynierii genetycznej i komórkowej, przez telemedycynę i nanomedycynę, aż po modelowanie matematyczne procesów fizjologicznych.

Podczas wykładu przyjrzymy się, skąd wzięła się ta dyscyplina, od ilu wieków, choć nienazwana, jest uprawiana i jak w końcu wyłoniła się z cybernetyki w połowie XX wieku. Zobaczymy, skąd czerpią inspiracje naukowcy i jak pracują badacze łączący wiedzę o człowieku z różnymi technologiami. Zastanowimy się też, gdzie kończy się medycyna, a zaczyna inżynieria i czy w ogóle można dziś wyznaczyć taką granicę.

Wykład dla wszystkich, których ciekawi, jak powstają nowe technologie i jak nauka łączy pozornie odległe światy.

Czy zastanawiali się Państwo dlaczego otaczające nas sprzęty tj. kanapa, krzesło czy fotel przybierają określone formy? Dlaczego zmieniają się one i ewoluują? Prześledzimy kolejno przemiany stylowe we wnętrzu, by znaleźć odpowiedź.

Wykład w sposób przystępny będzie prezentował zależności form mebli od mody, technologii i obyczaju. Zostaną pokazane historyczne wnętrza, ich przemiany oraz rola sprzętów w przestrzeni. Zastanowimy się także nad fenomenem popularności polskiego powojennego designu.

Przedmiotem wykładu jest problematyka wejścia w życie (czerwiec 2024 r.) i rozpoczęcia stosowania (czerwiec 2026 r.) Paktu o Migracji i Azylu w kontekście jego implementacji przez państwa członkowskie UE.

W trakcie wykładu zostaną omówione główne założenia Paktu i ich wpływ na kształtowanie krajowych polityk migracyjnych i azylowych, ze szczególnym uwzględnieniem Polski.

Wszystkie organizmy do życia potrzebują energii. Głównym nośnikiem energii wykorzystywanej w procesach biologicznych jest ATP. Każda komórka organizmu człowieka posiada organelle wyspecjalizowane w produkcji ATP – mitochondria. Mitochondria, obok jądra komórkowego, są jedynymi organellami komórek zwierzęcych, w tym ludzkich, które posiadają własny genom – genom mitochondrialny. Genom ten koduje niewielką liczbę genów w porównaniu z genomem jądrowym, ale każdy z nich jest niezbędny do życia człowieka. Wieloletnie badania wykazały, że funkcjonowanie mitochondriów wpływa m.in. na starzenie, śmierć komórkową oraz wrodzoną odpowiedź immunologiczną. Mutacje w genomie mitochondrialnym lub zaburzenia jego liczby kopii prowadzą do tzw. chorób mitochondrialnych człowieka.

Spotkanie będzie składać się z części praktycznej i krótkiego wykładu. Uczestnicy zapoznają się z podstawowymi wiadomościami na temat mitochondriów i genomu (DNA) mitochondrialnego. W trakcie zajęć praktycznych uczestnicy poznają podstawowe techniki biologii molekularnej oraz samodzielnie wykonają eksperyment, którego celem będzie zbadanie zmienności genomu mitochondrialnego, a także przeprowadzą obserwacje mitochondriów przy użyciu mikroskopii fluorescencyjnej.

Czy zwykły obywatel może mieć realny wpływ na treść ustaw uchwalanych w Polsce? Jeszcze do niedawna proces legislacyjny wielu osobom wydawał się zamknięty i zarezerwowany przede wszystkim dla polityków, urzędników oraz ekspertów. W ostatnich latach, coraz większą rolę zaczęły jednak odgrywać mechanizmy demokracji uczestniczącej, których celem jest włączanie obywateli w proces podejmowania decyzji publicznych. Jednym z najważniejszych nowych narzędzi tego typu są konsultacje społeczne projektów ustaw prowadzone w Sejmie RP.

Od listopada 2024 r. obywatele mają możliwość zgłaszania uwag do projektów ustaw dotyczy projektów poselskich, senackich, prezydenckich oraz tzw. inicjatyw obywatelskich. Dzięki temu każdy zainteresowany – obywatel, organizacja społeczna, przedstawiciel środowiska naukowego, przedsiębiorca czy ekspert – może zapoznać się z proponowanymi przepisami i przedstawić własną opinię na ich temat. To istotna zmiana w sposobie tworzenia prawa, zwiększająca przejrzystość procesu legislacyjnego i otwierająca go na szerszy udział społeczeństwa.

