polski

Dlaczego nie każdy może zostać dawcą krwi? Na czym polega kompatybilność dawcy i biorcy krwi? Odpowiedzi na te i inne istotne pytania dotyczące krwi staną się jasne dzięki organizowanym przez nas warsztatom. Nasza krew skrywa wiele tajemnic, decydujących o wyjątkowości każdego z nas. W osoczu zawieszone są rozmaite związki, które stanowią źródło energii, regulują funkcje naszego organizmu, a nawet odpowiadają za jego siły obronne. Organizowane przez nas interaktywne warsztaty pozwolą uczestnikom poznać zarówno nieorganiczne, organiczne, jak i komórkowe składniki krwi oraz funkcje pełnione przez poszczególne elementy morfotyczne. Wyjaśnimy podłoże istnienia i znaczenie grup krwi oraz zjawisko i profilaktykę konfliktu serologicznego. Uczestnicy warsztatów będą mieli okazję obejrzeć elementy krwi pod mikroskopem, własnoręcznie oznaczyć grupę krwi i przeprowadzić symulację krzyżowania krwi potencjalnych dawców i biorców.

Opowiemy o ślimakach, które można spotkać podczas spaceru nad Wisłą. Poznamy ich budowę i środowisko życia. Dowiemy się, co ślimaki robią w nocy, podczas deszczu i gdzie chowają się na zimę. Nauczymy się także rozpoznawać najbardziej charakterystyczne gatunki.

Urodzony w Pile Stanisław Staszic to postać pod wieloma względami wybitna: jeden z najważniejszych działaczy polskiego oświecenia, polityk, pionier spółdzielczości, oraz przyrodnik - przede wszystkim pionier nowoczesnej geologii. Staszic jest autorem pierwszego opisu geologicznego obszaru Polski i rejonów ją otaczających, zatytułowanego O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski (1815), któremu towarzyszyła imponująca, pod wieloma względami pionierska na skalę światową, mapa geologiczna zatytułowana Carta geologica totius Poloniae, Moldaviae, Transylvaniae, et partis Hungariae, et Valachiae obejmująca ogromny obszar od Bałtyku po Morze Czarne.

Staszic starał się przybliżyć polskiemu czytelnikowi osiągnięcia światowej geologii, która w pierwszej połowie XIX wieku była jeszcze w powijakach i przechodziła bardzo szybki rozwój, rozwijał polską terminologię geologiczną, publikował swoje prace w Roczniku Towarzystwa Królewskiego Warszawskiego Przyjaciół Nauk. Bardzo ważne dla niego były aspekty stosowane geologii: jako dyrektor generalny Wydziału Przemysłu i Kunsztów Królestwa Kongresowego opracował plan rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego (Kielce - Końskie - Ostrowiec Świętokrzyski - Starachowice - Skarżysko-Kamienna), duży nacisk kładąc na występowanie złóż surowców niezbędnych do rozwoju przemysłu takich jak rudy metali czy węgiel kamienny.

Stanisław Staszic był również inicjatorem powstania w 1816 roku Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach, będącej pierwszą polską uczelnią techniczną. Ściągnął do niej liczne grono specjalistów (geologów, górników, chemików, geodetów) spoza Polski, dzięki czemu do kraju znajdującego się pod rozbiorami napłynęły nowe idee nawiązujące do najnowszych osiągnięć światowych.

Pogrzeb Stanisława Staszica w 1826 roku stał się wielką patriotyczną manifestacją. Staszic spoczął w grobie znajdującym się w kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny na warszawskich Bielanach.

Część wykładowa - prezentacja na temat suszenia rozpyłowego m.in.  charakterystyka metody, zastosowanie w przemyśle spożywczym. Część laboratoryjna – suszenie rozpyłowe miodu i określenie podstawowych właściwości otrzymanego proszku – sypkość, gęstość nasypowa, analiza zdjęć mikroskopowych.

Tematyka wykładu dotyczy rozwoju współczesnej broni, amunicji i rozwiązań technicznych chroniących przed oddziaływaniem współczesnego uzbrojenia. Pokazane są wzajemne relacje pomiędzy różnymi, stosowanymi współcześnie rozwiązaniami w tym obszarze oraz wzajemny ich wpływ jednych na drugie.

Na podstawie wybranych dzieł sztuki z kolekcji stałej MAW poznamy kilka opowieści biblijnych. Wspólnie poszukamy zawartego w nich morału oraz odpowiemy na pytanie, czy treści biblijne są aktualne obecnie. Będziemy poruszać się między obrazami, których bohaterami są m.in. Zuzanna, Hiob, Ezechiel i Samarytanka. Przyjrzymy się temu, jak określone postawy etyczne zobrazowali na płótnie artyści poszczególnych epok i jakich użyli środków artystycznych? Kluczowe słowa: wierność, pokora, czystość, oddanie, zaufanie, prawda, miłość, odwaga.

To wyjątkowa okazja, aby wejść do świata nowoczesnej biologii i samodzielnie wykonać eksperymenty wykorzystywane na co dzień w laboratoriach badawczych oraz biotechnologicznych. Podczas zajęć uczestnicy poznają podstawowe techniki biologii molekularnej, pracując z materiałem biologicznym i profesjonalnym sprzętem laboratoryjnym. Głównym celem warsztatów będzie izolacja DNA plazmidowego z bakterii Escherichia coli. Uczniowie dowiedzą się, czym są plazmidy – niewielkie koliste cząsteczki DNA, które odgrywają ogromną rolę w inżynierii genetycznej, diagnostyce i biotechnologii. Następnie krok po kroku przeprowadzą proces izolacji materiału genetycznego: od przygotowania hodowli bakteryjnej, poprzez lizę komórek i oczyszczanie DNA. Kolejnym etapem będzie trawienie restrykcyjne DNA z wykorzystaniem enzymów restrykcyjnych. Uczestnicy poznają zasadę działania „molekularnych nożyczek”, które umożliwiają precyzyjne cięcie DNA w określonych miejscach. Dzięki temu zobaczą, jak naukowcy analizują i modyfikują materiał genetyczny. Zwieńczeniem zajęć będzie elektroforeza DNA w żelu agarozowym – jedna z najważniejszych metod analizy kwasów nukleinowych. Uczniowie przygotują próbki, przeprowadzą rozdział fragmentów DNA w polu elektrycznym oraz dokonają wizualizacji wyników w świetle niebieskim. Warsztaty pozwolą zrozumieć, w jaki sposób można identyfikować i analizować materiał genetyczny. Zajęcia mają charakter praktyczny i są skierowane do licealistów zainteresowanych biologią, medycyną, farmacją oraz nowoczesnymi technologiami biomedycznymi. To doskonała okazja, aby zdobyć doświadczenie laboratoryjne, rozwinąć zainteresowania naukowe i przekonać się, jak wygląda praca biologa molekularnego w praktyce.

Czy można „nauczyć” metal pamiętania kształtu? Jak sprawić, by sprężynka sama wprawiła silnik w ruch?
I czy tworzywo sztuczne może zachowywać się jak magiczna masa, która wraca do swojego pierwotnego kształtu?

Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z naukowcami, podczas którego dzieci odkryją fascynujący świat inteligentnych materiałów – takich, które reagują na temperaturę i potrafią „zapamiętać” swój kształt.
To niepowtarzalna okazja, aby najmłodsi mogli zajrzeć do świata prawdziwej nauki: zobaczyć specjalistyczną aparaturę badawczą wykorzystywaną do badań prowadzonych na najwyższym światowym poziomie oraz dowiedzieć się, jak naukowcy tworzą technologie przyszłości wykorzystywane m.in. w medycynie, robotyce i nowoczesnej technice.