Podczas wykładu opowiemy jak działają sejmowe konsultacje społeczne w praktyce. Przedstawimy podstawy prawne tego rozwiązania, sposoby zgłaszania uwag i komentarzy do proponowanych przepisów oraz pokażemy jak przebiega analiza zgłoszonych opinii.

Na konkretnych przykładach konsultacji prowadzonych w latach 2025–2026 przyjrzymy się projektom, które wywołały szczególnie duże zainteresowanie społeczne i intensywną debatę publiczną. Uczestnicy zobaczą, jakie kwestie najczęściej mobilizują obywateli do aktywności, w jaki sposób organizacje społeczne angażują się w proces konsultacji oraz jak media i internet wpływają dziś na przebieg debaty legislacyjnej.

Spotkanie pozwoli także spojrzeć szerzej na znaczenie konsultacji społecznych we współczesnych demokracjach. Porozmawiamy o tym, dlaczego bezpośredni udział obywateli w działaniach instytucji państwa jest ważny oraz jakie korzyści i ograniczenia wiążą się z partycypacją społeczną. Zastanowimy się również, czy rozwój nowych technologii może sprawić, że udział obywateli w procesie legislacyjnym, stanie się jeszcze łatwiejszy i bardziej powszechny.

Spotkanie ma charakter popularnonaukowy i skierowane jest do wszystkich zainteresowanych funkcjonowaniem państwa, prawa oraz współczesnej demokracji.

Interaktywne warsztaty dla dzieci od 6. roku życia, podczas których uczestnicy samodzielnie wykonują doświadczenia, budują proste urządzenia i odkrywają świat nauki poprzez eksperymenty związane m.in. ze światłem, magnetyzmem i elektroniką oraz – uwaga! – rozwiązują zagadki detektywistyczne. Wydarzenie ma formę otwartego laboratorium ze stanowiskami eksperymentalnymi, dzięki którym uczestnicy poznają naukę poprzez działanie i zabawę.

Warsztaty podzielone są na dwie przestrzenie. W pierwszej sali znajduje się strefa eksperymentów i odkryć z interaktywnymi stanowiskami tematycznymi. Uczestnicy poznają fascynujący świat kryształów i rozpoczną hodowlę własnego kryształu, dowiadując się, dlaczego kryształy odgrywają kluczową rolę w elektronice, laserach i nowoczesnych technologiach.

Na kolejnych stanowiskach będzie można samodzielnie wytworzyć prąd elektryczny. Czy da się uzyskać energię z owoców, roślin lub cieczy? Uczestnicy sprawdzą, czy uda się zasilić zegarek, diodę LED lub uruchomić brzęczyk piezoelektryczny. Starsi uczestnicy zbudują prosty alarm lub czujnik wilgotności oraz poznają podstawy elektroniki i fal elektromagnetycznych.

Nie zabraknie także doświadczeń z magnetyzmu, elektrostatyki i indukcji elektromagnetycznej. Uczestnicy przekonają się, czy można „zobaczyć” ładunki elektryczne, poznają działanie elektroskopu oraz sprawdzą, na czym polega hamowanie indukcyjne.

W drugiej sali uczestnicy wcielą się w rolę młodych detektywów i naukowców rozwiązujących zagadkę kryminalną poprzez analizę śladów, obserwacje optyczne i logiczne wnioskowanie. Poznają tajniki ukrytych wiadomości, filtrów optycznych, soczewek i światła UV.

Warsztaty pokazują, że nauka jest fascynującą przygodą, a fizykę można poznawać poprzez eksperymentowanie, odkrywanie i samodzielne działanie.

Wykład będzie omówieniem arcypowieści Prusa zarówno w kontekście metafor, jak i realiów oraz dziejów tekstu. Autorki podejmą (m. in. za Stefanem Godlewskim, Henrykiem Markiewiczem i Wojciechem Tomasikiem) kolejną próbę "zabawy" "Lalką”, odnosząc się tym razem do motywu zabawek (zwłaszcza mechanicznych) jako figur życia społecznego w drugiej połowie XIX wieku i psychiki człowieka, którego Prus nazywa „machiną do czynów”.