Podczas zajęć uczniowie:
• zobaczą niezwykłe stopy metali z pamięcią kształtu TiNi,
• samodzielnie wyginą druty i sprężynki, a następnie sprawdzą, jak pod wpływem ciepłej wody wracają do pierwotnej formy,
• poznają prosty silnik napędzany inteligentnym materiałem i zaobserwują jego działanie na żywo,
• będą formować kolorowe polimery z pamięcią kształtu i odkryją, jak zmieniają swoje właściwości pod wpływem temperatury,
• zobaczą, jak wygląda praca badaczy i nowoczesne laboratoria naukowe.

To lekcja, która angażuje wszystkie zmysły i zamienia naukę w prawdziwe doświadczenie. Dzięki prostym pokazom i aktywnemu udziałowi dzieci łatwo zrozumieją zjawiska wykorzystywane dziś w nowoczesnych technologiach.

Serdecznie zapraszamy!

Lekcja w ramach ogólnoeuropejskiej  kampanii edukacyjnej EAZA - Wetlands for Life - poświęconej roli, jaką w przyrodzie odgrywają bagna, mokradła i tereny podmokłe. Spotkanie rozpoczyna się lekcją warsztatową poświęconą żółwiom, ze szczególnym uwzględnieniem jedynego gatunku żółwia w polsce - żółwia błotnego. Podczas zajęć będzie możłiwość bezpośredniego kontaktu z żywym przedstawicielem świata żółwi, oglądania naturalnych eksponatów, jak pancerze, szkielet itp. Poznamy zasady hodowli żółwi, różnice między żółwiami lądowymi, a wodnymi i wodnolądowymi. 

Podczas zajęć uczniowie wyruszą w małą podróż statystyczną po Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem Mazowsza. Poznają podstawowe informacje o naszym kraju, a także dowiedzą się, czym wyróżnia się region, w którym żyją. Odkryją, że liczby są wszędzie wokół nas – opisują liczbę mieszkańców, pogodę, wzrost czy ulubione kolory kolegów i koleżanek. Zrozumieją, że liczby pomagają porządkować i opisywać świat.
Uczniowie poznają także postać ankietera – dowiedzą się, kim jest i na czym polega jego praca. W praktycznej części zajęć sami wcielą się w rolę badaczy: przygotują proste pytania (np. o ulubiony owoc lub kolor), zbiorą odpowiedzi w klasie, a następnie zapiszą wyniki.
Na tej podstawie dzieci stworzą prosty wykres, ucząc się, jak przedstawiać zebrane dane w czytelny sposób. Dzięki temu doświadczą, że statystyka to nie trudna nauka, lecz ciekawe obserwowanie i opisywanie rzeczywistości wokół nas.
Lekcja rozwija ciekawość, umiejętność współpracy oraz podstawowe kompetencje matematyczne, pokazując, że każdy może być małym odkrywcą liczb.

Gatunek ludzki charakteryzuje neuroróżnorodność, w ramach której istnieją dwie grupy: neutorypowi i neuroatypowi. Pierwsza grupa to, osoby, których funkcje i struktury mózgu, determinują typowy dla większości sposób percypowania świata i reagowania na niego. Do drugiej grupy należą osoby, których mózgi warunkują bardziej idiosynkratyczny sposób percypowania świata. W tej grupie znajdują się przede wszystkim osoby w spektrum autyzmu.

Autyzm jest genetycznie uwarunkowanym ludzkim wariantem neurologicznym. Autystyczne mózgi charakteryzują się szczególnie wysokim poziomem łączności synaptycznej i reaktywności. To sprawia, że subiektywne doświadczenie jednostki autystycznej staje się bardziej intensywne i chaotyczne niż u osób nie autystycznych: zarówno na poziomie czuciowo-ruchowym, jak i poznawczym, umysł autystyczny ma tendencję do rejestrowania większej ilości informacji, a wpływ każdego fragmentu informacji ma tendencję do bycia zarówno silniejszym i mniej przewidywalnym.

• Dyskusja na temat ludzkich zasobów, budujących społeczności – czego potrzebujemy by żyło się dobrze. Analogia do bioróżnorodności w omawianiu zasobów tkwiących a atypowych umysłach. Do czego może się przydać osoba neuroatypowa.
• Przypowiastki neuroróżnorodne pozwalające zrozumieć, że ludzkość potrzebuje różnych perspektyw dla budowania własnej komplementarności.
• Prezentacja definicji autyzmu w ujęciu normatywizującym, akcentującym jedynie odmienność ścieżki rozwojowej. Przeformułowanie rozumienia ASD z kategorii zaburzenia na kategorie odmienności.  
• Dyskusja na temat wykorzystania mocnych stron na swoich przykładach i odniesienie tego od mocnych stron osób neuroróżnorodnych.

Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów?

Jedna chwila na drodze może zmienić życie wielu osób. Sprawdzimy, jakie skutki może mieć wypadek drogowy - nie tylko dla jego ofiary, ale także dla rodziny, przyjaciół, szkoły czy codziennego życia. Na prostym przykładzie zobaczymy, że bezpieczeństwo to nie tylko nowoczesne technologie i przepisy, lecz także codzienne decyzje i ich konsekwencje.

Jaćwingowie to tajemniczy, wojowniczy lud bałtycki zamieszkujący Suwalszczyznę we wczesnym średniowieczu. Organizowali liczne wyprawy łupieskie, budowali potężne, warowne grody. Mieli też własny system zwyczajów i obrzędów religijnych. Ich niezwykłą historię poznamy na wystawie "Jaćwieskie Eldorado" prezentującą unikatowe zabytki pochodzące z najbogatszego cmentarzyska Jaćwingów w Krukówku koło Suwałk. Prace archeologiczne na tym stanowisku, prowadzone były przez archeologów Państwowego Muzeum Archeologiznego oraz Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Natomiast, na naszych warsztatach, z gliny odtwarzać będziemy wizerunki Jaćwieskich bogów, między innymi Perkunasa, Żeminele i innych. Prace zabierane będą do domu. Prosimy o przyniesienie kartonów na prace dzieci.

Podczas warsztatów uczestnicy zapoznają się z metodami prezentacji danych kartograficznych i spróbują swoich sił przy opracowaniu własnej mapy.

Warsztaty „Mały Chemik – odkrywca!” to spotkanie, podczas którego uczniowie klas 4–5 szkoły podstawowej wcielą się w prawdziwych naukowców. Celem zajęć jest pokazanie, że chemia to nie tylko wzory i trudne słowa, ale przede wszystkim ciekawość, eksperymentowanie i umiejętność wyciągania wniosków. Dzieci poznają podstawy pracy laboratoryjnej, nauczą się prowadzić proste doświadczenia oraz dokumentować swoje obserwacje tak, jak robią to badacze na całym świecie.

Podczas warsztatów uczestnicy wykonają serię efektownych, ale bezpiecznych eksperymentów, takich jak tworzenie kolorowych reakcji, badanie właściwości substancji czy obserwowanie zmian zachodzących podczas mieszania różnych składników. Każde doświadczenie będzie okazją do zadawania pytań: Co się stało? Dlaczego? Co to oznacza? Dzieci dowiedzą się, że nauka to nie magia, lecz logiczne myślenie i uważna obserwacja.

Ważnym elementem zajęć będzie nauka dokumentowania pracy naukowej. Uczestnicy stworzą własne „karty eksperymentów”, w których zapiszą przebieg doświadczeń, wyniki oraz wnioski. Dzięki temu zrozumieją, że naukowiec nie tylko wykonuje doświadczenia, ale także potrafi je opisać i wyjaśnić.

Warsztaty rozwijają kreatywność, uczą cierpliwości i pokazują, że błędy są naturalną częścią odkrywania świata. Dzieci przekonają się, że każdy może zostać małym badaczem, jeśli tylko ma odwagę pytać i chęć sprawdzania, jak działa otaczający nas świat.

Zajęcia są prowadzone w formie interaktywnej, pełnej zabawy i współpracy, tak aby każdy uczestnik poczuł się jak prawdziwy naukowiec w laboratorium.

Podczas lekcji omówimy model granic planetarnych (planetary boundaries), który służy do zrozumienia i oceny stanu globalnego kryzysu ekologicznego. Zastanowimy się nad znaczeniem i użytecznością modelu dla biznesu i przedsiębiorców.