Tytułowa lalka, która stanowi anegdotyczny zwornik fabuły, skłania do bliższego spojrzenia na te dziewiętnastowieczne zabawki – modne, kosztowne i bardzo popularne, ale mające także mroczną stronę. Lalka to również znak sztuczności, martwoty, zepsucia, które nierzadko charakteryzują w powieści relacje międzyludzkie i naturę świata. Bowiem, jak pokazuje słynna scena w sądzie, aby zbadać konstrukcję lalki, trzeba ją pokroić – poznanie prawdy jest zniszczeniem zabawki, czyli iluzji, którą ta symbolizuje.

Podróżowanie w XXI wieku jest niemal naturalną aktywnością wszystkich grup społecznych i wiekowych. Wyjazdy na wakacje, wycieczki są czynnością zalgorytmizowaną, korzystamy z dobrodziejstw rozwoju technologicznego – łatwe rezerwowanie noclegów, kupowanie biletów na podróż i na zwiedzanie itd.

Natomiast w czasach przedinternetowych, bez telefonów komórkowych, gdy nie w każdym domu był telefon stacjonarny, gdy obowiązywały wizy do wszystkich niemal krajów i nie każdy obywatel mógł dostać paszport, a bilety na pociągi zagraniczne rezerwowało się przez specjalne biura - podróże zagraniczne były dość skomplikowaną operacją. Nie mniej skomplikowana była organizacja wypoczynku w kraju.

A jednak – turystyka rozwijała się na przekór trudnościom logistycznym: w siermiężnych niekiedy warunkach, miłośnicy gór, morza, zagranicznych wojaży starali się realizować swoje pasje. Praktyki i zwyczaje czasów PRL nadal fascynują. Jakie były wówczas typowe pamiątki z podróży? Pokażemy. A do rytuałów turystycznych należało wysyłanie widokówek i kartek pocztowych do rodzin, przyjaciół, znajomych.

Gra edukacyjna „Podróż marzeń” pokaże nam, z jakimi trudnościami mierzyli się dziadkowie współczesnego młodego pokolenia, jak radzili sobie z ograniczeniami. Każdy uczestnik, po losowaniu miejsca wyjazdu, przejdzie przez kolejne stanowiska, by dotrzeć do celu podróży i przygotuje kartkę-kolaż z pozdrowieniami z wakacji.

Stroje wakacyjne nie są wymagane, ostatni etap to działania kreatywne – tworzymy własną pamiątkową kartkę. Pamiętajmy, że najmłodszym uczestnikom trzeba będzie pomóc w pisaniu pozdrowień.

Stanowiska będą otwarte przez dwie godziny, w trakcie których można odwiedzać nasze „biuro podróży”, całość przygody przewidziana jest na ok. 20-30 minut.

Wśród problemów oddechowych chorujących na chorobę Parkinsona obserwuje się zmieniony rytm oddychania, duszność, obniżoną odpowiedź oddechową na niedotlenienie, obturacyjny bezdech senny oraz zapalenie płuc. Niektóre z nich nie tylko nasilają neurodegenerację, ale mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia i życia.

Wykład będzie opowieścią o najczęstszych zaburzeniach oddychania występujących w chorobie Parkinsona, o ich przyczynach, następstwach dla chorego oraz o możliwościach leczenia.

W czasie warsztatów uczestnicy będą mieli możliwość zapoznania się ze specyfiką pracy w laboratorium zajmującym się badaniami z zakresu genetyki molekularnej. Wykorzystując drożdże piekarnicze jako obiekt badawczy, uczestnicy dowiedzą się jak przeprowadzić klonowanie genu, stosując podstawowe narzędzia biologii molekularnej. Uzyskają wiedzę na temat reakcji PCR, zastosowania enzymów restrykcyjnych i elektroforezy żelowej.

Uczestnicy samodzielnie przeprowadzą trawienie enzymami restrykcyjnymi i rozdział elektroforetyczny fragmentów DNA w żelu agarozowym.