Ponieważ las najlepiej poznaje się w lesie, zabierzemy was na lekcję z rozpoznawania śladów i tropów zwierząt w Kampinoskim Parku Narodowym. W programie spacer ścieżką dydaktyczną, obserwacje przyrodnicze z wieży widokowej, spacer skrajem obszaru ochrony ścisłej Granica. Wycieczka będzie także świetną okazją do poznania wyjątkowego miejsca - nowo otwartego Muzeum Puszczy Kampinoskiej w Granicy.
W tracie spotkanie opowiemy o:
- zwyczajach i zachowaniach zwierząt
- sposobach kamuflażu i przystosowaniach do życia w zmiennych środowiskach
- jego warstwowej budowie lasu i zamieszkujących je organizmach
- opowiemy jak podziwiać i poznawać przyrodę tak, aby jej nie szkodzić
- wytłumaczymy jak sprawić, aby nasza obecność nie była dla przyrody dokuczliwą, pokażemy, że obserwowanie przyrody jest o wiele ciekawsze!

Człowiek potrafi oglądać świat wyłącznie w pewnym wąskim obszarze widma fal optycznych (tzw. pasmo widzialne). Nie oznacza to, że poza tym obszarem nie ma światła i panuje ciemność. Wręcz przeciwnie – pewne rzeczy, których nie sposób dostrzec okiem, a więc w paśmie widzialnym, są dostrzegalne w innych częściach widma fal optycznych.

Przykładem bardzo interesującego obszaru widmowego jest podczerwień, która umożliwia na przykład dostrzeżenie ciepła ludzkiego ciała. Ciało ludzkie zachowuje się trochę jak latarnia świecąca właśnie w podczerwieni. Można zatem w paśmie podczerwieni wykrywać obecność osób, zwierząt, mimo totalnej ciemności. Przydaje się to na przykład w działaniach wojskowych, ale również w akcjach poszukiwawczych, czy nawet w nowoczesnych systemach samochodowych, które umożliwiają kierowcy w nocy, wczesne zauważenie zwierzyny zbliżającej się do drogi.

O takich i innych zastosowaniach podczerwieni dowiecie się w czasie spotkania, gdzie również uruchomione zostaną konkretne urządzenia obrazujące, w tym niezwykłym zakresie fal optycznych.

W spotkania będą prowadzone zajęcia praktyczne z elektroniki. Uczestnicy poznają działanie elementów elektronicznych, takich jak diody LED, rezystory, przyciski, potencjometry oraz mikrokontrolery. Celem zajęć będzie pokazanie, jak z podstawowych komponentów można stworzyć działający układ i zrozumienie jego działania.

Warsztaty będą miały charakter praktyczny i edukacyjny. Ich celem jest rozwijanie zainteresowania techniką, programowaniem, elektroniką oraz kreatywnym rozwiązywaniem problemów.

Linki do podobnych zajęć robionych przez nas wcześniej:

https://www.facebook.com/kn.zrobtosam/posts/pfbid02fpNYjXwG66Akox7qaX2aJpAC7GwjgRM7ywFJdC7D8Gp9Twuu87xgGvMkAGFcY3gvl?rdid=SokSsJaBV0oyr1kJ

https://www.facebook.com/share/p/1Bs6tTUXuM/

https://www.facebook.com/share/p/1J1Q3iLydP/

Rośliny doniczkowe to ozdoba wielu mieszkań – dodają zieleni, poprawiają nastrój i wpływają na jakość powietrza. Niestety, nie wszystkie są bezpieczne dla naszych pupili. W trakcie tej lekcji przyjrzymy się najczęstszym przypadkom zatruć kotów roślinami domowymi. Dowiemy się, które gatunki są szczególnie niebezpieczne, jakie objawy mogą sugerować zatrucie oraz jak postępować w sytuacji zagrożenia. Pokażemy również, jakie rośliny można bezpiecznie uprawiać w domu, dzieląc przestrzeń z kotem.

Lekcja ma charakter popularnonaukowy – łączy wiedzę z zakresu biologii, weterynarii i toksykologii z praktycznymi wskazówkami dla opiekunów zwierząt. Zajęcia prowadzi lekarz weterynarii z doświadczeniem dydaktycznym i klinicznym, który na co dzień zajmuje się toksykologią zwierząt towarzyszących.

Zapraszamy wszystkich miłośników zwierząt – szczególnie tych, którzy mają w domu kota lub planują go przygarnąć. To lekcja, która może uratować życie Twojemu pupilowi!

Spotkanie podzielone na dwie części o charakterze interdyscyplinarnym, łączące wiedzę z zakresu historii nauki oraz historii literatury. Tematem jest znajomość życia i twórczości polskich uczonych oraz pisarzy oświeceniowych w Rosji pooświeceniowej (pierwszej połowy XIX wieku) oraz ich oddziaływanie na naukę i kulturę rosyjską (myśl społeczna, historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo; rozwój przekładu literackiego oraz gatunków prozatorskich i poetyckich). Wykłady pokazują relacje polsko-rosyjskie w obszarze nauki i kultury oraz na kulturę polską jako kulturę-pośrednik w transferze filozofii, nauki i literatury zachodniej (w tym niemieckiej) do Rosji. Wykorzystane zostaną materiały opublikowane w czasopismach prowincjonalnych (m.in. charkowski „Ukrainskij Wiestnik”) i stołecznych (m.in. „Wiestnik Jewropy”).

Cz. 1 – Stanisław Staszic i Jan Śniadecki. Czy Staszic i Śniadecki byli w Rosji postaciami kontrowersyjnymi? Co Staszic sądził o Rosji i co rosyjscy oświeceni sądzili o Polsce? Kto to jest polihistor i czy w Polsce i Rosji byli polihistorzy? Co sądził Śniadecki o języku polskim i literaturze? Komu Rosjanie zawdzięczają znajomość filozofii Immanuela Kanta?

Cz. 2 – Ignacy Krasicki. Kto w Polsce i w Rosji pisał pierwsze powieści? Co to są Uwagi Krasickiego i czy były one znane Rosjanom? Co to jest esej? Co sądził Krasicki o dawnych drogach, wojskowych i o listach? Czy łatwo jest tłumaczyć utwory Krasickiego na język rosyjski? Jaka jest wymowa epigramatu Krasickiego Król i pisarze oraz czy obywatele Rosji zgadzali się z nią?

Spotkania pozwolą (w sposób nieoczywisty, w oparciu o ciekawostki) rzucić światło na podobieństwa i różnice w dziejach kultury i nauki polskiej i rosyjskiej.

Opowiemy o ślimakach, które można spotkać podczas spaceru nad Wisłą. Poznamy ich budowę i środowisko życia. Dowiemy się, co ślimaki robią w nocy, podczas deszczu i gdzie chowają się na zimę. Nauczymy się także rozpoznawać najbardziej charakterystyczne gatunki.

Zastanawiasz się, jak wygląda prawdziwa praca chemika i farmaceuty? Przyjdź na nasze warsztaty i przekonaj się sam! Podczas zajęć zmierzysz temperatury wrzenia i topnienia różnych substancji oraz poznasz jedną z najważniejszych technik analitycznych – chromatografię cienkowarstwową (TLC).

Dowiesz się, dlaczego takie badania są kluczowe w syntezie związków o potencjalnym działaniu biologicznym. Temperatury topnienia i wrzenia pozwalają ocenić czystość i tożsamość otrzymanych substancji, natomiast chromatografia cienkowarstwowa umożliwia śledzenie przebiegu reakcji chemicznej oraz sprawdzenie, czy udało się otrzymać pożądany produkt. To właśnie dzięki takim metodom naukowcy opracowują nowe związki, które mogą stać się w przyszłości lekami.

Jeśli interesuje Cię chemia, medycyna lub kierunek farmacja – te warsztaty są dla Ciebie!