Otyłość to przewlekła choroba, która jest przyczyną ponad 200 powikłań znacząco pogarszających jakość życia i skracających jego czas trwania. W Polsce z problemem nadmiernej masy ciała zmaga się około 18 milionów dorosłych i aż 35% ośmiolatków.

Dlaczego nasza masa ciała wzrasta? Dlaczego nie jest to tylko problem natury estetycznej? Co współczesna medycyna może zaoferować chorym z otyłością? Na te i inne pytania odpowiemy podczas wykładu.

Interaktywne warsztaty dla dzieci od 6. roku życia, podczas których uczestnicy samodzielnie wykonują doświadczenia, budują proste urządzenia i odkrywają świat nauki poprzez eksperymenty związane m.in. ze światłem, magnetyzmem i elektroniką oraz – uwaga! – rozwiązują zagadki detektywistyczne. Wydarzenie ma formę otwartego laboratorium ze stanowiskami eksperymentalnymi, dzięki którym uczestnicy poznają naukę poprzez działanie i zabawę.

Warsztaty podzielone są na dwie przestrzenie. W pierwszej sali znajduje się strefa eksperymentów i odkryć z interaktywnymi stanowiskami tematycznymi. Uczestnicy poznają fascynujący świat kryształów i rozpoczną hodowlę własnego kryształu, dowiadując się, dlaczego kryształy odgrywają kluczową rolę w elektronice, laserach i nowoczesnych technologiach.

Na kolejnych stanowiskach będzie można samodzielnie wytworzyć prąd elektryczny. Czy da się uzyskać energię z owoców, roślin lub cieczy? Uczestnicy sprawdzą, czy uda się zasilić zegarek, diodę LED lub uruchomić brzęczyk piezoelektryczny. Starsi uczestnicy zbudują prosty alarm lub czujnik wilgotności oraz poznają podstawy elektroniki i fal elektromagnetycznych.

Nie zabraknie także doświadczeń z magnetyzmu, elektrostatyki i indukcji elektromagnetycznej. Uczestnicy przekonają się, czy można „zobaczyć” ładunki elektryczne, poznają działanie elektroskopu oraz sprawdzą, na czym polega hamowanie indukcyjne.

W drugiej sali uczestnicy wcielą się w rolę młodych detektywów i naukowców rozwiązujących zagadkę kryminalną poprzez analizę śladów, obserwacje optyczne i logiczne wnioskowanie. Poznają tajniki ukrytych wiadomości, filtrów optycznych, soczewek i światła UV.

Warsztaty pokazują, że nauka jest fascynującą przygodą, a fizykę można poznawać poprzez eksperymentowanie, odkrywanie i samodzielne działanie.

Zapraszamy na wyjątkowe popołudnie w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie – spotkanie z laureatem Nagrody Nobla Barrym Barishem, pionierem odkrycia fal grawitacyjnych. W swoim wykładzie „Badanie niewidzialnego wszechświata” prof. Barish opowie, jak współczesna fizyka pozwala nam wsłuchiwać się w ciche szepty niewidzialnego kosmosu – od fal w czasoprzestrzeni po tajemnice ciemnej materii. 

Wystąpienie (ok. 20-30 min) będzie tłumaczone na język polski, a po nim odbędzie się moderowana dyskusja o najnowszych osiągnięciach współczesnej fizyki. Przewidujemy możliwość zadawania pytań przez publiczność. 

Dyskusję poprowadzi prof. Leszek Roszkowski, wybitny fizyk teoretyczny i światowej klasy ekspert w dziedzinie badań nad ciemną materią. Profesor jest założycielem Astrocent – Centrum Naukowo-Technologicznego Astrofizyki Cząstek, które niedawno uzyskało status Międzynarodowego Instytutu Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk.

Wyrusz w fascynującą podróż po niewidzialnym wszechświecie w towarzystwie laureata Nagrody Nobla!
 

Profesor Barry Barish (ur. 27 stycznia 1936 r. w Omaha w stanie Nebraska w USA) jest amerykańskim fizykiem, który otrzymał w 2017 r. Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za rewolucyjne odkrycie fal grawitacyjnych oraz konstrukcję wykrywającego ich detektora LIGO. Nagrodę podzielił z amerykańskimi fizykami Rainerem Weissem i Kipem S. Thornem.

Profesor Leszek Roszkowski jest cenionym fizykiem teoretycznym, specjalizującym się w fizyce cząstek elementarnych, astrofizyce, kosmologii i ciemnej materii. Po latach pracy badawczej w CERN oraz na uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii powrócił do Polski w 2011 roku. Od 2018 roku pełni funkcję dyrektora Astrocent – Centrum Naukowo-Technologicznego Astrofizyki Cząstek, które w 2026 roku zostało przekształcone w Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk (w skrócie: Instytut Astrocent).

Podziały klasowe wywierają wpływ na wszystkie sfery życia jednostek. Decydują o kwestiach takich jak miejsce zamieszkania, rodzaj wykonywanej pracy, style życia, sposoby spędzania wolnego czasu. Różnice klasowe nie pozostają bez wpływu na seksualność, sposoby jej wyrażania oraz wzory, wedle których jednostki inicjują, budują i porzucają relacje intymne.

Czy klasa inna niż uprzywilejowana może być przestrzenią seksualnej emancypacji? Czy może być nim świat inny niż wielkomiejski, artystowski, świetnie wykształcony? Choć autorzy tacy jak Didier Eribon, Douglas Stewart, Alan Hollinghurst czy Eduard Louis rzadko odpowiadają na to pytanie wprost, ich dzieła nie pozostawiają wątpliwości: nie może. My jednak te wątpliwości mamy.

W trakcie wykładu przyjrzymy się wpływom, jakie podziały klasowe wywierają na sposoby postrzegania i wyrażania nienormatywnych seksualności. Porozmawiamy o tekstach kultury poświęconym różnicom w sposobach jej przeżywania i wyrażania w zależności od klasy. Spróbujemy opisać mechanizmy warunkujące samoświadomość własnej odmienności, nastawienie otoczenia oraz bezpieczne queerowe życie.

Interaktywne warsztaty dla dzieci od 6. roku życia, podczas których uczestnicy samodzielnie wykonują doświadczenia, budują proste urządzenia i odkrywają świat nauki poprzez eksperymenty związane m.in. ze światłem, magnetyzmem i elektroniką oraz – uwaga! – rozwiązują zagadki detektywistyczne. Wydarzenie ma formę otwartego laboratorium ze stanowiskami eksperymentalnymi, dzięki którym uczestnicy poznają naukę poprzez działanie i zabawę.

Warsztaty podzielone są na dwie przestrzenie. W pierwszej sali znajduje się strefa eksperymentów i odkryć z interaktywnymi stanowiskami tematycznymi. Uczestnicy poznają fascynujący świat kryształów i rozpoczną hodowlę własnego kryształu, dowiadując się, dlaczego kryształy odgrywają kluczową rolę w elektronice, laserach i nowoczesnych technologiach.

Na kolejnych stanowiskach będzie można samodzielnie wytworzyć prąd elektryczny. Czy da się uzyskać energię z owoców, roślin lub cieczy? Uczestnicy sprawdzą, czy uda się zasilić zegarek, diodę LED lub uruchomić brzęczyk piezoelektryczny. Starsi uczestnicy zbudują prosty alarm lub czujnik wilgotności oraz poznają podstawy elektroniki i fal elektromagnetycznych.

Nie zabraknie także doświadczeń z magnetyzmu, elektrostatyki i indukcji elektromagnetycznej. Uczestnicy przekonają się, czy można „zobaczyć” ładunki elektryczne, poznają działanie elektroskopu oraz sprawdzą, na czym polega hamowanie indukcyjne.

W drugiej sali uczestnicy wcielą się w rolę młodych detektywów i naukowców rozwiązujących zagadkę kryminalną poprzez analizę śladów, obserwacje optyczne i logiczne wnioskowanie. Poznają tajniki ukrytych wiadomości, filtrów optycznych, soczewek i światła UV.

Warsztaty pokazują, że nauka jest fascynującą przygodą, a fizykę można poznawać poprzez eksperymentowanie, odkrywanie i samodzielne działanie.